VI SA/Wa 4139/24
WyrokWSA w Warszawie2025-06-16
Skład orzekający: Tomasz Sałek, Grzegorz Nowecki, Marek Maliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekazanie przez przewoźnika lotniczego nieprawdziwej informacji API dotyczącej danych pasażerki, polegającej na zamianie imienia i nazwiska, uzasadnia nałożenie kary pieniężnej, a także czy bieg terminu przedawnienia nałożenia takiej kary został zawieszony w okresie stanu zagrożenia epidemicznego związanego z COVID-19?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przekazanie nieprawdziwej informacji API, polegającej na zamianie imienia i nazwiska pasażerki, stanowi naruszenie obowiązku określonego w Prawie lotniczym i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Sąd stwierdził również, że bieg terminu przedawnienia nałożenia kary pieniężnej został zawieszony na mocy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19 w okresie stanu zagrożenia epidemicznego, co oznacza, że kara została nałożona przed upływem terminu przedawnienia. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przewoźnika lotniczego przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego za przekazanie nieprawdziwej informacji API dotyczącej lotu z dnia 24 sierpnia 2019 r. Nieprawdziwość informacji polegała na zamianie imienia i nazwiska pasażerki. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów postępowania, brak możliwości czynnego udziału strony, przedawnienie kary oraz wadliwość wniosku o przekazanie danych API. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Marek Maliński (spr.) Protokolant st. spec. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] (Republika Irlandii) na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 24 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
1 UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 24 września 2024 r. nr [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: "Prezes Urzędu", "organ") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: "k.p.a.) oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2023 r. poz. 2110 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku przewoźnika lotniczego [...] (dalej: Strona", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję z dnia 20 czerwca 2024 r. nr [...]nakładającą na przewoźnika [...]karę pieniężną w wysokości 18 000 złotych w związku z przekazaniem przez przewoźnika nieprawdziwej informacji API dotyczącej lotu z dnia 24 sierpnia 2019 r., nr [...]z [...].
Jak wynika z akt sprawy w dniu 24 października 2019 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w B. wystąpił z wnioskiem do Prezesa Urzędu o wymierzenie kary pieniężnej przewoźnikowi w związku z przekazaniem nieprawdziwej informacji APl za lot nr [...]z [...]w dniu 24 sierpnia 2019 r. W uzasadnieniu wniosku o wymierzenie kary przewoźnikowi wyjaśniono, że w dniu 24 sierpnia 2019 r. przewoźnik przekazał nieprawdziwą informację APl lotu [...]z [...], dotyczącą danych pasażerki F. A. - wskazane nazwisko to A., a powinno być F.. Natomiast jako imię wskazano I., podczas gdy powinno wskazywać A.. Do wniosku o wymierzenie kary załączono wniosek o przekazanie informacji APl, notatkę urzędową dotyczącą zwrotnego potwierdzenia odbioru listu, wydruk otrzymanej informacji, wyciąg z otrzymanej listy APl, wydruk z Zintegrowanego Systemu Ewidencji oraz kopię dokumentu pasażerki.
Prezes Urzędu uwzględnił wyjaśnienia złożone we wniosku Straży Granicznej, w związku z czym stwierdził, że przewoźnik przekazał nieprawdziwą informację API i nałożył – decyzją z dnia 20 czerwca 2024 r. - karę w wysokości 18 000 złotych.
Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Urzędu omówił przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie i wyjaśnił, że materiał dowodowy zebrany w toku postępowania w I instancji wskazuje, że w związku z lotem z dnia 24 sierpnia 2019 r., nr [...]z [...], przewoźnik, wbrew obowiązkowi określonemu w art. 202a ustawy Prawo lotnicze, przekazał nieprawdziwe informacje w zakresie danych pasażerki F. A. - wskazane nazwisko to A., a powinno być F.. Z tego względu zachodziły przesłanki do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej.
Odpowiadając na zarzut uniemożliwienia stronie odniesienia się do zebranego materiału dowodowego, organ zauważył, że pismem z dnia 10 maja 2024 r. Prezes Urzędu poinformował Stronę o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w terminie 5 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Pismo zostało odebrane przez Stronę w dniu 29 maja 2024 r., wobec czego powyższy termin upłynął z dniem 3 czerwca 2024 r. Zaskarżona decyzja została wydana w dniu 20 czerwca 2024 r., z czego wynika, że Strona – zdaniem organu - miała faktyczną możliwość zapoznania się z zebranymi dowodami i wypowiedzenia się co do nich przed wydaniem decyzji.
Odnosząc się do zarzutu o konieczności odmowy wszczęcia postępowania bądź jego umorzenia, ze względu na otrzymanie wniosku względem podmiotu [...] (Ltd), Prezesa Urzędu stwierdził, że zachodzi tożsamość podmiotowa pomiędzy [...]z siedzibą w D., do którego skierowana jest decyzja Prezesa Urzędu z dnia 20 czerwca 2024 r., a [...]. z siedzibą w D., którego dotyczy wniosek o nałożenie kary. Zgodnie z zaświadczeniem z dnia 15 września 2016 r. (Certificate of Incorporation On Conversion To A Designated Activity Company) z rejestru spółek irlandzkich prowadzonym przez Urząd Rejestracji Przedsiębiorstw (CRO) wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym, spółka [...]uprzednio zarejestrowana była jako Limited Company (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) a z tym dniem, na mocy nowej ustawy o spółkach (Companies Act 2014), została przekształcona (converted) w spółkę typu Designated Acitivity Company. W powyższym dokumencie ujawnione jest – zdaniem organu - przekształcenie spółki, przy czym zmiany są dokonywane przez cały czas pod tym samym numerem certyfikatu [...] (odpowiednik polskiego numeru KRS). Poparciem tego są również dane z prowadzonej przez Komisję UE bazy ACOL (Air Carriers Operating Licences).
Zdaniem Prezesa Urzędu informacja na temat przewoźnika [...]zamieszczona w bazie ACOL wskazuje na to, że dokonał on zmiany w zakresie nazwy ponieważ w ramach zmiany w rubryce changes wskazano na "name" tj. nazwę spółki - co świadczy o tożsamości organizacyjnej, przy zachowaniu tożsamości numeru w rejestrze spółek CRO. Co więcej, z pozostałych dokumentów powszechnie dostępnych na stronie internetowej [...] (w szczególności ze statutu "Constitution of Ryanair Designated Company - Memorandum of Association") wynika, iż przekształcenie [...]na [...]nastąpiło w związku ze zmianami w prawie irlandzkim i przewidzianego w nowym prawie spółek 2014 (Companies Act 2014) obowiązku konwersji dotychczasowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością (private limited companies) na wybrany typ spółki LTD lub DAC. Zdaniem Prezesa Urzędu ze wspomnianego statutu wynika, że [...], spółka została przekształcona i zarejestrowana zgodnie z trybem przewidzianym w Części 16 nowego prawa o spółkach 2014 r. (Companies Act 2014).
Zgodnie z ogólnodostępną treścią Companies Act 2014 w jej Części 16 (Part 16) uregulowano powstanie spółki typu DAC (Designated Activity Company). Co istotne, jak stanowi pkt 63 w motywie (12) ponowna rejestracja istniejącej spółki jako spółki DAC zgodnie z rozdziałem 6, nie ma wpływu na żadne prawa ani obowiązki spółki lub postępowania sądowe prowadzone przez Spółkę lub przeciwko Spółce. Jak stanowi przy tym pkt 1285 motyw (9) ponowna rejestracja (re-registration) spółki na inny typ spółki zgodnie z tym rozdziałem nie ma wpływu na żadne prawa ani obowiązki spółki lub postępowania sądowe prowadzone przez Spółkę lub przeciwko Spółce. Dodatkowo, niezwykle istotnym czynnikiem potwierdzającym ciągłość prowadzonej działalności przez [...]oraz [...]jest – w ocenie organu - zachowanie kodu identyfikacyjnego linii lotniczej nadanego przez lATA (International Air Transport Association), czyli Międzynarodowe Stowarzyszenie Transportu Lotniczego.
W konsekwencji organ uznał, że spółka [...]jest kontynuacją działalności prowadzonej uprzednio przez przewoźnika lotniczego jako [...]., a nie podmiotem w sensie prawnym i faktycznym całkowicie odrębnym.
Prezes Urzędu odnosząc się do zarzutu dotyczącego wadliwości wniosku o przekazanie danych APl, podkreślił, że we wniosku o ukaranie przewoźnika Komendant Placówki Straży Granicznej w B. wyjaśnił, że wystąpienie z wnioskiem o przekazywanie informacji APl było konieczne w celu usprawnienia kontroli granicznej, tj. wszystkich działań podejmowanych na granicy w odpowiedzi na zamiar przekroczenia tej granicy lub na akt jej przekroczenia. W skład kontroli granicznej wchodzą m.in. działania dotyczące odprawy granicznej, tj. czynności kontrolnych przeprowadzanych na przejściach granicznych na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen). Straż Graniczna ma obowiązek sprawdzania w dostępnych bazach danych pasażerów zgłaszających się do odprawy granicznej. Wykorzystanie wyprzedzających informacji APl, pod warunkiem, że są one poprawne, tj. pełne i prawdziwe, przyczynia się do usprawnienia odprawy granicznej, poprzez wcześniejsze sprawdzenie danych pasażerów w bazach poszukiwawczych, wobec których dokonano odpowiednich wpisów w celu zatrzymania, ustalenia miejsca pobytu lub z innych przyczyn. Zdaniem Prezesa Urzędu dokonywanie tych sprawdzeń z wyprzedzeniem, na podstawie danych uzyskanych z informacji APl przesłanej przez przewoźnika, pozwala przygotować się do odprawy pasażerów, a więc usprawnić kontrolę graniczną poprzez odpowiednią dyslokację posiadanych sił i środków, a co za tym idzie pozwala na lepsze ich wykorzystanie i przyśpieszenie całej procedury i postępowania. Bazy danych, z których korzysta Straż Graniczna podczas odprawy granicznej opierają swoje sprawdzenia ściśle o dane przekazane przez przewoźnika lotniczego. Organ następnie stwierdził, że brak danych oraz dane nierzetelne pozbawiają Straż Graniczną możliwości identyfikacji potencjalnych zagrożeń ze strony osób przekraczających granicę zewnętrzną oraz uniemożliwiają zapewnienie bezpieczeństwa nie tylko w Polsce, ale również w całej strefie Schengen. Ponadto pojawia się konieczność dokonania dodatkowych sprawdzeń związanych z brakiem możliwości identyfikacji dokumentów, co wpływa na wydłużenie czasu kontroli.
Zdaniem Prezesa Urzędu nie zachodzą określone w art. 189f k.p.a. przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Mając na względzie wpływ, jaki ma przesłanie wadliwej informacji API na zwalczanie nielegalnej migracji i organizację kontroli granicznej, na co wskazują wyjaśnienia Komendanta Placówki Straży Granicznej w B., nie można stwierdzić, że waga naruszenia przepisów jest znikoma. Za to samo zachowanie przewoźnik nie został również ukarany karą pieniężną przez inny uprawniony organ administracji publicznej, ani nie został prawomocnie ukarany za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, nie był również prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Aby spełniać swą rolę, informacja API musi być przekazana przed dotarciem lotu do celu, tak, aby pozwolić Straży Granicznej na odpowiednią organizację kontroli granicznej. Z tego względu ani usunięcie naruszenia prawa post factum, ani powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, o których mowa w art. 189f ust. 2 Kpa, nie pozwoli na spełnienie celów, dla których została nałożona administracyjna kara pieniężna.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, [...]wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji ewentualnie ich uchylenie i umorzenie postępowania oraz o zwrot kosztów postępowania.
Skarżący podniósł zarzut naruszenia:
przepisów postępowania, tj.
- art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 28 i 29 k.p.a. oraz art. 61 § 1 k.p.a
poprzez brak wydania przez organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, podczas gdy podmiot, wobec którego Komendant Placówki Straży Granicznej w B. wniósł wniosek o wymierzenie kary pieniężnej, nie istniał już w dniu złożenia tego wniosku, a zatem zaistniała przesłanka jakichkolwiek innych przyczyn dla których postępowanie nie może być wszczęte, co winno skutkować wydaniem przez organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania,
- art. 28, 29 i 30 § 1 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. oraz w zw. z art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a poprzez wszczęcie postępowania wobec podmiotu nieposiadającego - zarówno w dniu sporządzenia wniosku o wszczęcie postępowania jak i w dniu jego wszczęcia - zdolności prawnej (podmiot nieistniejący), tj. wobec [...], a następnie poprzez brak umorzenia postępowania w całości z uwagi na jego bezprzedmiotowość, co skutkowało wydaniem decyzji wobec podmiotu nieposiadającego zdolności prawnej, a tym samym winno skutkować stwierdzeniem nieważności wydanej decyzji,
2. art. 189g § 1 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomimo że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, z uwagi na przedawnienie prawa do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej z uwagi na upływ 5 lat od dnia wykonania przez Skarżącego lotu będącego przedmiotem tego postępowania, tj. po upływie 5 lat od dnia naruszenia prawa, co powinno prowadzić do wydania decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji wydanej w pierwszej instancji w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i umorzenia postępowania z urzędu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.;
3. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomimo braku zapewnienia czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania i braku wezwania strony do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych w siedmiodniowym terminie na etapie obu instancji, w szczególności mając na uwadze fakt, że:
- na etapie I instancji organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 21 czerwca 2024 r., Skarżąca miała możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym dopiero w dniu 11 czerwca 2024 r. (tj. po upływie 5-dniowego terminu na zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym, który to rozpoczął bieg w dniu 29 maja 2024 r.), zaś już kilka dni później – 20 czerwca 2024 r. - organ wydał decyzję w sprawie, co powoduje, że decyzja została wydana bez zapewnienia Stronie prawa do wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie,
- na etapie II instancji organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 27 września 2024 r., podczas gdy już w dniu 24 września 2024 r. organ wydał decyzję administracyjną - pomimo otwartego terminu na załatwienie sprawy, bez zapewnienia Stronie prawa do wypowiedzenia się w zakreślonym przez organ terminie,
czym w sposób rażący pozbawił Stronę prawa do oceny zgromadzonego materiału dowodowego i kontroli poczynionych przez organ ustaleń, co miało wpływ na treść decyzji, gdyż okoliczności faktyczne które ustalał organ nie mogły zostać uznane za udowodnione, zgodnie z treścią art. 81 k.p.a.;
4. art. 202a ust. 3 ustawy Prawo lotnicze w zw. z art. 209u ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo lotnicze w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszej instancji pomimo dokonania błędnej wykładni i uznania, że przekazanie informacji o imieniu i nazwisku pasażera F. A. w odmiennej niż żądana kolejności prezentacji danych uzasadnia stwierdzenie, że przekazana informacja jest nieprawdziwa, pomimo faktu, że ustawa nie wskazuje w jakiej kolejności ma nastąpić przekazanie informacji o imieniu i nazwisku pasażera, z uwagi na wskazany spójnik "oraz" i ich łączne wskazanie w punkcie pierwszym art. 202a ust. 3 ustawy prawo lotnicze.
Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów:
wydruku z irlandzkiego rejestru przedsiębiorców dla spółki [...], wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski,
-fakt podlegający stwierdzeniu - wykreślenie spółki [...]i powstanie nowego podmiotu [...], odrębność prawna pomiędzy spółkami [...]i [...], brak przymiotu strony dla spółki [...], brak istnienia podmiotu [...]zarówno w dniu sporządzenia wniosku o wymierzenie kary pieniężnej jak i w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji w obu instancjach,
wydruku z serwisu https://www.companyformations.ie/blog/difference-between-ltd-dac- company-in-ireland/ wraz z tłumaczeniem maszynowym
- fakt podlegajgcy stwierdzeniu - różnice między pomiędzy irlandzkimi spółkami w formie Limited (LTD) a Designated Activity Company (DAC), skierowanie wniosku o wszczęcie postępowania przeciwko [...], brak przymiotu strony pozwanej dla spółki [...],
wydruku ze strony internetowej organu https://www.ulc.gov.pl/pl/prawa- pasazera/adresy-przewoznikow
-fakt podlegający stwierdzeniu - posiadanie przez organ wiedzy o braku istnienia podmiotu wykonującego przewozy lotnicze na terenie Rzeczpospolitej pod nazwą [...]., świadomość Organu o wykonywaniu lotów oznaczonych kodem "FR" oraz "RYR" nadanym przez organizacje lotnicze lATA oraz ICAO przez przewoźnika [...]
W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął i uzasadnił wskazane zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Prezes ULC wniósł o o dopuszczenie dowodów uzupełniających z dokumentów: zaświadczenia z dnia 15 września 2016 r. z rejestru spółek irlandzkich prowadzonego przez Urząd Rejestracji Przedsiębiorstw (CRO) wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym, zrzutu ekranu ze strony internetowej krajowego rejestru spółek irlandzkich (CRO) oraz danych z prowadzonej przez Komisję UE bazy ACOL (Air Carriers Operating Licences) – na okoliczność tożsamości podmiotowej przewoźnika lotniczego [...], dawniej [...].
Skarżący w swym piśmie procesowym z dnia 10 czerwca 2025 r., w uzupełnieniu dotychczasowego stanowiska, wniósł o zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji, wprowadzony w brzmieniu przewidzianym przez art. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 r., poz. 568) jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, w szczególności w zakresie w jakim ww. przepis wprowadza okres zawieszenia biegu przedawnienia na czas nieokreślony, z jednoczesnym dopuszczeniem możliwości modyfikacji tego okresu rozporządzeniem, tj. aktem normatywnym niższego rzędu niż ustawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 16 czerwca 2025 r. postanowił: 1) oddalić wniosek o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, 2) oddalić wnioski dowodowe zawarte w skardze i odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Materialoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 209u ust. 1 pkt 2 Prawa lotniczego, zgodnie z którym przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wykonywania przewozu lotniczego, który wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 202a, przekazał informację nieprawdziwą - podlega karze pieniężnej w wysokości 18 000 zł za każdy lot, w którym przekazał informację nieprawdziwą. Stosownie zaś do treści art. 209u ust. 2 Prawa lotniczego, kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, Prezes ULC wymierza na uzasadniony wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej przez pasażerów statku powietrznego. Do wniosku tego komendant dołącza akta sprawy wraz z niezbędnymi dowodami. Karę pieniężną, o której mowa m.in. w art. 209u, nakłada Prezes ULC, w drodze decyzji administracyjnej (art. 209w ust. 1 Prawa lotniczego).
Przepis art. 202a ust. 1 Prawa lotniczego stanowi, że przewoźnik lotniczy, który wykonuje loty międzynarodowe pasażerskie do lub z Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany do przekazywania informacji dotyczącej pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, który będzie lądował na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie zaś do treści ust. 2 art. 202a powołanej ustawy obowiązku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się do lotów pasażerskich między Rzeczpospolitą Polską a innym państwem członkowskim Unii Europejskiej oraz między Rzeczpospolitą Polską a państwem trzecim traktowanym na równi z państwami Unii Europejskiej na podstawie umowy w sprawie włączenia tego państwa we wdrożenie, stosowanie i rozwój dorobku z Schengen.
W art. 202a ust. 3 Prawa lotniczego ustawodawca określił, że informacja przekazywana przez przewoźnika lotniczego obejmuje następujące dane: 1) imię lub imiona oraz nazwisko w pełnym brzmieniu; 2) datę urodzenia; 3) numer i rodzaj dokumentu podróży; 4) obywatelstwo; 5) nazwę przejścia granicznego, w którym nastąpi przekroczenie granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej; 6) numer lotu; 7) datę i czas startu i lądowania statku powietrznego; 8) liczbę pasażerów statku powietrznego; 9) lotnisko wejścia pasażera na pokład statku powietrznego w celu odbycia lotu. Informacja, o której mowa w przywołanych przepisach, jest przekazywana przez przewoźnika lotniczego na wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej przez pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, przy czym komendant ten występuje z wnioskiem, w przypadku gdy jest to konieczne do zwalczania nielegalnej migracji lub usprawnienia kontroli granicznej (art. 202a ust. 4 Prawa lotniczego).
Przewidziany w Prawie lotniczym obowiązek przewoźników w zakresie przekazywania danych pasażerów, został ustanowiony w wyniku implementacji dyrektywy Rady 2004/82/WE 29 kwietnia 2004 r. w sprawie zobowiązania przewoźników do przekazywania danych pasażerów (Dz.Urz.UE.L.2004.261.24). Zakres danych o których mowa w Prawie lotniczym, objętych obowiązkiem informacyjnym pokrywa się z informacjami wskazanymi w dyrektywie 2004/82. Nieprzekazanie chociażby jednego z elementów informacji, skutkuje sankcjami finansowymi nakładanymi na przewoźników lotniczych. Wynika to z motywu 1 dyrektywy 2004/82/WE, w którym wskazano, że w celu skutecznego zwalczania nielegalnej imigracji i polepszenia kontroli granicznej niezbędne jest wprowadzenie przez wszystkie Państwa Członkowskie przepisów ustanawiających zobowiązania przewoźników przywożących pasażerów na terytorium Państw Członkowskich drogą powietrzną. W myśl art. 3 ust. 1 dyrektywy 2004/82/WE Państwa Członkowskie podejmują niezbędne kroki do ustanowienia zobowiązania dla przewoźników do przesyłania na wniosek organów odpowiedzialnych za przeprowadzanie kontroli osób na granicach zewnętrznych, przed końcem kontroli, informacji dotyczących pasażerów, których będą wprowadzać przez autoryzowane przejścia graniczne, przez które te osoby wchodzą na terytorium Państwa Członkowskiego, wskazując jednocześnie zakres przekazywanych informacji (art. 3 ust. 2), który jest tożsamy z tym, jaki polski ustawodawca określił w art. 202a ust. 3 ustawy Prawo lotnicze. W dyrektywie zobowiązano też Państwa Członkowskie do podjęcia niezbędnych środków, aby nałożyć sankcje na przewoźników, którzy, w wyniku błędu, nie przesłali danych lub przesłali dane niepełne lub fałszywe, a podejmowane środki powinny zapewnić, że nakładane sankcje są odstraszające, skuteczne i proporcjonalne (art. 4 ust. 1).
W ocenie Sądu, Prezes ULC zasadnie uznał, że przewoźnik wbrew obowiązkowi określonemu w art. 202a Prawa lotniczego, przekazał nieprawdziwe informacje API za lot z dnia 24 sierpnia 2019 r., nr [...]z [...], co do danych dotyczących pasażerki F. A. - nastąpiła zamiana imienia z nazwiskiem. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ stwierdził, że powyższe okoliczności zostały w tej sprawie ustalone, na podstawie dokumentów załączonych do wniosku Komendanta Placówki Straży Granicznej w B.. Tak ustalonego stanu faktycznego przewoźnik skutecznie nie zakwestionował.
Sąd nie podziela zarzutu, że Skarżący nie może podlegać odpowiedzialności administracyjnej, bowiem art. 202a ust. 3 Prawa lotniczego nie daje podstaw do przyjęcia, że informacją nieprawdziwą jest podanie przez przewoźnika imienia i nazwiska ww. pasażerki w odmiennej kolejności niż przyjął organ.
Wbrew wywodom skargi w art. 202a ust. 3 pkt 1 Prawa lotniczego wskazano, że informacja przekazywana przez przewoźnika lotniczego obejmuje imię lub imiona oraz nazwisko w pełnym brzmieniu. Kolejność przedstawienia tych danych przez przewoźnika wynika więc bezpośrednio w powołanego art. 202a ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, a nie specyfiki języka polskiego. Z przepisem tym koresponduje wzór wniosku o przekazanie informacji API kierowanego przez Komendanta Placówki Straży Granicznej do przewoźników lotniczych, w tym do Skarżącego stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 października 2012 r. w sprawie wymagań technicznych i organizacyjnych dotyczących przekazywania Straży Granicznej informacji przez przewoźników lotniczych (Dz.U. z 2012 r. poz.1249). Ponadto - w ocenie Sądu - niezachowanie wskazanej przez ustawodawcę kolejności danych, z uwagi na różnorodność imion i nazwisk, może doprowadzić do błędów w identyfikacji pasażera. Podkreślenia wymaga, że imiona i nazwiska obcego pochodzenia mogą okazać się niełatwe do rozkodowania i znaczna ich część nie pozwoli na prawidłową identyfikację imion i nazwisk pasażerów, jeżeli nie zostanie zachowana kolejność danych określona w ustawie.
Zdaniem Sądu, rzetelnie przekazana informacja API, tj. obejmująca swoim zakresem wszystkie dane oraz ich kolejność ma również zasadnicze znaczenie dla prowadzonej kontroli przez funkcjonariuszy Straży Granicznej. Skoro do systemu wprowadzone są określone dane, które różnią się od danych rzeczywistych, to owa różnica może stanowić istotną przeszkodę w prawidłowym przeprowadzeniu kontroli (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia: 24 października 2024 r. sygn. VI SA/Wa 1876/24, z 7 października 2024 sygn. VI SA/Wa 2382/24 i z 18 listopada 2024 r. sygn. VI SA/Wa 2258/24).
Skargę w niniejszej sprawie złożył [...]. Skarżona decyzja jak i pierwsza decyzja Prezesa została wydana na rzecz [...], natomiast wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej w B. dotyczył [...]. Jednakże, według danych zawartych w przedstawionym przez Skarżącego wypisie z Irlandzkiego Rejestru Przedsiębiorców, poprzednia nazwa tej spółki to: [...]. Ponadto z wyjaśnień Przewoźnika i dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że [...]to poprzednia firma Skarżącego. [...]został przekształcony w [...]. Wobec przekształcenia osoby prawnej w inną osobę prawną zachodzi zatem tożsamość podmiotowa Strony, z tego względu wszczęcie postępowania w związku z wnioskiem Komendanta Placówki Straży Granicznej w B., który dotyczył [...] nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a tym bardziej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji. W niniejszej sprawie Sąd nie widzi zatem podstaw, by uznać, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się wobec podmiotu niebędącego stroną w sprawie, co oznacza, że zarzuty skargi w tym zakresie są niezasadne.
Sąd stwierdza, że upływ czasu, który nastąpił między naruszeniem obowiązku przez Skarżącego (24 sierpnia 2019 r.) a nałożeniem kary za to naruszenie ostateczną decyzją administracyjną (24 września 2024 r.) nie stanowił przeszkody w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 189g § 1 k.p.a., administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Przepisu § 1 nie stosuje się do spraw, w przypadku których przepisy odrębne przewidują termin, po upływie którego nie można wszcząć postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub stwierdzenia naruszenia prawa, w następstwie którego może być nałożona administracyjna kara pieniężna (§ 2 powołanego artykułu).
Zdaniem Sądu, w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy nie doszło do określonego w art. 189g § 1 k.p.a. przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Termin przedawnienia nałożenia tej kary biegł od dnia naruszenia art. 202a Prawa lotniczego przez Skarżącego, czyli od 24 sierpnia 2019 r. Jednakże bieg tego terminu był zawieszony na mocy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID. Przepis ten stanowił, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Powołany przepis uzyskał takie brzmienie na podstawie art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568, dalej: "ustawa COVID-19"). Ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem uchwalenia - tj. z dniem 31 marca 2020 r. - odnosiła się jednak do już istniejącego stanu zagrożenia epidemicznego, który swoją kwalifikację prawną uzyskał wcześniej. Ogłoszenie stanu zagrożenia epidemicznego nastąpiło bowiem z dniem 14 marca 2020 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 433). Art. 15zzr ustawy COVID-19 został uchylony z dniem 16 maja 2020 r. przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Stosownie do treści art. 68 ust. 6 tej ustawy zmieniającej, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzr ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się lub został wstrzymany na podstawie art. 15zzr tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Powołana ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 16 maja 2020 r.
Podsumowując, przewidziane przepisami prawa administracyjnego terminy przedawnienia (w tym przewidziany w art. 189g § 1 k.p.a.) nie rozpoczynały się w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. (włącznie), a rozpoczęte ulegały zawieszeniu na ten okres. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło zatem na 71 dni i z woli ustawodawcy o ten właśnie okres czasu ów termin został wydłużony. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia: 3 lipca 2024 r. sygn. akt II GSK 2387/23, 23 maja 2024 r. sygn. akt II GSK 1928/23, 21 marca 2024 r. sygn. akt II GSK 2040/21, 23 stycznia 2024 r. sygn. akt II GSK 771/23, a Sąd w składzie orzekającym w pełni go akceptuje.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy decyzja organu odwoławczego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, wydana została 24 września 2024 r., zatem miało to miejsce jeszcze przed upływem terminu przedawnienia karalności deliktu administracyjnego, który na mocy powyższych uregulowań uległ wydłużeniu do 3 listopada 2024 r. Uwzględniając zawieszenie terminu biegu przedawnienia kompetencji orzeczniczej kontrolowanego organu w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r., na podstawie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, ostateczne rozstrzygnięcie co do istoty sprawy nałożenia kary pieniężnej, nastąpiło zatem przed upływem pięciu lat od stwierdzonego nim naruszenia prawa.
Wymaga podkreślenia, że zawieszenie biegu przewidzianego przepisami prawa administracyjnego terminu przedawnienia było jednym ze środków zapobieżenia negatywnym skutkom zaistnienia sytuacji nadzwyczajnej, jaką było zagrożenie epidemiczne SARS-CoV-2. Środek ten był stosowany do już istniejącego - bo ogłoszonego wcześniej - stanu zagrożenia epidemicznego, który w znaczeniu prawnym obowiązywał w określonych ramach czasowych. Normatywne skutki zastosowanego środka zapobiegawczego odnoszą się zatem do całego okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i nie oznacza to w tym przypadku wstecznego działania prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2024 r. sygn. akt II GSK 771/23).
Wyjaśnienia wymaga, że Trybunał Konstytucyjny w powołanym przez Skarżącego wyroku z dnia 12 grudnia 2023 r. sygn. akt P 12/22, stwierdził, że art. 15zzr1 ust. 1 ustawy COVID-19 (Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten miał następujące brzmienie: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu nie biegnie przedawnienie karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe" i nie miał zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Zastosowanie w niniejszej sprawie miał natomiast art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, odnoszący się do terminów prawa administracyjnego, za jaki należy uznać termin przedawnienia wynikający z art. 189g § 1 K.p.a. Jak wcześniej wskazano, zgodnie z powołanym art. 15zzr ust. 1 pkt 3 "w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres". Już choćby z tego względu bezzasadne byłoby umorzenie postępowania administracyjnego w związku z ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Dodatkowo wskazać jednak należy, że w ocenie Trybunału ar. 15zzr1 ust. 1 ustawy COVID-19 godził w zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa m.in. z tego powodu, że nie został wprowadzony w marcu 2020 r., czyli w początkowym okresie pandemii (który w sposób bezprecedensowy wpłynął na dezorganizację życia publicznego), lecz dopiero po upływie piętnastu miesięcy od wystąpienia epidemii na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, o ile w marcu i kwietniu 2020 r. – czyli w początkowym okresie pandemii COVID-19 – faktycznie występowały problemy z efektywnym funkcjonowaniem organów państwa (co stanowi fakt notoryjny), o tyle postępowania karne były zasadniczo kontynuowane przez cały czas jej dotychczasowego trwania. Stąd też wejście w życie tak daleko idącej normy prawnej – piętnaście miesięcy po ogłoszeniu stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie stanu epidemii – zawieszającej wprost instytucję przedawnienia w prawie karnym, musi być uznane za nieproporcjonalne i sprzeczne z art. 2 Konstytucji. Tymczasem znajdujący zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. wszedł w życie już 31 marca 2020 r. i obowiązywał jedynie do 16 maja 2020 r. Z powołanych względów sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 189g § 1 k.p.a. i wydania zaskarżonej decyzji w warunkach przedawnienia, okazał się bezzasadny.
Wskazania przy tym wymaga, że błędne jest przekonanie Skarżącego, że za datę wydania skarżonej decyzji powinien być uznany dzień jej doręczenia. Wydanie, ogłoszenie i doręczenie aktu to bowiem trzy odrębne czynności podejmowane w toku postępowania, które ustawodawca wyraźnie rozróżnia i z którymi łączy różne skutki tak procesowe, jak i materialne (p. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2013 r. sygn. akt I OPS 6/13). Na marginesie jedynie należy zauważyć, że w realiach niniejszej sprawy także samo doręczenie zaskarżonej decyzji miało miejsce 10 października 2024 r., a więc jeszcze przed upływem terminu przedawnienia karalności deliktu administracyjnego, który przypadał na dzień 3 listopada 2024 r.
Z kolei powoływane w skardze i w piśmie procesowym z dnia 10 czerwca 2025 r., wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego dotyczące problematyki przedawnienia zostały wydane w odmiennych stanach faktycznych i prawnych, choć zaistniałych w związku z pandemią COVID-19.
W związku z przedstawioną powyżej argumentacją Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zadania pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w trybie art. 193 Konstytucji o zbadanie czy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, wprowadzony w brzmieniu przewidzianym przez art. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020.568) jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
Do uchylenia zaskarżonej decyzji nie mógł doprowadzić także zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Podnosząc ten zarzut Skarżący nie wykazał, że przypisywane organowi naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co jest wymagane w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W szczególności nie podał jakie konkretnie - dotychczas nieznane okoliczności lub dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy - mogłyby zostać przez Skarżącego skutecznie zgłoszone przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu Prezes ULC w zaskarżonej decyzji, prawidłowo stwierdził, że przewoźnik wbrew obowiązkowi określonemu w art. 202a Prawa lotniczego, przekazał nieprawdziwą informację API dotyczącą lotu z dnia 24 sierpnia 2019 r., nr [...]z [...].
Sąd podziela stanowisko organu o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za przekazanie niepełnej informacji API na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Sądu, Prezes ULC w sposób uprawniony stwierdził, że waga stwierdzonego naruszenia prawa przez Skarżącą nie była znikoma, trafnie powołując się na cele wprowadzenia obowiązku przekazywania informacji API, a przede wszystkim kwestię usprawnienia kontroli granicznej. Stwierdzone w tej sprawie naruszenie prawa nie miało charakteru znikomego, ponieważ przekazanie Służbie Granicznej niepełnych informacji o danych identyfikujących pasażerów mogło wywołać następstwa sprzeczne z celami, dla realizacji których owe obowiązki przewoźników w zakresie przekazywania danych pasażerów, zostały ustanowione. Przekonująco organ wskazał przy tym na wpływ, jaki ma przesłanie niepełnych informacji API na zwalczanie nielegalnej migracji i organizację kontroli granicznej, na co wskazują wyjaśnienia Komendanta Placówki Straży Granicznej zawarte we wniosku o wymierzenie Przewoźnikowi kary pieniężnej. Sądowi jest przy tym z urzędu wiadomym (w związku z innymi rozpoznanymi już w WSA w Warszawie sprawami ze skarg przewoźnika na decyzje Prezesa ULC w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych za naruszenie obowiązku przekazywania informacji API), że nieprzekazanie bądź przekazanie Straży Granicznej nieprawdziwych, czy też niepełnych informacji API nie było zdarzeniem o charakterze jednostkowym.
Zawarte w skardze i w odpowiedzi na skargę wnioski o dopuszczenie dowodów w postępowaniu sądowym nie zostały przez Sąd uwzględnione, zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego prowadzonego ewentualnie przez sąd na tej podstawie nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Z tego punktu widzenia uwzględnienie wniosków dowodowych, nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał możliwość dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję nie stwierdził również uchybień w zakresie stosowania przez organy przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło