VI SA/Wa 4193/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2015 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. w S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej H. Sp. z o.o. w S. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2014 r. Urząd Patentowy RP, na podstawie art 245 ust. 1 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku H. Sp. z o.o., S., Polska o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił w całości decyzję z dnia [...] czerwca 2012r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy [...] zgłoszony w dniu [...] grudnia 2010 r. przez H. Sp. z o.o., S., Polska pod numerem [...] i odmówił na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy udzielenia prawa ochronnego na w/w znak towarowy. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] grudnia 2010 r. zgłaszający zwrócił się do Urzędu Patentowego RP z wnioskiem o udzielenie prawa ochronnego na słowno-graficzne oznaczenie [...], przeznaczone do oznaczania następujących towarów: wyroby cukiernicze i czekoladowe, batony, cukierki, czekolada, gumy do żucia, herbatniki, karmelki, pomadki, pralinki, czekoladki z orzechami, czekoladki z bakaliami, galaretki, słodycze, wafelki, chałwa (klasa 30). Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. wydaną na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej Urząd Patentowy odmówił udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy.   Powodem odmowy było stwierdzenie przez Urząd, iż przedmiotowe oznaczenie jest podobne, w zakresie towarów z klasy 30, do następujących znaków towarowych: 1. znaku towarowego [...] nr [...] zarejestrowanego z pierwszeństwem od dnia 1994-07-[...] r. na rzecz Z. Sp. z o.o. z B. przeznaczonego do oznaczania następujących towarów z klasy 30 wyroby cukiernicze trwałe; 2. znaku towarowego [...] nr [...] zarejestrowanego z pierwszeństwem od dnia 1994-07-[...] r. na rzecz Z. Sp. z o.o. z B. przeznaczonego do oznaczania następujących towarów z klasy 30: wyroby cukiernicze trwałe. Organ rozpoznając ponownie sprawę stwierdził, iż zgłoszone oznaczenie [...] jest podobne także do dwóch innych, niż wskazane w zaskarżonej decyzji, znaków towarowych, tj.: 1. znaku towarowego słowno-graficznego [...] od 1923, na który udzielono prawa ochronnego pod numerem [...] na rzecz "H" Sp.j., T., Polska z pierwszeństwem od dnia [...].02.1996 r. przeznaczonego do oznaczania towarów z klasy 30 takich jak: wyroby cukiernicze trwałe w zakresie towarów z klasy 30; 2. znaku towarowego słowno-graficznego michałki z [...] , na który udzielono prawa ochronnego pod numerem [...] na rzecz "Ś" Sp. z o.o., Ś., Polska z pierwszeństwem od dnia [...].02.1999 r. przeznaczonego do oznaczania towarów z klasy 30 takich jak: ciasta i pieczywo cukiernicze, batony, cukierki, czekolada, gumy do żucia, herbatniki, karmelki, -pomadki, pralinki, galaretki, słodycze, wafelki, wyroby cukiernicze w zakresie towarów z klasy 30. W wyznaczonym terminie zgłaszający nie zajął stanowiska. Urząd przytoczył treść art. 132 ust. 2 pkt. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej. Uznał, że zachodzi zbieżność towarów, której nie kwestionuje także sam zgłaszający, albowiem są one artykułami spożywczymi należącymi do kategorii słodyczy, mają to samo przeznaczenie i skierowane są do tych samych odbiorców zaspokajając ich te same potrzeby. Stwierdził, że w decyzji o odmowie udzielenia prawa ochronnego Urząd Patentowy słusznie orzekł także o podobieństwie samych oznaczeń. Ich podobieństwo należy przeanalizować pod kątem trzech płaszczyzn: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. Wystąpienie podobieństwa tylko w jednej płaszczyźnie determinuje wystąpienie kolizji między znakami. Ponadto, oceny podobieństwa oznaczeń dokonuje się z uwzględnieniem ich dystynktywnych i dominujących elementów, pomijając drobne lub nieistotne różnice między nimi. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie porównywane są następujące oznaczenia: [...] (znak zgłoszony) oraz [...],[...],[...] od 1923 oraz michałki z H. (znaki wcześniejsze). Wszystkie znaki są znakami słowno-graficznymi. Z punktu widzenia płaszczyzny wizualnej porównywane znaki wykazują wysokie podobieństwo ze względu na występujące we wszystkich oznaczeniach identyczne określenie [...] składające się z jednakowej liczy liter (pięciu) oraz jednakowej liczby sylab (dwóch) i stanowiące element dominujący w treści każdego oznaczenia. W pierwszym i drugim znaku wcześniejszym słowo [...] jest jedynym elementem składającym się na treść oznaczenia. Nie zawiera innych dodatkowych określeń. W trzecim znaku wcześniejszym określenie to dominuje nad wyrażeniem od 1923 mającym jedynie walor informacyjny, zaś w czwartym znaku przeciwstawionym stanowi przewodnią nazwę oznaczenia. W znaku zgłoszonym, słowo [...] także jest określeniem, dominującym, stanowi największy element znaku i stoi na pierwszym miejscu oznaczenia, zaś określenie z S. pełni rolę informacyjną. W każdym ze znaków wspólny element [...] zapisany jest w bardzo podobny sposób. Pierwsza litera tego słowa jest zapisana wielką literą, a pozostałe są małe. Ponadto, litera H przybiera we wszystkich znakach podobną formę- linie pionowe oraz linia pozioma są wydłużone, a dodatkowo linia pozioma łączy się w charakterystyczny sposób z literą a. Nadto w każdym znaku w identyczny sposób zapisane są litery a w słowie [...]. Są one niedomknięte. Przedstawiona powyżej forma wspólnego elementu ([...]) występującego w każdym z porównywanych znakach jest zbliżona. Ze względu na ten element konfrontowane znaki należy uznać za zbieżne. Od pomyłek nie uchroni odbiorców to, że znak zgłoszony jest w innej tonacji kolorystycznej niż trzy znaki przeciwstawione (pierwszy, trzeci i czwarty). Użycie koloru czarnego może być uznane przez kupujących za odmianę znaku chronionego, jego prostszą wersję, za kolejny znak z serii. Konsumenci są bowiem przyzwyczajeni do odświeżania znaków towarowych przez firmy i tworzenia całych rodzin znaków zawierających powtarzające się elementy. Ponadto w znakach słowno- graficznych, większą siłę oddziaływania mają elementy słowne znaku i to one przede wszystkim pozostają w pamięci przeciętnego odbiorcy. Dotyczy to w szczególności takich znaków towarowych, w których warstwa słowna ma wyróżniający charakter - tak jak w przedmiotowej sprawie. Potencjalny nabywca łatwiej zapamiętuje określone słowo, część słowna znaku jest lepiej komunikowalna. Ponadto, nie zawsze ma on sposobność, by zapoznać się z zapisem graficznym danego oznaczenia. W takich sytuacjach kieruje się ogólnym wrażeniem, jakie pozostawiło na nim dane oznaczenie, w tym przypadku charakterystycznym słowem [...]. W porównywanych znakach warstwa słowna jest identyczna z uwagi na dominujące określenie [...] i przez to znaki mogą zostać skojarzone ze sobą. Organ uznał, że podobieństwo znaków w warstwie wizualnej wzmocnione jest w płaszczyźnie fonetycznej. Porównywane znaki zawierają identyczne określenie [...] i z tego względu odbiór słuchowy znaków jest zbieżny. Słowo [...] jest elementem dystynktywnym i dominującym, dlatego też odbiorcy na nie właśnie zwrócą swoją uwagę. Dodatkowe słowne elementy znajdujące się w znakach – zgłoszonym- z S., i wcześniejszych - od 1923 będą pełnić jedynie rolę informacyjną. Także znaczeniowo znaki będą odbierane identycznie ze względu na występujące w nich zbieżne określenie [...].[...] oznacza zdrobnienie od imienia żeńskiego [...] (za internetowym słownikiem języka polskiego www.sjp.pl), jest zdrobnieniem od imienia [...], które podobnie jak [...] jest imieniem żeńskim pochodzenia hebrajskiego, które tłumaczy się, jako "pełna wdzięku, laski". Względem towarów, do oznaczania których porównywane znaki zostały przeznaczone powyższe określenie ma charakter fantazyjny albowiem nie opisuje tych towarów, nie jest oznaczeniem informacyjnym w stosunku do nich. Jest znaczeniowo od nich oderwane, jest abstrakcyjne. To sprawia, że nazwa [...] będzie łatwiej zapamiętywana przez odbiorców w kontekście towarów jakie ma sygnować. Pozostanie w ich pamięci na dłużej, niż określenie które w jakikolwiek sposób będzie związane z ww. towarami. Fantazyjny znak łatwiej pozostaje w pamięci odbiorców, posiada silną zdolność odróżniającą względem towarów, które ma sygnować. W konsekwencji organ uznał, że znak zgłoszony oraz znaki zarejestrowane są do siebie podobne w bardzo wysokim stopniu i że zachodzi, w tym przypadku, ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, obejmujące, w szczególności ryzyko skojarzenia znaku zgłoszonego ze znakami zarejestrowanymi. W myśl utrwalonego orzecznictwa Sądu Pierwszej Instancji WE prawdopodobieństwo wprowadzenia odbiorców w błąd zachodzi, jeżeli odbiorcy mogliby uznać, że określone towary lub usługi pochodzą od tego samego przedsiębiorstwa ewentualnie od przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo (wyrok ETS z dnia 24 listopada 2004 r., sygn. T- 352/02, znak PC WORKS, teza nr 22 oraz z dnia 17 listopada 2004r., sygn. T-359/02, znak STAR TV, teza nr 25). W przedmiotowej sprawie takie niebezpieczeństwo występuje ze względu na zbieżność towarów, które sygnowane będą bardzo podobnymi oznaczeniami. Organ argumentował, że informacja przekazywana przez sporny znak jest niewystarczająca, by przekonać nawet uważnego odbiorcę o różności przedsiębiorców. Podniósł, że konfrontowane znaki towarowe zgłoszone zostały do oznaczania towarów będących towarami powszechnego użytku skierowane do szerokiego kręgu odbiorców. Są to artykuły kupowane często, są przeznaczone do szybkiego zużycia i w dodatku nie są na tyle drogie, aby konsumenci poświęcali im tyle skrupulatności, co zakupom, np. mebli bądź samochodów. Przeciętny odbiorca może przez pomyłkę sięgnąć po towar oznaczony oznaczeniem kwestionowanym, sądząc, że dokonuje zakupu produktu, który zna i ceni, pochodzącego od sprawdzonego, konkretnego producenta. Ponadto, towary oznaczane przedmiotowymi oznaczeniami znajdują się często na tych samych stoiskach, leżą na tych samych półkach obok siebie. Kupujący w większości przypadków nie identyfikuje producenta towaru przez poszukiwanie jego danych na opakowaniu danego towaru, lecz sięga po towar ze względu na umieszczony na nim ten, a nie inny znak towarowy. W tym przypadku konsument sięgnie po wyrób mający umieszczone na opakowaniu określenie [...]. Może zdarzyć się też i tak, że wskazane powyżej towary przedsiębiorców nie będą znajdować się w jednym miejscu, tak by kupujący mógł porównać oba oznaczenia i co za tym idzie zidentyfikować ich producenta wybierając właściwy towar. Organ podkreślił że zgodnie z przepisami prawa własności przemysłowej Urząd Patentowy rozpatrując podobieństwo między znakami bierze pod uwagę z jednej strony interes odbiorców towarów, a z drugiej strony interes uprawnionego do znaku zarejestrowanego. Odbiorcy towarów powinni mieć zagwarantowaną jasność wyboru poszukiwanych dóbr na podstawie konkretnego znaku towarowego, zaś uprawniony do znaku zarejestrowanego musi mieć pewność, że Urząd Patentowy nie zarejestruje identycznego lub podobnego znaku służącego do oznaczania identycznych lub podobnych towarów. Odnosząc się do argumentu zgłaszającego, iż spółka M. Sp. z o.o. z B. nie działała i nie używa znaków towarowych nr [...] i [...] na rynku od co najmniej [...].10.2003 r., a na pewno M. Sp. z o.o. od [...].02.2006 r. i w związku z tym nie ma obaw, co do ewentualnej kolizji, organ zauważył, iż przeciwstawione powyżej cztery znaki towarowe stanowią przeszkodę do udzielenia praw ochronnego na przedmiotowy znak towarowy, ponieważ w dniu jego zgłoszenia tj. [...] grudnia 2010 r. trwała ich ochrona. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, H. Sp. z o.o., S., Polska zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 132 ust. 2 pkt. 2 ustawy prawo własności przemysłowej poprzez bezpodstawne uznanie, że zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym oraz naruszenia przepisów postępowania mające wpływ na treść decyzji, a mianowicie art. 7, 8, 10, 11 i 77 § 1 oraz 107 § 1 k.p.a. oraz art. 244 pwp poprzez nie rozważenie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i brak prawidłowego uzasadnienia podstaw merytorycznych i prawnych wydanej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że Urząd nie wskazał jakimi przesłankami kierował się przy ocenie ryzyka wprowadzenia w błąd, a przecież wskazane, przeciwstawne znaki towarowe należały do różnych, przedsiębiorstw z T. i Ś. Ponadto zaskarżona decyzja zawiera również decyzję uchylającą w całości decyzję o odmowie udzielenia prawa ochronnego z dnia [...].06.2012 r. Niezależnie od prawidłowości trybu jej uchylenia w sposób pozbawiający zgłaszającego dwuinstancyjnego toku postępowania - naruszenie art. 244 pwp-, Urząd nie wskazał dlaczego decyzja ta została uchylona w całości, co stworzyło to niejasną sytuację skarżącej. Skarżąca stwierdziła, że ponieważ zgłoszony znak jest znakiem słowno-graficznym, a oznaczenie "[...]" pełni rolę informacyjną, brak jest podstaw do uznania, iż znak ten będzie kojarzony ze znakami wcześniejszymi. Tym bardziej, że znak zgłoszony ma charakterystyczną grafikę, co dodatkowo powoduje odróżnienie od znaków zawierających poza grafiką również dodatkowe elementy słowne, inne niż w znaku zgłoszonym. Wyrażony ponadto w decyzji pogląd, iż oznaczenie [...] jest w porównywanych znakach elementem dominującym stoi w sprzeczności z dotychczasowym stanowiskiem Urzędu, iż taka funkcję pełni w znakach towarowych oznaczenie [...] - szereg odmów dla znaków towarowych [...] zgłoszonych przez kilkanaście podmiotów - okoliczność znana z urzędu. Zdaniem skarżącej, zabrakło takiej analizy, szczególnie w kontekście uchylonej decyzji z dnia [...].06.2012 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Decyzją podlegającą kontroli sądowej Urząd Patentowy uchylił w całości decyzję własną z dnia [...] czerwca 2012 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy [...] zgłoszony w dniu [...] grudnia 2010 r. przez H. Sp. z o.o., S., Polska pod numerem [...] i odmówił na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy udzielenia prawa ochronnego na w/w znak towarowy. Jak stanowi art. 245. 1. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla ją w całości lub w części i rozstrzyga co do istoty sprawy. Organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i rozstrzyga sprawę co do istoty, jeżeli zakwestionuje rozstrzygnięcie organu I instancji, inaczej mówiąc- dojdzie do przekonania, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Decyzja jest nieprawidłowa, gdy postępowanie wyjaśniające lub tylko sama ocena zaskarżonej decyzji wykazały, że narusza ona przepisy prawa materialnego albo jest niezasadna (niecelowa, niesłuszna). Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, iż organ drugiej instancji po rozpoznaniu sprawy we własnym zakresie dochodzi do przekonania, iż zaskarżona decyzja nie odpowiada stanowi prawnemu w zakresie prawa materialnego, względnie prawa procesowego i w miejsce uchylonego rozstrzygnięcia orzeka co do istoty sprawy, a więc nadaje rozstrzygnięciu nową treść. Bezspornie, zważywszy na niedopuszczalność w świetle art. 245 ust. 1 omawianej ustawy, wydania decyzji kasacyjnej, wszelkie mankamenty postępowania pierwszoinstancyjnego, które uniemożliwiają rozstrzygnięcie sprawy, co do istoty, dostrzeżone na etapie trybu ponownego rozpatrzenia sprawy, winny zostać usunięte na tym etapie postępowania, a więc bez możliwości przekazania sprawy do ponownego rozpoznania ekspertowi w postępowaniu pierwszoinstancyjnym dla przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Należy przy tym wskazać na konieczność respektowania zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 244). Organ odwoławczy nie może zatem orzec co do istoty sprawy, jeżeli zostałoby w ten sposób ograniczone prawo strony do dwukrotnego rozpatrzenia jej sprawy. Wydając zaskarżoną decyzję Urząd Patentowy RP dopuścił się mającej istotny wpływ na wynik sprawy obrazy norm postępowania administracyjnego, a mianowicie art 245 ust. 1 pwp w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. Urząd Patentowy, uchylając zakwestionowaną odwołaniem skarżącej decyzję i orzekając co do istoty sprawy zgodził się co do zasady z rozstrzygnięciem organu I instancji. Stwierdził bowiem, że orzekając o odmowie udzielenia prawa ochronnego w pierwszej instancji organ prawidłowo ocenił zbieżność towarów której nie kwestionuje także sam zgłaszający, słusznie orzekł także o podobieństwie samych oznaczeń. Uzasadnienie decyzji nie zawiera jednakże wyjaśnień dlaczego w tej sytuacji organ uznał za zasadne uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej, tym bardziej, że rozstrzygnięcie wydane w wyniku rozpoznania odwołania skarżącej jest tożsame z rozstrzygnięciem przez nią kwestionowanym. Zatem, między osnową decyzji a jej uzasadnieniem zachodzi sprzeczność. Urząd wskazał w odpowiedzi na skargę, że badając merytorycznie (ponownie) zgłoszony do ochrony znak towarowy doszedł do wniosku, iż znak ten jest podobny także do dwóch innych, wcześniejszych znaków towarowych o czym poinformował stronę. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ dokonał analizy podobieństwa do dwóch dodatkowych znaków a mianowicie znaku towarowego słowno-graficznego [...] od 1923, na który udzielono prawa ochronnego pod numerem [...] na rzecz "H" Sp.j., T., Polska z pierwszeństwem od dnia [...].02.1996 r. przeznaczonego do oznaczania towarów z klasy 30 takich jak: wyroby cukiernicze triuałe w zakresie towarów z klasy 30 oraz znaku towarowego słowno-graficznego [...], na który udzielono prawa ochronnego pod numerem [...] na rzecz "Ś " Sp. z o.o., Ś., Polska z pierwszeństwem od dnia [...].02.1999 r. przeznaczonego do oznaczania towarów z klasy 30 takich jak: ciasta i pieczywo cukiernicze, batony, cukierki, czekolada, gumy do żucia, herbatniki, karmelki, pomadki, pralinki, galaretki, słodycze, wafelki, wyroby cukiernicze w zakresie towarów z klasy 30 stwierdzając w konkluzji, że "...przeciwstawione powyżej cztery znaki towarowe stanowią przeszkodę udzielenia prawa ochronnego..." Skoro zatem Urząd zaakceptował i powielił argumentację zawartą w decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2012 r. nie wyjaśniając jednocześnie dlaczego decyzję tę uchylił, w ocenie Sądu, wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego. Organ, w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym sprawę, w takiej sytuacji, skoro zgadza się co do zasady z kwestionowanym orzeczeniem , winien utrzymać je w mocy wzmacniając argumentację o dokonanie dodatkowej analizy spornego oznaczenia ze znakami w jego ocenie podobnymi. Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie Sąd nie badał meritum sprawy a wyłącznie prawidłowość decyzji Urzędu Patentowego o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy. Biorąc pod uwagę konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze uznając, iż zajmowanie stanowiska odnośnie trafności rozstrzygnięcia zawartego w uchylonej decyzji jest przedwczesne. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a. ----------------------- 1