VI SA/Wa 395/11

WyrokWSA w Warszawie2011-05-13

Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Andrzej Czarnecki, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może jednocześnie rozpoznać odwołanie od decyzji i wniosek o stwierdzenie jej nieważności, jeśli oba pisma zostały złożone w terminie do wniesienia odwołania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może jednocześnie rozpoznać odwołania od decyzji i wniosku o stwierdzenie jej nieważności, jeśli oba pisma zostały złożone w terminie do wniesienia odwołania. W takiej sytuacji pierwszeństwo ma tryb odwoławczy, ponieważ zapewnia szerszą ochronę interesów strony. Organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać sprawę merytorycznie, uwzględniając wszelkie wady postępowania pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Skarżący został skreślony z listy aplikantów adwokackich uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej (ORA). Od tej uchwały złożył odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (NRA), wnosząc jednocześnie o stwierdzenie nieważności uchwały ORA. Prezydium NRA stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania i odmówiło stwierdzenia nieważności uchwały ORA. Skarżący zaskarżył uchwałę Prezydium NRA do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA), zarzucając m.in. błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących daty wniesienia odwołania oraz naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, stwierdził, że uchylona uchwała nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Prezydium NRA na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2010 r. bez numeru w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz odmowy stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie skreślenia z listy aplikantów adwokackich 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. stwierdza, że uchylona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącego A. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. ak VI SA/Wa 395/11 U Z A S A D N I E N I E Uchwałą z dnia [...] lipca 2010 r. Okręgowa Rada Adwokacka w K. stwierdziła nieprzydatność aplikanta adwokackiego A. K. (dalej: skarżący) do wykonywania zawodu adwokata i skreśliła go z listy aplikantów adwokackich K. Izby Adwokackiej wskazując na brak rękojmi należytego wykonywania przez niego zawodu. Od powyższej uchwały skarżący, na podstawie art. 127 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: k.p.a., złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. Jednocześnie, w tym samym piśmie, wniósł on o stwierdzenie, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności przedmiotowej uchwały. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie art. 24 § 1 pkt 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 3, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 4c, art. 65 ust. 1 w zw. z art. 68 ust. 4, art. 79 ust. 2 i art. 80 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188 ze zm.) - dalej p.o.a. Uchwałą Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (dalej: Prezydium NRA) z dnia [...] października 2010 r., po rozpoznaniu ww. odwołania: 1. stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania; 2. odmówiono stwierdzenia nieważności uchwały ORA w K. z dnia [...] lipca 2010 r.; 3. odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały. Prezydium NRA przystępując do rozpoznania pisma skarżącego postanowiło rozstrzygnąć przedstawione zarzuty i wnioski zarówno w aspekcie odwołania, jak i wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż skarżący pokwitował otrzymanie odpisu uchwały w dniu [...] sierpnia 2010 r., natomiast swoje odwołanie nadał listem poleconym w dniu [...] września 2010 r., zatem uchybił 14-dniowemu terminowi z art. 129 § 2 k.p.a. W ocenie organu okoliczność ta uzasadnia podjęcie rozstrzygnięcie formalnego, zawartego w pkt 1 niniejszej uchwały i nierozpoznanie zarzutów podniesionych przez skarżącego, za wyjątkiem zarzutów mających świadczyć o nieważności uchwały ORA. W odwołaniu skarżący, powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zarzucił podjęcie uchwały przez niewłaściwy organ, tj. przez Dziekana ORA (a nie przez ORA jako organ kolegialny). W jego ocenie brak podpisów członków ORA na odpisie uchwały przesądza jej nieważność z mocy prawa. Skarżący przytoczył również szereg orzeczeń sądów administracyjnych oraz SN i NSA, których tezy miałyby świadczyć o obowiązku podpisania decyzji (uchwały) przez wszystkich członków organu. Ponadto skarżący podniósł, że uchwała nie zawiera daty jej podjęcia, kolejnego numeru oraz nie podaje quorum niezbędnego dla przeprowadzenia głosowania. Jednocześnie stwierdził, że dla podjęcia przedmiotowej uchwały niezbędna była kwalifikowana większość % głosów, powołując przy tym przepisy dotyczące głosowania w zespołach adwokackich. Zdaniem organu zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Wskazując na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie III RN 135/03 organ podkreślił, iż decyzja administracyjna organu kolegialnego jest opatrywana podpisami osób uczestniczących w jej przyjęciu albo przez sporządzenie odrębnego dokumentu, który jest podpisywany przez wszystkie osoby uczestniczące w jego przyjęciu, albo też przez ujęcie treści rozstrzygnięcia przyjętego w wyniku głosowania w protokole posiedzenia, do którego załączona jest podpisana przez uczestników posiedzenia lista obecności członków organu kolegialnego. Taka praktyka podpisywania decyzji administracyjnych (art. 104 k.p.a.) podejmowanych przez kolegialne organy orzekające jest zgodna z art. 107 § 1 k.p.a. Jednocześnie organ doręcza stronie nie "oryginał", ale uwierzytelniony (czyli potwierdzony co zgodności z oryginałem przez upoważnioną osobę reprezentującą organ) odpis "oryginału decyzji". W niniejszej sprawie uchwała ORA została podjęta przez organ kolegialny, zaś jej odpis - zgodnie z wyżej określonymi wymogami - został uwierzytelniony przez Dziekana ORA i w takiej formie doręczono go skarżącemu. W ocenie Prezydium NRA uchwała ORA, ujęta w formie wyciągu z protokołu posiedzenia ORA, jest opatrzona datą ([...] lipca 2010 r.), zaś nadanie uchwale kolejnego numeru nie stanowi wymogu ustawowego, którego niedochowanie wpływałoby na ważność orzeczenia. Nietrafny jest również zarzut niezachowania quorum oraz braku wymaganej większości głosów, gdyż quorum w postaci 5 osób obecnych (na 7 wchodzących w skład ORA) zostało zachowane zgodnie z treścią art. 45 ust. 1 p.o.a., zaś obecni głosowali jednomyślnie. Dlatego też organ odwoławczy postanowił odmówić stwierdzenia nieważności uchwały ORA w K. w z dnia [...] lipca 2010 r. Na powyższą uchwałę skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o stwierdzenie jej nieważności i stwierdzenie wniesienia odwołania w terminie. Zaskarżonej uchwale zarzucił: 1. błąd w ustaleniach faktycznych, mających istotny wpływ na treść zaskarżonej uchwały, poprzez przyjęcie, iż odwołanie do NRA zostało złożone przez skarżącego po terminie, podczas gdy ze zwrotnego potwierdzenia odbioru uchwały ORA w K. wynika, iż skarżący odebrał ją własnoręcznie i pokwitował w dniu [...] września 2010 r. (pomyłkowo jako miesiąc odbioru wpisano wrzesień zamiast sierpień). Natomiast odwołanie od uchwały zostało złożone w polskiej placówce pocztowej dniu [...] września 2010 r.; 2. naruszenie art. 4c p.o.a., z uwagi na fakt, iż ustanowiony przez ORA w K. pełnomocnik skarżącego nie był obecny w dniu [...] lipca 2010 r. w siedzibie ORA w K.; 3. naruszenie art. 45 § 3 ww. ustawy , w zw. z art. 65 ust. 1 i art. 68 ust. 4 tej ustawy, przez niewłaściwą wykładnię i błędne przyjęcie, że fakt toczącego się postępowania dyscyplinarnego przeciwko aplikantowi adwokackiemu jest równoznaczny z orzeczeniem wobec niego kary wydalenia z adwokatury i w związku z tym pozwala uznać, że osoba ta nie spełnia wymogów przewidzianych tym przepisem i nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata; 4. naruszenie art. 80 k.p.a. przez nierozważenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nie przeprowadzenie dowodów z rozmów telefonicznych oraz nieprzesłuchanie zawnioskowanych świadków na okoliczność naruszonych przez stronę skarżącą zarzucanych przez Rzecznika Dyscyplinarnego ORA w K. czynów dyscyplinarnych; 5. naruszenie art. 7, 8, 40 § 2 i 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 202 § 1 i § 2 k.p.k. przez uzyskanie jako dowodu opinii lekarza psychologa i biegłych psychiatrów sporządzonych na wniosek Rzecznika Dyscyplinarnego ORA w K., gdy tymczasem wyłącznie uprawnionym do tego z mocy ustawy jest sąd powszechny lub prokurator w postępowaniu przygotowawczym, a ponadto nieuwzględnienie przez Rzecznika Dyscyplinarnego złożonego przez skarżącego wniosku o powołanie niezależnych biegłych sądowych z innego okręgu sądowego oraz biegłego z zakresu neurologii i okulistyki, a tym samym - niewyjaśnianie wszystkich okoliczności w sprawie mających istotny wpływ na zaskarżone uchwały; 6. naruszenie art. 156 § 1 pkt. 1) i pkt. 2) oraz pkt. 4) i pkt. 7) k.p.a. mających wpływ na treść zaskarżonych uchwał przez brak podpisu właściwych osób uczestniczących w ich wydaniu, co powoduje ich wydanie z naruszeniem właściwości rzeczowej i z rażącym naruszeniem prawa; 7. wydanie zaskarżonej uchwały w stosunku do osoby nie będącej stroną postępowania administracyjnego, tj. osoby o nazwisku K., gdy tym czasem skarżący ma na nazwisko K. Sprostowanie takiej oczywistej pomyłki powinno nastąpić wyłącznie w drodze postanowienia - art. 113 § 1 k.p.a., natomiast organ zrobił to w oparciu o notatkę służbową. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż uchwała ORA w K. została mu doręczona dnia [...] sierpnia 2010 r. W związku z tym upływ 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania kończył się w dniu [...] września 2010 r. Skarżący wniósł od tej uchwały odwołanie do Prezydium NRA, nadając na poczcie przesyłkę w postaci listu priorytetowego za pośrednictwem ORA w K., w dniu [...] września 2010 r. Jednocześnie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nastąpiła pomyłka zaznaczonego miesiąca, gdyż skarżący zamiast ([...]) sierpień wpisał miesiąc ([...]) wrzesień. Zdaniem skarżącego należy uznać, iż nawet jeśli prawidłowo zakreślił dzień doręczenia, a pomyłkowo miesiąc literą arabską, to nie ma to większego znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ ustawowy termin do wniesienia odwołania od uchwały ORA w K. liczony jest w dniach, a nie w miesiącach, zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. Jednocześnie skarżący wskazał, iż wystąpił z pismem do operatora publicznego o potwierdzenie daty doręczenia zaskarżonej uchwały. W dalszej kolejności skarżący wskazał, iż uchwała ORA w K. nie została podjęta jednogłośnie, a ponadto brak jest daty i numeru jej sporządzenia. Z treści wyciągu z uchwały nie wynika ile osób uczestniczyło w jej podjęciu, a jedynie że za skreśleniem strony skarżącej głosowało 5 członków. Jednocześnie w dniu podjęcia uchwały było obecnych 8 członków ORA w K., a nie, jak wskazuje zastępca sekretarza organu, 7 członków. W tym dniu nie było sporządzonej listy obecności obecnych członków ORA w K.. Brak jest w aktach odwoławczych znajdujących się w siedzibie strony zaskarżonej jakiejkolwiek adnotacji kto personalnie uczestniczył w zebraniu ORA w K., z dnia [...]. 07.2010 r. Brak także kart do głosowania. Zdaniem skarżącego Prezydium NRA nie odniosło się również do niektórych zarzutów postawionych w odwołaniu, m.in. nie wypowiedziało się co do treści art. 4c p.o.a. oraz innych norm prawa korporacyjnego wynikających wprost z tej ustawy. Jednocześnie skarżący wskazał, iż przesłanka nieskazitelnego charakteru wyrażona w art. 65 ust. 1 ust. o adwokaturze, która jest warunkiem ubiegania się o prawo do wykonywania zawodu prawniczego, jakim jest zawód adwokata odnosi się do osoby ubiegającej się o taki wpis. Nie odnosi się ona do aplikanta adwokackiego, który nota bene nie przystąpił jeszcze do pierwszego egzaminu sprawdzającego wiedzę. Natomiast organ odwoławczy naruszył przepis art. 72 ust. 2 p.o.a., poprzez zaniechanie rozpatrzenia zawartych w nim przesłanek oraz nieustosunkowanie się w sposób dostateczny i wyczerpujący do przesłanki warunkującej kontynuację szkolenia skarżącego i odnoszącej się do nieskazitelności jego charakteru. Jednocześnie skarżący zarzucił organowi, iż nie odniósł się do kwestii złamania zakazu informacji prasowej o udzielanych poradach przez aplikanta adwokackiego, wskazując jedynie, iż jest to podstawa uznania za ciężki delikt adwokacki. Skarżący wskazał, iż adwokaci mogą informować m.in. o rodzaju i zakresie świadczonej pomocy prawnej ze wskazaniem preferowanych dziedzin prawa, publikacjach, posiadanych kwalifikacjach innych niż prawnicze. Wyłącznie na życzenie lub w ofercie do potencjalnego klienta, o stawkach wynagrodzenia i metodach ich obliczania oraz wysokości ubezpieczenia OC. W związku z powyższym skarżący wniósł o stwierdzenie wniesienia odwołania od uchwały ORA w K. w terminie oraz o uchylenie zaskarżonej uchwały Prezydium NRA oraz poprzedzającej ją uchwały ORA w K. w zakresie skreślenia aplikanta adwokackiego z listy aplikantów, z powodu przedstawionych w skardze zarzutów. W odpowiedzi na skargę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wniosło o oddalenie skargi wskazując, iż skarżący pokwitował otrzymanie odpisu uchwały ORA w Koszalinie w dniu [...] sierpnia 2010 r. (na co wskazuje zwrotne potwierdzenie odbioru uchwały), natomiast odwołanie nadał listem poleconym w dniu [...] września 2010 r. Tym samych uchybił terminowi do wniesienia dowołania. Dlatego też Prezydium NRA rozpoznało jedynie zarzuty mające świadczyć o nieważności uchwały ORA. Uznając je jednak za niezasadne odmówiło stwierdzenia nieważności ww. uchwały. Odnośnie zaś zarzutów dotyczących braku rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata organ wskazał, iż istniejące wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego nakazywały organom samorządu adwokackiego doprowadzenie do wyjaśnienia, czy daje on taką rękojmię i czy przestrzega zasad etyki zawodowej. Zarówno bowiem w interesie adwokatury, jak i w interesie społecznym nie można dopuścić, aby odpowiedzialny zawód adwokata (aplikanta adwokackiego) wykonywała osoba, co do której stanu zdrowia istnieją wątpliwości. Jednocześnie zainteresowany, który brał udział w posiedzeniu ORA, na którym podjęto zaskarżoną uchwałę nie wnosił o odroczenie jej podjęcia z powodu nieobecności wyznaczonego pełnomocnika, nie podnosił też kwestii jego nieobecności. Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wydanie uchwały z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na brak na niej właściwych podpisów wszystkich uczestniczących w jej wydaniu. W przedmiotowej sprawie uchwała ORA w K. została bowiem podjęta przez organ kolegialny zaś jej odpis, zgodnie z wyżej określonymi wymogami został uwierzytelniony przez Dziekana ORA i w takiej formie doręczono go skarżącemu. Nie można zgodzić się również z zarzutem, iż zaskarżona uchwała wydana została w stosunku do osoby nie będącej stroną postępowania administracyjnego, gdyż błąd literowy w nazwisku pojawił się jedynie w odpisie wydanej uchwały, a nie w samej uchwale. Podjęta w dniu [...] października 2010 r. przez Prezydium NRA uchwała nie zawierała ww. błędu, w związku z powyższym nie istniała żadna przesłanka do wydawania w powyższej sprawie postanowienia i sprostowania z urzędu pomyłki, która nie nastąpiła. W ocenie organu organy samorządu adwokackiego rozważyły wszelkie istotne w sprawie okoliczności, uzasadnienie uchwały ORA w K. zawierało bardzo szczegółowe wyjaśnienie przyczyn dla których stwierdzono nieprzydatność do zawodu skarżącego. W piśmie z dnia [...] maja 2011 r. skarżący podtrzymał w całości wszystkie swoje zarzuty wskazane w skardze. Na rozprawie w dniu [...] maja 2011 r. skarżący złożył pismo z Poczty Polskiej stwierdzające, że list polecony nr [...] został wydany skarżącemu przez listonosza w dniu [...] sierpnia 2010 r. Sąd postanowił nie przeprowadzać postępowania dowodowego w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazano w skardze. Wydając zaskarżoną uchwałę z dnia [...] października 2010 r. organ naruszył przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując bowiem analizy sprawy i wydając uchwałę jednocześnie zastosował dwa tryby weryfikacji, tj. tryb zwyczajny i tryb nadzwyczajny. Należy zauważyć, iż k.p.a. normuje system weryfikacji rozstrzygnięć na drodze administracyjnej, który obejmuje weryfikację decyzji w toku instancji oraz weryfikację poza tokiem instancji w tzw. nadzwyczajnych trybach postępowania administracyjnego, do których zalicza się m. in. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nakazuje dwukrotnie merytorycznie rozstrzygnąć tą samą sprawę przez dwa różne organy administracji. Zgodnie więc z art. 127 § 1 i § 2 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, a właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracyjny wyższego stopnia. Od każdej zatem decyzji nieostatecznej służy prawo wniesienia odwołania. W ramach postępowania odwoławczego organ nie może ograniczać się jedynie do kontroli legalności zaskarżonej decyzji, lecz powinien przeprowadzić ponownie postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy i dopiero, w zależności od wyników tego postępowania, podjąć jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 k.p.a., ewentualnie, w przypadku stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub uchybienia terminu do jego wniesienia wydać stosowne postanowienie, zgodnie z art. 134 k.p.a. Od takiego rozstrzygnięcia organu, wydanego w II instancji w postępowaniu zwyczajnym, przysługuje stronie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.). Natomiast celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., przy czym niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia przesłanek określonych w ww. przepisie. Tak więc organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę wyłącznie w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to znaczy nie może rozpatrywać sprawy "co do istoty" jak w postępowaniu odwoławczym. Organ orzeka wyłącznie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej wydanie z naruszeniem prawa, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 449/09). Należy zatem zauważyć, iż organ administracji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W swej decyzji orzeka więc co do istnienia bądź nieistnienia nieważności orzeczenia, albo jego niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygnąć w innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Jednocześnie decyzja wydana przez organ w trybie nadzwyczajnym jest decyzją w nowej sprawie i wobec tego podlega weryfikacji w toku instancji, a następnie zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Dlatego też niedopuszczalne jest połączenie trybu zwyczajnego weryfikacji decyzji z trybem nadzwyczajnym i wydanie rozstrzygnięcia stanowiącego jednocześnie rozstrzygnięcie w II instancji w postępowaniu zwyczajnym (w niniejszej sprawie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu) i rozstrzygnięcia w I instancji w postępowaniu nieważnościowym (tj. uchwała o odmowie stwierdzenia nieważności uchwały). Postępowanie w toku instancji i postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stanowią bowiem oddzielne i odmienne tryby weryfikacji decyzji administracyjnych, które nie mogą być prowadzone łącznie. Jednocześnie należy wskazać, iż art. 157 § 2 k.p.a., ani inny przepis Kodeksu postępowania administracyjnego nie ograniczają możliwości złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji tylko odnośnie decyzji ostatecznych (w przeciwieństwie do innych nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, m.in. wznowienia postępowania). Dlatego też strona może złożyć taki wniosek również od decyzji nieostatecznej, w terminie do wniesienia odwołania. W takiej sytuacji, gdy strona wyraźnie powoła się jedynie na przepis art. 156 § 1 k.p.a., który wyklucza stosowanie trybu odwoławczego, to organ wyższego stopnia winien rozpoznać wniosek w trybie nadzoru jako organ pierwszej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 1992 r., sygn. akt III SA 946/91). Jeżeli jednak strona w terminie do wniesienia odwołania składa odwołanie wraz z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji, to Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stoi na stanowisku, iż pierwszeństwo ma tryb odwoławczy. Rozpoznanie bowiem sprawy w postępowaniu zwyczajnym, chroni interesy strony korzystającej z tego środka w znacznie szerszym zakresie niż w przypadku rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, choćby dlatego, że organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać sprawę merytorycznie jeszcze raz, natomiast organ nadzorczy w postępowaniu nieważnościowym bada wyłącznie zaistnienie przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Należy również zauważyć, iż w postępowaniu odwoławczym będą brane pod uwagę przez organ wszelkie ewentualne wady postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 903/06, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 687/05, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 1998 r., sygn. akt III SA 642/97). Dlatego też, w ocenie Sądu, pismo skarżącego z dnia [...] września 2010 r. zatytułowane "ODWOŁANIE" organ powinien rozpoznać jako odwołanie od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia [...] lipca 2010 r. Jednocześnie, zdaniem Sądu, z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika jednoznacznie w jakie dacie skarżący odebrał uchwałę ORA w K. z dnia [...] lipca 2010 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej uchwały widnieją bowiem dwie daty jej odbioru przez skarżącego, tj. [...] sierpnia 2010 r. oraz [...] września 2010 r. Ponownie rozpoznając sprawę organ przeanalizuje całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz, o ile uzna to za niezbędne dla rozpoznania sprawy, przeprowadzi inne dowody mające na celu ustalenie daty doręczenia skarżącemu ww. uchwały, biorąc pod uwagę pismo Poczty Polskiej z dnia [...] października 2010 r. wskazujące na datę wydania skarżącemu przesyłki nr [...] . Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a orzekł jak w sentencji. Stosownie do art. 152 p.p.s.a. uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło