VI SA/Wa 394/22
WyrokWSA w Warszawie2022-05-20
Skład orzekający: Dorota Pawłowska, Barbara Kołodziejczak - Osetek, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia utrzymująca w mocy negatywny wynik z egzaminu adwokackiego narusza prawo, jeśli skarżąca kwestionuje ocenę z pracy z zakresu prawa cywilnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia utrzymująca w mocy negatywny wynik z egzaminu adwokackiego nie narusza prawa. Praca egzaminacyjna skarżącej z zakresu prawa cywilnego zawierała błędy i braki, które uzasadniały ocenę niedostateczną, a w konsekwencji negatywny wynik z całego egzaminu. Ocena ta nie miała charakteru dowolnego, lecz opierała się na analizie merytorycznej i kryteriach ustawowych.Stan faktyczny
Skarżąca J. B. uzyskała negatywny wynik z egzaminu adwokackiego, co zostało potwierdzone uchwałą Komisji Egzaminacyjnej II stopnia. Skarżąca kwestionowała ocenę z pracy z zakresu prawa cywilnego, zarzucając organom naruszenie przepisów k.p.a. i P.a. poprzez błędne ustalenie wyniku egzaminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając zaskarżoną uchwałę za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek (spr.) Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant spec. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2022 r. sprawy ze skargi J. B. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 18-21 maja 2021 r. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę
VI SA/Wa 394/22
UZASADNIENIE
Komisja Egzaminacyjna nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2021 r. z siedzibą w W. (dalej: "Komisja Egzaminacyjna", "Komisja I instancji") po przeprowadzeniu w dniach [...] maja 2021 r. egzaminu adwokackiego, uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. wydaną na podstawie art. 78f ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r.- Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2020 r. poz. 1651 i 2320), dalej: "P.a." lub "ustawa – Prawo o adwokaturze" stwierdziła, że J. B. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Zdająca") uzyskała wynik negatywny z egzaminu adwokackiego.
Z uzasadnienia ww. uchwały wynika, że Skarżąca z zadania z zakresu prawa karnego otrzymała ocenę dostateczną, z zadania z zakresu prawa cywilnego ocenę niedostateczną, z zadania z zakresu prawa gospodarczego ocenę dobrą, z zadania z zakresu prawa administracyjnego ocenę dostateczną, zaś z zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki ocenę dobrą. Powołując się na treść art. 78f ust. 1 P.a., który to przepis określa, że pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu otrzymał ocenę pozytywną, Komisja Egzaminacyjna wskazała, iż Strona uzyskała wynik negatywny z egzaminu adwokackiego.
Wyżej wskazaną uchwałę Komisji Egzaminacyjnej Zdająca zaskarżyła odwołaniem, kwestionując ocenę z pracy egzaminacyjnej z zakresu prawa cywilnego i ustalenie, że egzamin adwokacki został złożony z wynikiem negatywnym.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...] maja 2021 r. (dalej: "Komisja II stopnia" "Organ odwoławczy"), uchwałą z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 78h ust. 1, 9 i 12 P.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735), dalej: "k.p.a.", utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2021 r. z siedzibą w W. z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...].
W uzasadnieniu uchwały z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] Komisja II stopnia wyjaśniła, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia odwołania miało ustalenie, czy w przypadku pracy egzaminacyjnej Skarżącej prawidłowo zastosowano kryteria oceny przewidziane w art. 78e ust. 2 P.a., a także, czy w sporządzonej przez Skarżącą apelacji doszło do popełnienia błędów lub braków tego rodzaju, które mają charakter dyskwalifikujący pracę i skutkują uznaniem, że Skarżąca nie jest wystarczająco przygotowana do samodzielnego świadczenia pomocy prawnej.
Organ odwoławczy wskazał, iż praca egzaminacyjna przygotowana przez Skarżącą została poddana ocenie pod kątem spełnienia wymienionych wymogów formalnych apelacji. Komisja II stopnia podzieliła stanowisko Komisji Egzaminacyjnej, że wymogi formalne apelacji Zdająca spełniła jedynie częściowo, a zasadnicze elementy środka zaskarżenia zostały ujęte w sposób błędny i nieprecyzyjny. Zdaniem Komisji II stopnia nie można lekceważyć podniesionego przez Komisję Egzaminacyjną problemu nieprecyzyjnego opisu zakresu zaskarżenia oraz wniosków apelacyjnych, nieodpowiadających minimalnym wymogom przewidzianym w ustawie. Jak wskazał Organ odwoławczy, egzamin adwokacki ma na celu sprawdzenie kwalifikacji egzaminowanego i jego przygotowania do wykonywania zawodu adwokata, którego pisma- jako profesjonalnego pełnomocnika, mają nie tylko spełniać minimalne wymogi i zawierać minimalną treść, ale przede wszystkim cechować się skrupulatnością i poprawnością sformułowania tych elementów i dostrzeżeniem potrzeby ich wyraźnego wyartykułowania, czego praca egzaminacyjna Skarżącej nie zawiera, przenosząc na sąd II instancji obowiązek samodzielnego odtworzenia faktycznych intencji apelującego. Ponadto, Organ odwoławczy podkreślił, że wniosek o zmianę lub uchylenie orzeczenia sądu I instancji winien być precyzyjny i nie pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości co do tego, o co wnosi apelujący, natomiast sformułowane przez Zdającą wnioski wymogu tego nie spełniają, co dotyczy także lakonicznego wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, przy jednoczesnym braku zakwestionowania rozstrzygnięcia o tych kosztach zawartego w postanowieniu sądu I instancji.
W opinii Komisji II stopnia powyższe świadczy o braku wymaganej od Zdającej umiejętności stosowania w praktyce przepisów regulujących problematykę rozstrzygania o kosztach postępowania nieprocesowego na poszczególnych jego etapach. Zdaniem Organu odwoławczego, w przygotowanym projekcie apelacji Zdająca zawarła szereg żądań stwierdzenia i uznania oznaczonych okoliczności, które to żądania, jakkolwiek wpisujące się w ogólną koncepcję rozwiązania przedmiotowego zadania egzaminacyjnego, nie stanowią prawidłowo sformułowanych wniosków apelacyjnych, odpowiadających dyspozycji art. 368 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 z późn. zm.), dalej: "k.p.c.", w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
Oceniając natomiast wartość podniesionych przez Zdającą zarzutów apelacyjnych, Organ odwoławczy stwierdził, że podnoszony wielokrotnie zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., nie eliminuje stwierdzonych przez Egzaminatorów deficytów sporządzonego środka zaskarżenia, świadczących o nieumiejętnym stosowaniu przepisów prawa i ich interpretacji. Zdająca nie dostrzegła bowiem wielu istotnych uchybień sądu I instancji i nie potrafiła w sposób prawidłowy opisać istoty tych naruszeń. W ocenie Komisji II stopnia, w tym zakresie Komisja Egzaminacyjna odniosła się do zastosowanych przez Zdającą przepisów oraz przyjętego rozwiązania i słusznie przyjęła, że ze względu na niezdefiniowanie licznych uchybień natury materialnoprawnej, nie zabezpieczono interesów reprezentowanego klienta w sposób wystarczający.
Jednocześnie Organ odwoławczy podkreślił, że wbrew twierdzeniom Skarżącej zawartym w odwołaniu, sposób i styl formułowania wypowiedzi profesjonalnego pełnomocnika, rodzaj używanego języka, nie są okolicznościami obojętnymi dla ogólnej oceny pracy, chociaż nie najistotniejszymi. Jak wskazała Komisja II stopnia, umiejętność prawidłowego posługiwania się językiem, zwłaszcza prawniczym, jest niezbędną cechą w zawodzie adwokata, świadczącą o odpowiednim przygotowaniu merytorycznym do świadczenia pomocy prawnej.
Podsumowując, w opinii Komisji II stopnia sporządzona przez Skarżącą apelacja zawiera braki i błędy, których ilość i waga świadczy o nieprawidłowym rozwiązaniu zadania egzaminacyjnego i niewystarczającym przygotowaniu do wykonywania zawodu adwokata, a błędy i uchybienia zawarte w pracy, powodują, że nie może ona zostać oceniona na ocenę chociażby dostateczną, stosując właściwą gradację ocen.
Zdaniem Organu odwoławczego, Skarżąca ma problemy z poprawnym formułowaniem zarzutów i wniosków apelacyjnych, Strona nie potrafi też - choćby w stopniu dostatecznym - diagnozować problemów związanych z odpowiednią klasyfikacją naruszeń prawa. Organ odwoławczy podkreślił, iż praca egzaminacyjna Zdającej zawiera także pozytywne aspekty, jednak w pracy Zdającej uchybienia i błędy, a więc aspekty negatywne, przeważają nad aspektami pozytywnymi, mając na uwadze wagę i liczbę tych błędów.
Mając powyższe na względzie, Komisja II stopnia stwierdziła, że dokonana przez egzaminujących analiza sporządzonej pracy została przeprowadzona w sposób wyczerpujący i rzetelny, zaś ocena została dokonana zgodnie z kryteriami zawartymi w przepisie art. 78e ust. 2 P.a. oraz należycie umotywowana, przy uwzględnieniu celu egzaminu adwokackiego wskazanego w treści art. 78d ust. 1 P.a. Komisja II stopnia uznała, że brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania.
Skarżąca nie zgodziła się z rozstrzygnięciem Organu odwoławczego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] i pismem z dnia 6 stycznia 2021 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła:
- niezastosowanie art. 6, 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 78d ust. 1 i 6 P.a. w zw. z art. 78d ust. 10 oraz 78e ust. 2 P.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz brak rozważenia i odniesienia się w uzasadnieniu uchwały do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, które było przedmiotem rozpoznania, co doprowadziło do poczynienia w zaskarżonej uchwale błędnego stwierdzenia o zasadności oceny niedostatecznej z części drugiej egzaminu adwokackiego obejmującej zakres prawa cywilnego a co z tego wynika negatywnego wyniku z egzaminu adwokackiego, podczas gdy zaproponowana przez Zdającą koncepcja była prawidłową i możliwą do uzasadnienia w kontekście sposobu rozwiązania zadania egzaminacyjnego na ocenę dostateczną,
co w konsekwencji doprowadziło do
-niewłaściwego zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz niezastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wadliwego utrzymania zaskarżonej uchwały w mocy zamiast uchylenia zaskarżonej uchwały w całości i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez podjęcie stosownej uchwały ustalającej uzyskanie przez Zdającą pozytywnego wyniku z egzaminu adwokackiego,
co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem spowodowało uzyskanie przez Skarżącą wyniku negatywnego z egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...] maja 2021 roku zamiast doprowadzić do prawidłowej, tj. pozytywnej, oceny zaproponowanego przez Zdającą sposobu rozwiązania zadania z części drugiej egzaminu adwokackiego i w konsekwencji do otrzymania przez nią pozytywnego wyniku z całego egzaminu.
Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi oraz:
- uchylenie w całości zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...] maja 2021 r., z dnia [...] listopada 2021 roku, w sprawie oznaczonej znakiem [...], a także
-zasądzenie od Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...] maja 2021 r., na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona uchwała nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.
Jak wynika z art. 78d ust. 1 P.a., egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata.
Zgodnie natomiast z art. 78f ust. 1 P.a., pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną.
W niniejszej sprawie Komisja I instancji stwierdziła, że Skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu adwokackiego. Z tym wynikiem zgodziła się Komisja II stopnia ponieważ po ponownej ocenie prac Skarżącej uznała, iż prawidłowo została oceniona praca Skarżącej z zadania z zakresu prawa cywilnego na ocenę niedostateczną. Z tego względu Komisja II stopnia utrzymała w mocy uchwałę I instancji.
Jak wynika z art. 78e ust. 2 zd. 1 P.a., oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką. Artykuł ten w ust. 3 stanowi, że każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu adwokackiego. Z ust. 4, omawianego artykułu wynika, że ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu adwokackiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów, przy czym – jak wynika z pkt 2 – ocena negatywna - niedostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 2,00 lub 2,50.
W niniejszej sprawie egzaminatorzy oceniający pracę Skarżącej z zakresu prawa cywilnego wystawili oceny cząstkowe: dwie oceny niedostateczne, co oznacza średnią arytmetyczną 2,00.
Z art. 78e ust. 2 P.a., ponadto wynika, że oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu adwokackiego dokonują dwaj niezależni od siebie egzaminatorzy, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.
Jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopiero spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w przywołanym powyżej przepisie, pozwala na wystawienie oceny pozytywnej z danej części egzaminu adwokackiego.
W wyroku z 13 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1929/12 Naczelny Sąd Administracyjny, analizując relację przepisów art. 36⁵ ust. 2 oraz 36⁴ ust. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, stanowiących odpowiednik art. 78e ust. 2 oraz 78d ust. 10 ustawy – Prawo o adwokaturze, skonstatował, że: "W zależności od stopnia przygotowania do wykonywania omawianego zawodu przez osobę przystępującą do egzaminu wynik ten powinien być jeden, pozytywny albo negatywny, przy czym tylko spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego rozwiązania uprawnia oceniających do przejścia do skali ocen pozytywnych (od celującej do dostatecznej)".
Biorąc pod uwagę cel jaki przyświeca odbywaniu aplikacji prawniczych oraz przeprowadzaniu egzaminów zawodowych, czyli m.in. nadzór i zapewnienie aby zawód zaufania publicznego, jakim jest w tym przypadku zawód adwokata, był wykonywany, ze względu na ochronę interesu publicznego, przez osoby do tego należycie przygotowane, Sąd zgadza się z powyższym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zgodnie z casusem z zadania egzaminacyjnego, Skarżąca miała jako adwokat reprezentujący wnioskodawczynię przygotować apelację od wydanego w sprawie postanowienia z [...] kwietnia 2021 r. [...] , Sądu Rejonowego w K. Wydział [...] Cywilny w przedmiocie działu spadku, albo w przypadku uznania, że brak jest podstaw do jej wniesienia, sporządzić opinię prawną, z uwzględnieniem interesu reprezentowanej wnioskodawczyni.
Analizując pracę egzaminacyjną Skarżącej z zakresu prawa cywilnego oraz uchwałę Komisji II stopnia, Sąd stwierdza, że Komisja II stopnia, oceniając ponownie pracę Skarżącej, miała podstawy do utrzymania w mocy uchwałę I instancji. Zaskarżona uchwała zawiera merytoryczną ocenę pracy egzaminacyjnej Skarżącej, przy wskazaniu prawidłowych elementów pracy Skarżącej, jak również błędów w niej
zawartych, których waga i ilość zaważyła o niedostatecznej ocenie z zadania egzaminacyjnego z prawa cywilnego i negatywnym wyniku egzaminu adwokackiego. Zgodnie z art. 78d ust. 6 P.a., druga część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa cywilnego lub rodzinnego, polegającego na przygotowaniu pozwu lub wniosku albo apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Z kolei jak wynika z art. 78h ust. 9 P.a., do zadań komisji odwoławczej należy rozpatrywanie odwołań od wyników egzaminu adwokackiego. Przy czym, jak podkreśla się w orzecznictwie obowiązek Komisji II stopnia polega na ponownej, ostatecznej ocenie zadań zakwestionowanych w odwołaniu od uchwały I instancji (por. wyrok NSA z 19 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2333/11).
Apelacja sporządzona przez Skarżącą powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a nadto, zgodnie z przepisem art. 368 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., powinna zawierać oznaczenie postanowienia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, zwięzłe przedstawienie zarzutów, uzasadnienie zarzutów, powołanie, w razie potrzeby, nowych faktów lub dowodów oraz uprawdopodobnienie, że ich powołanie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie było możliwe albo potrzeba ich powołania wynikła później, wniosek o zmianę lub o uchylenie postanowienia z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia. W sprawach o prawa majątkowe należy oznaczyć wartość przedmiotu zaskarżenia. Należy mieć przy tym na względzie, że samo sporządzenie apelacji poprawnej pod wzglądem formalnym nie jest wystarczające do sprawdzenia wiedzy i umiejętności osoby egzaminowanej. Sąd podziela w tej kwestii stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2020 r., VI SA/Wa 2672/19 powołanym w zaskarżonej decyzji.
Praca egzaminacyjna przygotowana przez Skarżącą spełniła jedynie częściowo wymogi formalne wskazane wyżej, a zasadnicze elementy środka zaskarżenia zostały ujęte w sposób błędny i nieprecyzyjny. Trafnie wskazała Komisja II stopnia na nieprecyzyjny opis zakresu zaskarżenia oraz wniosków apelacyjnych, nie odpowiadających minimalnym wymogom przewidzianym w ustawie.
Zgodnie z art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., apelacja powinna zawierać wniosek o zmianę lub uchylenie postanowienia z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia. W realiach zadania egzaminacyjnego ocenianego rozpoznawanej sprawie, oznaczało to obowiązek sformułowania nie tylko żądania zmiany postanowienia w części rozstrzygającej o sposobie działu spadku, lecz również konieczność zgłoszenia przez Skarżącą żądania częściowej zmiany postanowienia w zakresie rozstrzygającym o składzie spadku, poprzez uchylenie pkt 1.3 i 1.4 postanowienia, czego w apelacji zabrakło, mimo zaskarżenia postanowienia w tym zakresie. Zdająca pominęła także potrzebę uchylenia rozstrzygnięcia zawartego w pkt III postanowienia, a także zmiany pkt IV.
Egzamin adwokacki ma na celu sprawdzenie kwalifikacji egzaminowanego i jego przygotowania do wykonywania zawodu adwokata, którego pisma, jako profesjonalnego pełnomocnika, mają nie tylko spełniać minimalne wymogi i zawierać minimalną treść, ale przede wszystkim cechować się skrupulatnością i poprawnością sformułowania tych elementów i dostrzeżeniem potrzeby ich wyraźnego wyartykułowania, czego przedmiotowa praca egzaminacyjna nie zawiera, przenosząc na sąd II instancji obowiązek samodzielnego odtworzenia faktycznych intencji apelującego.
Wniosek o zmianę lub uchylenie orzeczenia sądu I instancji winien być precyzyjny i nie pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości co do tego, o co wnosi apelujący. Sformułowane przez Skarżącą wnioski, jak trafnie wskazał Organ, wymogu tego nie spełniają, co dotyczy także lakonicznego wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, przy jednoczesnym braku zakwestionowania rozstrzygnięcia o tych kosztach zawartego w postanowieniu sądu I instancji, co świadczy o braku umiejętności stosowania w praktyce przepisów regulujących problematykę rozstrzygania o kosztach postępowania nieprocesowego na poszczególnych jego etapach. W przygotowanym projekcie apelacji Skarżąca zawarła szereg żądań stwierdzenia i uznania oznaczonych okoliczności, które to żądania, jakkolwiek wpisujące się w ogólną koncepcję rozwiązania zadania egzaminacyjnego, nie stanowią prawidłowo sformułowanych wniosków apelacyjnych, odpowiadających dyspozycji art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. (w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Okoliczność ta ma znaczenie istotne z punktu widzenia oczekiwań stawianych wobec profesjonalnego pełnomocnika. Nawet jeżeli wadliwość apelacji nie spowoduje jej odrzucenia przez Sąd to jednak ma decydujące znaczenie dla oceny spełnienia przez Skarżącą kryteriów oceny pracy egzaminacyjnej przewidzianych w art. 78e ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze. Ocenie Egzaminatorów, a następnie Komisji Egzaminacyjnych, podlega apelacja sporządzona przez Skarżącą jako rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z prawa cywilnego. Tylko na tej podstawie, w ramach egzaminu, oceniana jest wiedza i przygotowanie zdających do samodzielnego wykonywania zawodu. Działania natomiast, które pełnomocnik może podejmować na dalszych etapach postępowania na rzecz reprezentowanej strony, w celu konwalidacji wad apelacji, nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie pracy egzaminacyjnej zdających.
Z tych względów za niezasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez Komisję II stopnia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., polegającego na przekroczeniu stopnia granic uznania i dopuszczenia się istotnych uchybień w procesie oceny pracy egzaminacyjnej Skarżącej. Komisja poddała bowiem merytorycznej analizie pracę Skarżącej dokonując jej wnikliwej i całościowej ocenie, pod kątem spełnienia przez Skarżącą kryteriów wymienionych w art. 78 e P.a. Komisja w obszerny, dokładny i jasny sposób wyjaśniła powody nieuwzględnienia odwołania Skarżącej. W przekonywujący sposób zatem wyjaśniła dlaczego praca Skarżącej nie zasługuje na ocenę pozytywną. Komisja dokonała dogłębnej analizy pracy Skarżącej przedstawiając merytoryczną i spójna argumentację.
Wyjaśnienia wymaga, że rola Sądu kontrolującego zaskarżoną uchwałę nie sprowadza się do kolejnej oceny pracy Skarżącego, lecz do zbadania, czy dokonana przez Komisję ocena pracy Skarżącego jest zgodna z prawem. Chodzi zatem o kontrolę, czy Komisja zidentyfikowała i wskazała wszystkie prawidłowe elementy pracy egzaminacyjnej, czy prawidłowo zidentyfikowała błędy zawarte w pracy egzaminacyjnej i czy w prawidłowo sposób dokonała oceny wagi tych błędów w relacji do pozytywnych elementów pracy Skarżącej. Oznacza to w istocie rzeczy, zbadanie czy ocena dokonana przez Komisję II stopnia nie ma charakteru dowolnego w kontekście kryteriów wskazanych w art. 78e P.a. Analizując zatem zaskarżoną uchwałę i pracę Skarżącej, Sąd stwierdza, że wymienione w zaskarżonej uchwale mankamenty pracy Skarżącej, pomimo niewątpliwie jej prawidłowych elementów wskazują, że dokonana przez Komisję II stopnia ocena nie ma charakteru dowolnego, znajdowała bowiem uzasadnione podstawy we wskazanych przez Komisję brakach pracy Skarżącej. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 78d P.a. Egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Zasadniczym celem szkolenia przeprowadzonego podczas aplikacji jest przygotowanie profesjonalistów, którzy w przyszłości będą wykonywać zawód zaufania publicznego. Przywołany przepis uzasadnia wysokie wymagania stawiane zdającemu, co koresponduje zarówno z interesem adwokackiej korporacji zawodowej jak i z ochroną interesu publicznego rozumianym jako zapewnienie możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego przez osoby do tego należycie przygotowane. Podsumowując, należy stwierdzić, że dokonana przez Komisję II stopnia analiza sporządzonej pracy została przeprowadzona w sposób wyczerpujący i rzetelny, zaś ocena została dokonana zgodnie z kryteriami zawartymi w przepisie art. 78e ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze oraz należycie umotywowana, przy uwzględnieniu celu egzaminu adwokackiego wskazanego w treści art. 78d ust. 1 ustawy.
Sporządzona przez Skarżącą apelacja zawiera braki i błędy, których ilość i waga świadczy o nieprawidłowym rozwiązaniu zadania egzaminacyjnego i niewystarczającym przygotowaniu do wykonywania zawodu adwokata. Wymienione błędy i uchybienia, opisane powyżej, powodują, że praca nie mogła zostać oceniona na ocenę chociażby dostateczną, stosując właściwą gradację ocen.
Mimo, że praca egzaminacyjna Skarżącej zawiera także pozytywne aspekty to uchybienia i błędy, a więc aspekty negatywne, zdecydowanie przeważają nad aspektami pozytywnymi, mając na uwadze wagę i liczbę tych błędów.
Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez Komisję II stopnia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie uchwały wyjaśnia powody jej podjęcia. Przywołane są stosowne przepisy prawa,
zostały wyjaśnione motywy rozstrzygnięcia. Zaskarżona uchwała została wydana w oparciu o całokształt materiału dowodowego, mającego znaczenie w niniejszej sprawie, a Organ odniósł się do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Dlatego też, zdaniem Sądu, Komisja prawidłowo utrzymała w mocy uchwałę I instancji.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło