VI SA/Wa 404/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi "L." Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego w okresie obowiązywania zakazów lub ograniczeń ruchu oddala skargę Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2006 r. nakładającą na L. Sp. z o.o. /zwaną dalej Spółką/ karę pieniężną 1000,00 zł za wykonywanie przewozu drogowego w okresie obowiązywania zakazów lub ograniczeń ruchu określonej kategorii pojazdów. Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia [...] sierpnia 2006 r. w sobotę, o godzinie 8.45 na 60 km autostrady [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poddał kontroli drogowej samochód marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą o nr. rej.[...], którym L. Sp. z o.o. wykonywała międzynarodowy transport drogowy – przewóz [...] ze S. do Niemiec. Samochód prowadziła A.C.. Stwierdzono, że kierowca wykonywał transport drogowy w okresie obowiązywania zakazu ruchu na drogach niektórych pojazdów. Kierowca podpisał protokół kontroli bez uwag i wyjaśnił, że prowadził pojazd w czasie zakazu ruchu na wyraźne polecenie przełożonych. Po wszczęciu postępowania Spółka nadesłała wyjaśnienia, w których podniosła, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, którego naruszenie przepisów było podstawą wszczęcia postępowania, jest aktem wykonawczym wydanym na podstawie art. 10 ust. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Ustawa ta reguluje normy w zakresie ruchu drogowego, a więc określa porządek i bezpieczeństwo na drogach publicznych, a nie zasady zarobkowego wykonywania transportu drogowego rzeczy. Z tego powodu przepisy te mają ścisłe odniesienia do osób kierujących pojazdami, a nie do właścicieli tych pojazdów. Wskazywała, że w świetle powyższego odpowiedzialnym za stwierdzone naruszenie jest kierowca nie zaś Spółka. Decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...], na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 5, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204 z 2004 r. poz. 2088, zwana dalej utd), lp. 13.2 załącznika do tej ustawy oraz § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r. w sprawie okresowych ograniczeń i zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach (Dz. U. Nr 165, poz. 1565), [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na L. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 1000,00 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z § 2 pkt. 3 lit. b powołanego powyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury, na drogach obowiązywał zakaz ruchu pojazdów i zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton, od godziny 7.00 do 14.00 w soboty, w okresie od pierwszego piątku po zakończeniu roku szkolnego do dnia 31 sierpnia. Wykonujący transport zespół pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton poddany był kontroli w sobotę o godzinie 8:45 w dniu [...] sierpnia 2006 r. tj. w okresie obowiązywania powyższego zakazu, czym naruszono wyżej cytowaną normę prawną. Odnosząc się do argumentów strony podniesionych w trakcie postępowania administracyjnego organ wskazał, że wykonywanie przewozów w okresie obowiązywania zakazów ruchu regulowane jest nie tylko Prawem o ruchu drogowym, ale również przepisami ustawy o transporcie drogowym, która określa prawa i obowiązki podmiotów wykonujących transport drogowy na dowód czego powołał art. 92 ust. 1 pkt 5 utd regulujący tę kwestię i lp. 13.2 załącznika do tej ustawy. Podkreślił również, iż za działalność przedsiębiorstwa zawsze ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi, z podmiotowego punktu widzenia, przedsiębiorca i jego organy. To na nich spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działania osób, którymi w wykonywaniu działalności się posługują. Od tej decyzji odwołała się L. Sp. z o.o. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu podtrzymała argumentację przedstawioną w trakcie postępowania administracyjnego. Ponadto wskazała, że zgodnie z art. 92a ust. 1 utd organ powinien za naruszenia przepisów stwierdzone w trakcie przewozu ukarać stosowną grzywną kierowcę, który się ich dopuścił, nie zaś wszczynać postępowanie wobec przedsiębiorcy. W ocenie strony za stwierdzone w trakcie kontroli naruszenie ponosi pełną odpowiedzialność tylko kierowca, który wykonywał pracę na podstawie zadaniowego czasu pracy i sam decydował kiedy i w jakim czasie wykona swoje zadania. Dlatego to kierowca powinien ponieść karę z tego tytułu nieprawidłowości. Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 92 utd, lp. 13.2. załącznika do tej ustawy, § 2 pkt 1, pkt 2, pkt 3, § 3 ust. 4 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r.,w sprawie okresowych ograniczeń i zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że na podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą spoczywa odpowiedzialność za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu tej działalności się posługuje. Zgodnie bowiem z zasadą "ryzyka pracodawcy" to pracodawca jest obciążony skutkami niewłaściwego doboru pracowników i zmuszony jest ponosić straty wynikłe wskutek ich niezaradności i braku należytego przygotowania do pracy. Podniósł ponadto, iż w przypadku stwierdzenia naruszeń wymienionych w art. 92a ust. 1 utd, kierowca pojazdu realizujący przewóz drogowy podlega karze grzywny. W przedmiotowej sprawie kierowca nie dopuścił się jednak żadnego z naruszeń wskazanych w tym przepisie i dlatego przepis ten nie miał w sprawie zastosowania. Wskazał także, że również w sprawach wymienionych w art. 92a ust. 3 utd wszczęcie postępowania przeciwko kierowcy w celu nałożenia na niego grzywny nie wyklucza wszczęcia postępowania wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy, realizującego przewóz drogowy. Powyższą decyzję L. Sp. z o.o. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów. Zarzucała naruszenie prawa materialnego tj. ustawy o transporcie drogowym i Prawa o ruchu drogowym poprzez nałożenie kary na przedsiębiorcę, zamiast na kierowcę. W uzasadnieniu powtórzyła argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko zaprezentowane przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1270/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Badając zaskarżoną decyzję w powyższy sposób Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona. Jest niesporne, że należącym do skarżącej Spółki pojazdem wykonywany był przez tę Spółkę transport drogowy w okresie objętym ograniczeniami w ruchu dla takich właśnie pojazdów. Przedmiotem sporu jest jedynie kwestia, czy za to uchybienie przepisom prawa, polegające na wykonywaniu transportu w okresie objętym zakazem poruszania się po drogach odpowiedzialność ponosi Spółka wykonująca transport drogowy, czy też kierowca - pracownik tej spółki prowadzący pojazd w okresie objętym zakazem ruchu. W ocenie Sądu niezasadny jest zarzut, że kara powinna zostać nałożona na kierowcę, a nie na przedsiębiorcę. Zgodnie z art. 4 p. 1 utd - transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy. Jednocześnie utd posługuje się określeniem "przewóz drogowy", które ma szerszy zakres niż "transport drogowy" i obejmuje oprócz transportu drogowego także inne przewozy. W art. 4 p. 6a ustawy zawarta jest szeroka definicja "przewozu drogowego" obejmująca transport drogowy, niezarobkowy przewóz drogowy i inny przewóz drogowy. W art. 92 ust. 1 p. 5 utd, będącym podstawą nakładania kar pieniężnych, ustawodawca posługuje się szerokim określeniem "przewóz drogowy" i stanowi, że kto wykonuje przewóz drogowy naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy /utd/ lub m. in. przepisów o ruchu drogowym, podlega karze pieniężnej określonej w załączniku do ustawy. Zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym uprawnieni do kontroli mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe karę pieniężną. Z zestawienia wskazanych przepisów wynika, że za naruszenie obowiązków określonych w utd i w innych wymienionych w niej ustawach, w tym w Prawie o ruchu drogowym, odpowiada wykonujący przewóz drogowy. Wykonującym przewóz drogowy jest, zgodnie z definicją z art. 4 p. 6a utd, podmiot wykonujący transport drogowy, niezarobkowy przewóz drogowy i inny przewóz drogowy. W sprawie niniejszej jest niesporne, że w chwili kontroli wykonywany był transport drogowy, czyli działalność objęta zakresem art. 92 utd ustanawiającym kary pieniężne za naruszenia wymienionych w nim przepisów prawa. Jest też niesporne, że naruszone zostały przepisy rozporządzenia wykonawczego do Prawa o ruchu drogowym, czyli ustawy wymienionej w art. 92 ust. 1 p. 5 utd. Jest także niesporne, że ten przewóz drogowy wykonywała Spółka jako podmiot podejmujący i wykonujący działalność gospodarczą w zakresie przewozu, nie zaś kierowca będący jej pracownikiem. W tym stanie rzeczy, w razie stwierdzenia naruszeń, zgodnie z art. 93 ust. 1 utd, to na Spółkę jako podmiot wykonujący przewóz drogowy, w tym wypadku transport drogowy rzeczy, nakładana jest kara pieniężna. Podnieść należy, że z art. 92 i art. 93 utd skorelowany jest lp. 13.2 załącznika do utd, który ustanawia wysokość kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem przepisów dotyczących okresowych ograniczeń w ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych pojazdów. Wszystkie te przepisy są skierowane do "wykonującego przewozy drogowe", czyli przedsiębiorcy, a nie do zatrudnionego przez niego kierowcy. Ustawa o transporcie drogowym /utd/ regulująca zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego i przewozu drogowego, zasadniczo adresowana jest do przedsiębiorców wykonujących transport drogowi /i inne przewozy/, a nie do ich pracowników i to przedsiębiorcy są zobligowani do takiego zorganizowania swojej działalności, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. W razie, gdy działalność zorganizowana jest wadliwie i do naruszeń prawa dochodzi, to na przedsiębiorców nakładane są kary pieniężne. Zważywszy powyższe Sąd uznał, że podniesione przez stronę zarzuty nie są uzasadnione, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zatem działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji i oddalił skargę.