VI SA/Wa 394/21

WyrokWSA w Warszawie2021-06-01

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Grażyna Śliwińska, Jakub Linkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (Prezes UKE) może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie określenia lub potwierdzenia wysokości stawki za zakańczanie połączeń w ruchomej sieci telefonicznej (Stawki MTR) z mocą wsteczną, jeśli przepisy prawa telekomunikacyjnego nie przewidują takiego ograniczenia, a orzecznictwo Sądu Najwyższego dopuszcza wydanie takiej decyzji?
Ratio decidendi
Prezes UKE nieprawidłowo odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, uznając, że nie jest możliwe wydanie decyzji określającej wysokość Stawki MTR z mocą wsteczną. Sąd uznał, że orzecznictwo Sądu Najwyższego dopuszcza wydanie takiej decyzji w określonych okolicznościach, a organ nie uwzględnił specyfiki sprawy, w której spór wynika z uchylenia wcześniejszych decyzji regulacyjnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. S.A. na postanowienie Prezesa UKE odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie określenia lub potwierdzenia wysokości Stawki MTR za okres od 22 lipca 2009 r. do 30 czerwca 2011 r. oraz potwierdzenia wysokości stawek MTR w innym okresie. Prezes UKE uznał, że nie może wydać decyzji z mocą wsteczną. Skarżący zarzucił naruszenie art. 61a § 1 K.p.a. i przepisów Prawa telekomunikacyjnego, wskazując na dopuszczalność wydania decyzji wstecznej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej i zasądzono od Prezesa UKE na rzecz T. S.A. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz T. S.A. z siedzibą w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: "Prezes UKE", "organ") postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. nr [...], na podstawie art. art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm., dalej "K.p.a.") w związku z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. z 2019 r. poz. 2460, z późn. zm., dalej "P.t."), odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku (dalej: "Wniosek") [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "[...]", "Strona", "Skarżący") z [...] października 2020 r., o wydanie przez Prezesa UKE decyzji w sprawie rozstrzygnięcia kwestii spornych lub określenia warunków współpracy w zakresie zmiany umowy o połączeniu sieci zawartej pomiędzy [...] a [...] sp. z o.o. (dalej "[...]") z 20 lipca 2006 r. (dalej "Umowa") przez określenie/potwierdzenie stawki rozliczeniowej za zakańczanie połączeń w ruchomej sieci telefonicznej [...] (dalej "Stawka MTR"), w okresie od 22 lipca 2009 r. do 30 czerwca 2011 r., w wysokości 16,77 gr./min., należnej od [...] na rzecz [...], a także przez potwierdzenie, że w okresie od 1 lipca 2009 r. do 31 grudnia 2012 r. wysokość stawek MTR w ruchomej sieci telefonicznej [...], wnoszonych przez [...] na rzecz [...] ustalono w oparciu o Stawkę MTR. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Prezes UKE wyjaśnił, że [...] lipca 2006 r. [...] i [...] zawarły Umowę. Prezes UKE [...] października 2008 r. wydał decyzję nr [...] (dalej "Decyzja Wykonawcza MTR 2008") nakładającą na [...] obowiązek dostosowania od 1 lipca 2009 r. wysokości opłat z tytułu dostępu telekomunikacyjnego do poziomu 16,77 gr./min. Z uwagi na to, że w Umowie określona została Stawka MTR w sieci [...] w wysokości 33,87 gr./min., Strony podjęły negocjacje w celu inkorporowania stawki wynikającej z Decyzji Wykonawczej MTR 2008 do Umowy. Strony nie doszły do porozumienia i w tym zakresie powstał spór. Prezes UKE [...] stycznia 2009 r. wydał na wniosek [...] decyzję nr [...] (dalej "Decyzja Bilateralna Tymczasowa"), którą zmienił postanowienia Umowy w zakresie Stawki MTR. Decyzja ta była wydana na ściśle wyznaczony okres - do 21 lipca 2009 r. - i ustalała wysokość Stawki MTR od 1 lipca 2009 r. na poziomie 16,77 gr./min., a więc zgodnie z Decyzją Wykonawczą MTR 2008. Prezes UKE [...] czerwca 2009 r. wydał z urzędu decyzję nr [...] (dalej "Decyzja Bilateralna Stała"), którą zmienił postanowienia Umowy i określił wysokość stawki MTR od 22 lipca 2009 r. na poziomie 16,77 gr./min. Prezes UKE [...] grudnia 2009 r. wydał decyzję nr [...] (dalej "Decyzja Wykonawcza MTR 2009"), w której ustalił wysokość stawki MTR na poziomie 16,77 gr./min. w publicznej ruchomej sieci telefonicznej [...]. Organ wyjaśnił następnie, że Decyzja Wykonawcza MTR 2008 została uchylona wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: "SOKiK") z [...] maja 2010 r., (sygn. akt [...]). Następnie w tej sprawie Sąd Apelacyjny w [...] (dalej: "SA") wyrokiem z [...] listopada 2010 r. (sygn. akt [...]) oddalił apelację Prezesa UKE, a Sąd Najwyższy (dalej: "SN") postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. (sygn. akt [...]) odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Decyzja Bilateralna Tymczasowa została uchylona wyrokiem SOKiK z [...] kwietnia 2011 r. (sygn. akt [...]). Następnie w tej sprawie, SA wyrokiem z [...] marca 2012 r. (sygn. akt [...]) oddalił apelację Prezesa UKE i [...], a SN postanowieniem z [...] sierpnia 2013 r. (sygn. akt [...]) odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania. Decyzja Bilateralna Stała została uchylona wyrokiem SOKiK z [...] czerwca 2012 r. (sygn. akt [...]). Następnie w tej sprawie, SA wyrokiem z [...] marca 2013 r. (sygn. akt [...]) oddalił apelacje Prezesa UKE i [...], a SN postanowieniem z [...] lutego 2014 r. ([...]) odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Prezesa UKE do rozpoznania. Organ wyjaśnił, że Decyzja Wykonawcza MTR 2009 nie została uchylona. Organ wskazał, że wnioskiem z [...] sierpnia 2020 r., doręczonym [...] 6 sierpnia 2020 r., [...] zainicjował negocjacje w sprawie zawarcia aneksu nr 17 do Umowy (dalej "Aneks"), celem potwierdzenia wysokości Stawki MTR za okres od 22 lipca 2009 r. do 30 czerwca 2011 r. W ocenie [...] konieczność takiego potwierdzenia wynika z roszczeń, jakie [...] podnosi przeciwko [...] w postępowaniu arbitrażowym wszczętym na skutek pozwu [...] z [...] lipca 2019 r. o zapłatę dodatkowego wynagrodzenia za usługę zakańczania połączeń, przez [...] na rzecz [...]. Pismem z [...] sierpnia 2020 r. (data wpływu do UKE: 7 sierpnia 2020 r.) [...] wystąpił do Prezesa UKE z wnioskiem o wydanie postanowienia określającego na [...] sierpnia 2020 r. termin zakończenia prowadzonych z [...] negocjacji dotyczących zmiany Umowy w ww. zakresie. Postanowieniem z [...] września 2020 r. nr [...], Prezes UKE określił na dzień [...] października 2020 r. termin zakończenia negocjacji rozpoczętych [...] sierpnia 2020 r. wraz z doręczeniem [...] wniosku [...] o zmianę Umowy w ww. zakresie. Strony w tym terminie nie zawarły Aneksu do Umowy. Prezes UKE wskazał, że [...] wystąpił z Wnioskiem o wydanie decyzji zmieniającej Umowę zgodnie z treścią załączonego do Wniosku projektu Aneksu do Umowy, tj. decyzji określającej, że w okresie od 22 lipca 2009 r. do 30 czerwca 2011 r. Stawka MTR wynosiła 16,77 gr. za minutę połączenia przychodzącego z sieci telekomunikacyjnej [...] i zakończonego w sieci ruchomej [...]. Zgodnie z treścią Aneksu, decyzja powinna także potwierdzać, że wysokość opłaty należnej na rzecz [...] i wnoszonej przez [...] za minutę połączenia przychodzącego z sieci telekomunikacyjnej [...] i zakończonego w sieci ruchomej [...] ustalano w okresie od 1 lipca 2009 r. do 31 grudnia 2012 r. w oparciu wysokość Stawki MTR wnoszonej przez [...] na rzecz [...] tj. w wysokości 16,77 gr./min. Jako podstawę prawną do wystąpienia z Wnioskiem [...] wskazał na art. 30 ust. 1 w zw. z art. 27 ust. 2b, 28 i 29 P.t. W pkt 4.12 Wniosku [...] wniósł również o wydanie decyzji wykonawczej w okresie, w którym obowiązywała Decyzja Wykonawcza MTR 2008 - na wypadek uznania przez Prezesa UKE, że właściwe i konieczne jest także wydanie decyzji wykonawczej, która regulowałaby wysokości Stawki MTR w okresie, w którym obowiązywała Decyzja Wykonawcza MTR 2008. Prezes UKE następnie, odwołując się do treści art. 61a § 1 K.p.a., stanowiącego podstawę odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, stwierdził, że ze względu na treść negocjowanego Aneksu i wynikający stąd przedmiot żądania skierowanego do Prezesa UKE w ramach Wniosku, Wniosek jest w sposób oczywisty bezzasadny. Prezes UKE nie może rozpoznać Wniosku z tej przyczyny, że żądanie [...] dotyczy ustalenia wysokości Stawki MTR w sieci [...] w okresie od 22 lipca 2009 r. do 30 czerwca 2011 r. (a także potwierdzenia wysokości stawek MTR dla [...] w okresie od 1 lipca 2009 do 31 grudnia 2012 r. w oparciu o wysokość Stawki MTR oraz ewentualnie wydania decyzji wykonawczej w okresie obowiązywania Decyzji Wykonawczej MTR 2008 tj. od 1 lipca 2009 r.), a zatem określenia wysokości Stawki MTR z mocą wsteczną. Prezes UKE uznał, że nie ma podstaw do wydania decyzji w takim stanie faktycznym, w którym wysokość Stawki MTR i stawek MTR w sieci [...] ma być określona lub potwierdzona (zgodnie z żądaniem [...]) za okresy, które już upłynęły. Organ wskazał następnie, że decyzja o dostępie telekomunikacyjnym, w tym dokonująca zmiany umowy o dostępie telekomunikacyjnym, wydawana w oparciu o art. 28 - 30 P.t. kształtuje prawa i obowiązki stron odnośnie współpracy międzyoperatorskiej. Niewątpliwe zatem jest to decyzja konstytutywna. Zgodnie natomiast z orzecznictwem sądowym oraz poglądami doktryny prawniczej dopuszczono w istocie pojedyncze przypadki wydawania decyzji konstytutywnych, obowiązujących z mocą wsteczną tj. w sytuacji, gdy: a) przepis prawa materialnego wyraźnie taki skutek prawny wydawanych decyzji przewiduje, b) działanie decyzji z mocą wsteczną jest korzystne dla strony tej decyzji, nie naruszając przy tym praw innych stron, c) właściwości administracyjnego stosunku materialnoprawnego w połączeniu ze stanem faktycznym konkretnej sprawy pozwalają uznać, że możliwe jest wydanie decyzji obowiązującej z mocą wsteczną. Prezes UKE wyjaśnił dalej, że brak jest przepisu prawa materialnego w odniesieniu do decyzji wydawanych w oparciu o przepisy art. 28 - 30 P.t., który przewidywałby możliwość wydania decyzji kształtujących prawa i obowiązki stron z mocą wsteczną, a także, że wydanie decyzji na korzyść jednej strony, oznacza równocześnie wydanie decyzji na niekorzyść drugiej, gdyż interesy stron są w tej mierze sporne. Nie występują zatem w sprawie sytuacje wskazane w lit. a i lit. b. Odnosząc się do trzeciej sytuacji, organ wskazał, iż właściwości administracyjnego stosunku materialnoprawnego, wynikającego z rozstrzygnięć wydawanych w oparciu o przepisy art. 27-30 P.t., w połączeniu z żądaniem Wniosku, nie pozwalają uznać, że w przedmiotowej sprawie możliwe jest wydanie decyzji obowiązującej z mocą wsteczną. Nie jest bowiem możliwe wymaganie od którejkolwiek ze stron ewentualnej decyzji, aby stosowała wstecznie (z datą wsteczną w okresie od 22 lipca 2009 r. do 30 czerwca 2011 r., a także w okresie od 1 lipca 2009 r. do 31 grudnia 2012 r.) Stawki MTR w ramach współpracy międzyoperatorskiej, która może zostać podjęta w danym kształcie z istoty swej jedynie na przyszłość tj. od dnia wydania decyzji zmieniającej Umowę w określonym zakresie (tu: w zakresie zmienionej wysokości Stawki MTR). Prezes UKE uznał w związku z tym, że w niniejszej sprawie nie występuje żadna z trzech przywoływanych w nauce przedmiotu i orzecznictwie okoliczności, pozwalających organowi na wydanie decyzji konstytutywnej, jaką jest decyzja Prezesa UKE zmieniająca umowę o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie połączenia sieci, z mocą wsteczną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając postanowienie Prezesa UKE z [...] grudnia 2020 r. w całości, wniósł o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie na Jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 61a § 1 K.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 P.t., poprzez odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego na skutek Wniosku złożonego przez Skarżącego: - pomimo braku w niniejszej sprawie przesłanki - oczywistej i możliwej do stwierdzenia bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, która uniemożliwiałaby przeprowadzenie na skutek wniosku [...] postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji, - pomimo że w niniejszej sprawie nie istnieją takie ograniczenia, które wykluczałyby wszczęcie postępowania i wydanie decyzji administracyjnej, albowiem Prezes UKE może i powinien wydać na Wniosek [...] decyzję zmieniającą Umowę (umowę o połączeniu sieci/dostępie telekomunikacyjnym) i rozstrzygającą spór międzyoperatorski, 2) art. 61a § 1 K.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 P.t. w zw. z art. 4 ust. 1 dyrektywy 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (dalej: "Dyrektywa Ramowa"), poprzez wydanie rozstrzygnięcia dotyczącego sporu międzyoperatorskiego, które nie podlega kontroli w procedurze spełniającej kryteria określone w art. 4 ust. 1 Dyrektywy Ramowej, w myśl której organ odwoławczy powinien mieć możliwość właściwego rozpatrzenia aspektów merytorycznych sprawy, podczas gdy zakres badania sprawy przez sąd administracyjny w przypadku zaskarżenia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nie zapewnia stronie merytorycznego i zgodnego z ww. przepisem unijnym rozpoznania sprawy dotyczącej istniejącego sporu międzyoperatorskiego, 3) art. 28 ust. 1 w zw. z art. 27 ust. 2b i art. 30 ust 1 P.t., poprzez błędne przyjęcie, że Prezes UKE nie jest uprawniony do wydania decyzji zmieniającej Umowę (umowę o połączeniu sieci/dostępie telekomunikacyjnym) zgodnie z Wnioskiem [...] skoro wysokość Stawki MTR w [...] i Stawki MTR w [...] miałaby zostać w tej decyzji określona lub potwierdzona za okresy, które już upłynęły, podczas gdy przepisy ustawy Prawo telekomunikacyjne nie przewidują w tym względzie takiego ograniczenia, a Prezes UKE jest uprawniony do dokonania zmiany umowy o połączeniu sieci/dostępie telekomunikacyjnym również z mocą wsteczną, co zostało potwierdzone w ukształtowanej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego; naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ wprost doprowadziło do odmowy wszczęcia postępowania na wniosek [...], z uwagi na rzekomy brak możliwości przeprowadzenia postępowania w celu wydania decyzji z mocą wsteczną. W uzasadnieniu skargi Skarżąca obszernie uzasadnił podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i szczegółowo odnosząc się do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa w sposób uzasadniający jego uchylenie. Jak wynika z art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie, Prezes UKE odmówił zaskarżonym postanowieniem rozpatrzenia Wniosku Skarżącego z [...] października 2020 r. w którym Skarżący domagał się wydania przez Prezesa UKE decyzji w sprawie rozstrzygnięcia kwestii spornych lub określenia warunków współpracy w zakresie zmiany Umowy przez określenie/potwierdzenie Stawki MTR, w okresie od 22 lipca 2009 r. do 30 czerwca 2011 r., w wysokości 16,77 gr./min., należnej od [...] na rzecz Skarżącego, a także przez potwierdzenie, że w okresie od 1 lipca 2009 r. do 31 grudnia 2012 r. wysokość stawek MTR w ruchomej sieci telefonicznej [...], wnoszonych przez [...] na rzecz [...] ustalono w oparciu o Stawkę MTR. Istota sporu w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy Prezes UKE prawidłowo uznał, że właściwości administracyjnego stosunku materialnoprawnego, wynikającego z rozstrzygnięć wydawanych w oparciu o przepisy art. 27-30 P.t., w połączeniu z żądaniem Wniosku, nie pozwalają uznać, że w przedmiotowej sprawie możliwe jest wydanie decyzji obowiązującej z mocą wsteczną. Jak Skarżący wyjaśnił w skardze, strony ([...] i [...]) pozostają w sporze dotyczącym wysokości stawki za zakańczanie przychodzących z sieci [...] połączeń w sieci ruchomej [...] (Stawki MTR w [...]). Spór dotyczy tego, czy w okresie spornym Stawka MTR w [...] wynosiła 16,77 gr/min, czy 33,87 gr/min. W okresie spornym strony faktycznie rozliczały się według Stawki MTR w [...] w wysokości 16,77 gr/min oraz według Stawki MTR w [...], które wynosiła (zgodnie z decyzją Prezesa UKE - w zależności od okresu: 241%, 226%, 210% lub 194% wysokości Stawki MTR w [...]. Skarżący wskazał, że w 2019 r. [...] wystąpiła w postępowaniu arbitrażowym z roszczeniem przeciwko [...] o zapłatę kwoty 476.100.081,34 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, tytułem zapłaty dodatkowego wynagrodzenia należnego na rzecz [...] tytułem zapłaty za zakańczanie w sieci [...] połączeń przychodzących z sieci [...]. Skarżący wyjaśnił, że w swoim pozwie [...] twierdzi, że z uwagi na uchylenie decyzji regulacyjnych Prezesa UKE określających Stawkę MTR w [...] w okresie spornym w wysokości 16,77 gr/min, w rzeczywistości powinna być wyższa i wynosić 33,87 gr/min, a co za tym idzie również Stawka MTR w [...] powinna być odpowiednio wyższa niż faktycznie stosowana pomiędzy stronami. W celu zakończenia sporu Skarżący przedstawił [...] projekt aneksu do Umowy, który miał potwierdzić, że w okresie spornym wysokości stawki MTR w sieci [...] wynosiła 16,77 gr/min. W tym samym dniu Skarżący wniósł do Prezesa UKE o określenie terminu zakończenia negocjacji stron. Prezes UKE określił termin zakończenia negocjacji na [...] października 2020 r., który upłynął bezskutecznie, ponieważ [...] nie przystąpiło do negocjacji. W związku z powyższym Skarżący wystąpił z przedmiotowym Wnioskiem do Prezesa UKE, na podstawie art. 30 ust. 1 w zw. z art. 27 ust. 2, art. 28 i art. 29 P.t. Zgodnie z art. 30 ust. 1 P.t., do zmian umów o dostępie telekomunikacyjnym stosuje się odpowiednio przepisy art. 26-28 i 33. Jak wynika natomiast z art. 28 ust. 1 P.t., Prezes UKE podejmuje decyzję o dostępie telekomunikacyjnym w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w art. 27 ust. 2 i 2b, biorąc pod uwagę kryteria wymienione w tym przepisie. Zgodnie z art. 27 ust. 2 i ust. 2b P.t., w przypadku niepodjęcia negocjacji o zawarcie umowy o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie połączenia sieci, odmowy połączenia sieci telekomunikacyjnych przez podmiot do tego obowiązany lub niezawarcia umowy o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie połączenia sieci w terminie, o którym mowa w ust. 1, lub niezawarcia umowy w terminie 90 dni licząc od dnia wystąpienia z wnioskiem o zawarcie umowy o dostępie telekomunikacyjnym, każda ze stron może zwrócić się do Prezesa UKE z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie rozstrzygnięcia kwestii spornych lub określenia warunków współpracy (ust. 2). Z zastrzeżeniem ust. 2, w przypadku niepodjęcia negocjacji przez podmiot obowiązany do zapewnienia dostępu telekomunikacyjnego, odmowy udzielenia dostępu telekomunikacyjnego przez podmiot do tego obowiązany lub niezawarcia umowy o dostępie telekomunikacyjnym w terminie, o którym mowa w ust. 2a, lub niezawarcia umowy o dostęp telekomunikacyjny w terminie 90 dni licząc od dnia wystąpienia z wnioskiem o zawarcie umowy o dostępie telekomunikacyjnym, każda ze stron może zwrócić się do Prezesa UKE z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie rozstrzygnięcia kwestii spornych lub określenia warunków współpracy (ust. 2b). Nie budzi wątpliwości Sądu stanowisko organu, co do konstytutywnego charakteru decyzji o dostępie telekomunikacyjnym, w tym dokonującej zmiany umowy o dostępie telekomunikacyjnym, wydawanej w oparciu o art. 28 - 30 P.t., która niewątpliwie kształtuje prawa i obowiązki stron odnośnie współpracy międzyoperatorskiej. Skarżący natomiast prawidłowo wskazał, że problem dopuszczalności wydania przez Prezesa UKE decyzji administracyjnej zmieniającej z mocą wsteczną umowę o połączeniu sieci/dostępie telekomunikacyjnym był wielokrotnie analizowany w orzecznictwie Sąd Najwyższego, który uznał możliwość wydania przez Prezesa UKE takiej decyzji. W postanowieniu z 28 stycznia 2015 r. sygn. akt 37/14 Sąd Najwyższy po wyjaśnieniu, że rygor natychmiastowej wykonalności niektórych decyzji Prezesa UKE, w tym decyzji dotyczących wysokości opłat z tytułu dostępu telekomunikacyjnego, służy jak najszybszemu wdrożeniu obowiązków wynikających z decyzji organu regulacji komunikacji elektronicznej, ponieważ decyzje tego organu służą rozwiązaniu konkretnych problemów w funkcjonowaniu rynku telekomunikacyjnego, wskazał, że: "Sądowa kontrola takich decyzji dokonywana jest już po zastąpieniu postanowień umowy łączącej przedsiębiorców postanowieniami o treści wynikającej z decyzji i po wywołaniu przez nie określonych skutków majątkowych. Aby kontrola ta była skuteczna konieczne jest przyjęcie założenia, zgodnie z którym modyfikacja treści decyzji organu przez sąd nie wywołuje tylko skutku na przyszłość, ale zmienia treść stosunku cywilnoprawnego łączącego dwóch przedsiębiorców telekomunikacyjnych w całym okresie, przez który prawa i obowiązki stron umowy zostały ukształtowane decyzją organu regulacji komunikacji elektronicznej, która następnie została zmodyfikowana przez sąd." Sąd Najwyższy stwierdził następnie, że "(...) w przypadku uchylenia decyzji Prezesa Urzędu sposób zakończenia postępowania administracyjnego przez organ uzależniony jest od powodów, z jakich decyzja została uchylona. Jeżeli z motywów rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd wynika, że podstawą uchylenia decyzji było nieprzeprowadzenie postępowania konsultacyjnego lub konsolidacyjnego, Prezes Urzędu powinien sanować stwierdzony brak i stosowne postępowanie przeprowadzić. Pozwoli to organowi wydać decyzję, która nie będzie już dotknięta wadą, z powodu, której wcześniejsza decyzja została uchylona. W ocenie Sądu Najwyższego nie ma przy tym przeszkód, by Prezes Urzędu wydając ponownie decyzję uregulował w niej obowiązki ciążące na przedsiębiorcach telekomunikacyjnych z mocą wsteczną, za okres wskazany w uchylonej decyzji. Gdyby więc Prezes Urzędu po prawomocnym uchyleniu decyzji MTR wydał ponownie decyzję MTR dla tego samego okresu, mógłby ponownie wydać decyzje wykonawcze takie jak w niniejszej sprawie, które zostały uchylone w wyniku wyeliminowania z obrotu decyzji MTR. Ewentualnie, w decyzjach wykonawczych mógłby wskazać kalkulacje cen, na których oparte były stawki wprowadzane na mocy tych decyzji." Podobne stanowisko zawarł Sąd Najwyższy w postanowieniach z 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SK 58/14, z 7 marca 2018 r., sygn. akt II SK 26/17, z 22 maja 2019 r., sygn. akt I NSK 71/18 oraz w wyroku z 22 listopada 2016 r., sygn. akt III SK 39/15. Prezes UKE, w odpowiedzi na skargę nie zgodził się z powyższym poglądem Sądu Najwyższego, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt I CSK 486/16 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2019 r. sygn. akt II GSK 255/19. Sąd Najwyższy w wyroku z 26 kwietnia 2017 r. stwierdził, że: "(...) sam przepis art. 47964 § 2 k.p.c. nie przesądza o skutkach uchylania decyzji Prezesa UKE. Wynika z niego, że w razie uchylenia takiej decyzji przez SOKiK następuje jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, co kończy sprawę, nie jest natomiast możliwe jej przekazanie do ponownego rozpoznania przez Prezesa UKE (zob. wyrok SA w (...) z dnia [...] czerwca 2013 r. [...], nie publ., postanowienie SN z dnia 8 maja 2014 r., III SK 72/13, nie publ.). Uchylenie przez SOKiK decyzji administracyjnej jest rozstrzygnięciem co do istoty sprawy i ma charakter kasatoryjny (...)" Naczelny Sąd Administracyjny natomiast, opierając się na powyższym stanowisku Sądu Najwyższego, w wyroku z 30 maja 2019 r. stwierdził, że "(...) przepisy k.p.c. nie przewidują analogicznych uregulowań, które nakazywałyby organowi administracji podjęcie na nowo (reaktywację) postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem unieważnionej lub uchylonej decyzji oraz ponowne wydanie rozstrzygnięcia w sprawie albo upoważniałyby sąd powszechny do umorzenia postępowania administracyjnego. W związku z powyższym brak jest podstaw do uznania, że uchylenie decyzji Prezesa UKE wyrokiem sądu powszechnego w trybie k.p.c. powoduje reaktywację postępowania administracyjnego, które doprowadziło do wydania wspomnianej decyzji oraz konieczność rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej na nowo." Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę nie kwestionuje stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w wyrok z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt I CSK 486/16 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyrok z 30 maja 2019 r. sygn. akt II GSK 255/19. Jak wskazał Sąd Najwyższy art. 47964 § 2 K.p.c. nie przewiduje przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Prezesa UKE w przypadku uchylenia decyzji Prezesa UKE przez SOKiK. W ocenie Sądu, w przypadku decyzji objętych rygorem natychmiastowej wykonalności, z pewnością znajduje to swoje uzasadnienie w okoliczności, że uchylenia takiej decyzji przez SOKiK następuje już po wywołaniu przez nie określonych skutków majątkowych, które mogą być akceptowane przez adresatów tych decyzji co wyklucza wystąpienie sporu między nimi. W niniejszej sprawie jednak spór pomiędzy operatorami telekomunikacyjnymi występuję i jest on wynikiem uchylenia przez SOKiK decyzji Prezesa UKE: Decyzji Wykonawczej MTR 2008, Decyzji Bilateralnej Tymczasowej i Decyzji Bilateralnej Stałej, regulujących stawki MTR pomiędzy [...] i [...]. Jego rozstrzygnięcia natomiast domaga się Skarżący na podstawie art. 30 ust. 1 w zw. z art. 27 ust. 2, art. 28 i art. 29 P.t. W niniejszej sprawie nie chodzi zatem o ponowne rozpoznanie przez Prezesa UKE sprawy w związku z uchyleniem jego decyzji przez SOKiK, wbrew normie wynikającej z art. 47964 § 2 K.p.c. lecz o rozstrzygnięcie sporu pomiędzy operatorami na wniosek jednej ze stron tego sporu, wynikającego na skutek uchylenia decyzji Prezesa UKE przez SOKiK. Skarżący ponadto domaga się rozstrzygnięcia sporu w sposób odpowiadający rozstrzygnięciom zawartym w uchylonych decyzjach Prezesa UKE, a więc z zastosowaniem stawki MTR wskazanej w tych decyzjach, którą strony sporu zastosowały w we wzajemnych rozliczeniach w okresie, w którym obowiązywały te decyzje. Zdaniem Sądu, w tej sytuacji, aktualne jest stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w cyt. powyżej postanowieniu z 28 stycznia 2015 r. sygn. akt 37/14, a więc, że nie ma przeszkód, by Prezes Urzędu wydając ponownie decyzję uregulował w niej obowiązki ciążące na przedsiębiorcach telekomunikacyjnych z mocą wsteczną, za okres wskazany w uchylonej decyzji, przy czym organ powinien uwzględnić powody, z jakich decyzje zostały uchylone, a więc czy są to podlegające usunięciu wady proceduralne. W świetle powyższych wyjaśnień, Sąd stwierdza, że Prezes UKE wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 61a § 1 K.p.a. odmawiając rozpoznania Wniosku, w istocie rzeczy ze względu na ogólne założenie, że niemożliwe jest określenie wysokości Stawki MTR z mocą wsteczną. Organ wskazał, że właściwości administracyjnego stosunku materialnoprawnego, wynikającego z rozstrzygnięć wydawanych w oparciu o przepisy art. 27-30 P.t., w połączeniu z żądaniem Wniosku, nie pozwalają uznać, że w przedmiotowej sprawie możliwe jest wydanie decyzji obowiązującej z mocą wsteczną. Organ jednak w ogóle nie uwzględnił okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, uznając, że sama konieczność określenie wysokości Stawki MTR za miniony okres wyklucza rozpoznanie Wniosku Skarżącego. Miało to istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ przyjmując to ogólne założenie, Prezes UKE odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Rozpoznając ponownie sprawę, organ uwzględni powyższe stanowisko Sądu, w szczególności, że dopuszczalna jest możliwość wydania przez Prezesa UKE decyzji administracyjnej zmieniającej z mocą wsteczną umowę o połączeniu sieci/dostępie telekomunikacyjnym we wskazanych powyżej sytuacjach i pod tym kątem przeanalizuje również okoliczności faktyczne niniejszej sprawy oraz zakres Wniosku Skarżącego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło