VI SA/Wa 3972/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu. W dniu [...] listopada 2013 r. na ul. [...], inspektorzy [...]Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego (dalej WITD) przeprowadzili kontrolę drogową samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...]. Podczas kontroli stwierdzono, że na bokach pojazdu jest umieszczony napis [...]oraz nr telefonu [...] na dachu zainstalowane jest urządzenie techniczne z napisem [...] Ponadto stwierdzono w kontrolowanym pojeździe zamontowane urządzenie pomiarowo liczące ALVI. W toku kontroli zabezpieczony został wydruk z kasy rejestrującej zarejestrowanej na spółkę M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej skarżąca). W oparciu o ustalenia protokołu kontroli oraz ustalenia poczynione w toku przeprowadzonego w sprawie postępowania, w dniu [...] maja 2014 r. WITD wydał decyzję, którą na podstawie przepisów art. 92 a ust. 1 i 2, art. 18 ust. 4a, art. 18 ust. 5 oraz art. 5b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm. (dalej u.t.d.), a także lp. 1.1, lp. 2.9. oraz lp. 2.10 załącznika nr 3 do tej ustawy, nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za stwierdzone naruszenie polegające na: - wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji; - wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 18 ust.5; - wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a. Odwołanie od powyższej decyzji złożył w imieniu skarżącej spółki adwokat [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Do ww. odwołania z dnia[...]czerwca 2014 r. nie został załączony dokument pełnomocnictwa. Przy piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. WITD przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego (dalej GITD). Organ drugiej instancji pismem z dnia [...] lipca 2014 r., mając za podstawę art. 64 § 2 k.p.a. wezwał skarżącą (skierował pismo wzywające do skarżącej spółki) do uzupełnienia braku formalnego pisma z dnia [...] czerwca 2014 r. poprzez przedłożenie oryginału lub urzędowo poświadczonego pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej dla osoby podpisanej pod odwołaniem w postępowaniu w sprawie odwołania od decyzji WITD z dnia [...] maja 2014 r. o nałożeniu kary pieniężnej lub uzupełnienie odwołania przez podpisanie go przez stronę postępowania, tj. skarżącą. Organ wskazał, że wymagane dokumenty należy przedłożyć lub przesłać w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Wobec dwukrotnej awizacji i niepodjęcia przez skarżącą korespondencji zawierającej ww. wezwanie, pozostawiono ją o do akt sprawy, uznając za doręczoną w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., na podstawie art. 134 w zw. z art. 64 § 2 w zw. z art. 33 § 3 k.p.a. organ drugiej instancji stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia podniósł, że pismem z dnia [...] lipca 2014 r., które zostało uznane za doręczone w trybie art. 44 § 4 k.p.a. z dniem [...] sierpnia 2014 r., skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez przedłożenie oryginału lub poświadczonego za zgodność pełnomocnictwa dla [...] do złożenia odwołania lub podpisania odwołania przez osobę uprawnioną do reprezentowania skarżącej. Powyższe wezwanie zawierało pouczenie, iż w przypadku nieudzielenia odpowiedzi w terminie 7 dni od jego doręczenia, zostanie stwierdzona niedopuszczalność odwołania. Do dnia wydania postanowienia skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie. Organ, po przytoczeniu treści art. 33 § 3, art. 64 § 2 oraz art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącej z uwagi na fakt, iż nie przedłożyła do akt niniejszej sprawy, zgodnie z wezwaniem, dokumentu potwierdzającego uprawnienie osoby podpisanej na przesłanym egzemplarzu odwołania, do reprezentowania jej w postępowaniu administracyjnym w przedmiotowej sprawie. Na powyższe rozstrzygnięcie GITD skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie wezwania pełnomocnika strony do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez złożenie pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi podkreślono, powołując się na treść przepisu art. 64 § 2 k.p.a., że w sytuacji niezałączenia pełnomocnictwa do odwołania wniesionego przez pełnomocnika skarżącej, to pełnomocnik (jako wnoszący odwołanie) winien być wezwany do złożenia pełnomocnictwa w zakreślonym terminie, a w razie niewykonania wezwania do podpisania odwołania organ powinien wezwać stronę. Zatem kierując wezwanie bezpośrednio do strony (a nie do pełnomocnika) organ naruszył ww. przepis. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, dlatego Sąd, podzielając jej zarzuty, uchylił zaskarżone postanowienie z powodu naruszenia przez organ odwoławczy (GITD) przepisów postępowania, a to w szczególności art. 134 w zw. z art. 64 § 2 k.p.a., przez błędne zastosowanie tych przepisów w okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy. Odwołanie od pierwszoinstancyjnej decyzji w sprawie zostało podpisane i wniesione do tego organu (za pośrednictwem WITD) przez adwokata [...], który wskazał w nim, że jest pełnomocnikiem skarżącej spółki M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz że jako jej pełnomocnik zaskarża w całości tę decyzję. Jednak do odwołania tego nie zostało dołączone pełnomocnictwo umocowujące adwokata [...]. Wniesienie odwołania przez osobę, która nie legitymuje się pełnomocnictwem nie może inicjować postępowania odwoławczego. Brak pełnomocnictwa jest brakiem formalnym odwołania; niezłożenie pełnomocnictwa traktuje się bowiem jako niespełnienie wymagań formalnych dla pisma procesowego. Stosownie do art. 32 k.p.a., strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Zatem każdy podmiot, który jest stroną postępowania może udzielić pełnomocnictwa do działania w sprawie. Pełnomocnictwo to powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu (art. 33 § 2 k.p.a.). Z kolei art. 33 § 3 k.p.a. nakazuje pełnomocnikowi dołączenie do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa (adwokat sam może uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa). Skoro brak pełnomocnictwa stanowi brak formalny odwołania, to winien być on usunięty zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., jednak ze skutkami nieusunięcia wynikającymi z art. 134 k.p.a. Oznacza to, że organ odwoławczy obowiązany był w tej sprawie, w trybie art. 64 § 2 k.p.a. wezwać wnoszącego odwołanie adwokata [...] do przedstawienia pełnomocnictwa, na które wnoszący powołuje się w tym odwołaniu, ze stosownym pouczeniem o skutkach niewykonania tej czynności w postaci stwierdzenia niedopuszczalności odwołania (art. 134 k.p.a.). Jeżeli bowiem środek odwoławczy nie spełnia wymogów formalnych, to jest bezskuteczny, a organ obowiązany jest wezwać wnoszącego do usunięcia braków, a po bezskutecznym upływie zakreślonego w tym względzie terminu zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a., czyli stwierdzić niedopuszczalność odwołania, gdyż nieuzupełnione w terminie braki formalne odwołania stanowią przyczynę jego niedopuszczalności. Wprawdzie GITD, stwierdzając zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem niedopuszczalność ww. odwołania, prawidłowo - co do samej zasady - oparł się na przepisach art. 134 w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. tworzących prawny zakres takiego działania organu odwoławczego, jednak w stanie faktycznym tej sprawy organ błędnie ocenił składające się na ten stan okoliczności i w efekcie dokonał błędnej ich subsumcji. Uzupełniając brak formalny odwołania złożonego przez adwokata [...], organ wezwał do usunięcia tego braku skarżącą spółkę M. Sp. z o.o., a nie jak powinien - składającego odwołanie, powołującego się na pełnomocnictwo strony oraz podpisanego na odwołaniu, adwokata [...]. Tym samym organ odwoławczy nie zadziałał w sprawie tak jak powinien, to jest w sposób, który powodowałby konsekwencje wynikające z wymienionych przepisów, czyli stwierdzenie niedopuszczalności odwołania. Innymi słowy nie podjął niezbędnej czynności w celu uzupełnienia braku formalnego odwołania, co doprowadziło do nieuprawnionego w takich uwarunkowaniach postępowania stwierdzenia niedopuszczalności odwołania przed uzupełnieniem jego braków. Skoro wezwanie do uzupełnienia braku formalnego odwołania, skierowane do skarżącej zamiast do osoby składającej/wnoszącej w jej imieniu pismo, to jest adwokata [...], było wadliwe, to nie skutkowało konsekwencjami tego nieuzupełnienia, a zaskarżone postanowienie zostało w tej sytuacji wydane z naruszeniem wskazanych w nim, jako podstawa prawna, przepisów. Przede wszystkim literalne brzmienie art. 64 § 2 k.p.a. wskazuje, że w razie stwierdzenia niespełniania wymagań formalnych podania, organ wzywa "wnoszącego do usunięcia braków (...)". Oznacza to, że w razie wniesienia podania przez osobę podającą się za pełnomocnika strony organ winien tę właśnie osobę, a nie stronę, wezwać do uzupełnienia braku przez złożenie pełnomocnictwa; to jest wezwanie powinno być skierowane do tej osoby. Innymi słowy, gdy wnoszącym odwołanie jest pełnomocnik, który nie złożył pełnomocnictwa, wezwanie do uzupełnienia tego braku formalnego, czyli złożenia pełnomocnictwa, należy skierować do wnoszącego pismo pełnomocnika. Dopiero niezastosowanie się osoby wnoszącej pismo (odwołanie) i podającej się za pełnomocnika do tego wezwania, upoważniałoby organ do stwierdzenia jego niedopuszczalności. Inaczej postanowienie organu w tym zakresie (zaskarżone obecnie do Sądu) dotknięte jest naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak było bowiem podstawy do wydania tego postanowienia w sytuacji, gdy pismo było dotknięte brakiem formalnym, a organ nie zastosował prawidłowej procedury usunięcia tego braku, kierując wezwanie w tym względzie do strony (skarżącej spółki), a nie do wnoszącego pismo i autora tego pisma. Strona nie powinna natomiast ponosić negatywnych dla niej skutków procesowych niewłaściwego wystosowania przez organ przedmiotowego wezwania, gdyż jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest m.in. zasada działania organu na podstawie przepisów prawa oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 6 i 8 k.p.a.).Tymczasem, w świetle powyższych uwag, w niniejszej sprawie organ odwoławczy co najmniej przedwcześnie, bo bez wyczerpania trybu czynności wynikającego z art. 64 § 2 w zw. z art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania, niedostrzegając wskazanych uchybień w zakresie zastosowania tych przepisów. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy wyjaśni zatem ostatecznie sprawę ww. pełnomocnictwa, dopełniając obowiązku wezwania do uzupełnienia braku pisma/odwołania osoby, która pismo to (odwołanie) złożyła, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a., i dopiero wówczas podejmie stosowne rozstrzygnięcie/nada inny bieg sprawie. Z tych wszystkich powodów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.