VI SA/Wa 4019/24
WyrokWSA w Warszawie2025-03-18
Skład orzekający: Tomasz Sałek, Grzegorz Nowecki, Justyna Żurawska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekroczenie łącznej pojemności stałych zbiorników paliwa na olej napędowy w jednostce transportowej (ciągnik + naczepa) powyżej 1500 litrów, zgodnie z umową ADR, stanowi naruszenie przepisów ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej, nawet jeśli faktyczna ilość przewożonego paliwa nie przekracza dopuszczalnych norm?Ratio decidendi
Przekroczenie łącznej pojemności stałych zbiorników paliwa na olej napędowy w jednostce transportowej (ciągnik + naczepa) powyżej 1500 litrów, zgodnie z przepisem 1.1.3.3a umowy ADR, stanowi naruszenie przepisów tej umowy oraz ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Kluczowa jest pojemność zbiorników, a nie faktyczna ilość przewożonego paliwa.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że zespół pojazdów (ciągnik siodłowy z naczepą) posiadał trzy stałe zbiorniki paliwa o łącznej pojemności 1595 litrów. Organ I instancji nałożył karę pieniężną za naruszenie przepisów umowy ADR dotyczących maksymalnej dopuszczalnej pojemności zbiorników paliwa na jednostkę transportową. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając, że przekroczenie pojemności zbiorników jest naruszeniem, niezależnie od faktycznej ilości paliwa. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując sposób ustalenia stanu faktycznego i interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Justyna Żurawska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 marca 2025 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
W dniu 22 lutego 2024 r. o godz. 736 na drodze krajowej nr [...] (MOP Jonas) inspektor transportu drogowego A. C. zatrzymał do kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego marki Volvo o nr rej. [...] i naczepy marki [...] o nr rej. [...], kierowany przez S. B. Kierowca wykonywał przewóz drogowy rzeczy w relacji Polska – Niemcy, w imieniu przedsiębiorcy G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą P. (dalej też jako "skarżąca", "spółka" lub "strona"). Z treści sporządzonego na tą okoliczność protokołu kontroli nr [...].A wynika, że ciągnik samochodowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wyposażony był w dwa stałe zbiorniki paliwa do zasilania jednostki napędowej (silnika) olejem napędowym, stanowiącym towar niebezpieczny UN 1202 OLEJ NAPĘDOWY 3 III, tj. lewy - o numerze fabrycznym [...] pojemności całkowitej 900 litrów i prawy - o numerze fabrycznym [...] pojemności całkowitej 450 litrów a naczepa ciężarowa- chłodnia marki [...] o nr rej. [...] wyposażona była w jeden fabryczny (marki [...]) stały zbiornik o numerze fabrycznym 1086683 i pojemności całkowitej 245 litrów przeznaczony do napełniania olejem napędowym, stanowiącym towar niebezpieczny UN 1202 OLEJ NAPĘDOWY 3, III, służącym do zasilania silnika agregatu chłodniczego. We wspomnianym protokole kontroli zapisano ponadto, że w wyniku przeprowadzonych sprawdzeń ustalono, iż całkowita pojemność stałych zbiorników paliwa kontrolowanej jednostki transportowej (ciągnika samochodowego i naczepy ciężarowej- chłodni) wynosi 1 595 litrów.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej też jako "organ I instancji" lub "WITD") pismem z dnia 23 lutego 2024 roku, na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 roku, poz. 572 ze zm., dalej w skrócie także jako "k.p.a."), zawiadomił spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w zakresie naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 643 ze zm., dalej też jako "u.p.t.n.").
Strona w toku postępowania wyjaśniła, że zarówno pojazd samochodowy, jak i naczepa, będące przedmiotem kontroli, zaopatrzone były w oryginalne zbiorniki zamontowane przez producentów.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną wysokości dwóch tysięcy złotych. Organ I instancji podkreślił, że jednostkę transportową, w przypadku pojazdu członowego, stanowi pojazd samochodowy i dołączona do niego naczepa, co wynika wprost z brzmienia 1.2.1 lit. J umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz.U. 2019 poz. 769 z późn. zm.). Jednocześnie przepis wskazany pod 1.1.3.3. lit. (a) umowy ADR wskazuje, że przepisy zawarte w ADR nie mają zastosowania do przewozu paliwa znajdującego się w zbiornikach pojazdu i służącego do jego napędu lub do pracy jego wyposażenia, które jest używane podczas przewozu lub przeznaczone do takiego użycia, w związku z wykonywaniem operacji transportowej - jednakże dopiero wówczas, jeżeli paliwo to przewożone jest w zbiornikach stałych, zgodnych z odpowiednimi przepisami, połączonych bezpośrednio z silnikiem pojazdu lub jego dodatkowym wyposażeniem lub w przeznaczonych do tego celu zbiornikach przenośnych (np. w kanistrach), przy czym całkowita pojemność zbiorników stałych nie powinna przekraczać 1500 litrów na jednostkę transportową, a pojemność zbiornika zamocowanego na przyczepie nie powinna przekraczać 500 litrów. W ocenie organu I instancji, konstrukcja przepisu 1.1.3.3 lit (a) umowy ADR, nie pozostawia wątpliwości, że warunkiem wyłączenia przewozu ze stosowania przepisów umowy ADR jest, aby całkowita pojemność stałych zbiorników paliwa nie przekraczała 1 500 litrów na jednostkę transportową. Powyższe, zdaniem WITD, oznacza, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdzie zamontowane na jednostce transportowej, którą stanowił pojazd członowy, składający się z ciągnika samochodowego i naczepy, trzy stałe zbiorniki paliwa posiadały całkowitą pojemność 1505 litów, a więc całkowitą pojemność przekraczającą 1 500 litrów, o której mowa pod 1.1.3.3. lit. (a). Tym samym przewóz w tych zbiornikach paliwa, stanowiącego towar niebezpieczny UN 1202 paliwo do silników diesla, 3, III, nie podlegał wyłączeniu ze stosowania umowy ADR na podstawie przepisu 1.1.3.3. lit. (a) - o czym podmiot skarżąca, jako podmiot świadczący usługi transportu, powinna wiedzieć.
Strona w odwołaniu od powyższej decyzji WITD złożonym do Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też jako "organ II instancji" lub "GITD") wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, kwestionując przy tym sposób przeprowadzenia kontroli przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, którzy w jej trakcie zaniechali sprawdzenia faktycznej ilości paliw znajdujących się w zbiornikach, co w ocenie skarżącej jest kluczowe dla stwierdzenia przedmiotowego naruszenia.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2024 roku nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4, art. 11, art. 59 oraz art. 107 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 i art. 110 ust. 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych a także przepisów: 1.1.3.3 lit a), 1.4.1.1 załącznika A do Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 891) oraz przepisu Ip. 6.7 załącznika nr 1 do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2024 roku. GITD podkreślił, że kwestię wykonywania przewozu towaru niebezpiecznego pojazdem wyposażonym w zbiornik lub zbiorniki paliwa reguluje przepis 1.1.3.3 lit. (a) umowy ADR. Zgodnie z tym przepisem pojemność całkowita zbiorników stałych nie powinna przekraczać 1500 litrów na jednostkę transportową. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że już sam fakt przekroczenia łącznej pojemności zbiorników powyżej 1500 litrów stanowi naruszenie przepisów umowy ADR i ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Natomiast faktyczna ilość paliwa przewożonego w tych zbiornikach nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W ocenie organu odwoławczego słusznie zatem organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 2 000 złotych, stosownie do treści art. 107 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 i art. 110 ust. 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych i Ip. 6.7 załącznika nr 1 do tej ustawy. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie znajdzie przy tym zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, zgodnie z którym nie nakłada się kary pieniężnej jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że uczestnik przewozu nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2024 roku spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieustalenie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, polegających na zaniechaniu wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez nieprawidłową interpretację przepisów prawa, w szczególności art. 92c ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym oraz jego niezastosowanie a także brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla przyjętego rozstrzygnięcia, a w szczególności, w jaki sposób przedsiębiorca miał wpływ na powstanie naruszenia w sytuacji kiedy pojazdy - ciągnik samochodowy marki [...] o nr rej.[...] posiada wydany dowód rejestracyjny jako odrębny pojazd homologowany - odrębna jednostka transportowa oraz naczepa chłodnia marki [...] o nr rej. [...] również posiada wydany dowód rejestracyjny, jako odrębny pojazd homologowany - odrębna jednostka transportowa.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania lub przekazanie Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie zmianę zaskarżonej decyzji i uchylenie nałożonej na skarżącą kary a także zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwana "p.p.s.a.").
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Wbrew zarzutom skargi, w działaniu zarówno Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jak i [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego.
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że, pomimo zarzucenia w skardze naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia spraw i zaniechaniu wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w istocie strona nie zakwestionowała prawidłowości ustalenia stanu faktycznego. Zarówno w świetle zapisów protokołu kontroli z dnia [...] lutego 2024 r., jak i załączonych do niego dokumentów, a także samych wyjaśnień strony skarżącej ujętych w piśmie z dnia 5 lipca 2024 roku, nie ulega wątpliwości, że skarżąca w dniu 22 lutego 2024 r. wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z Niemiec do Polski zespołem pojazdów składającym się z pojazdu samochodowego marki [...] o nr rej. [...] i naczepy marki [...] o nr rej. wyposażonym łącznie w trzy stałe zbiorniki paliwa. Pojazd samochodowy ww. jednostki transportowej marki [...] o nr rej. [...] był wyposażony w dwa stałe zbiorniki paliwa: zbiornik zamontowany po lewej stronie pojazdu o numerze fabrycznym [...] o pojemności 900 litrów oraz zbiornik zamontowany po prawej stronie pojazdu o numerze fabrycznym [...] o pojemności 450 litrów. Natomiast naczepa ciężarowa marki [...] o nr rej. [...] wchodząca w skład skontrolowanej jednostki transportowej była wyposażona w jeden oryginalny stały zbiornik na paliwo o numerze fabrycznym [...] o pojemności 245 litrów. Zatem przedmiotowa jednostka transportowa posiadała trzy zbiorniki paliwa na olej napędowy o łącznej nominalnej pojemności wynoszącej 1595 litrów. Tymczasem przepis 1.1.3.3a umowy ADR w załączniku A odnosi się do zwolnień związanych z przewozem paliw płynnych i stanowi, że przepisy zawarte w ADR nie mają zastosowania do przewozu: (a) paliwa znajdującego się w zbiornikach pojazdu i służącego do jego napędu lub do pracy jego wyposażenia, które jest używane podczas przewozu lub przeznaczone do takiego użycia, w związku z wykonywaniem operacji transportowej. Paliwo, o którym mowa, może być przewożone w zbiornikach stałych, zgodnych z odpowiednimi przepisami, połączonych bezpośrednio z silnikiem pojazdu lub jego dodatkowym wyposażeniem lub przeznaczonych do tego celu zbiornikach przenośnych (np. w kanistrach). Pojemność całkowita zbiorników stałych nie powinna przekraczać 1500 litrów na jednostkę transportową, a pojemność zbiornika zamocowanego na przyczepie nie powinna przekraczać 500 litrów. W zbiornikach przenośnych dopuszcza się przewóz najwyżej 60 litrów paliwa na jednostkę transportową. Ograniczeń niniejszych nie stosuje się do pojazdów służb ratowniczych; UWAGA 1: Kontener wyposażony w urządzenia do używania w czasie przewozu i zamocowany na pojeździe, uważany jest za integralną część pojazdu i korzysta z tych samych wyłączeń w odniesieniu do paliwa niezbędnego do pracy urządzeń. UWAGA 2: Łączna pojemność zbiorników lub butli, w tym zawierających paliwa gazowe, nie powinna przekraczać wielkości energii równoważnej 54000 MJ (patrz UWAGA 1: w 1.1.3.2 (a)).
Z kolei zgodnie z załącznikiem A do umowy ADR (str.19 z 1266 załącznika A) jednostka transportowa to pojazd samochodowy bez przyczepy lub zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego i dołączonej do niego przyczepy. Jednocześnie zauważyć należy, że art. 1 lit. a) umowy ADR odsyła w zakresie definicji dotyczących pojazdu rozumianego jako pojazdy samochodowe, pojazdy członowe, przyczepy i naczepy - do art. 4 Konwencji o ruchu drogowym z dnia 19 września 1949 roku. We wspomnianej konwencji zaznaczono z kolei, że w celu stosowania jej postanowień niżej podane określenia mają takie znaczenie, jakie nadano im w niniejszym artykule (Artykuł 1, "Określenia"), w tym:
p) określenie "pojazd samochodowy" oznacza każdy pojazd motorowy używany zwykle do przewozu na drogach osób lub rzeczy albo do ciągnięcia po drogach pojazdów używanych do przewozu osób lub rzeczy.
Określenie to obejmuje trolejbusy, to znaczy pojazdy połączone z przewodem elektrycznym, nie jeżdżące na szynach. Nie obejmuje ono pojazdów takich, jak traktory rolnicze, które są tylko okolicznościowo używane do przewozu na drogach osób lub rzeczy albo do ciągnięcia po drogach pojazdów używanych do przewozu osób lub rzeczy;
q) określenie "przyczepa" oznacza każdy pojazd przeznaczony do łączenia go z pojazdem motorowym; określenie to obejmuje naczepy;
r) określenie "naczepa" oznacza każdą przyczepę przeznaczoną do sprzęgania z pojazdem samochodowym w taki sposób, że część naczepy spoczywa na pojeździe samochodowym, a znaczna część ciężaru naczepy i jej ładunku obciąża ten pojazd samochodowy".
Skoro zatem, według umowy ADR każda naczepa jest przyczepą, uznać należy, że w realiach niniejszej sprawy organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały zespół przedmiotowych pojazdów jako jednostkę transportową wskazaną w przepisie 1.1.3.3a umowy ADR załącznika A.
Uwzględniając powyższe, zasadnym jest stanowisko organów inspekcji transportu drogowego, że fakt przekroczenia łącznej pojemności zbiorników powyżej 1 500 litrów stanowi naruszenie przepisów umowy ADR oraz u.p.t.n., przy czym nie ma w tym przypadku znaczenia faktyczna ilość przewożonego paliwa w zbiornikach. Powyższe wynika bowiem wprost z brzmienia przepisu 1.1.3.3a umowy ADR, zgodnie z którym "pojemność całkowita zbiorników stałych" nie powinna przekraczać 1 500 litrów na jednostkę transportową. W przepisie tym nie ma mowy o faktycznej pojemności przewożonego przez jednostkę transportową paliwa, a o faktycznej pojemności zbiorników stałych paliwa. Norma zawarta w przepisie 1.1.3.3a umowy ADR jest przy tym jasno i w sposób zrozumiały sformułowana.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, na skarżącą prawidłowo została nałożona kara pieniężna w wysokości 2 000 zł, za stwierdzone podczas kontroli naruszenie, określone w Ip. 6.7 załącznika nr 1 do u.p.t.n. tj. wykonywanie przewozu towaru niebezpiecznego pojazdem wyposażonym w zbiorniki paliwa o łącznej pojemności przekraczającej maksymalną pojemność określoną w ADR dla jednostki transportowej. Zgodnie bowiem z art. 107 ust. 1 u.p.t.n. uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych, który narusza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 10 000 zł, z zastrzeżeniem art. 113. W myśl ust. 2 tego przepisu wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w tabeli 9 załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.03.2016, str. 8), w zakresie przewozu drogowego, określa załącznik nr 1 do ustawy.
Zgodnie z przywołanym powyżej lp. 6.7 załącznika nr 1 do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, wykonywanie przewozu towaru niebezpiecznego pojazdem wyposażonym w zbiorniki paliwa o łącznej pojemności przekraczającej maksymalną pojemność określoną w ADR dla jednostki transportowej jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 2 000 zł.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 92c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie, w ocenie Sądu nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż przepis ten nie znajduje zastosowania na gruncie niniejszej sprawy. Kara pieniężna została bowiem nałożona na spółkę na podstawie u.p.t.n., która osobno reguluje kwestię uwolnienia się od odpowiedzialności w ramach art. 109 ust. 1. Przepis ten stanowi, że: "1. Nie nakłada się kary pieniężnej, o której mowa w art. 107 i art. 108, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że odpowiednio uczestnik przewozu lub podmiot prowadzący kursy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec, albo
2) za stwierdzone naruszenie, na odpowiednio uczestnika przewozu lub podmiot prowadzący kursy została nałożona kara przez inny uprawniony organ".
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie GITD w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadnie wskazał, że na gruncie zasad odpowiedzialności uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych, określonych w przepisie art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n., należy przyjąć, iż to na uczestniku spoczywa ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie.
Jednocześnie organ odwoławczy zasadnie i prawidłowo wyjaśnił, że pod pojęciem naruszenia, na które uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych nie miał wpływu należy rozumieć jedynie takie zjawiska, które występują gwałtownie, niespodziewanie, których wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania przy dołożeniu należytej staranności przez uczestnika przewozu prowadzącego działalność gospodarczą.
Słusznie organ II instancji zauważył natomiast, że w kontrolowanej sprawie skarżąca nie wskazywała na żadne okoliczności, o których mowa w art. 109 u.p.t.n., które mogłyby uzasadniać zastosowanie wspominanego przepisu. Uwzględniając istotę przedmiotowego obowiązku dopełnienia wymagań w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych, fakt prowadzenia przez skarżącą profesjonalnej działalności gospodarczej, wymagającej dołożenia przy jej prowadzeniu zasad należytej staranności, w ocenie Sądu, organ prawidłowo stwierdził, że nie występują w kontrolowanej sprawie przesłanki z art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n., uwalniające od nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie. Co więcej organ w sposób prawidłowy rozważył również możliwość zastosowania art. 189d k.p.a. wskazując, że na mocy art. 189a § 2 k.p.a., przepis art. 189d k.p.a. nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie, jak również stwierdził, że także zastosowanie przepisów art. 189e i art. 189f k.p.a. jest wyłączone w związku z odrębnym uregulowaniem w u.p.t.n.
Reasumując, wbrew zarzutom skargi, nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, 77, 80, art. 107 k.p.a. Organy obu instancji powołały bowiem właściwe przepisy prawa, które w sprawie znajdują zastosowanie, jak również dokonały ich subsumcji do ustalonych i bezspornych w sprawie okoliczności faktycznych. Organy dopełniły także obowiązku zebrania materiału dowodowego sprawy i prawidłowo, w sposób swobodny w obu instancjach oceniły ten materiał, mając na uwadze przesłanki materialnoprawne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia.
Tym samym, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło