VI SA/Wa 395/17
WyrokWSA w Warszawie2017-08-22
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Marzena Milewska-Karczewska, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący transport drogowy ponosi odpowiedzialność za nałożenie kary pieniężnej, gdy naruszenie wynika z błędu warsztatu dokonującego wymiany tachografu, a przedsiębiorca nie był świadomy tego błędu?Ratio decidendi
Przedsiębiorca wykonujący transport drogowy ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenie przepisów dotyczących wyposażenia pojazdu w urządzenia rejestrujące, nawet jeśli naruszenie wynika z błędu warsztatu dokonującego wymiany tachografu. Samo zlecenie wymiany tachografu wyspecjalizowanej firmie nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności, ponieważ ponosi on ryzyko wyboru wykonawcy i powinien dopilnować lub sprawdzić, czy zlecenie zostało prawidłowo wykonane. Błąd serwisowy nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż nie jest to zdarzenie, którego przedsiębiorca nie mógł przewidzieć i na które nie miał wpływu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę A.F. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf cyfrowy, który nie rejestrował wszystkich wymaganych elementów (brak podłączenia dodatkowego sygnału prędkości). Naruszenie stwierdzono podczas kontroli drogowej. Skarżący podnosił, że odpowiedzialność za błąd ponosi warsztat, który wymieniał tachograf, a on sam nie był świadomy tej nieprawidłowości. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakładającą karę pieniężną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi A.F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną w tej sprawie decyzją z [...] grudnia 2016 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej też GITD lub organ odwoławczy), działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22, art. 92a ust.1-6, art, 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm. dalej utd), lp.6.1.2 załącznika nr 3 do tej ustawy, art. 13 załącznika IB do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, pkt 019a, pkt 161a rozdziału III, ust. 4 rozdziału VI załącznika IB do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, po rozpatrzeniu odwołania A. F. - przedsiębiorcy działającego jako Ing. A. F. P. w N. S. (dalej skarżący), od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. (organ błędnie wymienił datę [...] kwietnia 2015 r.) o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów, utrzymał w mocy tę decyzję.
Wskazane naruszenie ustalono podczas kontroli drogowej samochodu ciężarowego marki Iveco o nr rej. [...] przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2016 r. w miejscowości C. – B. na drodze krajowej nr 1. Kontrolowanym pojazdem kierował B.H., wykonujący międzynarodowy transport drogowy rzeczy w imieniu skarżącego przedsiębiorcy A. F.
Z kontroli został sporządzony protokół, który kierowca pojazdu podpisał bez uwag (por. akta administracyjne). W protokole tym odnotowano brak podłączenia do tachografu cyfrowego dodatkowego sygnału prędkości, stwierdzając tym samym naruszenie z lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do utd, tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów. W kontekście tego stwierdzenia ustalono datę pierwszego ustawienia czujnika ruchu w kontrolowanym pojeździe na dzień [...] lutego 2008 r. Wymiana tachografu na tachograf cyfrowy (wyprodukowany [...] czerwca 2015 r.) miała natomiast w nim miejsce [...] października 2015 r.
W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej skarżący wskazał w szczególności na odpowiedzialność warsztatu, który wymieniał urządzenie rejestrujące. Według skarżącego nie zdawał sobie sprawy, że warsztat niewłaściwie wymienił tachograf.
Organ odwoławczy nie zgodził się z tą argumentacją. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczył treść mających zastosowanie do oceny ustalonego stanu faktycznego sprawy przepisów prawa, a to art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6, art. 92c ust. 1 oraz art. 4 pkt 22 lit. a) i h) utd, jak również pozostałych szczegółowo wymienionych w sentencji zaskarżonej decyzji przepisów prawa unijnego. Wskazał również, że w chwili stwierdzenia naruszenia obowiązywało rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85, jednakże w dniu 2 marca 2016 r. zostało ono uchylone przez rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowych i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. Po dniu 2 marca 2016 r. stosownie do treści art. 47 rozporządzenia 165/2014 wszelkie odesłania do rozporządzenia (EWG) Nr 3821/85 będzie uznawać się za odesłania do rozporządzenia 165/2014. Ponadto w myśl art. 46 "w zakresie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu, które nie zostały przyjęte i nie mogą być stosowane od daty stosowania niniejszego rozporządzenia, nadal obowiązują przejściowo - od daty wejścia w życie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu - przepisy rozporządzenia (EWG) Nr 3821/85, w tym przepisy załącznika IB do tego rozporządzenia."
Następnie organ wskazał na treść ww. art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014, w świetle którego tachografy spełniają surowe wymagania techniczne i inne, by umożliwić właściwe stosowanie rozporządzenia, m. in. rejestrują dokładne i wiarygodne dane dotyczące kierowcy, czynności kierowcy oraz pojazdu w tym przebytą odległość i prędkość pojazdu.
Zgodnie z art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie urządzeń rejestrujących oraz karty kierowcy, w przypadku gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB.
Stosowanie do pkt 005 rozdziału II załącznika IB do rozporządzenia Nr 3821/85, urządzenie rejestrujące realizuje następujące funkcje:
- monitorowanie wkładania i wyjmowania kart,
- pomiar prędkości i odległości,
- pomiar czasu,
- monitorowanie czynności wykonywanych przez kierowcę,
- monitorowanie stanu prowadzenia pojazdu,
- dane wprowadzane ręcznie przez kierowcę,
- wprowadzanie miejsca rozpoczęcia i/lub zakończenia okresu pracy,
- ręcznie wprowadzane dane o czynnościach kierowcy,
- warunki szczególne,
- zarządzanie blokadami firmowymi,
- monitorowanie czynności kontrolnych,
- wykrywanie zdarzeń i/lub usterek,
- testy wbudowane i auto testy,
- odczyt z pamięci danych,
- rejestrowanie i przechowywanie w pamięci danych,
- odczyt z kart do tachografów,
- rejestrowanie i przechowywanie na kartach do tachografów,
- wyświetlanie,
- drukowanie,
- ostrzeganie,
- przesyłanie danych do nośników zewnętrznych,
- wyprowadzanie danych do dodatkowych urządzeń zewnętrznych,
- kalibracja,
- nastawienie czasu.
Zgodnie z pkt 019a rozdziału III załącznika IB do rozporządzenia Nr 3821/85, w celu wykrycia manipulowania danymi dotyczącymi ruchu informacje z czujnika ruchu są potwierdzane przez informacje dotyczące ruchu pojazdu pochodzące z co najmniej jednego źródła niezależnego czujnika ruchu.
Stosowanie do pkt 161a rozdziału II (prawidłowo chodzi o rozdział III) załącznika IB do rozporządzenia Nr 3821/85, czujniki ruchu reagują na pole magnetyczne, które zakłóca wykrywanie ruchu pojazdu. W takich okolicznościach przyrząd rejestrujący zarejestruje i zapisze w pamięci usterkę czujnika (wymaganie 070) lub posiadają czujnik, który jest chroniony przed polami magnetycznymi lub odporny na nie.
Zostało w sprawie udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli drogowej, danych cyfrowych pobranych z tachografu oraz wydruków z tachografu, że skarżący w dniu kontroli wykonywał przewóz drogowy pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów. Skontrolowany pojazd wyposażony został w tachograf Continental Automotive GmbH o numerze seryjnym [...] oraz numerze podzespołu [...] w wersji oprogramowania 2110 (wyprodukowany [...] czerwca 2015 r., posiadający możliwość włączenia funkcji rejestracji drugiego niezależnego sygnału) oraz czujnik ruchu [...]. Pomimo że instalacja i pierwsza kalibracja tachografu w pojeździe miała miejsce [...] października 2015 r., tachograf nie rejestrował obowiązkowego drugiego sygnału prędkości, który jest wymagany od 1 października 2012 r.
Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 1266/2009 z 16 grudnia 2009 r., dostosowujące po raz dziesiąty do postępu technologicznego rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, w pkt 3.1 (załącznika) wprowadza do rozdziału III załącznika nr IB do rozporządzenia Nr 3821/85 pkt 019a, zgodnie z którym informacje rejestrowane przez tachograf cyfrowy dotyczące ruchu pojazdu mają być potwierdzone przez co najmniej jedno źródło niezależne od czujnika ruchu. Stosowanie do art.. 2 rozporządzenia Nr 1266/2009 ww. pkt 3.1 stosuje się od dnia 1 października 2012 r. Tachograf cyfrowy nierejestrujący drugiego sygnału prędkości i aktywowany po raz pierwszy w kontrolowanym pojeździe po 1 października 2012 r. nie spełniał wymogów wprowadzonych w rozporządzeniu Nr 1266/2009. Skutkowało to niezapisywaniem sygnału prędkości zgodnie z obowiązującymi przepisami i stanowiło naruszenie z lp. 6.1.2. załącznika nr 3 utd tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów.
Zgodnie z treścią pkt 7 preambuły rozporządzenia Nr 1266/2009 nie wymaga się zastąpienia funkcjonujących tachografów cyfrowych zainstalowanych przed datą rozpoczęcia jego stosowania. Ponieważ zamontowany w ww. pojeździe strony skarżącej tachografu został wyprodukowany w 2015 r., dlatego też współpracujący z nim czujnik ruchu powinien być czujnikiem nowej generacji KITAS 2+ odpornym na działanie pola magnetycznego. Zainstalowany w pojeździe czujnik ruchu [...] nie spełniał wymagań określonych w ww. rozporządzeniu 1266/2009 z 16 grudnia 2009 r. W konsekwencji w tachografie cyfrowym zainstalowanym w pojeździe nieaktywny był drugi sygnał ruchu, o którym mowa w tym rozporządzeniu.
W świetle lit. a) rozdziału I załącznika IB do ww. rozporządzenia Nr 3821/85, "aktywacja" oznacza fazę, gdy urządzenie rejestrujące uzyskuje pełną funkcjonalność i uruchamia wszystkie funkcje, włącznie z funkcjami zabezpieczającymi. Czynność ta wykonywana jest przed pierwszą kalibracją urządzenia rejestrującego i jest zapisywana w pamięci urządzenia rejestrującego zgodnie z wymogami technicznymi określonymi w pkt 097 rozdziału III załącznika IB do rozporządzenia Nr 3821/85. Tachografy cyfrowe aktywowane od dnia 1 października 2011 r. powinny spełniać wymogi określone w rozporządzeniu Nr 1266/2009, natomiast obowiązek ten nie dotyczy pojazdów zarejestrowanych po tej dacie.
W odniesieniu do obowiązku wprowadzonego w pkt 019a załącznika IB do rozporządzenia Nr 3821/85, wymaganie to obowiązywało od 1 października 2012 r. na podstawie art. 2 rozporządzenia Nr 1266/2009. W pkt 7 preambuły rozporządzenia Nr 1266/2009 zniesiono obowiązek wymiany tachografów cyfrowych zainstalowanych przed datą rozpoczęcia stosowania rozporządzenia (w odniesieniu do wymogu rejestrowania drugiego sygnału prędkości termin ten określono na 1 października 2012 r. zgodnie z art. 2 rozporządzenia Nr 1266/2009). W niniejszej sprawie pierwsza aktywacja urządzenia miała miejsce [...] października 2015r. Zainstalowany w pojeździe czujnik ruchu starszej generacji nie tylko nie był odporny na działanie pola magnetycznego, ale również nie przekazywał wszystkich wymaganych danych. Skarżący przedsiębiorca powinien, wymieniając urządzenie rejestrujące, również wymienić czujnik ruchu na KITAS 2+, to jest na czujnik ruchu rejestrujący dodatkowy sygnał ruchu i jednocześnie odporny na działanie pola magnetycznego.
W przypadku naprawy tachografu cyfrowego, zainstalowanego w pojeździe, polegającej na wymianie przyrządu rejestrującego, przyrząd ten powinien spełniać wymagania obowiązujące w dniu dokonania czynności (w tym przypadku [...] października 2015 r.). W przypadku wymiany przyrządu rejestrującego na przyrząd rejestrujący spełniający wymagania obowiązujące w dniu jego instalacji konieczne było również wymienienie czujnika ruchu, tak aby nowo zainstalowane urządzenie rejestrujące rejestrowało wszystkie parametry. W niniejszej sprawie skarżący dokonując wymiany urządzenia rejestrującego po dacie 1 października 2012 r. powinien zamontować tachograf z aktywowanym drugim niezależnym sygnałem prędkości. Inaczej wykonywał przewóz pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrowe, które nie rejestrowało wszystkich wymaganych elementów.
Według organu w sprawie prawidłowo ustalono stan faktyczny i prawny. Art. 92b utd nie znajduje w niej zastosowania, gdyż nie stwierdzono naruszenia odnoszącego się do pracy kierowców, czego dotyczy ten przepis. W sprawie nie zaistniały okoliczności wymienione w art. 92c utd mogące wyłączyć odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenie, tj. wskazujące, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Skarżący nie dostarczył żadnych dokumentów, że do naruszenia doszło na skutek okoliczności od niego niezależnych. Samo powierzenie wymiany urządzenia rejestrującego nie świadczy, że "to warsztat zapomniał wymienić również czujnik ruchu przy jednoczesnej wymianie urządzenia rejestrującego". Warsztat wykonuje czynności zleceniodawcy, a zlecając pozostawienie starego czujnika ruchu przedsiębiorca mógł oddziaływać na pracę tachografu. Brak świadomości o konieczności jednoczesnej wymiany czujnika ruchu przy zmianie urządzenia rejestrującego na nowe, spełniające obecne wymagania, nie stanowi okoliczności z art. 92c utd. Okoliczności te powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z art. 92c utd; odpowiada bowiem za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy. Nadzór nad kierowcami, w tym analiza danych cyfrowych, należy do podstawowych obowiązków przedsiębiorcy. Dlatego okoliczności związane z naruszeniem lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do utd były okolicznościami, na które skarżący przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć.
Skarżący zaskarżył powyższą decyzję do Sądu, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 92c ust. 1 pkt 1 utd przez nieumorzenie postępowania, w sytuacji wystąpienia wszystkich niezbędnych w tym zakresie przesłanek oraz art. 92a ust. 1 i 6 utd i lp. 6.1.2. załącznika nr 3 do tej ustawy przez ich zastosowanie, w przypadku gdy do naruszenia przepisów nie doszło. Zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to ust. 7, 77 i 80 kpa przez przekroczenie swobodnej oceny dowodowej i wydanie decyzji w sytuacji niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności braku wpływu "na rzekomo powstałe naruszenia", art. 107 § 1 kpa przez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, w oparciu o uchylone rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, art. 12 kpa przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej.
Wniósł z powodu ww. zarzutów o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszoinstancyjnej w sprawie, jak również o zobowiązanie organu I instancji – na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. do wydania w terminie 7 dni od dręczenia prawomocnego wyroku z aktami sprawy decyzji umarzającej postępowanie w związku z zaistnieniem wymaganych przesłanek egzoneracyjnych.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął powyższe zarzuty, podtrzymując stanowisko zajęte w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej w sprawie. Według skarżącego nie był mu wiadomy fakt braku podłączenia dodatkowego czujnika. Wiedzę w tym przedmiocie powziął dopiero po otrzymaniu protokołu kontroli z [...] lutego 2016 r.; za zaistniałą sytuację winę ponosi serwis dokonujący instalacji tachografu cyfrowego. Skarżący wskazał profesjonalny serwis zajmujący się tego typu działalnością i nie mógł przypuszczać, że profesjonalna firma popełni taki błąd jak brak instalacji dodatkowego czujnika prędkości podczas wymiany tachografu na nowy. Błąd wyspecjalizowanego serwisu należy uznać za okoliczność o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, a więc sytuację powstałą w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, który nie jest uprawniony do samodzielnego sprawdzania poprawności działania urządzenia rejestrującego oraz ingerencji w urządzenie. Jako profesjonalny przewoźnik skarżący dba o staranne wykonywanie działalności gospodarczej, w tym w zakresie znajomości przepisów, organizacji pracy przedsiębiorstwa, szkolenia kierowców. Dlatego na zasadzie art. 92c ust. 1 utd organ winien umorzyć postępowanie w sprawie.
Nadto organ rozpatrzył odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej z [...] kwietnia 2015 r. podczas gdy skarżący wniósł je od decyzji z [...] kwietnia 2016 r., i której to decyzji dotyczy ta sprawa. Nie wiadomo zatem czy organ odwoławczy w ogóle rozpatrzył odwołanie skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W sprawie wyjaśnione zostały bowiem wszystkie istotne dla podjętego rozstrzygnięcia okoliczności stanu faktycznego, jak również wyczerpująco wyjaśniony został proces jego subsumpcji pod mające zastosowanie, wyżej szczegółowo wymienione, przepisy prawa krajowego (utd) i wspólnotowego/unijnego.
Skarżący nie czyni zresztą na tle ustalonego stanu faktycznego, a więc co do stwierdzonego w wyniku ww. kontroli pojazdu strony naruszenia przepisów dotyczących wyposażenia pojazdów w urządzenia rejestrujące (por. to naruszenie opisane, w przełożeniu na zastosowane do jego prawnej oceny przepisy, w części historycznej tego uzasadnienia, jak i w uzasadnieniach decyzji organów I i II instancji), uwag i zastrzeżeń, które mogłyby podważyć stanowisko organów leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Sąd też nie odnotował w tym zakresie działania organów nieprawidłowości czy uchybień, tak że uznał – wobec braku zarzutów skargi – za zbędne powtarzanie i roztrząsanie argumentacji organu odwoławczego, a wcześniej organu I instancji, na temat ustalenia, zdefiniowania i prawnej kwalifikacji tego naruszenia.
Jedynie na tle zarzutu wydania decyzji bez podstawy prawnej – bo według skarżącego w oparciu o uchylone ww. rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 – Sąd wskazując na jego bezpodstawność zwraca uwagę, że organ wyczerpująco przedstawił w sentencji zaskarżonej decyzji podstawę prawną rozstrzygnięcia wymieniając mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa unijnego, w tym art. 4 ww. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014, które uchyliło rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 stanowiąc jednocześnie w art. 47, że "odesłania do uchylonego rozporządzenia uznaje się za odesłania do niniejszego rozporządzenia" (por. też szczegółową argumentację organu na ten temat na stronie 3 i nast. zaskarżonej decyzji). Nie może być zatem w sprawie mowy o tym, że organ wydał w niej decyzję bez podstawy prawnej, w oparciu o uchylone rozporządzenie, skoro wskazał przepisy aktu, który zastąpił to rozporządzenie, akcentując też, że poprzednia regulacja jest tożsama z nową.
Odnośnie zarzutu skargi na tle daty decyzji pierwszoinstancyjnej, od której organ rozpatrzył odwołanie, to jest – jak podnosi skarżący – od decyzji z [...] kwietnia 2015 r., zamiast od decyzji z [...] kwietnia 2016 r., której dotyczy sprawa i od której skarżący wniósł odwołanie, to w świetle i w kontekście całości materiałów tej sprawy (por. akta administracyjne) wydaje się być oczywiste, iż organ w komparycji decyzji odwoławczej omyłkowo wymienił datę [...] kwietnia 2015 r. a nie [...] kwietnia 2016 r. gdyż poza tą datą wszystko inne się w aktach administracyjnych zgadza, w tym sensie że w aktach tych jest decyzja pierwszoinstancyjna z [...] kwietnia 2016 r., odwołanie skarżącego od tej decyzji i decyzja odwoławcza, która w komparycji wymienia błędnie datę [...] kwietnia 2015 r., ale dalej konsekwentnie posługuje się już datą [...] kwietnia 2016 r.
Brak zatem podstaw, żeby sądzić, że organ odwoławczy nie rozpatrzył odwołania skarżącego, skoro odwołanie to jest przedmiotem decyzji odwoławczej, o czym świadczy treść decyzji. Mimo wskazanego błędu – w jednym tylko miejscu zaskarżonej decyzji – cała reszta decyzji odwoławczej zachowuje wszelkie formalne i prawne wymogi; wymieniony błąd nie ma zatem żadnego istotnego znaczenia dla treści podjętego rozstrzygnięcia w sprawie.
Jak już odnotowano, skarżący nie podważa (poza omówionymi wyżej zarzutami na tle rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 i daty decyzji pierwszoinstancyjnej wymienionej w komparycji decyzji odwoławczej) stanu faktycznego i prawnego sprawy. Swoją argumentację w istocie opiera wyłącznie na zarzucie niezastosowania względem niego unormowania art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, podnosząc w szczególności wybór profesjonalnej firmy (serwisu) do instalacji tachografu cyfrowego, która ponosi winę za zaistniałą sytuację (brak instalacji czujnika/sygnału prędkości/ruchu podczas wymiany tachografu). Według skarżącego błąd wyspecjalizowanego serwisu należy uznać za okoliczność o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, powstałą w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy/skarżącego.
W ocenie Sądu argumentacja ta, w świetle wskazanej już wyżej dyspozycji art. 92c ust. 1 pkt 1 utd jest bezzasadna. Przepis art. 92c utd wprowadza przesłanki wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej za naruszenie warunków lub obowiązków przewozu drogowego. Jest to jednak przepis szczególny, odnoszący się do wyjątkowych sytuacji i to do takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy dochowaniu najwyższej staranności, nie był w stanie przewidzieć. Jak przepis ten stanowi w ust. 1 pkt 1 nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej (...), a postępowanie wszczęte umarza, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć (element warunkowy dyspozycji tego przepisu). Dla zastosowania tej normy niezbędne jest zaistnienie obydwu wymienionych przesłanek łącznie. Udowodnienie tych przesłanek obciąża przedsiębiorcę (tu skarżącego), gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu, które zwalniają go od odpowiedzialności za naruszenie ww. przepisów ustawy utd i prawa unijnego.
Wskazane przesłanki odnoszą się – jak wzmiankowano – do wyjątkowych sytuacji, których profesjonalny przewoźnik/przedsiębiorca nie był w stanie racjonalnie przewidzieć przy zachowaniu należytej staranności (i przezorności), a nie do zachowania przedsiębiorcy, jego działań, działań osób którymi się posługuje przy prowadzeniu działalności i organizacji przedsiębiorstwa czy zakładów naprawczych/serwisowych, którym zleca naprawę lub wymianę oprzyrządowania pojazdu. Wskazać tu można przykładowo na sytuacje spowodowane siłą wyższą lub działaniem osób trzecich, za których winę przedsiębiorca nie może odpowiadać, zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, a więc sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, przykładowo klęska żywiołowa, katastrofa, wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. W dyspozycji art. 92c ust. 1 pkt 1 utd nie mieszczą się natomiast sytuacje wynikające ze skutków czynności osób którymi przedsiębiorca posługuje się w prowadzeniu działalności, czy zleca – jak w tej sprawie – naprawę/wymianę oprzyrządowania pojazdu, gdyż ponosi związane z tym ryzyko wyboru tych osób/zakładów naprawczych i serwisowych. Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy pracownik przedsiębiorcy czy – jak w tej sprawie – zakład serwisowy w ramach powierzonych mu zadań dopuszcza się działania/ zaniechania, za które ustawa przewiduje nałożenie kary. Sprawą przedsiębiorcy/przewoźnika jest wybór i zawarcie takich umów z wykonawcami powierzonych czynności, które będą dyscyplinować wykonawcę, gwarantując jakość i pewność wykonywanej usługi.
Poza tym odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku/stwierdzonego naruszenia, bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem. Jest więc zbliżona do odpowiedzialności ponoszonej na zasadzie ryzyka, a jej wyłączenie i odstąpienie od nałożenia kary jest możliwe m.in. w sytuacjach określonych w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, których wykazanie – jak już wzmiankowano – obciąża przewoźnika, i które muszą należeć do kategorii wyjątkowych i niemożliwych do przewidzenia, nawet przy dochowaniu należytej staranności i przezorności działań.
Przekładając te ww. ogólne i zasadnicze uwagi na okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy należy podzielić stanowisko zaskarżonej decyzji, że skarżący nie dostarczył żadnych dowodów/dokumentów świadczących, że do przedmiotowego naruszenia doszło na skutek okoliczności od niego niezależnych; w szczególności nie świadczy o tym samo powierzenie wymiany urządzenia rejestrującego warsztatowi/serwisowi, który wykonuje te czynności, skoro serwis ten działa na zlecenie przewoźnika, którego skutki tej wymiany dotyczą.
Przewoźnik (skarżący) obowiązany jest poruszać się pojazdem wyposażonym w urządzenia przewidziane obowiązującymi przepisami. Jako profesjonalista winien znać te przepisy i dostosować do nich pojazd, tak żeby nie narażać się na kary pieniężne. Samo zlecenie wymiany tachografu wyspecjalizowanej firmie nie zwalnia dysponenta pojazdu z odpowiedzialności za brak kompletnego wyposażenia pojazdu, odpowiadającego obowiązującym wymogom, gdyż to dysponent/przedsiębiorca posługuje się pojazdem i w obszarze należytej staranności winien dopilnować/sprawdzić przed użyciem pojazdu, czy zlecenie to zostało prawidłowo wykonane, a pojazd spełnia dzięki temu parametry umożliwiające poruszanie się po drogach publicznych bez naruszenia przepisów, jak również udokumentować to sprawdzenie w sposób wyłączający wątpliwości, że mógł mieć uzasadnione przekonanie o prawidłowości i kompletności tej wymiany.
W każdym bądź razie naruszenie przepisów wynikające z zaniechania czy ewentualnego błędu serwisowego w zleconej wymianie tachografu (jak w tej sprawie przez brak instalacji czujnika prędkości) nie zalicza się – z podanych wyżej powodów – do zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć i nie miał wpływu na jego powstanie, o czym mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd. Przede wszystkim za naruszenie przepisów z powodu braku odpowiedniego wyposażenia pojazdu w urządzenie rejestrujące odpowiada przewoźnik posługujący się takim pojazdem, nawet gdy naruszenie to wynika ze złego zadziałania serwisu; wówczas odpowiedzialność przewoźnika jest konsekwencją wyboru punktu serwisowego/warsztatu – na co miał wpływ, także w sensie dopilnowania/sprawdzenia kompletności, a szerzej prawidłowości wykonanej usługi.
Reasumując, skoro skarżący nie wykazał żadnych nadzwyczajnych okoliczności, które mogłyby wyłączyć jego odpowiedzialność za omawiane naruszenie, organ miał prawo nałożyć na skarżącego z tego tytułu ww. karę pieniężną, nie dopatrując się przesłanek do umorzenia postępowania, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd. Organ nie naruszył przy tym żadnego ze wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego ani przepisów postepowania. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 kpa.
Z tych wszystkich powodów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), oddalił skargę jako bezpodstawną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło