VI SA/Wa 408/09
WyrokWSA w Warszawie2009-05-08
Skład orzekający: Olga Żurawska - Matusiak, Zdzisław Romanowski, Jolanta Królikowska - Przewłoka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. (jazda w stanie nietrzeźwości) uzasadnia obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co stanowi podstawę do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skazanie za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. (jazda w stanie nietrzeźwości) może uzasadniać obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Prawo do posiadania broni jest uprawnieniem wyjątkowym, a osoba je posiadająca musi wykazać się nieskazitelną postawą. Zachowanie polegające na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości świadczy o braku odpowiedzialności i lekkomyślności, co może przekładać się na potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa przy korzystaniu z broni. W związku z tym, organy Policji miały podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia J. N. pozwolenia na broń palną bojową. Decyzja została wydana po tym, jak skarżący został prawomocnie skazany za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. (jazda w stanie nietrzeźwości). Organy Policji uznały, że takie skazanie świadczy o braku odpowiedzialności i uzasadnia obawę użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym. Skarżący kwestionował tę interpretację, argumentując, że jego kwalifikacje w posługiwaniu się bronią powinny być brane pod uwagę, a samo skazanie za jazdę w stanie nietrzeźwości nie jest wystarczającą podstawą do cofnięcia pozwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2009 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2008 r. cofającą J. N. – dalej zwany skarżącym, pozwolenie na broń palną bojową. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 17 maja 2006 r. Komendant [...] Policji, wskazując jako podstawę art. 61 § 1 i 4 k.p.a. poinformował skarżącego, iż wszczął z urzędu postępowanie administracyjne zmierzające do cofnięcia mu zezwolenia na broń palną bojową. Okolicznością uzasadniającą wszczęcie postępowania było ustalenie przez organ, iż przeciwko skarżącemu prowadzone jest postępowanie karne z art. 178 a § 1 k.k. Skarżący został poinformowany o przysługującym mu prawie do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym.
Do akt sprawy dołączono m.in. opinię środowiskową o skarżącym, protokół z kontroli przechowywania broni, prawomocny wyrok Sądu Rejonowego [...] w W. [...] sygn. akt [...] z dnia [...] lipca 2006 r., z którego wynika, iż skarżący został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., informację z Krajowego Rejestru Karnego, opinie o skarżącym z miejsca pracy.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Komendant [...] Policji cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 20 ustawy o broni i amunicji (Dz. U. 2004 r. Nr 52, poz. 525 – dalej zwana ustawą o broni i amunicji) oraz art. 104 i 268 a k.p.a.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] uchylił powyższe rozstrzygnięcie Komendanta [...] Policji z dnia [...] sierpnia 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazał na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym.
Rozpatrując sprawę ponownie Komendant [...] Policji dołączył do akt sprawy m.in. protokół posiedzenia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. , na którym rozpatrywano wniosek prokuratora złożony w trybie art. 335 k.p.k. dotyczący skazania skarżącego bez przeprowadzenia rozprawy, akt oskarżenia skierowany przeciwko skarżącemu przez Komendę Rejonową Policji [...], materiały z prowadzonego przeciwko skarżącemu postępowania karnego, w tym protokoły przesłuchania świadków popełnionego przez skarżącego przestępstwa. Organ przesłuchał, także świadka T. G., który dokonał zatrzymania skarżącego po popełnieniu przez niego przestępstwa, na okoliczność zachowania skarżącego w trakcie zatrzymania. Świadek zeznała m.in., iż skarżący próbował oddalić się z miejsca zdarzenia przed przybyciem patrolu Policji.
Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Komendant [...] Policji po ponownym rozpoznaniu sprawy cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 20 ustawy o broni i amunicji oraz art. 104 i 268 a k.p.a.
W uzasadnieniu podniósł, że w sprawie niniejszej obawa użycia przez skarżącego broni niezgodnie przepisami prawa wynika z faktu skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem za popełnieni przestępstwa z art. 178 a k.k. Podkreślił, iż odpowiedzialność karna poniesiona przez stronę nie wyklucza odpowiedzialności administracyjnej. W ocenie organu zebrany materiał dowodowy w pełni uzasadnia zakwalifikowanie strony do kategorii osób co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Istnienie powyższej obawy jest przesłanką obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Od powyższej decyzji pismem z dnia [...] października 2008 r. skarżący odwołał się do Komendanta Głównego Policji. Zarzucił organowi błędną interpretację zapisów ustawy o broni i amunicji. Wskazał, że organ winien badać każdą sprawę indywidualnie, a nie automatycznie dopasowywać artykuł ustawy do czynu. Według skarżącego organ nie wziął pod uwagę jego wysokich kwalifikacji w posługiwaniu się bronią.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż od posiadaczy broni wymaga się nieskazitelnej postawy, a strona dopuszczając się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji takiej postawy nie wykazała. Dalej wywodził, że z dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jednoznacznie wynika, iż organy Policji cofają pozwolenie jeżeli istnieją uzasadnione obawy użycia przez stronę broni w sposób określony w tym przepisie prawa. W ocenie organu prawo do posiadania broni jest uprawnieniem wyjątkowym, zatem osoba, która ubiega się o nie lub, tak jak strona, która już je uzyskała, musi wykazać się nieskazitelną postawą, która przejawia się przede wszystkim w przestrzeganiu przepisów prawa. Podkreślił, że z zapadłego wobec strony prawomocnego wyroku karnego wynika, iż swoim postępowaniem naruszyła ona porządek prawny, a zatem nie posiada nieskazitelnej opinii, jakiej wymagają organy Policji od osób posiadających pozwolenie na broń.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył na powyższą decyzję skarżący. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podtrzymał prezentowaną w trakcie postępowania argumentację. Ponadto podniósł, iż organy Policji dokonują nadinterpretacji przepisów pisząc o "uzasadnionych obawach" oraz "utracie wiarygodności" bowiem fakt skazania za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości nie wystarczy do uznania, że wobec skarżącego taka uzasadniona obawa występuje.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu w pełni podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdzające prawidłowość podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Kontrolując w powyższy sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa, zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji stanowi, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 tej ustawy. Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 1 pkt 6, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
W ocenie Sądu, co do osób które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu ustawodawca przesądził, że istnieje co do nich obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Co do osób skazanych za inne przestępstwa, organ musi zanalizować i uzasadnić swoją obawę.
Przestępstwa, za które został skazany J. N., nie mieszczą się w katalogu zawartym w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Należało więc rozważyć, czy fakt popełnienia przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k. skutkuje uzasadnioną obawą użycia broni w interesie sprzecznym z zasadami bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Oceniając prawidłowość rozstrzygnięcia należy mieć na względzie, że prawo do posiadania broni, bez wątpienia, może rodzić zagrożenia większe niż jakiekolwiek inne prawo. Ustawodawca, co do zasady, wykluczył możliwość posiadania tego prawa przez osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w interesie sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pojęcie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym, a istnienie takiej "uzasadnionej obawy" zawsze opiera się tylko na prognozach, które wysnuwa się na podstawie tych faktów, które wydarzyły się do daty czynienia prognozy. Prognoza jest zawsze pewnym wybieganiem w przyszłość i z istoty rzeczy nigdy nie zawiera w sobie elementu pewności. Ustawodawca uznał jednak, że z uwagi na zagrożenia, jakie niesie ze sobą posiadanie broni i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać pod uwagę właśnie prognozy. Jest to pewien rodzaj ostrożności ze strony ustawodawcy, która to ostrożność, gdy chodzi o interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest z oczywistych względów głęboko uzasadniona.
Przestępstwo objęte przepisem art. 178 a § 1 k.k., usytuowane jest w rozdziale XXI kodeksu karnego, zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji", jednak, co podniósł organ, przedmiotem ochrony poprzez tę normę jest życie i zdrowie człowieka. Ochrona życia i zdrowia człowieka leży w interesie publicznym. Stąd tego rodzaju zachowanie jak prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości często wywołuje tragiczne skutki w postaci wypadków powodujących śmierć i kalectwo ludzi, utratę mienia.
Należy przy tym podkreślić, na co zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo z art. 178 a § 1 kodeksu karnego nie tylko oznacza, że skarżący dopuścił się zachowania niezgodnego z obowiązującym prawem, ale świadczy o braku odpowiedzialności, lekkomyślności i braku wyobraźni sprawcy takiego czynu co do następstw własnego zachowania. Nie ulega wątpliwości, że skala skutków, jakie bywają następstwem jej beztroskiego lekceważenia przenosi się bezpośrednio na zagrożenie bezpieczeństwa współuczestników ruchu drogowego, realne doznanie przez nich uszczerbku w zdrowiu i mieniu, a nawet utraty życia.
W tym stanie rzeczy dokonanej przez organ ocenie osoby skarżącego (w zakresie obawy, o której mowa w art. 15 ust. pkt 6 powołanej ustawy) nie można zarzucić dowolności.
Wbrew zarzutom skarżącego, organ odwoławczy w sposób logiczny i przekonywujący ocenił, że nieodpowiedzialne zachowanie osoby posiadającej pozwolenie na posiadanie broni świadczy o nieprzestrzeganiu podstawowych norm bezpieczeństwa w komunikacji i pozwala na dokonanie w zaskarżonych decyzjach oceny tego zachowania w zakresie obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nawet bowiem jednorazowe zachowanie, ale świadczące o lekceważeniu normy zakazującej prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu burzy całokształt dotychczasowych dobrych opinii środowiska, całokształt dotychczasowego postępowania, bowiem okoliczności tego zdarzenia potwierdzają istnienie obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Tym samym uzasadniona jest teza, że dopuszczenie się przez skarżącego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie może on korzystać z posiadanej broni, czyli w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Pogląd taki znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 30 maja 2008 r. II OSK 585/07 stwierdził "Nie sposób zakwestionować oceny, iż jazda samochodem po drodze publicznej w stanie nietrzeźwym równa jest z naruszeniem bezpieczeństwa na tej drodze i stanowi potencjalne zagrożenie dla wszystkich jej użytkowników... Nie da się wykluczyć, że skarżący w stanie nietrzeźwym lub podobnym stanie może korzystać z posiadanej broni palnej używając jej z narażeniem życia i zdrowia innych".
Miarą osobistej odpowiedzialności jest, by w takim stanie samochodu nie prowadzić. W przeciwnym razie odpowiedzialność ta jest podważona, co rozciąga się też na pozostałe działania skarżącego, w tym na ocenę, czy gwarantuje on prawidłowe i bezpieczne korzystanie z broni. Ponadto, co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 stycznia 2003 r. sygn. akt III SA 1173/01 "nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary".
W konsekwencji, ustalenia dokonane na podstawie prawomocnego wyroku jaki zapadł w sprawie karnej w stosunku do skarżącego pozwalały organowi na uznanie, że jest on osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Stwierdzenie popełnienia przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k. było bowiem przesłanką do oceny osoby skarżącego w kontekście okoliczności składających się na bezpieczne posiadanie i korzystanie z broni. Stąd zaliczenie skarżącego do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, musiało skutkować -zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy - cofnięciem pozwolenia na broń przez właściwy organ. Obowiązek taki nakłada bowiem na organ cyt. wyż. przepis art. 18 ust. 1 pkt 2, stanowiąc, iż "właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń (...)"
Trafność oceny zachowania skarżącego dokonanej przez organ, pod kątem wystąpienia przesłanki opisanej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, potwierdza fakt, iż skarżący próbował się oddalić z miejsca popełnienia przestępstwa. Takie zachowanie skarżącego nie może pozostać bez wpływu na ocenę, czy wobec niego istnieje obawa użycia broni w sposób sprzeczny z prawem. Wskazuje bowiem ono na to, iż skarżący nie jest osobą dającą rękojmię, iż swoim zachowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Świadome działanie przeciwko ustanowionemu porządkowi prawnemu, co trafnie podniósł organ, taką rękojmię niweczy.
Mając na uwadze powyższe Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, czy naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie okoliczności mogłyby w świetle art. 145 § 1 p.s.a. skutkować uwzględnieniem skargi.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.s.a. orzekł jak w sentencji .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło