VI SA/Wa 427/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.S. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie uchylenie uchwały dotyczącej określenia początku kary dyscyplinarnej zawieszenia w czynnościach zawodowych i umorzenia postępowania p o s t a n a w i a: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić skarżącemu K.S. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. K.S. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], którą organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 58 pkt 8 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm. - dalej także: "Pr.o.a"), uchylił uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] września 2015 r. określającą początek kary dyscyplinarnej zawieszenia w czynnościach zawodowych orzeczonej wobec skarżącego i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wniosło o odrzucenie skargi z uwagi na brak kognicji sądów administracyjnych w przedmiocie uchwał organów samorządu adwokackiego podjętych w ramach postępowania dyscyplinarnego. W uzasadnieniu Prezydium NRA wskazało, że postępowanie dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów uregulowane jest w dziale VIII ustawy - Prawo o adwokaturze (przepisy art. 80 - art. 95n Pr.o.a.). Jak zauważyło Prezydium NRA, przepis art. 95n ustawy Prawo o adwokaturze stanowi, iż w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego oraz przepisy rozdziałów I-III Kodeksu karnego. Mając na względzie powyższe przepisy, Prezydium NRA stwierdziło, że brak jest jakiejkolwiek normy prawnej, z której wynikałoby, iż od uchwały Prezydium NRA dotyczącej postępowania dyscyplinarnego przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W tej sytuacji, Prezydium NRA uznało, że żaden przepis nie przewiduje kontroli sądów administracyjnych nad rozstrzygnięciami organów samorządu adwokackiego podjętymi w toku postępowania dyscyplinarnego. W konsekwencji, organ uznał, że brak jest podstaw do zaskarżenia uchwały będącej przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. Jednocześnie, Prezydium NRA wskazało, że powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, czego przykładem mogą być zarówno prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2012 r., wydane w sprawie sygn. akt VISA/Wa 1349/12, jak również postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 910/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że przed przystąpieniem do oceny zasadności każdej skargi Sąd ma obowiązek zbadać, czy przedstawiona mu sprawa należy do drogi sądowej, a więc czy mieści się w granicach objętych kontrolą sądową. Sąd administracyjny sprawuje bowiem sądową kontrolę działalności administracji publicznej tylko w granicach prawem określonych. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności obowiązany był zbadać, czy przedmiot skargi w ogóle należy do właściwości sądów administracyjnych. Granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone wprost w art. 184 Konstytucji RP. Z przepisu tego wynika, że sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności organów administracji publicznej. Wyraźne określone w Konstytucji RP granice właściwości rzeczowej sądów administracyjnych znalazły swoje potwierdzenie w przepisach ustaw reformujących sądownictwo administracyjne, a więc ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a."), jak również ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Zakres kontroli sądowej sprecyzowany został w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.). W sprawie niniejszej skarga dotyczy uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], którą to uchwałą organ odwoławczy uchylił uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] września 2015 r. określającą początek kary dyscyplinarnej zawieszenia w czynnościach zawodowych orzeczonej wobec skarżącego i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Sporna uchwała Prezydium NRA wydana została w ramach postępowania dyscyplinarnego toczącego się wobec skarżącego, jako wykonującego zawód adwokata. Wyjaśnić należy, iż uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] września 2015 r. określająca początek kary dyscyplinarnej zawieszenia w czynnościach zawodowych orzeczonej wobec skarżącego należy do uchwał w przedmiocie wykonania prawomocnego orzeczenia sądu dyscyplinarnego. Tym samym, przedmiotowa uchwała organu samorządu adwokackiego nie zmierza do władczego rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej indywidualnej sprawy jednostki co do jej istoty poprzez nałożenie na jednostkę obowiązku lub przyznanie jej uprawnienia, lecz stanowi jedynie konsekwencję sprawy załatwionej prawomocnym rozstrzygnięciem sądowym. Uchwała ta zmierza wyłącznie do wyegzekwowania orzeczonej już kary dyscyplinarnej. Nie ulega wątpliwości, że przepisy Działu VIII ustawy - Prawo o adwokaturze, z uwagi na treść art. 95n tej ustawy, nie przewidują możliwości kontroli przez sąd administracyjny uchwały stanowiącej wykonanie prawomocnego orzeczenia sądu dyscyplinarnego. Niewątpliwie wykonanie takiego orzeczenia, do którego właściwa rada adwokacka jest zobowiązana na mocy art. 95ł ust. 1 Pr.o.a., nie zostało uregulowane w Dziale VIII ustawy, a to oznacza, że w tej sytuacji należy odpowiednio stosować przepisy Kodeksu postępowania karnego. Zdaniem Sądu, skoro ustawa - Prawo o adwokaturze nie odsyła w tym przypadku do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to wykonanie prawomocnego orzeczenia sądu dyscyplinarnego nie jest sprawą administracyjną, w myśl art. 1 pkt 1 k.p.a., i zarazem nie jest też sprawą sądowoadministracyjną, w rozumieniu art. 1 i art. 3 § 3 p.p.s.a., albowiem nie ma przepisu szczególnego przewidującego kontrolę sądów administracyjnych w tym zakresie. Mając na względzie powyższe, uznać należy, iż nie ma podstaw prawnych dla doszukiwania się właściwości sądu administracyjnego w sprawach dotyczących uchwał Prezydium NRA określających początek i koniec kary dyscyplinarnej zawieszenia w czynnościach zawodowych adwokata. Stanowisko powyższe, jak słusznie zauważył organ, znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, czego przykładem mogą być powołane przez Prezydium NRA orzeczenia, w tym w szczególności postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 910/14. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. - odrzucił skargę z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego. Jednocześnie, Sąd orzekł o zwrocie skarżącemu kwoty 200 złotych uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi, powołując jako podstawę prawną przepis art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.