VI SA/Wa 397/11
WyrokWSA w Warszawie2011-05-23
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Ewa Frąckiewicz, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na przedsiębiorcę wykonującego przewozy okazjonalne pojazdem do 9 osób za umieszczenie i używanie taksometru oraz lampy na dachu pojazdu jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy ustawy o transporcie drogowym, w szczególności art. 18 ust. 5, zakazujące umieszczania i używania taksometru oraz lamp na dachu pojazdu wykonującego przewozy okazjonalne. Kara pieniężna została nałożona zgodnie z prawem, a zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego są niezasadne.Stan faktyczny
W dniu lipca 2008 r. pojazd należący do A. Sp. z o.o. został zatrzymany do kontroli, podczas której stwierdzono wykonywanie przewozów okazjonalnych z naruszeniem zakazu używania taksometru i umieszczania lamp na dachu pojazdu. Organ nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Spółka kwestionowała ustalenia i wnosiła o uchylenie decyzji oraz zawieszenie postępowania z powodu toczącego się postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o . z siedzibą w W. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Komendant Policji W. decyzją z dnia [...] października 2010 r., na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm. – zwaną dalej jako "u.t.d."), w zw. z art. 92 ust.1 i ust. 4 oraz Lp. 2.9 pkt 1 i 3 załącznika do wymienionej ustawy, nałożył na A. sp. z o.o. z siedzibą w W. kary pieniężne za wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdem przeznaczonym do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, z naruszeniem zakazu:
1. umieszczania lub używania w pojeździe taksometru (Lp. 2.9 pkt 1) - 5000 zł,
2. umieszczeniu na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych (Lp. 2.9 pkt 3) – 5000 zł
- nakładając karę pieniężną w łącznej kwocie 10 000 zł.
Decyzję wydano w oparciu o następujące ustalenia faktyczne w sprawie.
W dniu [...] lipca 2008 r. zatrzymano do kontroli pojazd nr rej. [...] kierowany przez Pana M. D. W wyniku kontroli stwierdzono wykonywanie pojazdem okazjonalnego przewozu osób. Kierowca okazał do kontroli m.in. zaświadczenie o zatrudnieniu w kontrolowanej spółce, a także wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego osób, ważnej do dnia [...] grudnia 2054 r. wydanej dla A. sp. z o.o. z siedzibą w W.
W toku kontroli stwierdzono, że na dachu pojazdu znajdowało się urządzenie techniczne w postaci podświetlonego transparentu (lampy) zainstalowanego na dachu pojazdu, z numerem telefonu [...] i napisem "[...]". Pojazd wyposażony był w taksometr fiskalny o numerze [...]. Z oględzin pojazdu sporządzono protokół kontroli oraz dokumentację fotograficzną. Do protokołu załączono także kserokopie książki kasy rejestrującej oraz oryginał i kopie paragonu fiskalnego z dnia [...] lipca 2008 r.
Po zawiadomieniu przez organ w dniu 28 lipca 2008 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego, spółka pismem z dnia 6 sierpnia 2008 r. przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika zanegowała, by dopuściła się wskazanych w protokole kontroli naruszeń, podnosząc w szczególności, że przepisy art. 18 ust. 5 u.t.d. obejmują także przewozy okazjonalne taksówką, lecz "nie mają przy tym zastosowania do przedsiębiorców wykonujących krajowy transport drogowy jako podstawową działalność gospodarczą", gdyż zgodnie z uzyskaną licencją "przepisy te swym zakresem podmiotowym obejmują przedsiębiorców wykonujących działalność pomocniczą". Jednocześnie spółka wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie w związku ze zgłoszonym wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności art. 18 ust. 5 u.t.d. z Konstytucją RP. Komendant Policji W. nie uwzględnił przedmiotowego wniosku i wydał wymienioną na wstępie decyzję z dnia [...] października na mocy której nałożył na spółkę A. sp. z o.o. karę pieniężną za stwierdzone naruszenia w łącznej wysokości 10000 zł.
Od decyzji spółka wniosła pismem z dnia 20 listopada 2008 r. odwołanie do Komendanta Policji z wnioskiem o jej uchylenie w całości oraz wstrzymanie wykonania decyzji, ewentualnie, o zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie w sprawie Tw 10/08.
W uzasadnieniu odwołania spółka podniosła podobne argumenty, jak we wcześniejszym piśmie z dnia 6 sierpnia 2008 r. w kwestii wykładni art. 18 ust. 5 u.t.d. i zgłosiła zarzut nienależytego ustalenia stanu faktycznego sprawy w aspekcie zainstalowanego w pojeździe taksometru oraz dokonania przez organ czynności, do których nie posiadał ustawowego upoważnienia, tj. do dokonania "fiskalizacji kasy".
W dniu [...] lutego 2009 r. Komendant Policji odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego z uwagi na brak przesłanek, o których mowa w art. 97 § 1 pkt. 4 Kodeksu postępowania administracyjnego uznając, że w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie występuje zagadnienie wstępne od którego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd zależne jest wydanie decyzji w sprawie administracyjnej.
Na powyższe postanowienie spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 10 czerwca 2009 r. oddalił skargę.
Po rozpoznaniu powyższej sprawy, Komendant Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uznając, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził zasadność wydania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że z zebranej dokumentacji wynika jednoznacznie, że w samochodzie było zainstalowane urządzenie elektroniczne [...] nr [...], należące do przedsiębiorstwa A. sp. z o.o. i urządzenie to pokazuje kwotę pieniężną. Dlatego też należało przyjąć, zgodnie z treścią §3 pkt. 20 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 18 grudnia 2006 r., obowiązującego w dniu kontroli, że w takiej sytuacji mamy do czynienia z taksometrem, gdyż zainstalowane urządzenie przeznaczone było do pomiaru czasu trwania kursu pojazdu i obliczania długości przebytej drogi oraz obliczania i wyświetlania opłaty za kurs na podstawie obliczonej długości lub zamierzonego czasu trwania kursu. Tym samym doszło do naruszenia przez spółkę zakazu z art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. Podobnie, jako bezsporne uznał naruszenie zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych, gdyż wynika to ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji fotograficznej. Urządzenie to identyfikowało pojazd z taksówką, co w ocenie organu jest niedopuszczalne, gdyż wprowadza potencjalnych klientów w błąd w zakresie rodzaju przewozu, a tym samym jest niedozwolone przez art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d.
Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 135 k.p.a. wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji jest pozostawione do uznania organu administracji i może nastąpić jedynie w uzasadnionych przypadkach. W sprawie organ nie dopatrzył się uzasadnienia dla uwzględnienia wniosku, gdyż spółka wielokrotnie dopuszczała się naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, a naruszenia te były potwierdzone wyrokami sądu administracyjnego.
Na powyższą decyzję Komendanta Policji spółka A. sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przez organ:
I. przepisów postępowania, tj:
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., 10 k.p.a., art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 138 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, wobec nieustalenia przez ten organ przesłanki przewozu okazjonalnego osób, przesłanki umieszczenia lub używania w pojeździe taksometru, przesłanki umieszczenia na dachu pojazdu lampy lub urządzenia technicznego, podczas gdy są to podstawowe warunki dotyczące odpowiedzialności skarżącej za naruszenie art. 18 ust. 5 lit. a) oraz lit. c) u.t.d.;
- art. 138 § 1 i § 2 k.p.a., art. 140 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a ponadto art. 6, 7, 8, 10 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy organ I instancji oddalił wnioski dowodowe strony, zaś dotyczyły one istotnych okoliczności w sprawie, z których wynikał brak odpowiedzialności skarżącej za zarzucane naruszenie art. 18 ust. 5 lit. a) oraz lit. c) u.t.d.
- art. 142 k.p.a., art. 140 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 78 § 2 i art. 80 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez pominięcie i nierozpatrzenie zarzutu odwołania odnoszącego się do postanowienia w zakresie oddalenia wniosków dowodowych skarżącej złożonych w trakcie postępowania przed organem I instancji;
II. prawa materialnego, tj:
- art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. poprzez bezzasadne przyjęcie na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że w pojeździe był zamontowany i używany taksometr, co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego przez organy obydwu instancji w tym zakresie oraz oddalenie odwołania na decyzję wydaną przez Komendanta Policji;
- art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. poprzez bezzasadne przyjęcie, iż na dachu pojazdu była zamontowana podświetlana lampa, co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego przez organy administracyjne obydwu instancji w tym zakresie oraz oddalenie odwołania na decyzję wydaną przez organ I instancji;
- art. 4 ust. 11 u.t.d. poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, iż strona wykonywała przewóz okazjonalny w ramach krajowego transportu drogowego, podczas gdy z akt sprawy nie wynika okoliczność ustalenia przez organy administracyjne przewozu jakiejkolwiek osoby i ustalenia na czym miałaby polegać usługa wykonana przez skarżącego;
- art. 20, art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 Konstytucji RP poprzez nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 18 ust. 5 u.t.d., podczas gdy przepis ten jest sprzeczny z przepisami Konstytucji RP.
Skarżąca spółka wniosła również o zawieszenie na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwaną dalej jako "p.p.s.a."), postępowania sądowoadministracyjnego podając, że przed Trybunałem Konstytucyjnym RP toczy się postępowanie w sprawie TS 224/09 dotyczące stwierdzenia niezgodności z Konstytucją RP art. 18 ust. 5 u.t.d. W uzasadnieniu skargi szczegółowo uzasadniła poszczególne zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wnosił o oddalenie skargi, przywołując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Uznał nadto, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło naruszenie wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego i materialnego. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo i w sposób nie pozostawiający wątpliwości, a w oparciu o odpowiednie przepisy wymierzono prawidłową karę pieniężną. Odnosząc się do wniosku o zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego organ wskazał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem fakt złożenia kolejnej skargi do Trybunału Konstytucyjnego RP o niezgodność art. 18 ust. 5 u.t.d. z Konstytucją RP nie jest przesłanką przemawiającą za zawieszeniem postępowania, na poparcie czego przywołał stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1998 r. w sprawie I S.A/łd/2042/98.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku zawartego w skardze o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że pod sygnaturą TS 224/09 toczy się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie dotyczące stwierdzenia niezgodności z Konstytucją art. 18 ust. 5 u.t.d., który był podstawą materialnoprawną nałożenia kary pieniężnej na skarżącą. W tym miejscu Sąd stwierdza, iż Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 27 lipca 2010 r. (w sprawie – sygn. akt TS 224/09) postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w sprawie o stwierdzenie zgodności art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym z art. 2, art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 32 Konstytucji RP. W świetle powyższego uznać trzeba, że przesłanka do ewentualnego zawieszenia postępowania administracyjnego stała się bezprzedmiotowa i dlatego odpadła podstawa do badania oraz uwzględnienia tego wniosku. Dodatkowo można wskazać, że postanowieniem z dnia 2 grudnia 2010 r. Trybunał Konstytucyjny postanowił nie uwzględnić zażalenia wnioskodawcy w tej sprawie o odmowie nadania dalszego biegu przedmiotowej skardze konstytucyjnej.
Mając na względzie stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, Sąd nie może podzielić zarzutów skargi dotyczących naruszenia w sprawie przepisów art. 20, art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 Konstytucji RP poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 18 ust. 5 u.t.d.
Przechodząc do oceny merytorycznej oceny skargi, to - zdaniem Sądu - nie zasługuje ona na uwzględnienie i podlega oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W ocenie Sądu, organy Policji obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) oraz dokonały oceny zebranych dowodów zgodnie z wymaganiami art. 80 k.p.a., uzasadniając swoje rozstrzygnięcie z zachowaniem zasad określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Materiał zebrany przez organ administracji w sprawie pozwalał na podjęcie rozstrzygnięcia, gdyż wszystkie ustalenia organu potwierdziły zarzuty stawiane stronie. To, że ustalenia te skarżąca interpretuje odmiennie niż organ administracji nie może prowadzić do wniosku o ich braku lub wadliwości.
Ponieważ istota sporu pomiędzy skarżącą a organami Policji sprowadza się do kwestii uznania czy w przedstawionym stanie faktycznym sprawy skarżąca naruszyła, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, zasady wykonywania transportu drogowego taksówką, Sąd podnosi, jak niżej.
W myśl art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na podejmowanie i wykonywanie transportu drogowego, jako gospodarczej działalności usługowej, stosownie do art. 5 ust. 1 tej ustawy, wymagane jest uzyskanie odpowiedniej licencji.
W świetle art. 6 ust. 1 u.t.d. wykonywanie transportu drogowego taksówką wymaga licencji, której udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu warunków podanych w tym przepisie. Licencja ta udzielana jest na określony pojazd i obszar obejmujący: gminę, gminy sąsiadujące - po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia, miasto W. - związek komunalny (art. 6 ust. 4 u.t.d.).
Według ustaleń organów administracji dokonanych w niniejszej sprawie, skarżąca spółka posiada licencję nr [...], uprawniającą do wykonywania krajowego transportu drogowego osób, której stosownym wypisem legitymował się podczas kontroli kierujący pojazdem (por. k. 10 akt administracyjnych sprawy).
Licencja ta nie spełnia jednak warunków określonych w art. 6 ust. 4 u.t.d. dla licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Nie została bowiem wydana na kontrolowany pojazd oraz nie precyzuje - zgodnie z tym przepisem - obszaru, na którym przedsiębiorca uprawniony byłby do świadczenia usług transportowych osób. Zdaniem Sądu, przedmiotowa licencja została prawidłowo uznana przez organy za uprawniającą wyłącznie do wykonywania przewozów okazjonalnych zdefiniowanych w art. 4 pkt 11 u.t.d., jako przewozy osób, które nie stanowią przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego (nie odpowiada bowiem warunkom licencji na wykonywanie przewozów taksówką). W art. 5 ust. 1 u.t.d. ustawodawca wyraźnie wskazał, iż podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Żeby ją uzyskać przedsiębiorca musi spełniać konkretne warunki - inne dla licencji na przewozy okazjonalne oraz inne dla licencji "taksówkowej" (art. 6 u.t.d.). W konsekwencji tej regulacji zostały ograniczone uprawnienia przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą na podstawie licencji na przewozy okazjonalne w stosunku do przedsiębiorców wykonujących przewozy osób na podstawie licencji "taksówkowej", co znalazło jednoznaczny wyraz w dyspozycji przepisu art. 12 ust. 1b u.t.d., według którego licencja na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką.
Konsekwencją zróżnicowania przewozów okazjonalnych i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką było wprowadzenie w ustawie o transporcie drogowym art. 18 ust. 5 lit. a) – c), zgodnie z którym przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, zabrania się:
a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru,
b) umieszczania w pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, a także,
c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Jak zwrócił na to uwagę Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu przywołanego na wstępie rozważań Sądu postanowienia z dnia 27 lipca 2010 r., "wprowadzone zakazy zapobiegają obchodzeniu prawa w zakresie obowiązku uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką" oraz mają - co do zasady - "przeciwdziałać wprowadzeniu w błąd potencjalnych klientów, którzy mogą uważać, że odbywają podróż taksówką, a w istocie odbywają podróż pojazdem, który nie posiada standardów wymaganych dla taksówki, a kierujący pojazdem nie ma kwalifikacji wymaganych przy transporcie drogowym taksówką".
Należy w tym miejscu zauważyć, iż powyższy pogląd konsekwentnie podziela także Naczelny Sąd Administracyjny, który w swoim orzecznictwie przyjmuje, że na gruncie ustawy o transporcie drogowym obowiązują odmienne zasady wykonywania przewozów okazjonalnych pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (pojazdem nie będącym taksówką) i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Implikacją odmienności charakteru powyższych przewozów osób jest - co podkreślał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny - wprowadzony w art. 18 ust. 5 u.t.d. zakaz umieszczania i używania taksometru oraz umieszczania na pojeździe oświetlenia i oznakowania charakterystycznego dla taksówki w przypadku, gdy pojazdem do 9 osób łącznie z kierowcą wykonywany jest przewóz okazjonalny w transporcie drogowym. Ratio legis wprowadzenia zakazów, określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d., było wyeliminowanie przypadków wykonywania transportu drogowego pojazdem upodobnionym do taksówki i omijania restrykcyjnych przepisów dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką (por. uzasadnienie do projektu ustawy, druk sejmowy nr 3930). Wprowadzenie ścisłego rozróżnienia transportu drogowego taksówką od transportu drogowego okazjonalnego (w omawianym znaczeniu) polega więc na wyraźnym rozróżnieniu oznaczenia pojazdów, którymi mogą być wykonywane te dwa rodzaje przewozów.
Przenosząc przywołane przepisy i rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że pogląd skarżącej na temat błędnej wykładni art. 4 ust. 11 u.t.d. w zakresie przewozu okazjonalnego oraz, w szczególności, uprawnienia do przewozu taksówkowego na podstawie posiadanej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób jest oczywiście chybiony.
Ustosunkowując się do zarzutu skargi podważającego prawidłowość ustaleń dokonanych przez organy co do zamontowania w kontrolowanym pojeździe taksometru, Sąd uznał, że są nietrafne.
Okoliczności te zostały ustalone w sposób nie budzący wątpliwości w wyniku czynności kontrolnych pojazdu i zostały szczegółowo opisane w protokole kontroli z dnia [...] lipca 2008 r., którego integralną część stanowi protokół oględzin pojazdu (por. k. 2-5 akt administracyjnych sprawy). Na tej podstawie organy miały prawo uznać, że kontrolowany pojazd skarżącej spółki dokonywał przewozu okazjonalnego osób z naruszeniem zakazu określonego w art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d., tj. umieszczania i używania w pojeździe do przewozów okazjonalnych taksometru.
Podkreślić przy tym trzeba, że nietrafnym jest także pogląd skarżącej, że nie można przypisać powyższego naruszenia z tego powodu, że w kontrolowanym pojeździe stwierdzono zamontowany drogomierz podłączony do kasy fiskalnej, a nie taksometr. Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa, którą Sąd rozpoznający sprawę w pełni akceptuje, drogomierz połączony z kasą fiskalną jest urządzeniem równoważnym dla taksometru w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d., gdyż służy temu samemu celowi co taksometr, a więc dla wyliczania, według ustalonej taryfy, należności za wykonywany taksówką przewóz osób (por. m.in. wyroki NSA z 13 maja 2009 r., II GSK 911/08 oraz z dnia 16 grudnia 2009 r., II GSK 202/09).
Ustalając na podstawie prawidłowo zebranych dowodów fakt zamontowania w pojeździe urządzenia marki "[...]" nr [...] należącego do skarżącej spółki, organy miały więc prawo do zastosowania w sprawie art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d.
Sąd nie podzielił także poglądu skarżącej o niedopuszczalności zakwalifikowania umieszczonego w kontrolowanym pojeździe urządzenia marki "[...]" jako taksometru z powodu braku wykazania przez organ faktu podłączenia go do kasy rejestrującej. Urządzenie to było nie tylko zainstalowane, ale również używane przez kierowcę, dowodem czego jest zabezpieczony w toku kontroli paragon fiskalny z dnia 23 lipca 2008 r. oraz książka kasy rejestrującej - kasy fiskalnej firmy "[...]" (por. k. 12 akt administracyjnych sprawy).
Zdaniem Sądu, zgromadzona w sprawie dokumentacja fotograficzna skontrolowanego pojazdu oraz utrwalone w protokole kontroli stwierdzenia osoby kontrolującej, wynikające z oględzin pojazdu, a także wymienione wyżej dowody w postaci paragonu z kasy fiskalnej - wbrew twierdzeniom skarżącej - stanowią wystarczający materiał dowodowy dla wykazania naruszenia, o którym mowa w art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d., bez konieczności potwierdzania ich innymi dowodami.
W konsekwencji, zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, o których mowa w art. 7 w zw. z art. 77 oraz art. 10 k.p.a. i 138 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy organu I instancji "wobec nieustalenia przesłanki umieszczenia lub używania w pojeździe taksometru" , Sąd uznał za bezpodstawny.
Podobnie, zdaniem Sądu, również umieszczenie na dachu pojazdu przez skarżącą podświetlonego transparentu (lampy) nie budzi wątpliwości, a naruszenie to spełnia kryteria zakazu zawartego w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d.
Zgodnie z tym przepisem, przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych zabrania się umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. Wbrew wywodom skarżącej, nie muszą więc być to urządzenia koniecznie podłączone do instalacji elektrycznej i podświetlane. Należy zauważyć, że wprowadzenie powyższego zakazu było niewątpliwie podyktowane potrzebą zapewnienia skutecznej ochrony przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką, a także pasażerów przed wprowadzeniem w błąd, co do rodzaju przewozu, w rozumieniu przewozu okazjonalnego na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób lub licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Nie powinno bowiem budzić wątpliwości, że jedną z charakterystycznych cech odróżniających taksówkę od innych pojazdów jest umieszczenie na dachu pojazdu podświetlonej lampy, imitującej urządzenie instalowane na dachu taksówki.
Jak już wskazano wcześniej, celem zakazów wprowadzonych w art. 18 ust. 5 u.t.d. jest uniemożliwienie przedsiębiorcom wykonującym przewozy okazjonalne osób, wykonywanie transportu drogowego pojazdem upodobnionym do taksówki posiadającym akcesoria mogące być zainstalowane jedynie w taksówce. Z tych względów, wobec naruszenia zakazu wymienionego w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d., organ administracji miał uzasadnioną podstawę do zastosowania sankcji określonej w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu skargi, że tylko dowód biegłego w tym zakresie lub okoliczność zabezpieczenia przez organy administracyjne dokumentacji technicznej podświetlonej lampy lub instalacji elektrycznej (baneru – wg nazewnictwa skarżącej) mógłyby przesądzić o spełnieniu przesłanki wynikającej z art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d., Sąd uznał, że zarzut ten jest oczywiście niezasadny. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, interpretując pojęcia "lampy lub innych urządzeń technicznych" umieszczonych na dachu pojazdu, o których mowa w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d., wskazówek dla wykładni użytych zwrotów (podobnie jak przy pojęciu "taksometru") należy poszukiwać w wykładni celowościowej wprowadzenia zakazów zdefiniowanych w art. 18 ust. 5 u.t.d. Zakazy te wprowadzono bowiem w celu zapewnienia skutecznej ochrony przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką przed konkurencją ze strony przedsiębiorców nie mających stosownej licencji oraz ochrony pasażerów przed wprowadzeniem w błąd, co do wykonywanego przejazdu. Dlatego też nie ma znaczenia prawnego ustalenie czy lampa umieszczona na dachu pojazdu była podłączona do instalacji elektrycznej, czy też nie, jak i dokładne rozróżnienie przedmiotów określanych przez ustawodawcę jako "lampa lub inne urządzenie techniczne". Istota problemu sprowadza się bowiem do ustalenia, czy zainstalowane na dachu pojazdu urządzenie wyraźnie sugeruje, że oznaczony nim pojazd wykonuje przewóz w oparciu o licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Dodatkowo można wskazać, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy aktu wykonawczego do ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908), tj. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32 poz. 262) w rozdziale 7 określa warunki dodatkowe dla taksówek, między innymi o dodatkowym świetle rozmieszczonym na dachu (§ 24 ust.1 pkt 8 lit. a) oraz dodatkowych lampach (§ 24 ust. 3 pkt 1) umieszczonych na dachu, określając w obu wypadkach warunki, jakie musi spełniać dodatkowe światło czy dodatkowa lampa, między innymi w zakresie połączenie elektrycznego. Brak jest jednak podstaw prawnych, jak stwierdził NSA, aby przy wykładni pojęć użytych w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. nadanie im odpowiedniej treści wiązać w wymogami prawnymi wynikającymi z tego rozporządzenia. Sankcjonowane - według Naczelnego Sądu Administracyjnego - nie jest bowiem nie odpowiadające wymogom umieszczenie na dachu taksówki dodatkowego światła czy też dodatkowej lampy, lecz umieszczenie lampy lub innego urządzenia technicznego na pojeździe, nie będącym taksówką, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, wykonującym przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym (por. - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt. II GSK 638/09).
W świetle zaprezentowanych wyżej poglądów, które Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni akceptuje i przyjmuje jako własne, organy Policji zasadnie, w ocenie Sądu, nie uwzględniły wniosku dowodowego w postaci opinii biegłego polonisty co do rozumienia czym i jakiego rodzaju było urządzenie zainstalowane na dachu kontrolowanego pojazdu. Notabene, Sąd zauważa też, że "biegła polonistka" nie mogła wydać w sprawie wiążącej opinii o charakterze technicznym, kwalifikującym przedmiotowe urządzenie, jako spełniające lub nie spełniające hipotezy art. 18 ust. 5 lit. c) ustawy o transporcie drogowym.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy art. 4 pkt 11 u.t.d., Sąd nie może podzielić poglądu skarżącej, że ponieważ "z akt sprawy nie wynika okoliczność ustalenia przez organy administracyjne przewozu jakiejkolwiek osoby i ustalenia na czym miałaby polegać usługa wykonywana przez skarżącą" to tym samym nie można było uznać, że zostały naruszone przepisy ustawy o transporcie drogowym, a w szczególności, że nie wystąpiły przesłanki do wymierzenia skarżącej kar pieniężnych za naruszenia z art. 18 ust. 5 u.t.d.
Po raz kolejny podkreślić należy, że kontrolowany pojazd był konstrukcyjnie przystosowany wyłącznie do przewozów osobowych, a ponadto na jego dachu znajdowało się urządzenie podobne do oznaczenia, jakim posługują się taksówki a w pojeździe znajdowała się kasa fiskalna podłączona do taksometru. Kierujący pojazdem nie wykazał, aby w czasie kontroli przebywał na urlopie i znajdował się na drodze w celach prywatnych. Natomiast w swoich zeznaniach podał, że wykonywał usługi przewozu kontrolowanym pojazdem na rzecz skarżącej spółki. Dowodem na potwierdzenie powyższego jest zabezpieczony w trakcie kontroli paragon fiskalny, który - wbrew twierdzeniom skarżącej - był i mógł być dowodem w sprawie (zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a.). W myśl wymienionego przepisu jako dowód należy bowiem dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W ocenie Sądu nie było sprzeczne z prawem dopuszczenie dowodu z tego dokumentu. Takie stanowisko ma ugruntowane oparcie w orzecznictwie administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, iż elementem materiału dowodowego w tego rodzaju sprawach jest również paragon fiskalny wystawiony przez spółkę bezpośrednio przed kontrolą, z którego wynika, że był wykonywany przejazd; istotne jest również w takich przypadkach to, że kierujący pojazdem zeznał do protokołu kontroli, że wykonuje przewozy okazjonalne dla skarżącej spółki. (por. – dla przykładu wyroki NSA z dnia 10 marca 2010 r. - sygn. akt II GSK 499/09 oraz z dnia 19 maja 2010 r. - sygn. akt II GSK 599/09).
Na tle wywodów skargi dodać można, że ustawa o transporcie drogowym nie zna instytucji przygotowania do popełnienia naruszenia, dlatego dla stwierdzenia, że transport drogowy jest wykonywany, wystarczającym jest ustalenie, iż do wykonania tej usługi może dojść. Gdyby natomiast kontrolowany pojazd i kierowca znajdowali się na drodze w celach wyłącznie prywatnych, to wówczas pojazd nie powinien posiadać oznaczeń wskazujących na jego przeznaczenie, a kierowca powinien posiadać stosowny dokument od właściciela pojazdu (skarżącej spółki) stwierdzający na przykład fakt przebywania na urlopie i użyczenia mu samochodu przez właściciela dla celów prywatnych. Dowodów na te okoliczności spółka nie przedłożyła.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia zasad postępowania administracyjnego, Sąd nie znalazł podstaw, aby zakwestionować czynności organów podejmowane w toku sprawy. W szczególności organy obu instancji wyczerpująco zbadały istotne w sprawie okoliczności, przeprowadzając w tym celu dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Z akt administracyjnych nie wynika, żeby stronie skarżącej ograniczano możliwość wyrażania stanowiska w sprawie, bowiem organ I instancji w piśmie informującym o wszczęciu postępowania administracyjnego wezwał ją także do złożenia wyjaśnień i zajęcia stanowiska. Komendant Policji, wbrew twierdzeniom skarżącej, jako organ odwoławczy ponownie merytorycznie zbadał sprawę, z zachowaniem wymogu art. 138 k.p.a.
Skoro przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą był wykonywany w dniu [...] lipca 2008 r. przez skarżącą spółkę z ewidentnym naruszeniem zakazu umieszczania i używania w pojeździe taksometru oraz zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń, organy Policji prawidłowo zastosowały dyspozycję przepisów art. 18 ust. 5 i art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z L.p. 2.9. pkt 1 i 3 załącznika do tej ustawy, nakładając na spółkę karę pieniężną w łącznej wysokości 10.000 złotych.
Zdaniem Sądu organy obu instancji, dokonując prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, uzasadniły też swoje stanowisko zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło