VI SA/Wa 4202/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-05-19

Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która nie przedłożyła wymaganych dokumentów finansowych mimo wezwania sądu, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, musi wykazać brak wystarczających środków na ich pokrycie. Niewykonanie wezwania sądu do przedłożenia dokumentów finansowych, które miałyby potwierdzić trudną sytuację majątkową, uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy i stanowi podstawę do odmowy jego udzielenia.
Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, powołując się na stratę finansową i niewielkie środki na koncie. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dokumentów finansowych, czego spółka nie uczyniła. W międzyczasie pełnomocnicy spółki wypowiedzieli jej pełnomocnictwo. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy z uwagi na niewykonanie wezwania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej – B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej – B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (reprezentowana przez adwokata M. K.) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną odnotowaniem straty za rok obrotowy 2013 w wysokości 282.889,85 zł oraz brak środków trwałych. Wskazała też, że na jej rachunku bankowym znajdują się środki w kwocie 388,72 zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu zamknęła się w kwocie 282.889,85 zł. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego (pismem Sadu z [...] kwietnia 2015 r.) wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia ww. wniosku w terminie 14 dni poprzez przedłożenie: a/ rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2013, b/ dokumentów wskazujących na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku 2014, np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec grudnia 2014 roku, c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej [...] kwietnia 2015 r. i dotychczas nie zostało ono wykonane. Natomiast [...] kwietnia 2015 r. do Wydziału VI tut. Sądu wpłynęło pismo adwokata M. K. i adwokat M. B. informujące o wypowiedzeniu im pełnomocnictwa przez spółkę. W przedmiotowym piśmie pełnomocnicy wskazali, że zostali zarazem zwolnieni z dalszego działania, w związku z czym zwracają się o kierowanie wszelkiej korespondencji wyłącznie na adres spółki. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła. W tym miejscu podkreślić należy, że stosownie do treści art. 42 § 1 p.p.s.a. wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym. Przy ustalaniu dnia zawiadomienia Sądu istotna jest data, w której Sąd faktycznie dowiedział się o wypowiedzeniu, tj. dzień doręczenia sądowi stosownego pisma lub złożenia go w biurze podawczym Sądu. Dopiero od chwili powzięcia wiadomości o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez mocodawcę, Sąd ma obowiązek traktowania strony, jako działającej bez pełnomocnika (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 997/11, LEX nr 1112110). Dopóki zawiadomienie nie zostanie dokonane, dotychczasowy pełnomocnik jest z punktu widzenia Sądu uważany za upoważnionego do wszelkich czynności w granicach pełnomocnictwa ze skutkiem dla mocodawcy bez względu na to, czy pełnomocnictwo w stosunku wewnętrznym między pełnomocnikiem a mocodawcą już wygasło, czy nie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2011 r., sygn. akt I FZ 77/11 LEX nr 1082370). W niniejszej sprawie Sąd faktycznie został zawiadomiony o wypowiedzeniu przez stronę skarżącą pełnomocnictwa w dniu 14 kwietnia 2015 r., bowiem w tym dniu do Wydziału VI tut. Sądu dotarła korespondencja informująca o wypowiedzeniu pełnomocnictwa skarżącej (złożona w biurze podawczym Sądu 13 kwietnia 2015 r.). Od tej chwili Sąd był zobligowany kierować wszelką korespondencję bezpośrednio do skarżącej spółki. Natomiast dokonane przed tą datą doręczenie pełnomocnikowi skarżącej spółki wezwanie w przedmiocie uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy było w pełni skuteczne. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006, s. 527). W niniejszej sprawie, pomimo wezwania Sądu, skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową. Wobec tego nie jest możliwe ustalenie, czy skarżąca wypełnia przesłanki art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło