VI SA/Wa 407/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: "Prezes UOKiK") postanowieniem z [...] listopada 2013 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: "K.p.a.") oraz art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.), po zapoznaniu się z wnioskiem z [...] października 2013 r. przedsiębiorcy T. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. w K. (dalej: "Strona", "Skarżący"), o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K. z dnia [...] września 2013 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym sprawy. Decyzją z [...] września 2013 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wymierzył Stronie, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), karę pieniężną w wysokości 500 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej dziewięciu ww. partii produktów. W decyzji tej pouczono Stronę o możliwości i terminie złożenia środka zaskarżenia. Decyzja została doręczona Stronie 27 września 2013 r. Pismem z 12 października 2013 r. (złożonym osobiście 14 października 2013 r.), Strona złożyła do Prezesa UOKiK odwołanie od ww. decyzji, oświadczając jednocześnie, że w terminie siedmiu dni złoży wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pismem z 14 października 2013 r. (złożonym osobiście 17 października 2013 r.), Strona złożyła do Prezesa UOKiK wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem z [...] października 2013 r. We wniosku Strona wyjaśniła, że nie dotrzymała terminu do złożenia odwołania z powodu choroby żony i ich wspólnego pobytu w szpitalu. Do wniosku zostało dołączone zaświadczenie o pobycie w szpitalu w okresie od 10 do 15 października 2013 r. i zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy w okresie od 10 października do 15 listopada 2013 r., odnoszące się do żony. Organ wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W świetle powyższego, czternastodniowy termin do wniesienia środka odwoławczego w niniejszej sprawie upłynął 11 października 2013 r. Po przytoczeniu treści art. 58 K.p.a., Prezesa UOKiK, na podstawie art. 59 § 2 K.p.a., Prezes UOKiK odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w związku z brakiem uprawdopodobnienia powodu niezłożenia w terminie odwołania od przedmiotowej decyzji. Organ, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1243/97 wskazał, że pobyt w szpitalu, spowodowany chorobą żony, a nie Strony, jak wynika z nadesłanych dokumentów, nie uprawdopodabnia, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, braku winy w uchybieniu terminu do prawidłowego złożenia odwołania. Pobyt w szpitalu nie jest bowiem równoznaczny z niemożnością dokonania czynności procesowej przez samego przedsiębiorcę i nadania pisma przez pocztę, osobiście lub przez osobę trzecią. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z [...] grudnia 2013 r., Skarżący wnosząc o uchylenie w całości postanowienia Prezes UOKiK z [...] listopada 2013 r. oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, zarzucił organowi naruszenie art. 58 K.p.a., poprzez wadliwe przyjęcie, że Skarżący nie uprawdopodobnił powodu niezłożenia w terminie odwołania. Skarżący stwierdził, że trudno jest mu odnieść się do argumentacji organu, bowiem jest ona bardzo powierzchowna. Podkreśli, że organ nie kwestionuje tego, że żona Skarżącego w okresie, w którym biegł termin do złożenia odwołania, tj. od 10 do 15 października 2013 r. znalazła się w szpitalu, gdzie miała wykonany pilny zabieg operacyjny. Nie kwestionuje również tego, że Skarżący w pierwszych dniach hospitalizacji żony towarzyszył jej i opiekował się nią. W tym stanie faktycznym organ wyciągnął wniosek, że skoro pobyt Skarżącego w szpitalu, był spowodowany chorobą żony, a nie samego Skarżącego, nie doszło do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, gdyż pobyt w szpitalu "nie jest bowiem równoznaczny z niemożnością dokonania czynności procesowej przez samego przedsiębiorcę i nadania pisma przez pocztę, osobiście lub przez osobę trzecią". Skarżący wskazał, że z tej argumentacji nie wynika, czy w ocenie organu nagły pobyt w szpitalu żony Skarżącego, w toku którego wykonano zabieg operacyjny i związana z tym powinność Skarżącego opieki nad żoną oraz ich małoletnią córką (lat 3) nie jest okolicznością, która w świetle zasad określonych art. 58 § 1 K.p.a., winna skutkować przywróceniem terminu, czy też organ uważa, że Skarżący już na dwa dni przed upływem terminu miał obowiązek sporządzić odwołanie, wdrukować stosowne pismo i je podpisać, a jego czynności w ostatnich dniach terminu miały się ograniczyć do nadania odwołania na poczcie. Skarżący w związku z tym podniósł, że zgodnie z niekwestionowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, czynność złożenia odwołania nie może być utożsamiana z nadaniem pisma na poczcie. Istota tej czynności polega na zgromadzeniu wiedzy prawnej, przełożenia jej na indywidualny przypadek oraz zredagowaniu odwołania na piśmie, a powyższe czynności mogą być wykonane w ostatnim dniu terminu. Decyzja organu I instancji z [...] września 2013 r., dotyczy natomiast, materii prawnej bliżej nieznanej nawet zawodowym prawnikom, a nadto dotyka subtelnych i nie dla wszystkich oczywistych aspektów dotyczących handlu artykułami żywności. Przygotowanie materiałów prawnych oraz zgromadzenie argumentów zrozumiałych dla przeciętnego odbiory zajęło Skarżącemu bardzo dużo czasu, a finał w postaci zredagowania przez niego treści odwołania, był zaplanowany na ostatnie dni przed upływem terminu. W świetle powyższego, Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Prezesa UOKiK, że nagła choroba żony Skarżącego i związane z tym konsekwencje nie są okolicznością która świadczy o tym, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Skarżący dodał, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi wtedy, gdy dokonanie czynności było niemożliwe z uwagi na przeszkodę o charakterze obiektywnym, która wystąpiła niezależnie od woli strony i której strona nie mogła usunąć, mimo dołożenia należytej starannością. Powyższa przeszkoda ma powodować eliminację możliwości normalnego działania strony. Na potwierdzenie swojego stanowiska, Skarżący przywołał orzeczenia sądów administracyjnych, w których zdarzenia dotyczące członków rodziny strony danego postępowania, sąd uznał za okoliczność uprawdopodobniającą brak winy w niedochowaniu terminu przez stronę postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezesa UOKiK wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Analizując sprawę pod kątem powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść, zgodnie z wymogami § 2 tego przepisu, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu z jednoczesnym dopełnieniem czynności, dla której określony był termin. Z regulacji powyższej wynika, że obowiązek przywrócenia terminu przez organ administracji publicznej występuje w sytuacji łącznego spełnienia trzech przesłanek, tj. gdy: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W rozpatrywanej sprawie, Skarżący wypełnił przesłanki wymienione w lit b) i c), wnosząc w wymaganym terminie wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem. Termin do wniesienia spornego odwołania upływał 11 października 2013 r., Skarżący natomiast, wniósł wniosek o przywrócenie terminu wraz z ponownym odwołaniem 17 października 2013 r. Istota sporu w niniejszej sprawie, sprowadza się zatem do kwestii spełnienia przesłanki z lit. a), tj. czy uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy Skarżącego i czy uprawdopodobnił on brak winy w uchybieniu temu terminowi. Nie budzi wątpliwości fakt, iż z art. 58 § 1 K.p.a., jednoznacznie wynik, że ciężar uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na wnioskodawcy. Wyjaśnić również należy, za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z 12 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 554/08), że: "Uprawdopodobnienie jest niewątpliwie środkiem zastępczym dowodu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. W odróżnieniu od udowodnienia uprawdopodobnienie nie musi uczynić określonego faktu pewnym. Zasadnie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu dla podjęcia czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym ma na celu stworzenie w świadomości organu orzekającego przekonania (mniejszego lub większego) o prawdopodobieństwie/wiarygodności wskazywanych przez stronę okoliczności". Dodać należy, że okoliczność ta musi zaistnieć obiektywnie, niezależnie od Strony i być tego rodzaju, aby uniemożliwiała ona dotrzymanie terminu, a nie jedynie utrudniała jego dotrzymanie. W rozpatrywanej sprawie okolicznością, która zgodnie z twierdzeniem Skarżącego, uniemożliwiła mu wniesienie odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K. z dnia [...] września 2013 r., było nagłe pogorszenie stanu zdrowia i hospitalizacja żony Skarżącego (przyjęcie do szpitala nastąpiło dzień przed upływem terminu do wniesienia odwołania), podczas której został przeprowadzony zabieg operacyjny. W ocenie Sądu, powyższa okoliczność może stanowić usprawiedliwioną przyczynę, niezawinionego niedotrzymania terminu wniesienia odwołania do organu drugiej instancji. Nagłe pogorszenie stanu zdrowie bliskiego członka rodziny, związane z koniecznością hospitalizacji, należy do zdarzeń nieprzewidywalnych i często uniemożliwiających normalne funkcjonowanie w codziennym życiu pozostałych członków rodziny, zwłaszcza w pierwszym okresie zdarzenia. Zdaniem Sądu, zaistnienia takiej okoliczności nawet w ostatnim dniu upływu terminu do wniesienia odwołania, usprawiedliwia niedochowanie terminu przewidzianego dla tej czynności procesowej. Podkreślenia w związku z tym wymaga, że nie każdy pobyt w szpitalu osoby bliskiej stanowi okoliczność usprawiedliwiającą niedochowanie terminu dla wniesienia środka zaskarżenia od decyzji administracyjnej, a Skarżący dla uprawdopodobnienia braku winy w swoim nieterminowym działaniu powinien był uprawdopodobnić nagły i nieprzewidywalny charakter opisywanego zdarzenia. W ocenie Sądu samo przedstawienie zaświadczenia o pobycie w szpitalu żony oraz zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do pracy żony, nie uprawdopodabnia jeszcze braku winy w uchybieniu terminowi, ponieważ ich treść nie wyjaśnia okoliczności przyczyn pobytu w szpitalu, które wskazywałby na to, że stanowiła ona przeszkodę, której Skarżący nie mógł przezwyciężyć. Sąd zatem stwierdza, że Skarżący występując z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K., nie uprawdopodobnił okoliczności braku winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności, co oznacza, że Prezes UOKiK wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył art. 58 K.p.a. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.