VI SA/Wa 406/25
WyrokWSA w Warszawie2025-08-27
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Marek Maliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za przejazd pojazdem nienormatywnym z naruszeniem zakazu przewozu ładunku podzielnego jest zasadna, gdy stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi, ale nie przekroczono dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, a procedura ważenia była prawidłowa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna została nałożona zasadnie, ponieważ mimo braku przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej. Dodatkowo, pojazdem przewożono ładunek podzielny, co jest zabronione w przypadku pojazdów nienormatywnych bez odpowiedniego zezwolenia. Sąd uznał również, że procedura ważenia była prawidłowa, a zarzuty dotyczące podwójnego karania są niezasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika drogowego E. K. za przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym (beton). Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej oraz dopuszczalnej masy całkowitej. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość procedury ważenia, dopuszczalną masę całkowitą pojazdu oraz zarzucała podwójne karanie. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek asesor WSA Marek Maliński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia 6 grudnia 2024 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ", "GITD"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "kpa"), art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140 aa ust. 1, ust 3 pkt 1, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm; dalej: "prd"), § 3 ust. 1 pkt 15, § 5 ust. 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2024 r., poz. 502 ze zm.; dalej "Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów"), po rozpatrzeniu odwołania E. K. (dalej: "Skarżący", "Strona"), wniesionego od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "organ I instancji", "WITD") z dnia 20 marca 2023 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 złotych, utrzymał w mocy ww. decyzję.
Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym z naruszeniem zakazu przewozu ładunku innego niż niepodzielny – gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej oraz dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego samochodu ciężarowego.
Jak wynik z akt sprawy, w dniu 13 stycznia 2023 r. w miejscowości S.W.na ul. [...], został zatrzymany do kontroli drogowej samochód ciężarowy (betoniarka) marki M. o nr rej. [...], którym kierował M. K.. Pojazdem tym przedsiębiorca E. K. wykonywał przewóz drogowy rzeczy, w postaci betonu, w ilości 7,5 m3 (ładunek podzielny). Ze względu na podejrzenie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazd został skierowany na punkt kontrolny znajdujący się w S. W. na drodze [...], km 37+145, str. prawa, w celu przeprowadzenia kontroli wymiarów wagowo-zewnętrznych. Przebieg i ustalenia kontroli udokumentowano w protokole kontroli z dnia 13 stycznia 2023 r. nr [...]oraz protokole z przesłuchania świadka kierowcy M. K..
Pismem z dnia 18 stycznia 2023 r. WITD zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem decyzji z dnia 20 marca 2023 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 złotych.
W następstwie rozpoznania odwołania Strony GITD – decyzją z dnia 6 grudnia 2024 r. – utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Organ zaznaczył, że podczas kontroli stwierdzono, że kontrolowany pojazd przekraczał dopuszczalną masę całkowitą, tj. rzeczywista masa całkowita pojazdu z ładunkiem wyniosła 33,9 t (bez odjęcia korekty 2%) - przekroczenie wartości dopuszczalnej (32 t) o 1,91, tj. o 5,94%, a rzeczywisty nacisk podwójnej osi napędowej wyniósł 21,6 t (bez odjęcia korekty 2%), a zatem przekraczał wartość dopuszczalną o 3,2 t (18 t), tj. 17,78%. Na podstawie wyników z pomiarów przeprowadzonych w trakcie kontroli drogowej stwierdzono, iż kontrolowany pojazd odpowiada parametrom wymiarowo-wagowym i drogom publicznym przewidzianym dla zezwolenia kategorii V. Kierujący w trakcie kontroli drogowej nie okazał żadnego zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym.
Odnosząc się do zarzutu strony w zakresie przeprowadzenia niewłaściwie procesu ważenia kontrolowanego pojazdu (użycie niewłaściwych wag i w niewłaściwy sposób - niezgodny z instrukcją obsługi wag), organ odwoławczy wyjaśnił, że w trakcie kontroli wykonano pomiar rzeczywisty masy całkowitej kontrolowanego pojazdu do którego wykorzystano parę przenośnych wag typu SAW 10C/IIl do pomiarów statycznych połączonych ze sobą przewodem pomiarowym tworząc tzw. "pomost wagowy". Użyte podczas kontroli przenośne wagi typu SAW lOC/III nr fab. [...]legitymowały się świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu miar w P. w dniu 9 listopada 2021 r., z datą legalizacji do dnia 3 grudnia 2023 r. Pomiary przeprowadzono – zdaniem organu - zgodnie z procedurą opisaną w instrukcji producenta urządzeń wagowych. Strefa ważenia wyposażona była w zagłębienie do umieszczenia w nim wag przenośnych. Organ następnie opisał procedurę ważenia i stwierdził, ze jest ona zgodna z instrukcją producenta spornej wagi.
Dodatkowo organ wskazał że ważenia kontrolowanego pojazdu dokonano w miejscu do tego przystosowanym - zbadanym pod kątem geodezyjnym w dniu 3 marca 2022 r. Miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli drogowej protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia statycznego pojazdów. Pomierzone spadki (zarówno podłużny, jak i poprzeczny) mieściły się w przepisanej normie. Ze znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy materiału dowodowego, w tym protokołu z przesłuchania świadka - kierowcy M. K. wynika, że załadunku dokonał pracownik betoniarni, a w momencie zatrzymania do kontroli drogowej Strona przewoziła beton w ilości 7,5 m3 Kierowca wskazał, że po załadunku pojazd nie został zważony. Zdaniem GITD z powyższych zeznań kierowcy wynika, że Strona miała całkowity wpływ na załadunek i posiadała pełną wiedzę na temat nienormatywności kontrolowanego pojazdu. Ładując pojazd ładunkiem betonu, w takiej ilości, jaka została stwierdzona w toku kontroli drogowej i nie ważąc pojazd po załadunku, a przed rozpoczęciem kontrolowanego kursu, godziła się na powstanie naruszenia.
Odnosząc się do podniesionej przez Stronę kwestii rozbieżności wpisu w dowodzie rejestracyjnym kontrolowanego pojazdu o nr rej [...]i jego tabliczki zmianowej, dotyczącego dopuszczalnej masy całkowitej i braku podstaw do nałożenia na stronę kary administracyjnej w tym zakresie, organ odwoławczy wyjaśnił, że w dowodzie rejestracyjnym kontrolowanego pojazdu wartość dmc wynosiła (w dniu kontroli drogowej, tj. 13 stycznia 2023 r.) 32 t , natomiast na tabliczce znamionowej pojazdu wartość ta wynosi 34 t. Jednocześnie po kontroli drogowej Strona dokonała zmiany wpisu w dowodzie rejestracyjnym dmc z 32 t na 34 t, zgodnie z tabliczką znamionową. Zdaniem GITD organ I instancji powinien szerzej zbadać powyższą kwestię i przyjąć, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego w dniu 13 stycznia 2023 r. pojazdu wynosi 34 t.
Niezależnie od powyższego GITD wskazał, że nawet uznając, iż do naruszenia dmc nie doszło, to nadal pozostaje kwestia przekroczenia nacisku na podwójnej osi napędowej kontrolowanego pojazdu. Zgodnie z wynikami kontroli nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu został bowiem przekroczony o 17,78 %.
Odnosząc się do argumentacji Strony podniesionej w odwołaniu w zakresie podwójnego karania za ten sam czyn organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie podstawą do wszczęcia postępowania, a następnie nałożenia kary pieniężnej były przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym a nie ustawy o transporcie drogowym. W przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym ora z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Obie sankcje – zdaniem GITD - nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej. Przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem GITD są to sankcje wynikające z odrębnych przepisów. Obie ustawy chronią inne dobra prawne. Ustawą o transporcie drogowym objęte są zasady podejmowania i wykonywanie krajowego transportu drogowego oraz międzynarodowego transportu drogowego, zaś ustawa Prawo o ruchu drogowym zasady i warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, a także działalność właściwych organów i podmiotów w tym zakresie; wymagania w stosunku do innych uczestników ruchu niż kierujący pojazdami; zasady i warunki kontroli ruchu drogowego. W związku z powyższym, zarzut Strony odnośnie błędnego podwójnego ukarania za ta samo naruszenie jest -zdaniem organu – niezasadny.
Następnie organ stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku przewożono w postaci betonu, w ilości 7,5 m3 w związku z powyższym nie znajduję zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 prd.
W skardze na decyzję GITD z dnia 6 grudnia 2024 r., złożonej na do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona zarzuciła naruszenie:
• art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 kpa przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, nieuwzględnienie zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej, co polegało na niewykazaniu w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności popełnienia przez stronę naruszeń;
• art. 140aa ust. 4 prd przez nieprzeprowadzenie oceny istnienia (lub braku) wymienionych tam okoliczności egzoneracyjnych.
Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jaki niezasadnej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "ppsa"), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ppsa), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa); sąd stwierdza także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 ppsa).
Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie jest decyzja GITD z dnia 6 grudnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję WITD z dnia 20 marca 2023 r. wymierzającą Stronie karę pieniężną w wysokości 10 000 zł z tytułu wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym z naruszeniem zakazu przewozu ładunku innego niż niepodzielny – gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej oraz dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego samochodu ciężarowego.
Zgodnie z definicją pojazdu nienormatywnego zawartą w art. 2 pkt 35a prd jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 pkt 1 prd, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Zgodnie zaś z treścią art. 64 ust. 2 powołanej ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I.
Z przytoczonych przepisów wynika zatem zakaz umieszczania ładunku podzielnego na pojazdach nienormatywnych za wyjątkiem pojazdów poruszających się na podstawie zezwoleń kategorii I. Przejazd pojazdemz ładunkiem podzielnym może zgodnie z przepisami odbywać się jedynie na podstawie zezwolenia kategorii I. W pozostałych przypadkach podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zmniejszenia ilości przewożonego ładunku, co jest możliwe z uwagi na jego podzielność. Stosownie do treści art. 2 pkt 35b prd ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków.
Stosownie do treści art. 140aa ust. 1 prd stanowiącego podstawę nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej - za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z treścią art. 140aa ust. 3 pkt 1 tej ustawy, karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak z kolei stanowi przepis art. 140ab ust. 2 powołanej ustawy, w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
W niniejszej sprawie w dniu 13 stycznia 2023 r. w miejscowości S. W. na ul. [...], został zatrzymany do kontroli drogowej samochód ciężarowy (betoniarka) marki M. o nr rej. [...], którym kierował M. K.. Podczas kontroli ustalono, iż w momencie kontroli wykonywany był transport drogowy rzeczy, w postaci betonu, w ilości 7,5 m3 (ładunek podzielny). Wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem.
Jak wynika z akt sprawy, rzeczywista masa całkowita pojazdu z ładunkiem wyniosła 33,9 t (bez odjęcia korekty 2%) - przekroczenie wartości dopuszczalnej (32 t) o 1,91, tj. o 5,94%, a rzeczywisty nacisk podwójnej osi napędowej wyniósł 21,6 t (bez odjęcia korekty 2%), a zatem przekraczał wartość dopuszczalną o 3,2 t (18 t), tj. 17,78%. W ocenie Sądu Skarżący prawidłowo podnosi (a co GITD przyznał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) okoliczność braku przekroczenia rzeczywistej masy całkowitej z uwagi na fakt, że w dowodzie rejestracyjnym kontrolowanego pojazdu wartość dmc wynosiła (w dniu kontroli drogowej, tj. 13 stycznia 2023 r.) 32 t, natomiast na tabliczce znamionowej pojazdu wartość ta wynosi 34 t. Strona skarżąca dokonała stosownej zmiany w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, a zatem prawidłowo wskazuje GITD i strona skarżącą, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego w dniu 13 stycznia 2023 r. pojazdu wynosiła 34 t. Tym samym nie została ta wartość przekroczona w dniu kontroli spornego pojazdu.
Powyższe nie zmienia faktu, że w toku kontroli prawidłowo stwierdzono, że rzeczywisty nacisk podwójnej osi napędowej wyniósł 21,6 t (bez odjęcia korekty 2%), a zatem przekraczał wartość dopuszczalną o 3,2 t (18 t), tj. 17,78%.
W świetle przytoczonych regulacji prawnych i stwierdzonych w trakcie kontroli okoliczności należało uznać, że organy prawidłowo ustaliły, że kontrolowany pojazd był nienormatywny z uwagi na przekroczenie dopuszczalnych norm. Prawidłowo również przyjęły, że ze względu na stwierdzone przekroczenia pojazd wymagałby uzyskania pozwolenia kategorii V (lp. 5 załącznika nr 1 do prd pozwolenie tej kategorii jest wydawane na przejazd pojazdu: o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV i o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne). Bezsporne w sprawie jest także, że wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Pojazdem tym przewożony był ładunek podzielny, który nie może być przewożony pojazdem nienormatywnym (z wyjątkiem niemającego w sprawie zastosowania przypadku przejazdu na podstawie zezwolenia kategorii I), wobec czego organy słusznie wymierzyły Stronie karę za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak za brak zezwolenia kategorii V.
Organy zasadnie też przyjęły, że na Skarżącą powinna zostać nałożona kara pieniężna w wysokości 10 000 zł. Stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 3 ord karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości takiej jak za brak zezwolenia kategorii V:
a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 10000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15000 zł - w pozostałych przypadkach.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że materiał dowodowy zgromadzony w tej sprawie nie potwierdza aby doszło do nieprawidłowości w dokonywanej procedurze ważenia zespołu pojazdów.
Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu kontroli wynika, że kontrola w zakresie normatywności pojazdu została przeprowadzona na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi zlokalizowanym w punkcie kontrolnym w miejscowości S. W. (protokół z pomiarów stanowiska do ważenia pojazdów– k.15 akt administracyjnych). Ponadto została przeprowadzona z użyciem przenośnych wag samochodowych typ SAW 10C III, nr fab. [...]legitymującymi się świadectwem legalizacji ponownej (k. 13-14 akt administracyjnych), wydanymi dnia 9 listopada 2021 r. z datą ważności legalizacji do dnia 3 grudnia 2023 r. Zdaniem Sądu niezasadny jest zarzut skargi dotyczący nieprawidłowości w zakresie ważenia z uwagi na użycie tych wag. Z zapisów uzyskanego świadectwa wynika wprost, że wagi te spełniają wymogi, jakie są im dedykowane.
Zgodnie z § 30 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. z 2007r. Nr 188, poz. 1345, dalej "Rozporządzenie z 2007r.") podczas legalizacji ponownej wykonuje się sprawdzenie, o którym mowa § 30 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2-4 tj. zgodność wagi z zatwierdzonym typem w zakresie właściwych oznaczeń oraz prawidłowość zainstalowania wagi w miejscu użytkowania; kompletność wyposażenia stosownie do każdego przewidywanego rodzaju ważonego pojazdu i produktu; zgodnie z określoną klasą dokładności spełnianie wymagań w zakresie, o którym mowa w § 29 ust. 1 pkt 1, 2, 3 lit. a, b, g-m i ust. 3, dla poszczególnych rodzajów pojazdów i produktu, do ważenia których jest przewidziana sprawdzana waga.
Warto podkreślić, że stosownie do § 29 ust. 1 pkt 1 ww. Rozporządzenia podczas badań typu należy sprawdzić dokumentację techniczno-konstrukcyjną zgłoszonej do badań wagi oraz przeprowadzić badania egzemplarza wagi w zakresie:
1) wymagań podczas ważenia dynamicznego, z wykorzystaniem pojazdów kontrolnych zgodnie z § 32 i w warunkach działania określonych przez producenta, odnośnie do:
a) odchylenia każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy,
b) odchylenia każdego obciążenia osi od wartości statycznego obciążenia osi dla pojazdu kontrolnego dwuosiowego sztywnego,
c) błędu sumarycznego masy dowolnego pojazdu kontrolnego.
W § 29 ust. 3 wspomnianego Rozporządzenia zostały wskazane pozostałe badane wymagania takie jak: zgodności wskazań cyfrowego urządzenia wskazującego i drukującego; właściwej wartość działki elementarnej wagi; liczby działek elementarnych wagi; obciążenia minimalnego; urządzeń zerujących; urządzenia podtrzymującego zero; urządzeń wskazujących i drukujących (odnośnie do: łatwego i jednoznacznego odczytania wyników, drukowania co najmniej wymaganych danych, zakresu ważenia, urządzenia sumującego, czujnika obecności pojazdu, urządzenia zapewniającego centryczny przejazd pojazdu, kierunku przejazdu, jeżeli ma zastosowanie, prędkości przejazdu podczas ważenia); właściwego zainstalowania zgodnego z wymaganiami dotyczącymi w szczególności wypoziomowania powierzchni jezdni, strefy ważenia i strefy poza strefą ważenia; właściwego odwodnienia; możliwości umieszczania cech zabezpieczających albo właściwości zabezpieczenia elektronicznego; właściwego oznaczenia wagi.
Potwierdzeniem spełnienia przez wagę wymagań określonych w Rozporządzeniu z 2007 r. jest świadectwo legalizacji, ewentualnie świadectwo legalizacji ponownej. Spełnienie wymogów w tym zakresie wynika wprost z dołączonego do akt postępowania świadectwa legalizacji ponownej wagi użytej podczas przedmiotowej kontroli. Zaznaczyć należy, że świadectwo legalizacji wydawane jest na określony czas, po którym ponownie następuje sprawdzenie urządzenia. Okres ten jest na tyle niedługi, by używanie wagi i jej elementów nie miało wpływu na proces ważenia. Jednocześnie podkreślić należy, że w stanie faktycznym sprawy nie ujawniono żadnych okoliczności, które mogłyby podważać potwierdzoną świadectwem legalizacji ponownej sprawność i prawidłowość działania wagi dla potrzeb dokonywanego ważenia. Z tego też względu jakiekolwiek sugestie co do niedotrzymania przez wagę wymaganych parametrów należy uznać za chybione. Odnosząc się natomiast do podniesionej w skardze kwestii nośności użytych wag to wynika ona z załączonego świadectwa legalizacji. W świadectwie tym wskazano dopuszczalne obciążenie maksymalne oraz minimalne obciążenie osi przy ważeniu dynamicznym tj. ważeniu pozwalającym na wyznaczenie obciążenia, jakie wywiera oś pojazdu na pomost wagi podczas jego ruchu z ustaloną stałą prędkością (zob. § 3 pkt 2, pkt 5 oraz pkt 10 i 11 Rozporządzenia z 2007r.). Wartości te (obciążenie maksymalne 20000 kg oraz obciążenie minimalne 500 kg) nie pozwalają przyjąć, że dokonane w toku kontroli ważenie naruszało wskazania, jakie w tym zakresie wynikają ze świadectwa legalizacji ponownej użytej wagi.
Ponadto z akt sprawy nie wynika, by w czasie czynności pomiaru system wagi zarejestrował jakiekolwiek nieprawidłowości, nie wykazywał również jakichkolwiek usterek ani wad wagi. Kierujący pojazdem został też poinformowany o zasadach wykonania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Kierowca miał zagwarantowaną możliwość wypowiedzenia się w protokole z kontroli na temat sposobu i warunków jej wykonywania i zgłoszenia uwag odnośnie do dokonanych czynności, z czego nie skorzystał (k.2 akt administracyjnych). Zatem, gdy pomiaru dokonano wagą z ważną legalizacją, a z takim urządzeniem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, zasadnym jest przyjęcie jako wyniku ważenia wartości wynikających z dokonanych pomiarów. W orzecznictwie zasadniczo jednolicie przyjmuje się, iż podstawowymi dokumentami mającymi znaczenie dla wyjaśnienia kwestii poprawności przeprowadzonych w toku kontroli pomiarów, jest przede wszystkim opracowana przez producenta instrukcja użytkowania wag użytych do pomiarów oraz świadectwa ich homologacji (por. wyroki NSA z dnia: 15 listopada 2018 r. II GSK 3912/16; 21 czerwca 2018 r. II GSK 2342/16; 8 września 2015 r. II GSK 2027/14).
Z treści znajdującej się w aktach sprawy Instrukcji Obsługi SAW Seria III (k.16-k.20 akt administracyjnych), a więc instrukcji obsługi wag użytych w sprawie, wynika, że wagi SAW III mogą być stosowane oddzielnie, w parach, w grupach w celu pomiaru obciążenia, nacisku osi lub całkowitej masy wieloosiowej samochodów ciężarowych podczas jednej procedury ważenia. Instrukcja przewiduje także metodę ważenia oś po osi przy użyciu jednej pary tych wag, a następnie sumowanie wyników (pkt 6.3.1 Instrukcji). Metoda ta może mieć zastosowanie także do pojazdów wieloosiowych mających więcej niż trzy osie.
Instrukcja w punkcie 6.3 zatytułowanym "Przykładowe konfiguracje stanowiska ważenia", przedstawia jedynie przykłady konfiguracji wag przy ważeniu pojazdów wieloosiowych. Z treści Instrukcji wynika wyraźnie, że "Sumując wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi można obliczyć Masę Całkowitą Pojazdu (Masa Brutto)". Informacja ta, znajdująca się na dole strony, pod rysunkiem, dotyczy zatem wszystkich przedstawionych na rysunku układów, a więc również pojazdów wieloosiowych. Ważenie tą metodą pojazdów o większej ilości osi jest zatem możliwe. Potwierdza to również treść punktu 7.2.6. i 7.2.7. tej Instrukcji, który mówi o powtarzaniu czynności ważenia zgodnie z wybranym układem pomiarowym i podsumowaniu wyników w celu ustalenia masy całkowitej pojazdu w zestawieniu z punktem 1.4.2, gdzie jest mowa o tym, że masa brutto to "całkowite obciążenie osi ustalone w pojedynczym ważeniu lub suma wyników ważenia poszczególnych, pojedynczych osi, wykonanych kolejno dla danego pojazdu". Treść przytoczonych punktów Instrukcji wskazuje na to, że producent, wskazując w jaki sposób należy posługiwać się wagą by uzyskane wyniki ważenia były prawidłowe, brał pod uwagę możliwość ważenia pojazdów wieloosiowych jedną parą wag, a następnie sumowania wyników oś po osi. Wniosek ten potwierdzają także punkty 6.3.2 i 6.3.3 Instrukcji, w których doprecyzowano zasady ważenia oś po osi (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2024 r. sygn. akt II GSK 76/21).
Sąd stanął zatem na stanowisku, że w świetle powyższego brak podstaw do skutecznego kwestionowania prawidłowości użycia wag w dniu dokonywanej kontroli.
Nie został również naruszony art. 189f kpa ponieważ przepis ten także nie mógł mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Zakres stosowania przepisów działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego "Administracyjne kary pieniężne" wyznacza art. 189a § 1 kpa, z zastrzeżeniami wskazanymi w § 2 tego przepisu, który stanowi, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów wymienionego działu nie stosuje się.
Takim przepisem odrębnym w niniejszej sprawie, o którym stanowi art. 189a § 2 kpa jest art. 140aa ust. 4 prd, z którego wynika, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że ten podmiot: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub 2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna. W przedmiotowej sprawie – jak prawidłowo uznał GITD – nie miał zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 prd z uwagi na przewóz betonu w przedmiotowej sprawie.
W ocenie Sądu w sprawie nie zaszły przesłanki określone w art. 140aa ust. 4 prd. Zdaniem Sądu uwolnienie się przewoźnika od kary za przejazd pojazdem nienormatywnym może mieć miejsce tylko wówczas, gdy w postępowaniu administracyjnym zostanie wykazane istnienie okoliczności wskazujących na dochowanie przez niego należytej staranności przy wykonywaniu czynności związanych z przejazdem. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie to na podmiocie wykonującym przejazd spoczywa obowiązek wykazania, że naruszenie będące podstawą nałożenia kary, powstało w wyniku niezależnych od niego okoliczności, na które nie miał wpływu, a także, że podjął wszelkie niezbędne działania, bądź środki, zmierzające do wykonania przewozu zgodnie z przepisami prawa i wynikającymi z nich wymogami.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący w odpowiedzi na pismo z dnia 18 stycznia 2023 r. (k.29 akt administracyjnych) informujące o treści art. 140aa ust. 4 prd nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających istnienie okoliczności wskazujących na dochowanie przez niego należytej staranności, co stwierdził w decyzji organ I instancji (zob. strona czwarta decyzji WITD – k.58 akt administracyjnych). W tym świetle za bezzasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 140aa ust. 4 prd.
Za bezzasadne Sąd uznał argumentację Skarżącego dotyczącą podwójnego karania za ten sam czyn. Zarówno na gruncie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy Prawo o ruchu drogowym, mając za podstawę faktyczną ustalenia poczynione w trakcie tej samej kontroli drogowej wskazać należy, że aktualnie w orzecznictwie zasadniczo jednolicie przyjmuje się, że delikt administracyjny przypisany stronie na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym nie jest tożsamy deliktowi przypisanemu na podstawie ustawy o transporcie drogowym, a co za tym idzie, nie są to również tożsame zachowania, z powodu których każdy z tych deliktów został stronie skarżącej przypisany. Na gruncie ustawy o transporcie drogowym administracyjnej karze pieniężnej podlega wykonywanie przewozu drogowego lub innych czynności związanych z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Natomiast na gruncie ustawy Prawo o ruchu drogowym, kara pieniężna – której wysokość jest determinowana kategorią zezwolenia, którym nie legitymuje się podmiot wykonujący przejazd, jest nakładana za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia (por. np. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2023 r. II GSK 624/20 i wskazane tam orzecznictwo).
Podsumowując zdaniem Sądu GITD nie naruszył przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę prawną wydawanego rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 7, art. 8 art. 77 § 1, art. 80 kpa organy oparły swoje decyzje na wyczerpująco zebranym materiale dowodowym, który został wszechstronnie oceniony. W sposób jasny, dający podstawę do oceny prawidłowości wywodu, organy uzasadniły także swoje decyzje.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło