VI SA/Wa 414/08

WyrokWSA w Warszawie2008-05-06

Skład orzekający: Jolanta Królikowska - Przewłoka, Halina Emilia Święcicka, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, zawieszając certyfikat ośrodka szkolenia lotniczego w związku z wypadkiem lotniczym, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę czynnego udziału strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego prawidłowo zawiesił certyfikat ośrodka szkolenia lotniczego. Organ miał prawo odstąpić od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu na podstawie art. 10 § 2 KPA ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, co zostało odnotowane w aktach sprawy. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego ani dowolności w działaniu organu, uznając, że sprawę wyjaśniono zgodnie z wymogami prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi O. Sp. z o.o. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, która uchyliła decyzję o cofnięciu certyfikatu ATOC dla ośrodka szkolenia lotniczego i zamiast tego zawiesiła certyfikat. Zawieszenie nastąpiło w związku ze śmiertelnym wypadkiem lotniczym podczas szkolenia, prowadzonym śledztwem przez prokuraturę oraz badaniem przez Państwową Komisję Badania Wypadków Lotniczych. Skarżąca spółka zarzucała organowi naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady czynnego udziału strony oraz brak przeprowadzenia właściwego postępowania wyjaśniającego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2008 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie certyfikatu wydanego dla ośrodka szkolenia lotniczego oddala skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] działając na podstawie art.138 § 1 pkt 2 i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), oraz na podstawie art. 161 ust. 4, art. 162 ust.4 , art. 21 ust. 2 pkt 2,3,5, ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2006 r. Nr 100, poz. 696 z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania"O. Sp. z o.o., na zasadzie art.138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktu pierwszego w zakresie cofnięcia Certyfikatu ATOC [...] wydanego w dniu [...] maja 2007 r. dla Ośrodka Szkolenia Lotniczego "O. Sp. z o.o. ul.L., i orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, iż zawiesił Certyfikat ATOC [...] wydany dla w/w oraz określił, że okres zawieszenia Certyfikatu ATOC [...] związany jest z prowadzeniem śledztwa przez Prokuraturę Rejonową W. w sprawie nieumyślnego spowodowania śmierci i badaniem prowadzonym przez Państwową Komisję Badania Wypadków Lotniczych. Organ stwierdził, że po uzyskaniu raportu końcowego z Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych i dokumentów z Prokuratury Rejonowej Prezes ULC podejmie decyzję w sprawie Certyfikatu ATOC [...]. W pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, to jest w zakresie punktu drugiego wskazując, że decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Ustalono, że organ wszczął postępowanie z urzędu w związku z wypadkiem lotniczym ze skutkiem śmiertelnym, jaki miał miejsce w dniu [...] lipca 2007 roku w miejscowości M. a także w związku z pismem Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych z dnia [...] lipca 2007 roku. Wskazano, że w związku ze zdarzeniem badania podjęła Państwowa Komisja Badania Wypadków Lotniczych. W raporcie wstępnym Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych przekazanym organowi w trybie art.135 ust. 7 ustawy prawo lotnicze, wydane zostały zalecenia profilaktyczne które obejmowały: - podjęcie decyzji w sprawie dalszej działalności szkoleniowej prowadzonej przez firmę "O. Sp. z o.o. - pilne sformułowanie zaleceń bezpieczeństwa dla O. [...]. Raport wstępny Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych wskazywał, że O. [...] sp. z o.o. w M. nie spełnił wymagań dotyczących procesu szkolenia skoczka spadochronowego (PJ) określonych dla ośrodków szkolenia lotniczego w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 września 2003 r. w sprawie licencjonowania personelu lotniczego (Dz.U. 2003 r. nr 165, poz. 1603 z późn. zm.) w szczególności w § 11 ust.1 pkt 1 lit. b, pkt 2 i pkt 4. Zdaniem O. Sp. z o.o. nie ma zdolności do bezpiecznego wykonywania działalności lotniczej w zakresie szkolenia personelu lotniczego. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wydał w dniu [...] sierpnia 2007 roku. Decyzję nr [...] o cofnięciu Certyfikatu ATOC [...] dla O. Sp. z o.o. Pismem z dnia 24 lipca 2007 roku Kierownik Szkolenia O. skierował do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego informację i oświadczenie, że w związku z zaistniałym w dniu [...] lipca 2007 roku wypadkiem śmiertelnym ucznia - skoczka [...] na lotnisku w M., do chwili zakończenia pracy Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych i wydania raportu końcowego, zawiesza szkolenie spadochronowe i wykonywanie skoków szkolnych w ośrodku szkolenia spadochronowego na podstawie certyfikatu ATOC-[...]. Prezes Urzędu jako organ II instancji przeanalizował całokształt materiału dowodowego w myśl art.77 i art. 80 kpa. a zgodnie z art. 7 i 77 kpa prowadził postępowanie i podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia przedmiotowej sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W skardze na ww. decyzję zarzucono: 1) naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez pominięcie części materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, mimo jego istotnego znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia, w szczególności pominiecie faktu oddelegowania do szkolenia lotniczego instruktora z uprawnieniami, który osobiście wpisał uczniów skoczków na listę załadowczą dopuszczając do oddania pierwszego skoku trzech uczniów; 2) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niepodejmowanie przez organ administracji kroków koniecznych dla wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pominięcie podczas ustalenia wyjaśnień złożonych przez stronę w piśmie z dnia 5 listopada 2007 r., 3) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na stwierdzeniu, że do szkolenia została dopuszczona osoba bez uprawnień, podczas gdy możliwość taka została zaakceptowana w wyniku nadanej przez Urząd Lotnictwa Cywilnego certyfikacji; 4) naruszenie art. 162 ust. 2 w zw. z art. 161 ust. 4 i art.163 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (tekst jednolity Dz. U. 2006 r. Nr 100 póz. 696 z późniejszymi zmianami) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 maja 2003r.w sprawie certyfikacji działalności w lotnictwie cywilnym Dz. U. 2003 Nr 146 poz. 1421) przez zawieszenie certyfikatu bez uprzedniego wezwania do usunięcia uchybień, wszczęcia postępowania kontrolnego, korygującego albo naprawczego. W związku z powyższym wnoszono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Wskazano, że pierwszą czynnością organu, o jakiej została powiadomiona strona, było wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia certyfikatu. Po wniesieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Urzędu przeprowadził postępowanie uzupełniające, w którym wystąpił do strony o udzielenie informacji i odpowiedzi na szczegółowo sformułowane pytania. Uznano, że organ administracji nie przeprowadził postępowania administracyjnego, w szczególności postępowania kontrolnego o którym mowa w art. 162 ust. 1 i 2 ustawy Prawo lotnicze. Zdaniem skarżącej Prezes Urzędu nie przedstawił wstępnego raportu Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych, który był podstawą do wydania zaskarżonej decyzji, do którego skarżący nie mógł się w związku z powyższym ustosunkować. Zdaniem skarżącej organ ograniczył się do zwrócenia się do strony z szeregiem pytań, na które otrzymał odpowiedź, nie podejmując w tym zakresie jednak żadnych dalszych czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego, czy ich weryfikacji, i ostatecznie wyjaśnienia zastrzeżeń podniesionych przez stronę. W związku z powyższym uznano, że organ administracji w całości oparł swe ustalenia na wstępnie zgromadzonym i niekompletnym materiale zgromadzonym przez Państwową Komisję Badania Wypadków Lotniczych zawartą we wstępnym raporcie, nie przeprowadzając w ogóle właściwego postępowania wyjaśniającego, zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 k.p.a. Uznano, że skutkiem powyższego było wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Wskazano, że o tym czy podmiot utracił zdolność do bezpiecznego wykonywania działalności lotniczej w zakresie szkolenia personelu lotniczego decyduje odpowiednia kontrola. W ocenie skarżącej w razie stwierdzenia uchybień organ wzywa podmiot do ich usunięcia w trybie art. 162 ust. 2 ustawy Prawo lotnicze, a w uzasadnionych przypadkach może zobowiązać podmiot do opracowania i zrealizowania programu korygującego (§ 42 w/w rozporządzenia). W niniejszej sprawie zaleceń takich organ administracji nie wydał, stosując od razu najdalej idący środek w postaci cofnięcia certyfikatu. Działanie takie stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, jak i zasad postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 k.p.a. Uznano, że organ administracji obarczył stronę ciężarem postępowania, które sam winien przeprowadzić, nie wzywając strony do przestawienia stanowiska ani nie informując o wszczęciu postępowania. Zdaniem skarżącej podstawą wszystkich działań Prezesa Urzędu był zaistniały śmiertelny wypadek w trakcie szkolenia. Ta wyjątkowo tragiczna sytuacja i powstała wokół niej wrzawa medialna nie może być uzasadnieniem w istocie do bezprawnego podejmowania decyzji administracyjnych względem skarżącego, które mają daleko idące skutki dla jego działalności. Uznano, że organ administracji nie przeprowadził postępowania administracyjnego, w szczególności postępowania kontrolnego o którym mowa w art. 162 ust. 1 i 2 ustawy Prawo lotnicze. Organ wnosił o oddalenie skargi i wskazał, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji z dnia [...] sierpnia 2007r. odstąpił od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu na podstawie art. 10 § 2 KPA, zgodnie z którym organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Organ uznał, że uzasadnione było to potencjalnym zagrożeniem bezpieczeństwa, w tym życia i zdrowia osób szkolących się w O. Sp. z o.o. Wskazał, że przyczyny odstąpienia zgodnie z wymogiem art. 10 § 3 KPA zostały odnotowane w aktach sprawy. Odnosząc się do naruszenia art. 7 i 77 KPA poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy wskazano, że nie znajduje uzasadnienia zarzut, iż organ zaniechał dokładnego i wyczerpującego zbadania sprawy wydając decyzję w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Prezes Urzędu odnotował pismo z dnia 24 lipca 2007r. kierownika Szkolenia Ośrodka Szkolenia Lotniczego O. - Pana [...] kierowanego do Prezesa ULC z informacją i oświadczeniem, że w związki z zaistniałym wypadkiem śmiertelnym ucznia skoczka [...] na lotnisku w M., do chwili zakończenia pracy Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych i wydania raportu końcowego, zawiesza szkolenie spadochronowe i wykonywanie skoków szkolnych w O. Sp. z o.o., które prowadzone było na podstawie certyfikatu ATOC-[...]. Ponadto Państwowa Komisja Badania Wypadków Lotniczych w raporcie wstępnym nr [...] z dnia [...] lipca 2Q07r. wskazała istotne naruszenia prawa i zasad bezpieczeństwa w ocenie odbywanego szkolenia spadochronowego w O. podczas przedmiotowego zdarzenia. Organ wskazał, że w dniu 4 marca 2007r. Skarżący zwrócił się do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z wnioskiem o wszczęcie procesu certyfikacji O. Sp. z o.o. Do wniosku Skarżący załączył pismo zatytułowane "Informacje związane z zamiarem prowadzenia szkoleniowej działalności lotniczej do zdobycia świadectwa kwalifikacji" (zwanej dalej Informacją).W punkcie d Informacji wskazano jako załącznik nr 2 Listę instruktorów szkolenia praktycznego, zawierającą: imię i nazwisko, kwalifikacje lotnicze (licencje - rodzaj i numer, uprawnienia, upoważnienia, praktyka lotnicza i lotnicza-dydaktyczna), powierzany zakres szkolenia. W pkt. 7 Załącznika nr 2 zawierającego listę instruktorów szkolenia praktycznego i teoretycznego wskazano jako instruktora AFF USPA Pana M. J. Skarżący w pkt. k Informacji złożył oświadczenie, iż wszystkie podane przez niego informacje są prawdziwe oraz, że szkolenie będzie prowadzone zgodnie z wymaganiami obowiązujących przepisów licencjonowania. Uznano, że Pan M. J. będąc kandydatem na instruktora spadochronowego, nie posiadając wymaganych uprawnień lotniczych, pełnił funkcję instruktora szkolenia teoretycznego i praktycznego (osoby prowadzącej szkolenie oraz przygotowanie uczniów-skoczków do skoku) w O. Sp. z o.o. Ponadto uznano, że Pan M. J. wystąpił do Prezesa Urzędu o wydanie licencji skoczka spadochronowego zawodowego z uprawnieniami instruktora na podstawie uzyskanej w USA licencji USPA z wpisami AFF-I i COACH, i po pozytywnie zdanych egzaminach - teoretycznym i praktycznym, otrzymał upoważnienie do odbycia nadzorowanej praktyki instruktora spadochronowego w O. [...]. Do odbycia praktyki nie zgłosił się, natomiast w dniu wypadku zdaniem organu bezprawnie pełnił funkcję instruktora w O. Sp. z o.o. czym naruszył art. 97 ustawy z dnia 3 lipca 2002r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2006r. Nr 100, poz. 696 z późn. zm.). Zgodnie z art. 97 ust. 1 i 2 ustawy Prawo lotnicze zabronione jest wykonywanie czynności lotniczych przez osoby nieposiadające licencji lub świadectwa kwalifikacji oraz wykonywanie przez członka personelu lotniczego czynności lotniczych nieobjętych jego licencją lub świadectwem kwalifikacji a także czynności lotniczych niezgodnie z warunkami określonymi w licencji lub w świadectwach kwalifikacji. Podniesiono, że zgodnie z treścią art. 162 ust. 1 ustawy Prawo lotnicze Prezes Urzędu przeprowadza okresowe i - w razie potrzeby - doraźne kontrole w celu sprawdzenia, czy posiadacz certyfikatu nadal spełnia ustalone przepisami prawa wymagania potrzebne dla wydania i utrzymania ważności certyfikatu. W myśl ust. 2 ww. przepisu w razie stwierdzenia uchybień Prezes Urzędu może wezwać zainteresowany podmiot do ich usunięcia w określonym terminie, pod rygorem cofnięcia certyfikatu. Po bezskutecznym upływie tego terminu lub w razie stwierdzenia, że dany podmiot nie spełnia wymagań określonych w certyfikacie, Prezes Urzędu może cofnąć certyfikat. W związku z powyższym, organ mając na uwadze konieczność zapewnienia bezpiecznego wykonywania działalności lotniczej oraz pismo strony informujące o zawieszeniu szkolenia spadochronowego i wykonywania skoków szkolnych, Prezes Urzędu decyzją z dnia [...] grudnia 2007r. zawiesił Certyfikat ATOC [...] wydany w dniu [...] maja 2007r. dla O. Sp. z o.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] mocą której uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktu pierwszego w zakresie cofnięcia Certyfikatu ATOC [...] wydanego w dniu [...] maja 2007 r. dla O. Sp. z o.o. ul. L., i orzeczono co do istoty sprawy w ten sposób, iż zawieszono Certyfikat ATOC [...] wydany dla w/w oraz określono, że okres zawieszenia związany jest z prowadzeniem śledztwa przez Prokuraturę Rejonową [...] w sprawie nieumyślnego spowodowania śmierci i badaniem prowadzonym przez Państwową Komisję Badania Wypadków Lotniczych. Zgodnie z art.161 ust.4 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (t. j. Dz. U. z 2006, nr 100, poz.696 z póź. zm.) Prezes Urzędu może m. in., zawiesić ważność lub ograniczyć uprawnienia wynikające z certyfikatu, jeśli stwierdzi, że jego posiadacz przestał spełniać wymagania przewidziane przepisami prawa. Przepis art. 162 ust.1 powołanej ustawy stanowi, że Prezes Urzędu przeprowadza okresowe i - w razie potrzeby - doraźne kontrole w celu sprawdzenia, czy posiadacz certyfikatu nadal spełnia ustalone przepisami prawa wymagania potrzebne dla wydania i utrzymania ważności certyfikatu. Zgodnie z ust 2 cytowanej ustawy w razie stwierdzenia uchybień Prezes Urzędu może wezwać zainteresowany podmiot do ich usunięcia w określonym terminie, pod rygorem cofnięcia certyfikatu. Po bezskutecznym upływie tego terminu lub w razie stwierdzenia, że dany podmiot nie spełnia wymagań określonych w certyfikacie, Prezes Urzędu może cofnąć certyfikat. Zgodnie z ust. 4 cytowanego przepisu Prezes Urzędu m.in. zawiesza ważność certyfikatu w drodze decyzji administracyjnej. Odnosząc się to tego przepisu (art.162 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze) należy zauważyć, że nie jest trafna argumentacja skarżącego dotycząca zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją uchylono decyzję w części dotyczącej punktu pierwszego w zakresie cofnięcia Certyfikatu ATOC [...] wydanego w dniu [...] maja 2007 r. dla O. Sp. z o.o. ul. L., i orzeczono co do istoty sprawy w ten sposób, iż zawieszono Certyfikat ATOC [...] wydany dla w/w oraz określono, że okres zawieszenia związany jest z prowadzeniem śledztwa przez Prokuraturę Rejonową [...] w sprawie nieumyślnego spowodowania śmierci i badaniem prowadzonym przez Państwową Komisję Badania Wypadków Lotniczych. W tym stanie rzeczy organ nie był zobowiązany do prowadzenia postępowania, którym mowa w powołanym przepisie art.162 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze. Przepis ten dotyczy ustalonych przepisami prawa wymagań potrzebnych dla wydania i utrzymania ważności certyfikatu. W omawianym stanie faktycznym z tego cofnięcia nie skorzystano. Prezes Urzędu o wszczęciu postępowania odwoławczego, powiadomił stronę postępowania pismem z dnia 24 października 2007r. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia przez organ administracji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez nie udostępnienie stronie wstępnego raportu Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażona w art. 10 KPA nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżąca skorzystała z możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów przedstawiając swoje stanowisko pismem z dnia 5 listopada 2007r. stanowiącego odpowiedź na pismo Prezesa Urzędu z dnia 24 października 2007r. Ponadto Prezes Urzędu w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji z dnia [...] sierpnia 2007r. Nr [...] Prezes Urzędu odstąpił od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu na podstawie art. 10 § 2 KPA, zgodnie z którym organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym rozciąga się na postępowanie przed organami administracji I i II instancji, a także na postępowania nadzwyczajne. Artykuł 10 § 2 k.p.a. wprowadza wyjątek pozwalający na odstąpienie od omawianej zasady. Wyjątek ten warunkowany jest spełnieniem łącznie dwu przesłanek: po pierwsze - załatwienie sprawy niecierpiącej zwłoki; po drugie - wystąpienie niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego lub grożąca niepowetowana szkoda materialna. Chodzi zatem o takie obiektywne przypadki, kiedy istnieje konieczność natychmiastowego wydania decyzji. Stan "niecierpiący zwłoki" może pojawić się już w chwili wszczęcia postępowania, jak również może ujawnić się w jego toku. Należy podkreślić, że chodzi tu o stan realnie istniejący, a nie o prawdopodobieństwo jego wystąpienia (J. Borkowski (w:) Kodeks..., red. J. Borkowski, s. 76). "Niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego" może wynikać z różnych sytuacji faktycznych, przy czym powyższe okoliczności muszą być w odpowiedni sposób stwierdzone. Jeśli chodzi o "niepowetowaną szkodę materialną", to ocena tego rodzaju musi zostać oparta na obiektywnych kryteriach. Pojęcie to obejmuje zarówno szkodę dla interesu społecznego, interesu strony, jak i interesu osób trzecich (S. Rozmaryn, O zasadach ogólnych... , s. 898). "Niepowetowana szkoda materialna może powstać w odniesieniu do takich dóbr materialnych, których nie będzie można później przywrócić do stanu pierwotnego, ani w inny sposób uzyskać pełnowartościowego ekwiwalentu. Przykładowo może tu chodzić o szkody wyrządzone przedmiotom o wartości artystycznej, zabytkowej itp." (W. Dawidowicz, Ogólne postępowanie..., s. 116). Do oceny faktu wystąpienia zagrożenia wymienionych dóbr ma w pełni zastosowanie zasada prawdy obiektywnej. Dopuszczalność prowadzenia postępowania z wyłączeniem zasady czynnego udziału stron na podstawie art. 10 § 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady ogólnej i jako wyjątek podlega wykładni ścieśniającej. Kontrolę nad stosowaniem omawianego wyjątku zapewnia przepis art. 10 § 3 k.p.a., który zobowiązuje organ administracji do utrwalenia w formie adnotacji przyczyn niedopuszczenia strony do czynnego udziału w postępowaniu lub w określonych jego stadiach. W adnotacji należy wskazać, jakie konkretne okoliczności faktyczne stanowiły w danej sprawie zagrożenie dla chronionych przepisem dóbr oraz w jaki sposób okoliczności te zostały ustalone (J. Borkowski (w:) Kodeks..., s. 24). Obowiązek sporządzenia adnotacji nie zwalnia organu od wskazania tych okoliczności w uzasadnieniu decyzji (W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne..., s. 95). Ma to istotne znaczenie dla strony, zwłaszcza dla oceny zasadności złożenia wniosku o wznowienie postępowania (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 86). Co też zostało uczynione. W niniejszym przypadku, słusznie organ wywiódł, że skorzystanie z tego wyjątku uzasadnione było to potencjalnym zagrożeniem bezpieczeństwa, w tym życia i zdrowia osób szkolących się w O. Sp. z o.o. Mając na uwadze powyższe należy uznać, iż zarzut naruszenia art. 10 KPA poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym jest nieuzasadniony. Prezes Urzędu w prowadzonym postępowaniu administracyjnym rozpatrzył materiały dotyczące wypadku lotniczego ze skutkiem śmiertelnym, jaki miał miejsce w dniu [...] lipca 2007r. w miejscowości M., które zostały przekazane przez O. z o.o. Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych w raporcie wstępnym nr [...] z dnia [...] lipca 2007r. wskazała istotne naruszenia prawa i zasad bezpieczeństwa. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez Urząd przepisów postępowania administracyjnego. W szczególności brak jest podstaw dla postawienia wspomnianemu organowi zarzutu dowolności. Nie można dopatrzyć się błędu w rozumowaniu. Kontrolując zaskarżoną decyzję należy także podkreślić, że kodeksowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organy administracyjne, wynikająca z art. 80 k.p.a., wyłącza zasadniczo możliwość odmiennej oceny przez sąd administracyjny wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału, chyba że ustalenia zawarte w decyzji mają charakter dowolnych (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., sygn. akt III SA5203'98; LEX nr 44809). Sąd administracyjny nie jest bowiem organem III instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór, w ramach realizacji zasady swobodnej (a nie dowolnej) oceny dowodów, jest słuszny, gdyż Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 1998 r., sygn. akt l SA/Kr 36/97; LKX nr 34108). Innymi słowy, jeżeli postępowanie dowodowo- wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone poprawnie, to nie narusza prawa wybór przez organ administracji publicznej jednej z dwóch wchodzących w grę możliwości, np. istnienia podobieństwa między przeciwstawnymi znakami towarowymi. Wówczas Sąd, w ramach kontroli orzeczniczej organu administracji publicznej, nie może zakwestionować takiego rozstrzygnięcia, gdyż, jak to wyżej wskazano, sprawuje on kontrolę tylko pod kątem legalności orzeczenia, nie zaś jego słuszności. Nie znajduje zatem uzasadnienia zarzut strony, iż organ zaniechał dokładnego i wyczerpującego zbadania sprawy wydając decyzję w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Kwestia uprawnień Pana M. J. i jego roli w przedmiotowym zdarzeniu wymaga dalszych ustaleń. Ponadto należy zauważyć, że zawieszenie na podstawie z art.161 ust.4 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (t. j. Dz. U. z 2006, nr 100, poz.696 z póź.zm.) uprawnień wynikających z Certyfikatu ATOC [...] ma charakter okresowy. Po uzyskaniu dokumentów z Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych oraz Prokuratury Rejonowej [...], organ w oparciu o przepisy podejmie decyzję w sprawie Certyfikatu ATOC [...] wydanego dla O. Sp. z o.o. Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ wyjaśnił sprawę w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, które to przepisy postępowania administracyjnego miały wpływ na wynik sprawy. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło