VI SA/Wa 415/05
WyrokWSA w Warszawie2005-09-07
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Piotr Borowiecki, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wymierzyć grzywnę organowi za bezczynność po wyroku uchylającym decyzję w sprawie wpisu na listę aplikantów adwokackich oraz czy sąd może ustalić uprawnienie do wpisu na tę listę?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie można wymierzyć grzywny Okręgowej Radzie Adwokackiej za bezczynność, gdyż opóźnienie wynikało z przyczyn niezależnych od organu, w szczególności z braku akt osobowych skarżącego. Ponadto sąd nie może ustalić uprawnienia do wpisu na listę aplikantów adwokackich, gdyż jest to kompetencja organów samorządu adwokackiego. Wyrok uchylający decyzję powinien skutkować ponownym postępowaniem administracyjnym zgodnym z obowiązującymi przepisami.Stan faktyczny
Skarżący T. K. wniósł skargę na Okręgową Radę Adwokacką o wymierzenie grzywny z tytułu bezczynności po wyroku WSA w Warszawie z 8 lipca 2004 r., który uchylił decyzję odmowną wpisu na listę aplikantów adwokackich. Po wyroku skarżący wielokrotnie wzywał organ do wydania decyzji, jednak akta osobowe były przekazywane między organami, co opóźniło rozpatrzenie sprawy. Skarżący domagał się również ustalenia prawa do wpisu na listę aplikantów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie : Asesor Piotr Borowiecki WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant: Paweł Muszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2005 r. sprawy ze skargi T. K. o wymierzenie grzywny Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] z tytułu bezczynności po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2004 r., Sygn. akt 6 II SA 3477/03 oraz ustalenie uprawnienia do wpisu na listę aplikantów adwokackich oddala skargę
T. K. wniósł skargę w trybie art. 154 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o wymierzenie Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim z tytułu bezczynności po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2004 r. sygn. akt 6 II SA 3477/03 oraz ustalenie istnienia uprawnienia skarżącego do wpisu na listę aplikantów adwokackich prowadzoną przez Okręgową Radę Adwokacką w [...].
Z akt sprawy wynika, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie sygn. akt 6 II SA 3477/03 uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2003 r., uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2003 r. oraz uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. w przedmiocie odmowy wpisu skarżącego na listę aplikantów radcowskich.
W dniu [...] grudnia 2004 r. skarżący skierował do Naczelnej Rady Adwokackiej, za pośrednictwem Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], zażalenie w trybie art. 37 kpa na niezałatwienie w terminie sprawy jego wpisu na listę aplikantów adwokackich przez Okręgową Radę Adwokacką.
Ministerstwo Sprawiedliwości w dniu [...] grudnia 2004 r. zwróciło Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] akta osobowe skarżącego po ich wykorzystaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Okręgowa Rada Adwokacka w [...] w dniu [...] stycznia 2005 r. przekazała wniesione przez skarżącego zażalenie w trybie art. 37 kpa do Naczelnej Rady Adwokackiej, natomiast w dniu [...] stycznia 2005 r. przekazała w ślad za tym zażaleniem akta osobowe skarżącego.
W dniu [...] lutego 2005 r. wpłynęło do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] pismo skarżącego z dnia [...] lutego 2005 r. wzywające Okręgową Radę Adwokacką do wydania decyzji w przedmiocie jego wpisu na listę aplikantów adwokackich. Natomiast w dniu [...] lutego 2005 r. skarżący skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w trybie art. 154 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o wymierzenie Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] grzywny z powodu bezczynności po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2004 r. oraz ustalenie jego uprawnienia do wpisu na listę aplikantów adwokackich.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2004 r. uprawomocnił się około 10 października 2004 r. W dniu [...] grudnia 2004 r. skierował do Naczelnej Rady Adwokackiej zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Okręgową Radę Adwokacką, a w dniu [...] lutego 2005 r. złożył do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] wezwanie do załatwienia sprawy – wydania decyzji o jego wpisie na listę aplikantów adwokackich. Mimo to Okręgowa Rada Adwokacka w [...] nie wydała do tej pory decyzji o jego wpisie na listę aplikantów adwokackich. W ocenie skarżącego, z uwagi na okoliczności faktyczne i prawne, zostało ukształtowane jego prawo do wpisu na listę aplikantów adwokackich, stąd wniosek o wydanie orzeczenia deklaratoryjnego przez Sąd potwierdzającego prawo do wpisu na listę aplikantów.
Skarżący podkreślił, że bezczynność organów samorządu adwokackiego w niniejszej sprawie jest równoznaczna z pozbawieniem go prawa do wykonywania zawodu i zarobkowania mimo, że brak jest podstaw prawnych pozwalających na odmowę wpisu na listę aplikantów adwokackich.
W podobnej sytuacji jak skarżący znajduje się wiele osób dlatego wysoka grzywna może spełnić nie tylko funkcję represyjną z uwagi na zaniedbania i szkody spowodowane w jednostkowej sprawie, ale także funkcję odstraszającą i prewencyjną na przyszłość w stosunku do innych organów samorządów zawodowych.
W odpowiedzi na skargę Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wniosła o jej oddalenie wskazując, że w momencie wpływu zażalenia skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie akta osobowe skarżącego nie zostały jeszcze zwrócone po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2004 r. Akta te zwrócono [...] grudnia 2004 r., a w dniu [...] stycznia 2005 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] przesłała je w ślad za zażaleniem do Naczelnej Rady Adwokackiej.
W dacie wniesienia przez skarżącego skargi do Sądu akta osobowe skarżącego znajdowały się w Naczelnej Radzie Adwokackiej.
Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej rozpoznało zażalenie skarżącego w dniu [...] marca 2005 r., a Okręgowa Rada Adwokacka w [...] pismem z dnia [...] marca 2005 r. zwróciła się do Naczelnej Rady Adwokackiej o zwrot akt osobowych skarżącego w związku z koniecznością przekazania ich do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 154 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd w tym przypadku może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie można zarzucić Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] bezczynności po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2004 r. sygn. akt 6 II SA 3477/03.
Okręgowa Rada Adwokacka w [...], po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2004 r., do chwili wniesienia przez skarżącego skargi w niniejszej sprawie nie dysponowała aktami osobowymi skarżącego.
Akta osobowe skarżącego zostały zwrócone Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w [...] grudnia 2004 r., a w dniu [...] stycznia 2005 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] przekazała je Naczelnej Radzie Adwokackiej w ślad za wniesionym przez skarżącego w dniu [...] grudnia 2004 r. zażaleniem w trybie art. 37 kpa.
Po zwrocie akt osobowych przez Naczelną Radę Adwokacką zostały one natomiast przekazane ponownie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w związku z wniesioną przez skarżącego skargą.
Niepodjęcie przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] w ustawowym terminie czynności w sprawie wpisu skarżącego na listę aplikantów adwokackich, po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2004 r., nastąpiło więc z przyczyn niezależnych od organu. W tej sytuacji brak podstaw do wymierzenia Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] grzywny w trybie art. 154 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Charakter sprawy o wpis na listę aplikantów adwokackich nie pozwala też na rozpoznanie jej przez Sąd co do istoty poprzez ustalenie, że skarżący ma prawo do wpisu na listę aplikantów adwokackich prowadzoną przez Okręgową Radę Adwokacką w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lipca 2004 r. nie przesądził, że skarżący T. K. ma być wpisany na listę aplikantów adwokackich. Uprawnienie to jest bowiem zastrzeżone do wyłącznej kompetencji organów samorządu adwokackiego.
Następstwem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2004 r., uchylającego decyzję Ministra Sprawiedliwości oraz uchwały samorządu adwokackiego w przedmiocie odmowy wpisu skarżącego na listę aplikantów adwokackich, powinno być natomiast ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie wpisu skarżącego na listę aplikantów adwokackich w oparciu o nowe, zgodne z Konstytucją RP przepisy ustawy – Prawo o adwokaturze.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło