VI SA/Wa 408/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2011 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego (w skrócie: GITD) postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (w skrócie: [...] WITD) z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] o kontynuowaniu czynności kontrolnych wobec K. M. T. P. Spółki z o.o. z siedzibą w L. (zwanego dalej skarżącym). Do wydania powyższego postanowienia doszło w oparciu o następujące ustalenia: W dniu [...] października 2010 r. zostało skarżącemu, a w dniu [...] października 2010 r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego – r. pr. D. T. zawiadomienie [...] WITD z dnia [...] października 2010 r. o zamiarze przeprowadzenia kontroli przez [...] WITD w siedzibie przedsiębiorcy w zakresie zgodności działalności gospodarczej z uregulowaniami dotyczącymi wykonywania transportu drogowego. Kontrola powyższa rozpoczęła się w dniu [...] listopada 2010 r. Kontrolujący legitymowali się imiennym upoważnieniem wystawionym w dniu [...] listopada 2010 r. przez [...] WITD. W upoważnieniu wskazano, że kontrola ma być przeprowadzona w okresie [...] listopada 2010 r. – [...] grudnia 2010 r. i ma obejmować okres działalności skarżącego - następujące miesiące 2010 r.: czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień w zakresie zgodności z uregulowaniami dotyczącymi transportu drogowego. Skarżący, działający przez pełnomocnika, w dniu [...] listopada 2010 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) złożył do [...] WITD sprzeciw na wykonywanie czynności kontrolnych. Pismo wpłynęło do [...] WITD w dniu [...] listopada 2010 r. W sprzeciwie zarzucił organowi naruszenie art. 80 i 83 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 z późn. zm.), dalej: "u.s.d.g." oraz art. 55 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.), dalej: "u.t.d.". W ocenie wnoszącego sprzeciw kontrola została rozpoczęta pod nieobecność osób uprawnionych do reprezentacji skarżącego, na co brak wyraźnego unormowania w ustawie o transporcie drogowym. Ponadto podniósł, iż został przekroczony ustawowy limit czasu trwania kontroli w ciągu danego roku kalendarzowego u jednego przedsiębiorcy. Wydając w dniu [...] listopada 2010 r. postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych [...] WITD stwierdził, że na podstawie art. 79a ust. 1 i 9 oraz art. 80 ust. 5 u.s.d.g., a także art. 55 ust. 1 pkt 6 u.t.d. kontrola została prawidłowo wszczęta, a upoważnienie do jej przeprowadzenia - skutecznie doręczone. Odnosząc się do zarzutu przekroczenia limitu czasowego kontroli przeprowadzonych w 2010 r. u skarżącego, [...] WITD zauważył, że w 2010 r. jeszcze nie przeprowadzał kontroli w tej firmie. Kontrola niniejsza została wszczęta w zasadzie po zakończeniu kontroli przez urząd skarbowy, a ograniczenia z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie dotyczą czynności kontrolnych Urzędu Kontroli Skarbowej. W postanowieniu organ zawarł pouczenie, że stronie służy zażalenie na to rozstrzygnięcie do GITD, które można wnieść w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Pełnomocnik skarżącego odebrał powyższe postanowienie w dniu 1 grudnia 2010 r., a skarżący – w dniu 29 listopada 2010 r. Skarżący działający przez pełnomocnika w dniu 6 grudnia 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Zażalenie wpłynęło do [...] WITD w dniu 8 grudnia 2010 r. Zarzucił w nim naruszenie art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w zw. z art. 84c ust. 10 u.s.d.g. poprzez błędne pouczenie strony co do zasad wnoszenia środka zaskarżenia, co spowodowało naruszenie prawa skarżącego do obrony oraz zasady zaufania obywateli do organów państwa wskutek utraty możliwości wzruszenia skarżonego aktu. Zarzucił także naruszenie art. 80 u.s.d.g. w zw. z art. 55 u.t.d. powodujące naruszenie prawa do obrony. Podniósł także obrazę art. 83 ust. 1 u.s.d.g. poprzez przekroczenie ustawowego limitu kontroli w jednym roku kalendarzowym, wynoszącego 24 dni oraz prowadzenie kontroli w zakresie, którego dotyczyła kontrola Państwowej Inspekcji Pracy przeprowadzona w okresie od [...] lipca 2010 r. do [...] sierpnia 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Stwierdził, iż art. 83 ust. 1 pkt 1 u.s.d.g. zawiera zasadę odnoszącą się do kontroli jednego organu. Co do kwestii błędnego pouczenia GITD stwierdził, że mimo tego strona wniosła zażalenie w ustawowym trzydniowym terminie. Z kolei co do zarzutu wszczęcia kontroli pod nieobecność upoważnionych osób, organ odwoławczy przyjął, że w świetle art. 83 ust. 5 w zw. z art. 80 ust. 5 u.s.d.g. i art. 97 Kodeksu cywilnego upoważnienie kontrolujących zostało doręczone pracownicy skarżącego, którą w zaistniałej sytuacji należało uznać jako umocowaną do reprezentacji firmy. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 124 k.p.a., prowadzącą do uznania, że postanowienie nie musi zawierać prawidłowego pouczenia co ośrodków zaskarżenia; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 83 ust. 1 u.s.d.g., poprzez uznanie, że sformułowanie: "kontroli organu kontroli" dotyczy każdego organu z osobna, podczas gdy dotyczy on każdego z rodzajów kontroli 3) naruszenie art. 80b u.s.d.g. i wypływającej z niego zasady, że czynności kontrolne powinny być przeprowadzane w sposób sprawny i nie zakłócający normalnego funkcjonowania zakładu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę K. M. T. P. Spółki z o.o. należało uznać za niezasadną. Przede wszystkim należy zauważyć, że do kontroli przedsiębiorcy wykonującego gospodarczą w zakresie transportu drogowego stosuje się i to bezpośrednio przepisy rozdziału 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, na mocy art. 89c u.t.d. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego pouczenia skarżącego o sposobie i terminie zaskarżenia postanowienia [...] WITD, nie można podzielić argumentacji zawartej w skardze. Błędne pouczenie zawarte w postanowieniu organu I instancji nie miało wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 84c ust. 10 u.s.d.g. przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia otrzymania postanowienia. Zażalenie należało wnieść za pośrednictwem organu I instancji, co z kolei wynikało z art. 84c ust. 16 u.s.w.d.g., nakazującego do postępowań, o których mowa w ust. 9 i 19, w zakresie nieuregulowanym stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w zw. z art. 129 § 1k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Pełnomocnik skarżącego odebrał postanowienie [...] WITD w dniu 1 grudnia 2010 r. Dla ustalenia terminu do wniesienia zażalenia istotna była data doręczenia postanowienia pełnomocnikowi skarżącego z uwagi na art. 40 § 2 k.p.a., mówiący, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zatem termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 4 grudnia 2010 r. Jednakże 4 grudnia 2010 r. przypadał w sobotę. Zatem GITD przyjął, że termin ten upływał w dniu 6 grudnia 2010 r. czyli w dniu faktycznego złożenia przez skarżącego zażalenia. Sąd podzielił stanowisko GITD, że należało przyjąć, iż zażalenie zostało złożone w terminie. Termin do wniesienia zażalenia na mocy art. 84c ust. 10 u.s.d.g. jest krótszy (trzydniowy), aniżeli wynikający z art. 141 § 2 k.p.a. (siedmiodniowy). Ponadto na mocy art. 84c ust. 3 u.s.d.g. sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych. W innych zaś ustawach dotyczących także postępowań administracyjnych: art. 12 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) i art. 83 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a." traktuje się sobotę jako dzień wolny od pracy. Zatem brak jest podstaw, aby na gruncie art. 57 § 4 k.p.a. nie można było przyjąć, że sobota nie jest dniem wolnym od pracy. Ponadto zażalenie zostało złożone prawidłowo za pośrednictwem organu I instancji. Wobec powyższego, mimo że w postanowieniu I instancji znalazło się błędne pouczenie co do środków zaskarżenia, strona i tak prawidłowo wniosła zażalenie. Nie wykazała zaś, aby samo nieprawidłowe pouczenie miało wpływ na wynik postępowania. Sąd nie podzielił także stanowiska skarżącego co do zasadności wszczęcia postępowania czynności kontrolnych. W myśl art. 82 ust. 1 u.s.d.g. nie można równocześnie podejmować i prowadzić więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy. Nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy, m.in.: przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia (art. 82 ust. 1 pkt 2 u.s.d.g.). Ponadto, zgodnie z art. 82 ust. 1b u.s.d.g. w zakładzie lub części przedsiębiorstwa, w której przeprowadzana jest kontrola, dopuszczalne jest równoczesne przeprowadzenie czynności kontrolnych niezbędnych do zakończenia innej kontroli u tego przedsiębiorcy. Jeżeli działalność gospodarcza przedsiębiorcy jest już objęta kontrolą innego organu, organ kontroli odstąpi od podjęcia czynności kontrolnych oraz może ustalić z przedsiębiorcą inny termin przeprowadzenia kontroli (art. 82 ust. 2 u.s.d.g.). Czynności kontrolnych dokonuje się w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej, z mocy art. 80 ust. 1 u.s.d.g. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, należy zauważyć, że skarżący o zamiarze kontroli został powiadomiony przez [...] WITD w dniu 18 października 2010 r. Zatem powinien był wiedzieć, w oparciu o art. 79 ust. 4 u.s.d.g., że ta kontrola powinna rozpocząć się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od daty doręczenia zawiadomienia. W zawiadomieniu został zresztą pouczony o obowiązku wyznaczenia osoby upoważnionej w razie jego nieobecności. Zatem, wyjeżdżając z Polski już po otrzymaniu zawiadomienia, miał obowiązek wyznaczenia osoby upoważnionej do jego reprezentowania w czasie kontroli, w myśl art. 80 ust. 3 u.s.d.g. Ponadto było możliwe prowadzenie kontroli przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej równolegle z czynnościami kontrolnymi innych organów, z mocy art. 82 ust. 1 pkt 2 u.s.d.g. Skarżący nie zaprzeczył ustaleniom [...] WITD, że kontrola tego organu miała nastąpić w zasadzie po zakończeniu kontroli przez pracowników [...] Urzędu Skarbowego, a najwyżej w fazie czynności niezbędnych do zakończenia tej kontroli czyli zgodnie z art. 82 ust. 1b u.s.d.g. Nadto czynności kontrolne [...] WITD miały obejmować działalność skarżącego w okresie od czerwca 2010 r. do października 2010 r. czyli okres nie objęty kontrolą Państwowej Inspekcji Pracy, a więc również były prawidłowe z mocy art. 82 ust. 2 u.s.d.g. Należy podkreślić, co jest bezsporne, że omawiana kontrola [...] WITD była pierwszą kontrolą tego organu przeprowadzoną w 2010 r. u skarżącego. Wobec tego w zakresie czasu trwania tej kontroli zastosowanie miało uregulowanie wynikające z art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.d.g., mówiące, że czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy (takiej wielkości jak skarżącego) w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać w odniesieniu do średnich przedsiębiorców - 24 dni roboczych. Sąd podzielił stanowisko organu, co do sposobu liczenia okresu kontroli dokonywanych u przedsiębiorcy w danym roku kalendarzowym. Limit okresu kontroli wynikający z powołanego przepisu odnosi się do kontroli jednego organu kontrolującego, a nie do czynności wszystkich organów kontrolnych przeprowadzonych w danym roku kalendarzowym. Sąd podziela stanowisko judykatury powołane przez GITD. Należy również zauważyć, że w rozdziale 5 u.s.d.g. zawarto szereg uregulowań, które mają wpływać, aby czynności kontrolne przebiegały w sposób w sposób sprawny i możliwie niezakłócający funkcjonowanie kontrolowanego przedsiębiorcy, zgodnie z art. 80b u.s.d.g. W przypadku, gdy przedsiębiorca wskaże na piśmie, że przeprowadzane czynności zakłócają w sposób istotny działalność gospodarczą przedsiębiorcy, konieczność podjęcia takich czynności powinna być uzasadniona w protokole kontroli. Jednakże zarzut naruszenia art. 80b u.s.d.g. skarżący zawarł dopiero w skardze do WSA. Zatem należało uznać, go za spóźniony, zwłaszcza, że jak sam wspomniał, nie była to pierwsza kontrola w przedsiębiorstwie w 2010 r., a przy tym przez całe postępowanie kontrolne był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.