VI SA/Wa 401/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] (dalej WITD) wydał dnia [...] września 2005 r. decyzję, którą na podstawie przepisów art. 93 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 oraz ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. nr 125, poz. 1371 ze zm.) oraz Lp. 1. 11.7 ust. 2 i Lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b załącznika do tej ustawy, nałożył na W. P. karę pieniężną w łącznej kwocie 2400 zł za posługiwanie się w pojeździe zainstalowanym tachografem nieposiadającym ważnej kontroli okresowej oraz nieokazanie wykresówek. Wymienioną decyzję – z pouczeniem o terminie i trybie wniesienia odwołania, doręczono stronie 14 września 2005 r. na adres [...]. Adres ten wynika z akt administracyjnych i nie był kwestionowany w sprawie. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się nieczytelny podpis odbiorcy i wzmiankowana data pokwitowania przesyłki (14 września 2005 r.). W. P. odwołał się od w/w decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej GITD) pismem z dnia [...] października 2005 r., do którego dołączył wniosek z tej samej daty o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie i wniosek "doręczono osobiście" organowi – GITD dnia 4 października 2005 r. (por. akta administracyjne). We wniosku o przywrócenie terminu W. P. podał w szczególności, że wymienioną decyzję z [...] września 2005 r. odebrała z poczty synowa. Decyzja ta dotarła do niego dopiero [...] października 2005 r., ponieważ wcześniej przybywał za granicą – w firmie wykonuje pracę kierowcy, co było powodem wyjazdu. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. GITD na podstawie przepisów art. 58 § 1 i art. 59 § 2 kpa odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji. Cytując art. 58 kpa organ podniósł, że w sprawie nie wyczerpano przesłanek z tego przepisu. Według GITD, strona nie uprawdopodobniła braku winy w nieterminowym wniesieniu odwołania. Wyjazd za granicę oraz odbiór korespondencji przez synową adresata nie stanowią okoliczności usprawiedliwiającej niedochowanie terminu określonego w art. 93 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. Nadto strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających zaistniały stan faktyczny. O braku winy w uchybieniu terminu można bowiem mówić, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody w tym względzie nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. W. P. zaskarżył powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z treści skargi wynika, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem GITD. Skarżący powtórzył stanowisko wyrażone w odwołaniu i wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a mianowicie, że uchybienie terminu nastąpiło z uwagi na jego wyjazd za granicę. Przesyłkę odebrała synowa i dostarczyła skarżącemu dopiero 29 września 2005 r., co spowodowało opóźnienie odwołania. W piśmie z dnia 18 stycznia 2006 r. skarżący sprostował datę dostarczenia mu decyzji przez synową na dzień 29 września 2005 r., a nie – jak wcześniej podawał – 29 października 2005 r. Ponadto do skargi załączył oświadczenie synowej – M. S. z dnia [...] stycznia 2006 r., w którym w/w podnosi, że w dniu 14 września 2005 r. odebrała adresowany do teścia list polecony od WITD. i przekazała go skarżącemu dopiero 29 września 2005 r. ze względu na jego nieobecność w kraju. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko. Zdaniem organu, przebywanie poza granicami kraju w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, skutkujące brakiem możliwości osobistego odbierania korespondencji, nie jest okolicznością wyłączającą brak winy z art. 58 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. W świetle wyżej wskazanych kryteriów skarga podlega oddaleniu. W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż decyzja WITD z [...] września 2005 r. (zawierająca stosowne pouczenie o terminie i sposobie zaskarżenia jej), została wysłana na adres strony - skarżącego podany w aktach administracyjnych i odebrana pod tym adresem przez jego synową w dniu 14 września 2005 r. ze skutkiem doręczenia stronie. Nie budzi również wątpliwości fakt, iż w dniu 4 października 2006 r. skarżący złożył osobiście w Wojewódzkim Inspektoracie Transportu Drogowego w [...] odwołanie od w/w decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Mając zatem na uwadze, określony w art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, 14-dniowy termin do złożenia odwołania od decyzji, który bezskutecznie upłynął 28 września 2006 r., stwierdzić należy, że skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz dokonał spóźnionej czynności, będąc w szóstym dniu zwłoki. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowią art. 58 § 1 i art. 59 § 2 kpa. Stosownie do treści pierwszego z w/w przepisów, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 kpa). Jak zasadnie wskazał organ w zaskarżonym postanowieniu, dla przywrócenia terminu muszą wystąpić łącznie cztery przesłanki: 1. uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy; 2. wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu; 3. dochowanie siedmiodniowego (nieprzywracalnego) terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia); 4. dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Skarżący, składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie spełnił pierwszej z wymienionych wyżej przesłanek. Jako przyczynę uchybienia terminu W. P. wskazał we wniosku wyjazd za granicę w charakterze kierowcy w ramach prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa. Pobyt skarżącego poza granicami kraju spowodował, że adresowana do niego korespondencja, odebrana uprzednio z poczty przez synową, została mu dostarczona dopiero 29 września 2005 r. Powołując się na nieobecność w kraju, skarżący w żaden sposób okoliczności tej nie udokumentował; nie podał nawet w jakim konkretnie okresie przybywał za granicą. Jednakże nawet wykazanie tej okoliczności stosownymi dokumentami nie miałoby istotnego znaczenia przy ocenie, czy w niniejszej sprawie można przyjąć brak winy strony w nieterminowym dokonaniu czynności. Podkreślić bowiem należy, iż skarżący jest przedsiębiorcą – profesjonalnym podmiotem obrotu gospodarczego, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, legitymując się licencją nr [...], wykonuje międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy. Skarżący podał, że zatrudnia czterech kierowców i sam także pracuje w takim charakterze (por. treść akt administracyjnych, w tym odwołania i wniosku o przywrócenie terminu). Prowadząc zatem działalność gospodarczą wiążącą się z wyjazdami zagranicznymi skarżący powinien zadbać o to, by adresowana do niego korespondencja, w szczególności korespondencja urzędowa, była mu niezwłocznie przekazywana przez osoby upoważnione do jej odbioru. Skarżący mógł też ustanowić pełnomocnika, który w jego imieniu odpowiadałby na pilną korespondencję urzędową. Zaniedbanie w tym zakresie ze strony skarżącego dodatkowo podkreśla fakt, iż w dniu 11 sierpnia 2005 r. doręczono mu zawiadomienie o wszczęciu postępowania przez WITD. Mając zatem świadomość prowadzonego postępowania administracyjnego, skarżący powinien się liczyć z otrzymywaniem korespondencji (pism, wezwań) od organu i wobec tego w należyty sposób zorganizować obsługę biurowo-administracyjną swojego przedsiębiorstwa, względnie powiadomić organ o terminach nieobecności. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa sądowego, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy można więc mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że terminowe dokonanie czynności stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Za taką przeszkodę można przykładowo uznać: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę niepozwalającą na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Uprawdopodobnienie braku winy przez osobę zainteresowaną przywróceniem terminu do dokonania czynności polega na uwiarygodnieniu stosowną argumentacją swojej staranności oraz faktu, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W świetle powyższego, uwzględniając całokształt okoliczności faktycznych sprawy, nie sposób uznać wyjazdu skarżącego za granicę (w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej) za okoliczność samą w sobie uzasadniającą brak winy w nieterminowym dokonaniu czynności. Sytuacja taka może co najwyżej świadczyć o wadliwej organizacji działalności przedsiębiorstwa, co ściśle wiąże się pojęciem winy, o jakiej mowa w art. 58 § 1 kpa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia zaskarżonym postanowieniem przepisów postępowania administracyjnego i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.