VI SA/Wa 4104/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-21
Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Sławomir Kozik, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, utrzymująca w mocy negatywny wynik egzaminu radcowskiego z powodu błędów w sporządzonym pozwie (m.in. w zakresie oceny przerwania biegu przedawnienia, właściwości sądu, braku uzasadnienia prawnego), jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia jest zgodna z prawem. Błędy popełnione przez skarżącą w sporządzonym pozwie, takie jak błędne ustalenie przerwania biegu przedawnienia, skierowanie pozwu do niewłaściwego sądu oraz brak uzasadnienia prawnego, były na tyle istotne, że uzasadniały negatywną ocenę z egzaminu radcowskiego. Sąd podkreślił, że celem egzaminu jest sprawdzenie nie tylko wiedzy prawniczej, ale także umiejętności jej zastosowania i argumentacji, a także selekcja kandydatów do zawodu zaufania publicznego.Stan faktyczny
Skarżąca J. G. uzyskała negatywny wynik z egzaminu radcowskiego, co zostało utrzymane w mocy uchwałą Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości. Skarżąca zakwestionowała ocenę z zadania z zakresu prawa gospodarczego, zarzucając błędy w ocenie przerwania biegu przedawnienia, niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących uzasadnienia pozwu oraz brak uwzględnienia jej argumentacji przez komisję. Skarga do WSA dotyczyła uchwały Komisji Egzaminacyjnej II stopnia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi J. G. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę
Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego, uchwałą z [...] września 2014 r. znak: [...], na podstawie art. 368 ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 637, z późn. zm., nazywanej dalej: "u.r.p.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania J. G. (nazywanej dalej: "Skarżącą"), utrzymała w mocy uchwałę nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2014 r. z siedzibą w W., stwierdzającą, że skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego, który odbył się w dniach 19-21 marca 2014 r.
Z uzasadnienia uchwały Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] wynikało, że Skarżąca z zadania z zakresu prawa karnego otrzymała ocenę dostateczną, z zadania z zakresu prawa cywilnego ocenę dobrą, z zadania z zakresu prawa gospodarczego ocenę niedostateczną, zaś z zadania z zakresu prawa administracyjnego ocenę dobrą. Powołując się na treść art. 366 ust. 1 u.r.p., który to przepis określa, że pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną, Komisja wskazała, że Skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego.
Pismem z [...] kwietnia 2014 r. Skarżąca wniosła odwołanie od uchwały Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] z [...] kwietnia 2014 r., wnosząc o jej zmianę poprzez ustalenie, że za zadanie z zakresu prawa gospodarczego uzyskała co najmniej ocenę dostateczną, co w konsekwencji pozwoli ustalić, że z egzaminu radcowskiego otrzymała ocenę pozytywną.
Skarżąca, po zapoznaniu się z uzasadnieniami ocen cząstkowych zadania z zakresu prawa gospodarczego sporządzonych przez SSA D. K. oraz r.pr. B. S., ocenę niedostateczną z tej części egzaminu radcowskiego uznała za niesłuszną i zaniżoną.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów egzaminatorów Skarżąca podała, że w sporządzonym pozwie wskazała numer PESEL strony powodowej, co odpowiada treści art. 126 § 2 k.p.c. Nie ma natomiast obowiązku podawania numeru PESEL pozwanego.
Odpowiadając na podstawowy zarzut egzaminatorów, że częściowa zapłata długu dokonana przez pozwanych nie stanowi uznania długu i w konsekwencji nie prowadzi do przerwania biegu terminu przedawnienia, Skarżąca powołała się na stanowisko doktryny i orzecznictwa, które uznają, że częściowa zapłata długu stanowi tzw. uznanie niewłaściwe tego długu i przerywa bieg terminu przedawnienia.
Zdaniem Skarżącej, w sporządzonym pozwie słusznie zakwalifikowała częściowe spełnienie świadczenia przez pozwanych jako uznanie niewłaściwe długu, powodujące jednocześnie przerwanie biegu terminu przedawnienia. Pozwani dokonali bowiem częściowej zapłaty długu wskazując w tytule przelewu, że dokonują zapłaty tytułem należności wynikającej z faktur VAT nr 100/02/2011 z 24.02.2011r. oraz nr 120/02/2011 z 28.02.2011r., powodując tym samym przerwanie biegu terminu przedawnienia w zakresie należności wynikających z obu w/w faktur VAT. W związku z powyższym prawidłowo zrealizowano polecenie egzaminacyjne.
Mając na uwadze fakt przerwania biegu terminu przedawnienia poprzez częściową spłatę zadłużenia Skarżąca nie zgodziła się z zarzutem, że jedynie odwołanie się do ustanowienia zabezpieczenia w postaci hipoteki umożliwiało żądanie w pozwie zasądzenia należności w kwocie 30.000,00 zł wynikającej z faktury VAT nr 120/02/2011 z 28.02.2011 r. Powołanie się w pozwie na uznanie niewłaściwe, powodujące przerwanie biegu terminu przedawnienia również w stosunku do należności wynikającej z faktury VAT nr 120/02/2011 z 28.02.2011 r., umożliwiało skuteczne dochodzenie kwoty 30.000,00 zł również w sytuacji pominięcia zabezpieczenia w postaci ustanowionej hipoteki.
W świetle powyższego, zdaniem Skarżącej, bezpodstawny był także zarzut sformułowany przez egzaminatora SSA D. K., że żądaniem pozwu zostały również objęte przedawnione odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie obliczone od kwoty 20.000,00 zł, liczone za okres od 4 marca 2011 r. do 20 marca 2011 r. Biorąc pod uwagę fakt, że częściowa zapłata długu dokonana przez pozwanych 30 czerwca 2012 r. przerwała bieg terminu przedawnienia w stosunku do obu faktur VAT, nie sposób czynić zarzutu, iż odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie obliczone od kwoty 20.000,00 zł za okres od 4 marca 2014 r. do 20 marca 2014 r. uległy przedawnieniu.
Powołując się na treść art. 187 k.p.c. Skarżąca odrzuciła jako bezpodstawny zarzut braku w uzasadnieniu pozwu rozważań dotyczących zagadnień natury prawnej i ograniczenie uzasadnienia pozwu do wskazania stanu faktycznego sprawy, albowiem Sąd nie może wymagać od powoda - ani w ramach postępowania wszczętego na podstawie art. 130 K.p.c. ani na jego późniejszym etapie - wskazania podstawy prawnej powództwa (przepisów prawnych uzasadniających żądanie), nawet gdy autorem pozwu jest profesjonalny pełnomocnik. Powód ma obowiązek przytoczyć fakty uzasadniające zgłoszone roszczenie, natomiast kwalifikacja prawna stanu faktycznego należy do sądu.
Przystępując do rozpatrzenia zarzutów odwołania, Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego (nazywana dalej: "Komisja Egzaminacyjna II stopnia") wyjaśniła, że w świetle art. 368 ust. 9 i ust. 14 u.r.p. w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1209 ze zm.) postępowanie odwoławcze przed komisją odwoławczą jest postępowaniem szczególnym, którego zakres strona określa w odwołaniu. Komisja kontroluje tylko tę część egzaminu, która została zakwestionowana przez stronę. Jednakże, mając na względzie zakres zaskarżenia (zaskarżoną część lub części egzaminu), jeżeli komisja rozpatrując odwołanie dostrzeże mankamenty w kwestionowanej pracy, nie podnoszone przez egzaminatorów Komisji I stopnia, to ma obowiązek brania ich pod uwagę. Powołanie się tego organu na takie uchybienie nie narusza zakazu reformationis in peius, gdy nie dochodzi do obniżenia oceny z zaskarżonej części egzaminu. Jasne jest także, że reguła ta działa także w drugą stronę.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia wskazała również, że w art. 365 ust. 2 u.r.p., ustawodawca wyszczególnił najważniejsze kryteria oceny prac pisemnych z tych części egzaminu, tj.: 1) zachowanie wymogów formalnych, 2) właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, 3) poprawność rozstrzygnięcia problemu egzaminacyjnego, 4) należyte zabezpieczenie interesu reprezentowanej strony, które muszą być spełnione łącznie, bo tylko wtedy uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Skarżąca zakwestionowała ocenę uzyskaną z pracy z zakresu prawa gospodarczego. W tym zakresie Komisja Egzaminacyjna II stopnia odniosła się do podniesionych zarzutów.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia przytoczyła opinie egzaminatorów, którzy ocenili jednolicie opracowane przez zdającą rozwiązanie zadania z prawa gospodarczego, w kontekście przesłanek przewidzianych w art. 365 ust. 2 u.r. p., na ocenę niedostateczną.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia przytoczyła również treść zadania egzaminacyjnego, jak również wskazała prawidłowe jego rozwiązanie.
W dniu 21 marca 2014 r. w kancelarii radcy prawnego Adama Kowalskiego stawił się Jan Nowak, który oświadczył, że w lutym 2011 r. zrealizował w ramach swego przedsiębiorstwa dwie transakcje sprzedaży materiałów budowlanych na rzecz Przedsiębiorstwa Budowlanego "Inwestycja" Anna Piękna, Edward Solidny s.c. w Kędzierzynie - Koźlu, ul. Portowa 1, 47-200 Kędzierzyn - Koźle.
Jan Nowak przedstawił dokumenty wskazujące elementy przedmiotowe i podmiotowe relacjonowanych radcy prawnemu dwóch transakcji w postaci: faktury VAT nr 100/02/2011 z 24.02.2011 r. wystawionej przez Jana Nowaka, przedmiot transakcji: sprzedaż cegły pełnej szt. 100.000, cena brutto z podatkiem VAT 100.000 zł, kupujący: Przedsiębiorstwo Budowlane "Inwestycja" Anna Piękna, Edward Solidny s.c. w Kędzierzynie - Koźlu, termin płatności 3.03.2011 r., forma płatności: przelew na rachunek bankowy oraz faktury VAT nr 120/02/2011 z 28.02.2011 r. wystawionej przez Jana Nowaka, przedmiot transakcji: sprzedaż cementu w workach 80 ton, cena brutto z podatkiem VAT 30.000 zł, kupujący: Przedsiębiorstwo Budowlane "Inwestycja" Anna Piękna, Edward Solidny s.c. w Kędzierzynie - Koźlu, termin płatności 7.03.2011 r., forma płatności: przelew na rachunek bankowy sprzedającego.
Według relacji Jana Nowaka, w terminach płatności wskazanych w treści faktur VAT nr 100/02/2011 i nr 120/02/2011 nie uzyskał on zapłaty cen w jakiejkolwiek części, w związku z czym pisemnym wezwaniem do zapłaty z dnia 30.03.2011 r. wezwał Przedsiębiorstwo Budowlane "Inwestycja" Anna Piękna, Edward Solidny s.c. w Kędzierzynie - Koźlu jako kupującego, do zapłaty zaległych należności głównych z tych faktur wraz z ustawowymi odsetkami od dnia następnego po terminie ich płatności do dnia zapłaty. Jan Nowak okazał radcy prawnemu odpis tego wezwania i dowód jego nadania listem poleconym.
W reakcji na wezwanie wspólnicy cywilni poinformowali Jana Nowaka pismem z 1.06.2011 r., doręczonym mu 3.06.2011 r., iż z uwagi na opóźnienia w płatnościach ze strony ich kontrahentów i związane z tym trudności finansowe, należność z faktury nr 120/02/2011 uregulują w terminie późniejszym. Dłużnicy zawiadomili wierzyciela, że aktem notarialnym z dnia 15.04.2011 r. Rep. A nr 1253/2011 ustanowili hipotekę umowną w kwocie 50.000 zł na zabezpieczenie wierzytelności na rzecz Jana Nowaka o zapłatę ceny sprzedaży z faktury VAT nr 120/02/2011 z 28.02.2011 r., obciążającą zabudowaną nieruchomość stanowiącą przedmiot współwłasności łącznej wspólników cywilnych Anny Pięknej i Edwarda Solidnego, którą 29.04.2011 r. wpisano na ich wniosek w dziale IV księgi wieczystej OP 1 K/00011111/0 Sądu Rejonowego w Kędzierzynie - Koźlu, prowadzonej dla tej nieruchomości.
W tym samym piśmie wspólnicy cywilni zapewnili Jana Nowaka, że niezaspokojoną dotychczas należność z faktury VAT nr 100/02/2011 z 24.02.2011 r. zaspokoją bez zbędnej zwłoki. Jan Nowak przedstawił radcy prawnemu odpis pisma wspólników z 1.06.2011 r. i aktualny odpis ww. księgi wieczystej z wpisaną w jej dziale IV hipoteką.
30.06.2012 r. uznano rachunek bankowy Jana Nowaka kwotą 80.000 zł przelaną z rachunku bankowego prowadzonego dla Przedsiębiorstwa Budowlanego "Inwestycja" Anna Piękna, Edward Solidny s.c. W dyspozycji przelewu oznaczono tytuł płatności w brzmieniu "Zapłata należności z faktur VAT nr 100/02/2011 z 24.02.2011 r. i nr 120/02/2011 z 28.02.2011 r." Jan Nowak przedstawił wyciąg ze swego rachunku bankowego z 30.06.2012 r. potwierdzający dokonanie przelewu, jego wysokość i tytuł płatności.
Jan Nowak sporządził 2.01.2013 r. dokument pisemny zatytułowany "Potwierdzenie salda", w treści którego wskazał, że na dzień 31.12.2012 r. Przedsiębiorstwo Budowlane "Inwestycja" Anna Piękna, Edward Solidny s.c. w Kędzierzynie - Koźlu, pozostaje dłużnikiem Przedsiębiorstwa Handlowego KRAM Jan Nowak, w zakresie należności z faktury VAT nr 100/02/2011 na kwotę 20 000 zł i z faktury VAT nr 120/02/2011 na kwotę 30 000 zł.
Edward Solidny i Anna Piękna pismem z 5.01.2013 r., doręczonym Janowi Nowakowi w dniu 7.01.2013 r., potwierdzili uzgodnienie salda zaległości jedynie co do należności z faktury VAT nr 100/02/2011.
Jan Nowak zlecił radcy prawnemu, udzielając mu pełnomocnictwa procesowego ogólnego, sporządzenie pozwu w celu dochodzenia jego dotychczas niezaspokojonych należności z faktur VAT nr 100/02/2011 i nr 120/02/2011, formułując swoje oczekiwania co do jego zakresu w następujący sposób: powództwo winno być skierowane w stosunku do wszystkich osób odpowiedzialnych za zaspokojenie tych wierzytelności, dochodzić należy wszystkich niezaspokojonych dotychczas wierzytelności, zarówno wierzytelności o świadczenia główne, jak i wierzytelności o świadczenia uboczne, nie należy jednak dochodzić tych wierzytelności, co do których istnieje możliwość podniesienia w toku procesu skutecznego zarzutu ich przedawnienia, proces winien toczyć się przed sądem właściwym rzeczowo i miejscowo, położonym najbliżej miejsca zamieszkania Jana Nowaka.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia wskazała, że w przypadku sporządzenia pozwu należało mieć na uwadze, że Kędzierzyn - Koźle znajduje się w okręgu: Sądu Rejonowego w Kędzierzynie - Koźlu, Wydział I Cywilny, ul. Żeromskiego 5, 47 - 200 Kędzierzyn - Koźle, Sądu Rejonowego w Opolu, Wydział V Gospodarczy, ul. Ozimska 60a, 45 - 368 Opole, Sądu Okręgowego w Opolu, Wydział I Cywilny, PI. Daszyńskiego 1, 45 - 068 Opole.
Prawidłowym rozwiązaniem zadania z części trzeciej egzaminu radcowskiego było sporządzenie przez zdających pozwu o zapłatę.
Na dzień 30.06.2012 r. pozostawała nadal niezaspokojona część należności głównej z faktury nr 100/02/2011 w kwocie 20.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi z tytułu opóźnienia jej płatności od 4.03.2011 r., oraz zaległe odsetki ustawowe z tytułu zapłaty z opóźnieniem kwoty 80.000 zł z faktury VAT nr 100/02/2011, naliczone za okres od 4.03.2011 r. do 29.06.2012 r.
Należność główna wynikająca z faktury 120/02/2011 w kwocie 30.000 zł nie została do dnia sporządzenia pozwu w ogóle zaspokojona.
Roszczenia powoda o zapłatę należności z faktur nr 100/02/2011 i nr 120/02/2011, jako roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, przedawniają się z upływem lat dwóch, licząc od dnia ich wymagalności (art. 554 k.c. w zw. z art. 120 § 1 k.c.).
Jeśli chodzi o należność wynikającą z faktury nr 100/02/2011, to termin przedawnienia roszczenia o zapłatę rozpoczął się 3.03.2011 r. i upłynąłby 3.03.2013 r. Został on jednak dwukrotnie przerwany: przez uznanie długu dokonane w piśmie z 1.06.2011 r., doręczonym 3.06.2011 r. (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.). Po przerwie termin przedawnienia zaczął biec na nowo (art. 124 § 1 k.c.) od 4.06.2011 r. i upłynąłby 4.06.2013 r.; przez tzw. nieprawidłowe uznanie długu w formie uzgodnienia zakresu niezaspokojonej należności z faktury VAT nr 100/02/2011 w piśmie z 2.01.2013 r. "Potwierdzenie salda" (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.), potwierdzonym w piśmie dłużników z 5.01.2013 r., doręczonym wierzycielowi 7.01.2013 r. Termin przedawnienia zaczął zatem biec na nowo (art. 124 § 1 k.c.) od 8.01.2013 r. i do 21.03.2014 r. jeszcze nie upłynął.
Jeśli chodzi o należność wynikającą z faktury VAT nr 120/02/2011, to termin przedawnienia roszczenia o zapłatę rozpoczął się we wskazanym dniu 7.03.2011 r. i upłynąłby 7.03.2013 r. i bieg tego terminu został przerwany: z dniem złożenia oświadczeń woli dłużników o ustanowieniu hipotecznego zabezpieczenia wierzytelności, w której to czynności zawiera się również tzw. niewłaściwe uznanie roszczenia (wierzytelności hipotecznej). Skutek taki nastąpił z dniem złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu hipoteki, tj. 15.04.2011 r. (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.), a zatem termin przedawnienia zaczął biec na nowo (art. 124 § 1 k.c.) od 16.04.2011 r., przez uznanie długu, dokonane w piśmie z 1.06.2011 r., doręczonym 3.06.2011 r. (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.), a zatem zaczął biec na nowo (art. 124 § 1 k.c.) od 4.06.2011 r. i upłynął 4.06.2013 r.
Ustanowienie zabezpieczenia rzeczowego przez oboje wspólników będących osobistymi współdłużnikami solidarnymi (art. 864 k.c.) zmodyfikowało jednak ich sytuację prawnomaterialną. Przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie narusza bowiem uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej (art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), z tym, iż przepisu tego nie stosuje się do roszczeń o świadczenia uboczne, a zatem i odsetek.
Roszczenie o odsetki staje się wymagalne osobno w każdym dniu opóźnienia i przedawnia się osobno za każdy dzień opóźnienia. Stąd też na dzień 21.03.2014 r. nie upłynął jeszcze trzyletni termin przedawnienia odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia w zapłacie części należności głównej z faktury VAT nr 100/02/2011, które stały się wymagalne nie wcześniej niż 21.03.2011 r., naliczone za okres opóźnienia od 21.03.2011 r. do 29.06.2012 r. w kwocie 13.306,30 zł.
Zatem, realizując interes powoda należało wytoczyć powództwo wobec obojga wspólników cywilnych o zapłatę: należności głównej z faktury VAT nr 100/02/2011 z 24.02.2011 r. obejmującej kwotę 20.000 zł z ustawowymi odsetkami od 4.03.2011 r. do dnia zapłaty, należności głównej z faktury VAT nr 120/02/2011 z 28.02.2011 r. w kwocie 30.000 zł, odsetek ustawowych w kwocie 13.306,30 zł z tytułu opóźnienia w zapłacie kwoty 80.000 zł, zaspokojonej 30.06.2012 r., jako część należności głównej z faktury VAT nr 100/02/2011, z dalszymi odsetkami ustawowymi od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty (art. 482 § 1 k.c.).
Komisja Egzaminacyjna II stopnia wskazała, że Skarżąca opracowała pozew, jednak skierowała go do niewłaściwego Sądu - do wydziału cywilnego sądu rejonowego w Kędzierzynie - Koźlu, zamiast do wydziału gospodarczego w Sądzie Rejonowym w Opolu, tym samym nie zauważyła, że sprawa jest sprawą gospodarczą w rozumieniu przepisów K.p.c., czyli sprawą ze stosunków cywilnych między przedsiębiorcami w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Na tle stanu faktycznego sprawy, jak wskazała Komisja Egzaminacyjna II stopnia, nie mogło być wątpliwości, że sprawa powinna być skierowana do wydziału gospodarczego w Sądzie Rejonowym w Opolu. Właściwość sądu odgrywa zasadnicze znaczenie wśród pozytywnych przesłanek procesowych, a więc okoliczności, od których istnienia zależy dopuszczalność powództwa. Jeśli powództwo zostało wytoczone przed niewłaściwym sądem, sąd ten nie powinien podejmować żadnych czynności procesowych, a jedynie ograniczyć się do wydania postanowienia o stwierdzeniu swej niewłaściwości i przekazaniu sprawy sądowi właściwemu.
Kolejnymi mankamentami, zdaniem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, były niedoskonałości w zakresie zachowania wymogów formalnych pracy, w tym brak w ramach żądania określenia, że to od pozwanych powód domaga się zasądzenia objętych nim kwot, brak żądania solidarnej zapłaty przez pozwanych, czy też niedokładne żądanie co do odsetek, poprzez wskazanie jedynie daty początkowej.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia podkreśliła, że sąd nie może zastępować strony, zwłaszcza reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, w precyzowaniu żądania, gdyż dokładne sformułowanie żądania jest obowiązkiem powoda i wiąże się z koniecznością ścisłego, skonkretyzowanego określenia przez sąd obowiązku pozwanego, wyznacza także granice rozstrzygnięcia sądu.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia wskazał następnie, że Skarżąca nie zauważyła aktów, które zostały umieszczone w treści zadania egzaminacyjnego, a które spowodowały przerwanie biegu przedawnienia roszczeń na tle faktury nr 100/02/2011 z 24.02.2011 r. oraz nr 120/02/2011 z 28.02.2011 r. W opracowanym w warunkach egzaminu radcowskiego na tle kazusu pozwie, przyjęła za skuteczne przerwanie biegu przedawnienia roszczeń powoda poprzez zapłatę przez pozwanych kwoty 80.000 zł. i wskazanie w dyspozycji przelewu tytułu: "Zapłata należności z faktur VAT nr 100/02/2011 z 24.02.2011 r. i nr 120/02/2011 z 28.02.2011 r.", spowodowała przerwanie biegu przedawnienia "w zakresie należności wynikających z obu w/w faktur VAT".
Argumentowała, że zarówno doktryna, jak i orzecznictwo, zgodnie uznają, że częściowa zapłata długu stanowi tzw. uznanie niewłaściwe tego długu i przerywa bieg terminu przedawnienia.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia wyjaśniła, że uznanie roszczenia nie zostało zdefiniowane w przepisach kodeksu cywilnego. Ustawa przewiduje jedynie skutek dokonania tej czynności w postaci przerwania biegu przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.). W doktrynie prawa i judykaturze przyjmuje się, że uznanie roszczenia może być dokonane w dwóch formach: jako uznanie właściwe oraz uznanie niewłaściwe. Uznanie niewłaściwe jest oświadczeniem wiedzy a nie woli dłużnika. Uznanie niewłaściwe nie jest więc czynnością prawną, a jedynie deklaratywnym stwierdzeniem, że taki obowiązek istnieje. Uznanie niewłaściwe nie wymaga żadnej specjalnej formy, ale jednak zachowanie dłużnika wyrażające przeświadczenie o istnieniu roszczenia, musi być jednoznaczne na tyle, żeby wierzyciel wiedział, iż dłużnik uznaje jego roszczenie za istniejące i przyznane. Zachowanie zobowiązanego ma być przekonujące, aby mogło uzasadniać oczekiwanie wierzyciela, że świadczenie na jego rzecz zostanie spełnione.
Istota uznania roszczenia sprowadza się do tego, że dłużnik zapewnia wierzyciela o zamiarze wykonania zobowiązania, w związku z czym wierzyciel nie musi obawiać się upływu przedawnienia i może powstrzymać się z dochodzeniem roszczenia, gdyż pozostaje w usprawiedliwionym przekonaniu, że dłużnik rzeczywiście dobrowolnie spełni świadczenie.
Z kolei dla skuteczności tzw. uznania niewłaściwego nie jest wymagane istnienie po stronie zobowiązanego zamiaru wywołania skutku prawnego w postaci przerwania biegu przedawnienia. Istotne natomiast jest to, aby jego zachowanie mogło uzasadniać przekonanie wierzyciela, że zobowiązany jest świadom swojego obowiązku i że świadczenie na jego rzecz zostanie spełnione. Zatem uzewnętrznione zachowanie dłużnika musi potwierdzać istnienie skonkretyzowane długu.
Zatem, wbrew stanowisku Skarżącej, zdaniem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, adnotacja w dyspozycji przelewu kwoty 80.000 zł: "Zapłata należności z faktur VAT nr 100/02/2011 z 24.02.2011 r. i nr 120/02/2011 z 28.02.2011 r.", nie pozwalała na przyjęcie, że stanowi ona uznanie niewłaściwe długu, a więc zdarzenie, z którego wystąpieniem ustawodawca powiązał skutek w postaci przerwy biegu terminu przedawnienia roszczenia.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia podzieliła także pozostałe zastrzeżenia egzaminatorów, w tym i zarzut lakoniczności uzasadnienia pozwu, brak odniesień do szeregu zagadnień prawnych, jakie wystąpiły w okolicznościach sprawy i w istocie objęcie jedynie przedstawienie stanu faktycznego wynikającego z treści zadania.
Nie zamieszczając uzasadnienia prawnego, Skarżąca nie dała egzaminatorom szansy na weryfikację wiedzy prawniczej, w tym znajomości przepisów prawnych, które miały zastosowanie w zadaniu, a które wyżej wyspecyfikowano.
Podobną argumentację można było zastosować, zdaniem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, w zakresie polemiki Skarżącej z zarzutem egzaminatorów dotyczącym braku argumentacji w uzasadnieniu pozwu na temat przedawnienia.
Komisja uznała, że nawet, gdyby przyjąć, że Skarżąca skupiła się jedynie na stronie faktycznej, to te wszystkie zagadnienia, które należało uwzględnić w zadaniu mogłaby zaznaczyć pod pracą, markując w ten sposób treść fachowej porady, jakiej udzieliła klientowi w trakcie rozmowy odbytej 21 marca 2014 r. w kancelarii.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia podkreśliła, że rozwiązanie zadania z trzeciej części egzaminu radcowskiego nie polegało jedynie na trafnym określeniu kwoty/wysokości roszczenia. Prawidłowe rozwiązanie zadania miało dać egzaminatorom wiedzę na temat znajomości prawa przez zdających i umiejętności jego zastosowania.
Pismem z [...] października 2014 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia z [...] września 2014 r., wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej uchwale Skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 365 ust. 2 u.r.p. w zw. z art. 123 § 1 pkt 2 k.c. poprzez ocenę pracy egzaminacyjnej Skarżącej w sposób sprzeczny z ustawowymi kryteriami, w szczególności poprzez zakwestionowanie poprawności rozwiązania przyjętego przez Skarżącą, tj. przyjęcie, że częściowa zapłata długu nie stanowi tzw. niewłaściwego uznania długu i nie przerywa biegu terminu przedawnienia roszczenia, podczas gdy w/w zachowanie dłużnika stanowiło tzw. niewłaściwe uznanie długu i spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia roszczenia,
- art. 365 ust. 2 u.r.p. w zw. z art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c. poprzez ocenę pracy egzaminacyjnej Skarżącej w sposób sprzeczny z ustawowymi kryteriami, w szczególności poprzez formułowanie wobec skarżącej zarzutu ograniczenia się w uzasadnieniu sporządzonego pozwu do przedstawienia stanu faktycznego sprawy i nieprzedstawieniu szczegółowej analizy prawnej podczas gdy przepisy prawa wymagają aby w pozwie przytoczyć jedynie okoliczności faktyczne uzasadniające zgłoszone żądanie,
- art. 365 ust. 2 u.r.p. poprzez ocenę pracy egzaminacyjnej Skarżącej w sposób sprzeczny z ustawowymi kryteriami, poprzez formułowanie wobec skarżącej zarzutu, że w uzasadnieniu pozwu nie ustosunkowała się do ewentualnej możliwości podniesienia przez stronę przeciwną zarzutu przedawnienia, podczas gdy zarzutu przedawnienia roszczenia sąd nie bada z urzędu a jedynie w przypadku zgłoszenia w/w zarzutu przez stronę przeciwni) a podniesienie przez pełnomocnika powoda w/w okoliczności w uzasadnieniu pozwu sugerowałoby pozwanemu możliwość podniesienia zarzutu przedawnienia i stanowiłoby w istocie działanie na szkodę klienta,
- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pobieżne i niedokładne rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego,
- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niedostateczne uzasadnienie podjętej uchwały.
Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, która - pomimo orzecznictwa przytoczonego przez Skarżącą w odwołaniu - podtrzymała stanowisko Komisji Egzaminacyjnej I stopnia, że częściowa zapłata dokonana przez dłużnika, z jednoczesnym wskazaniem przez niego w tytule przelewu numerów faktur VAT z których wynika zadłużenia, nie może zostać ocenione jako niewłaściwe uznanie długu skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawnienia roszczenia.
Za niezrozumiałe uznała stwierdzenie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, że jednym z błędów popełnionych przez Skarżącą i skutkującym oceną niedostateczną za rozwiązanie zadania z zakresu prawa gospodarczego było ograniczenie się przez Skarżącą do przywołania w uzasadnieniu pozwu jedynie okoliczności faktycznych, bez uzasadnienia prawnego. Komisja Egzaminacyjna II stopnia w uzasadnieniu uchwały nie wskazała żadnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego, z którego wynikałby-wbrew przepisowi art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c. - obowiązek zawarcia w uzasadnieniu pozwu również uzasadnienia prawnego. W połączeniu z faktem, że w zadaniu egzaminacyjnym nie sformułowano polecenia zawarcia w uzasadnieniu pozwu oprócz przytoczenia okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie pozwu, również uzasadnienia prawnego, nie było podstaw do stawiania z tego tytułu zarzutów Skarżącej.
Podobnie niezasadny był zarzut braku odniesienia się przez Skarżącą w uzasadnieniu pozwu do ewentualnego zgłoszenia przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia. Komisja Egzaminacyjna II stopnia zupełnie pominęła podnoszony przez Skarżącą w odwołaniu argument, że zagadnienie przedawnienia roszczenia nie jest rozpoznawane przez sąd z urzędu, a jedynie na zarzut zgłoszony przez stronę przeciwną. Mając na uwadze powyższe, Skarżąca stwierdziła, że przedstawienie przez powoda w pozwie argumentacji dotyczącej kwestii przedawnienia było zbędne, a ponadto stanowiłoby to działanie na szkodę klienta. W tych okolicznościach zarzucanie Skarżącej nieporuszenia w uzasadnieniu pozwu kwestii przedawnienia stanowi naruszenie art. 365 ust. 2 u.r.p., który wymaga, aby przy dokonywaniu oceny pracy egzaminacyjnej z zakresu prawa gospodarczego, pod kątem poprawności zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu, uwzględniać interes strony reprezentowanej przez zdającego.
Nie bez znaczenia był również fakt, że oceniając odwołanie Skarżącej Komisja Egzaminacyjna lI stopnia nie rozpoznała w sposób wyczerpujący, wszechstronny i obiektywny zebranego w sprawie materiału dowodowego, o czym świadczył zupełny brak ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały do oczywiście bezpodstawnego zarzutu sformułowanego przez komisję egzaminacyjną wobec skarżącej, tj. do niewskazania przez Skarżącą numerów PESEL stron. Skarżąca w odwołaniu podnosiła, że prawidłowo wskazała numer PESEL powoda, natomiast w odniesieniu do pozwanych brak było obowiązku wskazywania numerów PESEL w pozwie. Komisja Egzaminacyjna II stopnia, pomimo oczywistej bezzasadności w/w zarzutu, zupełnie pominęła tę okoliczność.
W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II stopnia wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję/uchwałę z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji/uchwały.
Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa w stopniu dającym podstawy do jej uchylenia.
Z art. 365 ust. 2 u.r.p. wynika, że oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu radcowskiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Krajową Radę Radców Prawnych. Przepis ten w ust. 3 stanowi, że każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego. Z ust. 4, omawianego przepisu wynika, że ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu radcowskiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów
W niniejszej sprawie egzaminatorzy oceniający pracę Skarżącej z prawa gospodarczego wystawili oceny cząstkowe niedostateczne, w wyniku czego średnia arytmetyczna z wystawionych ocen cząstkowych była oceną negatywną.
Z art. 365 ust. 2 u.r.p. wynika ponadto, że oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu radcowskiego dokonują dwaj egzaminatorzy, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.
Jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopiero spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w przywołanym powyżej przepisie, pozwala na wystawienie oceny pozytywnej z danej części egzaminu radcowskiego.
W wyroku z 13 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1929/12, Naczelny Sąd Administracyjny analizując relację przepisów art. 365 ust. 2 oraz 364 ust. 10 u.r.p. skonstatował, że: "W zależności od stopnia przygotowania do wykonywania omawianego zawodu przez osobę przystępującą do egzaminu wynik ten powinien być jeden, pozytywny albo negatywny, przy czym tylko spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego rozwiązania uprawnia oceniających do przejścia do skali ocen pozytywnych (od celującej do dostatecznej)".
Tytułem wyjaśnienie należy dodać, że Sąd nie jest kolejną komisją egzaminacyjną, która ocenia pracę Skarżącej. Zadaniem Sądu jest kontrola prawidłowości prowadzonego postępowania i wydanego rozstrzygnięcia w świetle obowiązującego stanu prawnego, w tym czy ocena dokonana przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia nie ma cech dowolności, uwzględniając kryteria z art. 365 ust. 2 u.r.p., wytyczające merytoryczne granice oceny.
Analiza pracy egzaminacyjnej Skarżącej oraz uchwały Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, pozwala stwierdzić, że Komisja Egzaminacyjna, oceniając ponownie pracę Skarżącej, nie wykroczyła poza granice określone w przywołanym przepisie. Zaskarżona uchwała zawiera merytoryczną ocenę pracy egzaminacyjnej Skarżącej, zgodną z opiniami dwóch egzaminatorów, którzy wystawili oceny cząstkowe niedostateczne. W uchwale zostały wskazane prawidłowe elementy pracy Skarżącej, jak również błędy w niej zawarte, których charakter i ilość zaważyły jednak o niedostatecznej ocenie z zadania z prawa gospodarczego i negatywnym wyniku egzaminu radcowskiego.
Skarżąca skierowała zatem pozew, sporządzony w ramach zadania egzaminacyjnego, do niewłaściwego sądu, nie zauważając, iż zadanie dotyczy sprawy gospodarczej w rozumieniu przepisów K.p.c. Tymczasem, jak wskazała Komisja Egzaminacyjnej II stopnia, na tle stanu faktycznego opisanego w zadaniu, nie budziło wątpliwości, który sąd jest właściwy, a zagadnienie właściwości sądu wchodzi w zakres podstawowej wiedzy prawnika wyposażonego w wiedzę z zakresu procedury cywilnej.
Komisja Egzaminacyjnej II stopnia uznała również, za egzaminatorami oceniającymi pracę Skarżącej, iż Skarżąca błędnie przyjęła, które działania dłużników z zadania egzaminacyjnego, skutkowały przerwaniem biegu przedawnienia roszczeń o zapłatę należności wynikających z obu faktur będących przedmiotem zadania egzaminacyjnego. Komisja Egzaminacyjnej II stopnia, słusznie zdaniem Sądu uznała, że skutku takiego nie wywołała zapłata przez dłużników kwoty 80.000 zł, ze wskazaniem w dyspozycji przelewu, iż jest to zapłata z obu faktur. Komisja przyjęła, że powyższa zapłata nie stanowiła ze strony dłużników uznania niewłaściwego długu i uzasadniła swoje stanowisko w dość obszernym wywodzie. Komisja, istotnie nie odniosła się wprost do orzecznictwa przywołanego przez Skarżącą w odwołaniu od uchwały I instancji, co Skarżąca podnosi w formie zarzutu, jednak w ocenie Sądu, z wywodu zawartego w zaskarżanej uchwale nie wynika, aby Komisja Egzaminacyjnej II stopnia polemizowała z tym orzecznictwem i nie zgadzała się ze stanowiskiem, że częściowa zapłata długu może stanowić uznanie niewłaściwe zobowiązania skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawnienia roszczeń. Z wyjaśnień Komisji wynika natomiast, że dla skuteczności tzw. uznania niewłaściwego długu przez dłużnika istotnej jest: "(...) aby jego zachowanie mogło uzasadniać przekonanie wierzyciela, że zobowiązany jest świadom swojego obowiązku i że świadczenie na jego rzecz zostanie spełnione. Zatem uzewnętrznione zachowanie dłużnika musi potwierdzać istnienie skonkretyzowane długu". W zadaniu egzaminacyjnym jedna z faktur wystawiona była na kwotę 100.000 zł, druga na kwotą 30.000 zł. Zapłata przez dłużników kwoty 80.000 zł, ze wskazaniem w dyspozycji przelewu, iż jest to zapłata z obu faktur, nie potwierdza istnienia skonkretyzowanego długu, nie wynika bowiem z niej, czy przelew powyższej kwoty dłużnicy traktują jako zapłatę już całości należności wynikających z obu faktur, czy częściową zapłatę długu. Zapłata zatem przez dłużników kwoty 80.000 zł, nie dawała wierzycielowi w zadaniu egzaminacyjnym, przekonania że zobowiązani są świadomi swojego obowiązku i że świadczenie na jego rzecz zostanie spełnione, dlatego też w ocenie Sądu, Komisja prawidłowo przyjęła, że adnotacja w dyspozycji przelewu, iż jest to zapłata z obu faktur, "nie pozwala na przyjęcie, że stanowi ona uznanie niewłaściwe długu", a w konsekwencji, że skutkuje przerwaniem biegu terminu przedawnienia roszczeń. Następstwem tego jest także wadliwe niepowołanie się przez Skarżącą na ustanowioną przez dłużników hipotekę na zabezpieczenie należności wynikającej z jednej z faktur, która to należność uległa już przedawnieniu, w chwili sporządzania przez Skarżącą pozwu w ramach zadania egzaminacyjnego.
Komisja Egzaminacyjnej II stopnia wskazała również na inne drobniejsze nieprawidłowości, z którymi Skarżąca nie polemizuje w skardze i które w ocenie Sądu same w sobie nie przesądzają o ocenie niedostatecznej z zadania z prawa gospodarczego, jednak wobec powyższych istotnych mankamentów wpisują się w te ocenę.
Skarżąca podniosła, że Komisja Egzaminacyjnej II stopnia nie wskazała, żadnego przepisu, z którego wynikałby, wbrew przepisowi art. 187 § 1 pkt 2 K.p.c., obowiązek zawarcia w uzasadnieniu pozwu, również uzasadnienia prawnego. Wskazała również, że zagadnienie przedawnienia roszczenia jest rozpoznawane przez sąd jedynie na zarzut zgłoszony przez stronę przeciwną, dlatego przedstawienie w pozwie argumentacji dotyczącej tej kwestii, stanowiłoby działanie na szkodę klienta.
Komisja podniosła jednak, że: "(...) pozew, jako rozwiązanie zadania egzaminacyjnego był sporządzony w warunkach egzaminu, którego pozytywny wynik uprawnia do wykonywania zawodu radcy prawnego, a zatem poza sferą faktów i dowodów, (...), powinien zawierać uzasadnienie prawne". Dotyczy to również argumentacji na temat przedawnienia, która zdaniem Komisji powinna znaleźć się w sporządzonym pozwie. Sąd całkowicie zgadza się z Komisją, iż podstawowym celem egzaminu radcowskiego jest sprawdzenie wiedzy prawniczej, a także umiejętności argumentacji, brak natomiast uzasadnienia prawnego uniemożliwił weryfikację znajomości przez Skarżącą przepisów prawa oraz umiejętności ich stosowania. Sąd zgadza się również ze stanowiskiem Komisji, że sporządzając pozew w warunkach zadania egzaminacyjnego, Skarżąca mogła wskazać na istotne kwestie oraz mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy na marginesie pracy wskazując dlaczego jej zdaniem nie powinny się one znaleźć w profesjonalnie sporządzonym pozwie. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 364 ust. 1 u.r.p., egzamin radcowski polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu radcowskiego, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Podkreślenia wymaga, że chodzi o zawód zaufania publicznego, cel zatem egzaminu nie ogranicza się do weryfikacji wiedzy/przygotowania prawniczego zdającego, ale jak wynika z przytoczonego przepisu, obejmuje również wyselekcjonowanie osób zdolnych do samodzielnego oraz należytego wykonywania tego zawodu. Precyzyjnie wyraził to Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym powyżej wyroku z 13 lutego 2014 r. stwierdzając, że: "Wychodząc z założeń aksjologicznych ustawy o radcach prawnych, normującej ten zawód zaufania publicznego, niewątpliwie znacznie wyższą wartością, która powinna być braną pod uwagę w pierwszej kolejności przez komisję egzaminacyjną, jest wzgląd, aby wynik egzaminu radcowskiego odpowiadał poziomowi przygotowania prawniczego do wykonywania wspomnianego zawodu, nie zaś, co ma drugorzędne znaczenie, interesowi osoby przystępującej do tego egzaminu, zainteresowanej uzyskaniem wyniku pozytywnego. (...) W postępowaniu dotyczącym ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego obowiązkiem organów administracyjnych jest ochrona interesu publicznego, który w tym wypadku należy rozumieć, jako zapewnienie możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego przez osoby do tego należycie przygotowane."
Z powyższych względów Sąd uznał za niezasadne zarzuty sformułowane w skardze, stwierdzając, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia wydając zaskarżoną uchwałę nie naruszyła art. 365 ust. 2 w związku z art. 123 § 1 pkt 2 K.c. i art. 187 § 1 pkt 2 K.p.c. Z analizy niniejszej sprawy wynika, że zarówno egzaminatorzy, jak i Komisja Egzaminacyjna II stopnia, miała podstawy do przyjęcia, że praca Skarżącej nie spełnia wymogów pozwalających na stwierdzenie, że Skarżąca wykazała się przygotowaniem prawniczym do wykonywania zawodu w sposób należyty i samodzielny.
Sąd, po zbadaniu, czy Komisja Egzaminacyjna II stopnia w niniejszej sprawie dopuściła się uchybień w procesie oceny pracy Skarżącej, nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybieniem takim (mającym istotny wpływ na wynik sprawy), nie jest brak ustosunkowania się przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia do bezpodstawnego, zdaniem Skarżącej, zarzutu sformułowanego w I instancji, niewskazania przez Skarżącą w sporządzonym pozwie numerów PESEL stron. Powyższa kwestia nie miała rozstrzygającego znaczenia w niniejszej sprawie, dlatego brak odniesienia się do niej przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia, nie może wpłynąć na niniejsze rozstrzygnięcie Sądu.
Sąd za niezasadny uznał zarzut pobieżnego i niedokładnego rozpatrzenia materiału dowodowego, jak i niedostatecznego uzasadnienia zaskarżonej uchwały. W ocenie Sądu, Komisja Egzaminacyjna II stopnia, w sposób wyczerpujący przedstawiła swoje stanowisko i powody dla których zgodziła się z opiniami oraz ocenami egzaminatorów oceniających pracę egzaminacyjną Skarżącej. Komisja odniosła się również do argumentacji podniesionej w odwołaniu przez Skarżącą. Pomimo, iż niektóre kwestie nie zostały objęte obszernym wywodem, Sąd jednak nie dopatrzył się pobieżności w ich rozpatrzeniu. Argumentacji Komisji ma spójny i merytorycznie prawidłowy charakter, a uzasadnienie spełnia wymogi zarówno co do przedstawienia i wyjaśnienia stanu faktycznego jak i prawnej analizy sprawy. Dlatego też zdaniem Sądu, bezpodstawne są zarzuty naruszenia art. 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za bezzasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło