VI SA/Wa 388/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi K. T. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę VI SA/Wa 388/12 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził uchybienie przez K. T. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą P.H.[...], skarżącą w niniejszej sprawie, terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w [...] zobowiązał skarżącą do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań produktu: [...] a’250 ml. W decyzji pouczono stronę o możliwości wniesienia odwołania do Prezesa UOKiK w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem [...] WIIH. Decyzja została wysyłana stronie cztery razy za pośrednictwem poczty: trzy razy na adres zamieszkania, czwarty raz na adres prowadzonej działalności gospodarczej. Trzy pierwsze przesyłki nie zostały podjęte przez stronę i zwrócone nadawcy. Decyzja skierowana na adres działalności gospodarczej została odebrana przez stronę w dniu 16 lutego 2011 r. Odwołanie skarżąca złożyła 2 marca 2011 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymał w/w decyzję w mocy. Po rozpoznaniu skargi wniesionej przez skarżącą na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 października 2011r. sygn. akt VI SA/Wa 1305/11, uchylił zaskarżoną decyzję z dnia i stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Sąd dopatrzył się naruszenia przez organ drugiej instancji przepisów art. 7 i art. 77 Kpa, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazał, że Prezes UOKiK na etapie postępowania wstępnego nie dokonał czynności sprawdzających mających na celu ustalenie, czy złożone odwołanie od decyzji [...] WIIH z dnia [...] listopada 2010 r. zostało wniesione z zachowaniem terminu. Podkreślił, że Prezes UOKiK uznał, iż odwołanie zostało wniesione w terminie, liczonym od daty czwartego faktycznego doręczenia decyzji, które nastąpiło w dniu 16 lutego 2011 r., nie uzasadniając w żaden sposób, dlaczego uprzednie wysłanie decyzji na adres zamieszkania strony nie uznał za doręczenie w trybie art. 44 Kpa. Zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajduje się pismo [...] WIIH z dnia [...] lutego 2011 r., z którego wynika, iż przedmiotowa decyzja została wysłana stronie trzy razy na adres zamieszkania, oraz zawarte są kopie trzech zwrotnych potwierdzeń odbioru, z których jedna jest nieczytelna, a dwie wydają się spełniać przesłanki niezbędne dla uznania, iż doręczenie zostało dokonane w trybie art. 44 Kpa. Zdaniem Sądu, wątpliwości co do daty doręczenia zaskarżonej decyzji, czy też uznanie, iż brak jest przesłanek do uznania, że doszło do doręczenia w trybie art. 44 Kpa, winny być ocenione przez organ odwoławczy, na którym ciąży obowiązek przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes UOKiK postanowieniem wydanym w dniu [...] grudnia 2011 r. na podstawie art. 134 Kpa, art. 1 ust. 3 i art. 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. 2009 r., Nr 151, poz. 1219) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podniósł, iż pierwsza przesyłka zawierająca decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. została wysłana na adres zamieszkania strony w dniu 5 listopada 2010 r., jak wynika z daty podanej w pieczęci poczty odciśniętej na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Na jednej stronie tej koperty odciśnięta jest data 8 listopada 2010 r. i data powtórnego awizowania w dniu 15 listopada 2010 r., opatrzone podpisem (nieczytelnym) doręczyciela, a na drugiej stronie pieczęć poczty z datą 23 listopada 2010 r. i adnotacja "zwrot, nie podjęto w terminie". Zwrócona organowi pierwszej instancji decyzja została wysłana po raz drugi na adres zamieszkania strony w dniu 2 grudnia 2010 r. (data podana w pieczęci poczty odciśniętej na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru). Na jednej stronie tej koperty odciśnięty jest datownik dwukrotnego awizowania w dniach 3 i 10 grudnia 2010 r., opatrzony informacją "mieszkanie zamknięte, zawiadomienie włożono do skrzynki" i podpisem (nieczytelnym) doręczyciela, a na drugiej stronie pieczęć poczty z datą 20 grudnia 2010 r. i adnotacja "zwrot, nie podjęto w terminie". Zwrócona organowi pierwszej instancji decyzja została wysłana po raz trzeci na adres zamieszkania strony w dniu 31 grudnia 2010 r. (data podana w pieczęci poczty odciśniętej na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru). Na jednej stronie tej koperty odciśnięty jest datownik dwukrotnego awizowania w dniach 5 i 12 stycznia 2011 r., opatrzony informacją "mieszkanie zamknięte, zawiadomienie włożono do skrzynki" i podpisem (nieczytelnym) doręczyciela, a na drugiej stronie pieczęć poczty z datą 20 stycznia 2011 r. i adnotacja "zwrot, nie podjęto w terminie". Biorąc pod uwagę, że trzy pierwsze przesyłki nie zostały podjęte przez stronę i zostały zwrócone nadawcy, organ pierwszej instancji po raz czwarty wysłał stronie przedmiotową decyzję na adres prowadzonej działalności gospodarczej w dniu 11 lutego 2011 r., przy piśmie z dnia 10 lutego 2011 r., w którym poinformował też o poprzednich przesyłkach. Decyzja ta została odebrana przez stronę w dniu 16 lutego 2011 r. (podpisane zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy). W myśl art. 39 Kpa, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem, m.in. przez pocztę. Kwestia doręczania pism została szczegółowo uregulowana w przepisach rozdziału ósmego Kodeksu postępowania administracyjnego "Doręczenia". Do strony będącej osobą fizyczną mają zastosowanie normy art. 42-44 Kpa. W art. 44 Kpa przewidziane zostało tzw. doręczenie zastępcze. Skutkiem prawnym takiego doręczenia jest domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie prawne skuteczności doręczenia pisma może zachodzić tylko po spełnieniu wymagań określonych w tym przepisie. Analiza informacji podanych na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru pierwszej przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2010 r., prowadzi zdaniem organu, do wniosku, że brak jest adnotacji doręczyciela, jakie czynność zostały dokonane w dacie 8 listopada 2010 r. w formie zwrotu "awizo", z jakiego powodu nie oddano przesyłki, oraz gdzie umieszczono zawiadomienie o przesyłce (awizo). W świetle powyższego brak było podstaw do przyjęcia, że spełnione zostały wymagania określone w art. 44 Kpa, a to nie pozwala uznać domniemania prawnego, że decyzja została skutecznie doręczona stronie. W tych okolicznościach, zdaniem Prezesa UOKiK, uzasadnione było działanie organu pierwszej instancji, polegające na podjęciu drugiej próby doręczenia stronie przedmiotowej decyzji. Jak wynika z adnotacji na kopercie, decyzja została dwukrotnie awizowana w dniach 3 i 10 grudnia 2010 r., gdyż mieszkanie adresata było zamknięte, a zawiadomienie o przesyłce włożono do skrzynki. Przesyłki tej jednak nie podjęto w terminie i w dniu 20 grudnia 2010 r. zwrócono nadawcy. Co prawda, Prezes UOKiK zauważył, że powtórne awizo pozostawione zostało o jeden dzień wcześniej, niż przewiduje art. 44 § 3 Kpa, to jednak wobec tego, że od daty pierwszego awiza do dnia zwrotu do nadawcy upłynęło czternaście dni, uznał, że bez znaczenia jest fakt, że drugie awizowanie zostało dokonane przedwcześnie (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu zadnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1371/10). W tej sytuacji organ uznał, że spełnione zostały przesłanki do wywołania skutków prawnych związanych z domniemaniem ustanowionym w art. 44 Kpa, a tym samym otwarty został termin do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Doręczenie zostało dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, o którym mowa w art. 44 § 4 Kpa, tj. w dniu 17 grudnia 2010 r. Tego stanu rzeczy, zdaniem Prezesa UOKiK, nie zmienia fakt podjęcia trzeciej próby doręczenia stronie decyzji (przesyłka, pomimo dwukrotnego awizowania nie została podjęta w terminie i zwrócona nadawcy), ani też okoliczność czwartego faktycznego doręczenia decyzji pod adresem prowadzonej działalności gospodarczej, jako że późniejsze doręczenia decyzji, która została uprzednio doręczona nie powodują dla strony otwarcia od początku terminu do wniesienia odwołania. Tym samym druga przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. doręczona została skarżącej prawidłowo w sposób określony w art. 44 Kpa i termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 31 grudnia 2010 r. a odwołanie zostało wniesione 2 marca 2011 r. a zatem z uchybieniem czternastodniowego terminu. W skardze na to postanowienie skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 29 Kpa przez błędne określenie strony postępowania jako K. T. P.H.[...], zamiast K. T. 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 42 § 1 KPA poprzez próbę doręczenia decyzji wydanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. K. T. "P.H. "[...] ", zamiast stronie postępowania K. T., co w konsekwencji uniemożliwiło skarżącej odebranie awizowanej korespondencji na poczcie. 3. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 44 § 4 Kpa przez uznanie, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 44 Kpa pozwalające na przyjęcie, że w dniu 24 grudnia 2010 r. doszło do doręczenia zastępczego decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie [...], a w konsekwencji uznanie, że termin do złożenia odwołania od ww. decyzji upłynął w dniu 7 stycznia 2011 r., pomimo iż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru potwierdzającym domniemanie doręczenia adresatem jest K. T. "P.H. [...]." 4. naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący z uwzględnieniem słusznego interesu strony oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm obowiązujących. W uzasadnieniu podniosła, że zgodnie z treścią art. 4 § 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osoba prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Definicja przedsiębiorcy została również ujęta w art. 431 k.c, zgodnie z którym przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 331 § 1 k.c, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Potocznie często utożsamia się firmę przedsiębiorcy z samym przedsiębiorcą. W świetle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego stroną postępowania nie jest jednak firma, ale przedsiębiorca, będący osobą fizyczną, osobą prawną lub jednostką organizacyjną. Skarżąca jest przedsiębiorcą, indywidualnym prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą "P.H. [...] T. K." Oznacza to, że stroną postępowania w sprawie jest K. T. jako osoba fizyczna, a nie firma, pod którą prowadzi ona działalność gospodarczą czy też przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 k.c. "P.H. [...] T.K." czy "P.H. [...] ", jak błędnie określił organ. W ocenie skarżącej organ niewłaściwie określił stronę postępowania jako K. T. "P.H. [...] ". Przedsiębiorcą i stroną postępowania administracyjnego jest wyłącznie osoba fizyczna – K. T., identyfikowana wyłącznie przez imię i nazwisko bez względu na to, czy prowadzi działalność gospodarczą czy też nie. W aktach sprawy nie ma przy tym oryginalnej koperty, w której po raz drugi w dniu 9 grudnia 2010 r. wysłana została decyzja z dnia [...] listopada 2010 r. Co więcej, adresatem wskazanym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru świadczącym o tym, ze decyzja nie została przez skarżącą odebrana jest K. T. "P.H. [...]." Stąd, w ocenie skarżącej, nie sposób przyjąć tego zwrotnego potwierdzenia odbioru za dowód prawidłowego doręczenia korespondencji w rozumieniu art. 44 Kpa. Skarżąca, jak wskazano w skardze, podniosła przy tym, że wiedziała, że na jej adres zamieszkania została skierowana korespondencja. Jednakże z uwagi na fakt, że adresatem wskazanym na kopertach zawierających decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r. była K. T. "P.H. [...] " nie mogła odebrać korespondencji w placówce poczty. Pracownicy poczty nie chcieli wydać skarżącej korespondencji, ponieważ nie była ona jej adresatem. Skarżąca została poproszona o przedstawienie w placówce poczty zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, potwierdzającego, że adresem prowadzonej działalności gospodarczej jest ul. [...] w [...]. Z zaświadczenia wynika jednak, że miejscem prowadzonej działalności gospodarczej pod firmą "P.H. [...] T. K. jest ul. [...],[...], a nie [...],[...], gdzie zamieszkuje skarżąca. Pracownicy poczty uznali, że adres zamieszkania skarżącej nie ma nic wspólnego z przedsiębiorcą działającym pod firmą "P.H. [...]" W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik skarżącej popierając skargę na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. oświadczył, iż w skardze omyłkowo wskazano jako wniosek dowodowy przesłuchanie skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie nosi bowiem znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 Kpa stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego postanowienia organ stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Obowiązkiem organu odwoławczego jest zatem w pierwszej kolejności poczynienie ustaleń co do tego, czy czternastodniowy termin do wniesienia odwołania (art. 129 § 2 kpa), termin ten został przez stronę dochowany (chyba, że strona wnosi o przywrócenie tego terminu, ale w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi). W tym zakresie organ, wykonując wytyczne WSA w Warszawie zawarte w ww. wyroku, sprawę wyjaśnił zasadnie uznając, iż skarżąca wnosząc odwołanie od w/w decyzji temu terminowi uchybiła. Przesyłka zawierająca ww. decyzję została wysłana po raz drugi, jak ustalił organ 2 grudnia 2010 r. i została przez pocztę dwukrotnie awizowana 3 i 10 grudnia 2010 r. 20 grudnia 2010 r. zwrócona z adnotacją poczty "zwrot nie podjęto w terminie", co w świetle art. 44 Kpa oznacza, iż doręczenie ww. decyzji w trybie przewidzianym w tym przepisie, jest doręczeniem prawnie skutecznym, wywołującym ten skutek, iż termin do wniesienia odwołania liczony zgodnie z art. 129 § 2 Kpa upłynął z dniem 31 grudnia 2010 r., zaś co bezsporne odwołanie zostało wniesione przez stronę dopiero w dniu 2 marca 2011 r. Ostatnim dniem czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania był bowiem 17 grudnia 2010 r. Nie znajdują przy tym uzasadnienia podniesione w skardze zarzuty skutkujące, zdaniem strony, wadliwością powyższego doręczenia. W świetle treści zaskarżonego postanowienia nie może być wątpliwości co do tego, iż jego adresatem i stroną postępowania jest skarżąca jako osoba fizyczna. Okoliczność, iż dodatkowo wskazano firmę, pod którą prowadzi ona działalność gospodarczą, nie daje wbrew przekonaniu strony, podstaw do przyjęcia, iż doszło do błędnego określenia strony postępowania i w konsekwencji do naruszenia art. 29 Kpa. Organ wysyłając ww. decyzję na adres zamieszkania skarżącej wskazał ją jako adresata dodatkowo wskazując nazwę firmy, pod którą działalność jest przez nią prowadzona. Ta jednak okoliczność nie jest uzasadnieniem, jak to czyni strona, dla zarzutu naruszenia art. 42 § 1 Kpa. W adresie wskazano bowiem w sposób jednoznaczny i pełny zarówno imię i nazwisko skarżącej oraz adres zamieszkania, a więc dane, które znajdowały potwierdzenie w dowodzie osobistym, ale też w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Twierdzenia skarżącej, iż z uwagi na wskazanie także firmy nie mogła przesyłki odebrać nie znajdują potwierdzenia zwłaszcza, iż skarżąca, co podniósł organ w odpowiedzi na skargę, odbierała przesyłki tak adresowane, a zatem w tych przypadkach urząd poczty nie miał wątpliwości co do adresata. Skarżąca nie przedstawiła przy tym jakiegokolwiek dowodu na to, iż przedstawiony przez nią w skardze stan rzeczy i trudności z odbiorem decyzji w istocie miały miejsce. Odmowa wydania korespondencji, jak się wydaje, winna skutkować żądaniem strony wskazania na piśmie przyczyn tej odmowy. Samo tylko twierdzenie strony podniesione zresztą dopiero w skardze, nie jest w tym względzie wystarczające także z tego powodu, że wadliwe działanie poczty nie może być okolicznością uwzględnioną przy ocenie terminowości odwołania. Podnieść przy tym należy, iż oryginał koperty - jak podał organ w uzasadnieniu postanowienia, a skarżąca tego nie kwestionuje - w której przesłano ww. decyzję i niepodpisane zwrotne potwierdzenie odbioru został dołączony do późniejszej przesyłki. Z tego też względu nie ma oryginału koperty w aktach administracyjnych, ale w aktach znajdują się kserokopie potwierdzone za zgodność i nie ma podstaw, by te dokumenty kwestionować. Zatem chociaż powyższe działanie organu nie było działaniem prawidłowym to jednak nie stanowi ono, w okolicznościach sprawy uchybienia mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, a zatem w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie może skutkować uwzględnieniem skargi. Skoro zatem ww. decyzja została stronie doręczona ze skutkiem na dzień 17 grudnia 2010 r., a późniejsze ponowne doręczenie decyzji w świetle przepisów procedury administracyjnej nie może być uznane jako otwierające czternastodniowy termin do wniesienia odwołania to organ trafnie bez naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kpa uznał, iż skarżąca wnosząc, co bezsporne, odwołanie w dniu 2 marca 2011 r. uchybiła terminowi wniesienia odwołania. Uchybienie temu terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy jest zobowiązany w świetle art. 134 Kpa wydać postanowienie o uchybieniu tego terminu. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż zarzuty skargi są bezzasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.