VI SA/Wa 429/16
WyrokWSA w Warszawie2016-07-13
Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia utrzymująca w mocy negatywną ocenę z egzaminu adwokackiego z prawa gospodarczego, mimo zarzutów skarżącego dotyczących błędnej wykładni przepisów i niewłaściwej oceny pracy, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia za prawidłową. Stwierdzono, że sporządzony przez skarżącego pozew z prawa gospodarczego zawierał istotne błędy merytoryczne, takie jak niewłaściwe określenie sądu, kwoty, dat dochodzonych odsetek, a także wadliwy wniosek o zabezpieczenie. Błędy te świadczą o niewystarczającej znajomości prawa materialnego i procesowego oraz nieprawidłowym zabezpieczeniu interesów strony, co uzasadnia negatywną ocenę z egzaminu.Stan faktyczny
Skarżący J. J. uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego z prawa gospodarczego. Komisja Egzaminacyjna I Stopnia oceniła jego pracę jako niedostateczną. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia utrzymała tę ocenę w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących oceny pracy i skali ocen, a także nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania przez organy.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant ref. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi J. J. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...] marca 2015 r. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę w całości
Komisja Egzaminacyjna Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2015 r. z siedzibą w [...] uchwałą z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 78f ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 635 ze zm.) w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r., poz. 829), stwierdziła, że J. J. uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego.
W uzasadnieniu uchwały Komisja wyjaśniła, że w dniach od [...] do [...] marca 2015 r. J. J. przystąpił do egzaminu adwokackiego. Po dokonaniu oceny każdego z zadań egzaminacyjnych zainteresowany otrzymał: z prawa karnego - ocenę dobrą, z prawa cywilnego - ocenę dobrą, z prawa gospodarczego - ocenę niedostateczną i z prawa administracyjnego - ocenę dostateczną. Zgodnie z art. 78f ust. 1 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną. Mając na uwadze uzyskane przez zdającego oceny, Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że J. J. uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego.
J. J. powyższą uchwałę uczynił przedmiotem odwołania, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez uprzednie przyznanie pozytywnej oceny z prawa gospodarczego, a następnie podjęcie uchwały stwierdzającej pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego. Zainteresowany zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym: art. 78d ust. 10 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze, poprzez jego błędną wykładnię i nieuwzględnienie przy ocenie zadania z prawa gospodarczego pełnej skali ocen, tj. od oceny celującej (6) do oceny niedostatecznej (2), i w konsekwencji wystawienie oceny niedostatecznej, pomimo iż w świetle wymienionej w ww. przepisie skali ocen, nawet stwierdzone w pozwie uchybienia umożliwiały otrzymanie oceny pozytywnej; art. 78d ust. 1 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że uchybienia popełnione na egzaminie adwokackim przesądzają o braku przygotowania prawniczego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, podczas gdy charakter egzaminu adwokackiego oraz jego funkcja nakazują uwzględnienie szczególnych okoliczności sporządzania prac przez zdających, a w konsekwencji dopuszczają możliwość otrzymania oceny pozytywnej, mimo popełnienia jednostkowych uchybień w sporządzonej przez zdającego pracy egzaminacyjnej, o ile zdający wykaże się przygotowaniem do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata.
Komisja Egzaminacyjna II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r., uchwałą z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], mając za podstawę art. 78h ust. 1, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 26 maja 19882 r. - Prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę, nie znajdując przesłanek do uwzględnienia odwołania.
Organ II instancji wskazał, że w ramach zadania z zakresu prawa gospodarczego zainteresowany sporządził pozew, lecz popełnione przez niego błędy oraz niedostateczna argumentacja nie pozwalają na uwzględnienie odwołania. Zdaniem organu odwoławczego, należy podzielić zasadność opinii o słabości pracy zainteresowanego i przychylić się do niedostatecznej oceny egzaminatorów. Uchybienia popełnione przez egzaminowanego świadczą o nieznajomości i nieumiejętności stosowania prawa zarówno procesowego, jak i materialnego w stopniu, który nie pozwala na postawienie oceny dostatecznej. Egzamin adwokacki ma sprawdzić umiejętności zawodowe przyszłego adwokata. Chodzi zatem o sporządzenie pisma procesowego na poziomie zawodowego prawnika, a nie niespełniającego standardów profesjonalizmu, które z uwagi na niewielkie wymagania procesowe mogłoby zostać przyjęte. Egzamin adwokacki służy ocenie przygotowania kandydata do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, którego ranga i charakter wymaga posiadania specjalistycznej wiedzy i umiejętności w stopniu ponadprzeciętnym. Natomiast pozew zainteresowanego nie spełnia wymogów, jakie powinno spełniać pismo procesowe profesjonalnego pełnomocnika, co uniemożliwia dokonanie pozytywnej oceny jego pracy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą uchwałę J. J. wniósł o uchylenie obu podjętych w sprawie uchwał oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący postawił zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, w tym: art. 7 kpa w związku z art. 77 § 1 kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w szczególności niewyjaśnienie i nieustalenie skutecznego i prawidłowego uzasadnienia dla pozwania A.K. przy powołaniu się na mające zastosowanie domniemanie prawne, a także pominiecie prawidłowości nieżądania odsetek od kwoty 10.100 zł i nieuwzględnienie faktu wskazania i powołania w załączniku do pozwu wszystkich nieruchomości obu pozwanych; art. 80 kpa, poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy udowodniono okoliczność polegającą na zasadności pozwania A.K. oraz wskazania przedmiotu zabezpieczenia pozwanego A.K.; art. 107 § 3 kpa, poprzez brak wskazania przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom, tj. tej argumentacji, która dotyczyła skutecznego i prawidłowego uzasadnienia pozwania A.K., w szczególności przez powołanie się na mające zastosowanie domniemania prawne; art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez utrzymanie w mocy wadliwej uchwały organu I instancji; art. 78d ust. 10 w związku z art. 78d ust. 7 w związku z art. 78e ust. 2 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze, poprzez ich błędną wykładnię i nieuwzględnienie przy ocenie zadania z zakresu prawa gospodarczego pełnej skali ocen, co doprowadziło do wystawienia oceny niedostatecznej, pomimo że stwierdzone w sporządzonym przez stronę pozwie uchybienia umożliwiały przyznanie oceny pozytywnej; art. 78d ust. 1 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że uchybienia popełnione na egzaminie adwokackim wskazują na brak przygotowania prawniczego strony do wykonywania zawodu adwokata podczas, gdy charakter egzaminu adwokackiego oraz jego funkcja nakazują uwzględnienie szczególnych okoliczności sporządzania prac, a w konsekwencji dopuszczają możliwość otrzymania oceny pozytywnej, mimo popełnienia jednostkowych uchybień w pracy przez zdającego, o ile zdający wykaże się przygotowaniem do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata.
W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r., wniosła o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej uchwale.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej (uchwały) i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 78d ust. 1-10 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.), egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego, zwanej dalej "zdającym", do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Egzamin adwokacki składa się z pięciu części pisemnych. Pierwsza część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa karnego, polegającego na przygotowaniu aktu oskarżenia albo apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Druga część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa cywilnego lub rodzinnego, polegającego na przygotowaniu pozwu lub wniosku albo apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Trzecia część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa gospodarczego, polegającego na przygotowaniu umowy albo sporządzeniu pozwu, wniosku lub apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Czwarta część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa administracyjnego, polegającego na przygotowaniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Piąta część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki polegającego na przygotowaniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Egzaminatorzy dokonują oceny każdej z części egzaminu adwokackiego z zastosowaniem następującej skali ocen:
1) oceny pozytywne:
a) celująca (6),
b) bardzo dobra (5),
c) dobra (4),
d) dostateczna (3);
2) ocena negatywna – niedostateczna (2).
Stosownie do treści art. 78e ust. 2-6 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Oceny rozwiązania zadania z części piątej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy wyznaczeni przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu publicznego. Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu adwokackiego. Ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu adwokackiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów, przy czym:
1) oceny pozytywne to:
a) celująca – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 6,00,
b) bardzo dobra – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 5,00 lub 5,50,
c) dobra – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 4,00 lub 4,50,
d) dostateczna – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 3,00 lub 3,50;
2) ocena negatywna – niedostateczna – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 2,00 lub 2,50.
W przypadku gdy przynajmniej dwie oceny cząstkowe z prac pisemnych zdającego dotyczących zadań z różnych części egzaminu adwokackiego są negatywne, a średnia arytmetyczna, o której mowa w ust. 4, wskazuje na pozytywną ostateczną ocenę tych prac, komisja egzaminacyjna:
1) odstępuje od wystawienia ostatecznych ocen z tych prac oraz
2) przekazuje Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, o której mowa w art. 78h, prace pisemne zdającego oraz ich oceny cząstkowe, wraz z uzasadnieniami, w celu ustalenia ostatecznych ocen tych prac.
W przypadku, o którym mowa w ust. 5, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości stosuje odpowiednio przepisy art. 78f ust. 1 i 2 oraz art. 78h ust. 11.
W świetle art. 78f ust. 1 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną.
Wydane na podstawie art. 78h ust. 14 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 101) określa m.in. tryb i sposób działania tej Komisji jako organu odwoławczego. Zgodnie z § 5 ust. 1-4 tego rozporządzenia, prace komisji odwoławczej odbywają się na posiedzeniach. Przewodniczący Komisji odwoławczej wyznacza miejsce i terminy posiedzeń komisji oraz kieruje jej pracami, w szczególności:
1) rozdziela pracę pomiędzy siebie i członków Komisji odwoławczej, wskazując osobę odpowiedzialną za sporządzenie pisemnej opinii dotyczącej zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu, mając na uwadze zakres odwołania lub zakres pracy pisemnej z zadania z danej części egzaminu adwokackiego podlegającej ocenie w trybie art. 78e ust. 5 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, doświadczenie i wiedzę członków Komisji odwoławczej z zakresu prawa objętego odwołaniem, a także zapewnienie możliwie równego rozdziału prac;
2) wskazuje członka Komisji odwoławczej lub członków Komisji odwoławczej, którzy referują daną sprawę komisji odwoławczej;
3) wyznacza członka Komisji odwoławczej, który sporządza protokół każdego posiedzenia Komisji odwoławczej oraz protokół zbiorczy prac tej Komisji.
Przewodniczący lub członek Komisji odwoławczej, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, sporządza pisemną opinię dotyczącą zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu wraz ze stanowiskiem. Głosowanie jest jawne. Komisja odwoławcza w pierwszej kolejności głosuje nad ostateczną oceną pracy pisemnej zawierającej rozwiązanie zadania z tej części egzaminu adwokackiego, której dotyczy odwołanie, a następnie głosuje w sprawie zaskarżonej uchwały.
Zatem postępowanie odwoławcze jest postępowaniem szczególnym, którego zakres strona określa w odwołaniu. Komisja kontroluje tylko te części egzaminu, które zostały zakwestionowane przez stronę. Nie jest to więc drugoinstancyjne postępowanie administracyjne, w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), tylko szczególne postępowanie odwoławcze, które ma na celu przede wszystkim rozpatrzenie zasadności zarzutów odwołania, nie zaś skontrolowanie całego przebiegu egzaminu ani też ponowne sprawdzenie wszystkich prac egzaminacyjnych.
Mając na względzie zakres zaskarżenia, jeżeli Komisja Egzaminacyjna II Stopnia, rozpatrując odwołanie, dostrzeże mankamenty w kwestionowanej pracy, niepodnoszone przez egzaminatorów Komisji I Stopnia, to ma obowiązek brania ich pod uwagę. Organ odwoławczy, związany zakresem zaskarżenia, winien wziąć pod uwagę pozytywne elementy pracy, które zostały pominięte przez egzaminatorów, a co do których odwołujący nie sformułował zarzutów w swoim odwołaniu.
Obowiązek Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie polega na ponownej, ostatecznej ocenie propozycji rozwiązania zadania egzaminacyjnego z zakwestionowanej przez zdającego części egzaminu w kontekście zarzutów i argumentacji odwołania.
W niniejszej sprawie J. J. kwestionuje dokonany przez Komisję Egzaminacyjną II Stopnia sposób oceny jego pracy z prawa gospodarczego. Komisja bowiem, rozpoznając jego odwołanie, nie podzieliła argumentacji skarżącego co do zarzutów dotyczących oceny jego pracy z tej części egzaminu adwokackiego. W tym też zakresie skarżący formułuje zarzuty w skardze do Sądu, jednakże nie można przyjąć, by były one trafne.
Oceniając legalność podjętych w rozpoznawanej sprawie uchwał, zauważyć należy, że postępowanie w sprawie egzaminu zostało przeprowadzone z zachowaniem wymagań formalnych, określonych przepisami ww. ustawy - Prawo o adwokaturze, zaś procedując na skutek odwołania, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia rozpoznała sprawę w odniesieniu do zakresu zaskarżenia, wskazanego przez skarżącego, i w pełni zasadnie uznała, że praca z kwestionowanej części egzaminu z prawa gospodarczego nie pozwala na uzyskanie pozytywnej oceny.
Odnosząc się do zadania z prawa gospodarczego, Sąd podziela stanowisko Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, że sporządzony przez skarżącego pozew nie zabezpiecza dostatecznie interesu strony, przez co nie spełnia standardów, których należy oczekiwać i wymagać od profesjonalnego pełnomocnika, a tym samym także od osoby, która ubiega się o nadanie stosownych uprawnień zawodowych w tym względzie. Zgodnie z poleceniem, w przypadku sporządzenia pozwu należało wskazać właściwy rzeczowo sąd i określić jego wydział oraz wskazać miejscowość będącą siedzibą sądu. Prawidłowo sporządzony pozew winien być skierowany do Sądu Okręgowego w L., Wydziału Gospodarczego, zaś kwota dochodzona pozwem winna wynosić 130.000 zł plus skapitalizowane odsetki od tej kwoty za okres od dnia 1 grudnia 2010 r. do dnia 15 grudnia 2014 r. wraz z ustawowymi odsetkami i kwota 10.100 zł zasądzonych od Spółki B. tytułem kosztów procesu. Pozew winien określać, który z byłych Prezesów Spółki odpowiada na podstawie art. 299 § 1 ksh, oraz zawierać wniosek o zabezpieczenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania. Nadto, pozew powinien spełniać wymogi formalne, zawierać wnioski dowodowe, a także uzasadnienie, które winno posiadać właściwą konstrukcję, logikę i argumentację.
Stawiane przez opiniującego odwołanie członka Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, jak i samą Komisję zarzuty wobec pracy skarżącego trafnie koncentrują się na niewystarczającej znajomości zasad odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki. Przepis art. 299 § 1 ksh jest jedyną podstawą prawną tej odpowiedzialności, która jest wyjątkiem od zasady, że tylko spółka odpowiada za swoje zobowiązania. Z argumentacji przedstawionej w treści pozwu wynika, że skarżący oczywiście bezzasadnie pozwał A.K.. W uzasadnieniu pozwu wskazał bowiem, że "stan niewypłacalności powstał już od dnia 16 maja 2011 r., kiedy to Spółka B. zaprzestała na stałe dochodzenia płacenia wszystkich wymagalnych wobec niej zobowiązań". Tego rodzaju argumentacja pozwala na stwierdzenie, że skarżący albo nie rozważył możliwości wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych wobec tego pozwanego, albo nie są mu znane zasady odpowiedzialności z art. 299 ksh. Powoływanie się przez skarżącego na możliwą bierność tego pozwanego, którego to założenia nie może czynić profesjonalny pełnomocnik, nie uzasadnia przyjęcia, że zadanie w części dotyczącej tego pozwanego zostało rozwiązane w sposób prawidłowy. Również data dochodzonych odsetek od kwoty 130.000 zł została określona wbrew zasadom wynikającym z art. 455 kc, bez uwzględnienia terminu wskazanego w wezwaniu do zapłaty z dnia 14 grudnia 2014 r. Data odsetek dochodzonych od kwoty 63.426 zł określona została poprzez datę doręczenia odpisu pozwu w sytuacji, gdy możliwe było ich dochodzenie za okres wcześniejszy, tj. od dnia wniesienia pozwu. Także z naruszeniem interesów strony skarżący dochodził odsetek od kwoty 10.100 zł. Ponadto, wniosek o zabezpieczenie został sformułowany nieprawidłowo. Z treści pracy nie wynika, których nieruchomości dotyczy. Nadto, skarżący nie wskazał sumy zabezpieczenia. Uchybienia te są błędami istotnymi, które świadczą w istocie o niewystarczającej znajomości problematyki zawartej w zadaniu egzaminacyjnym.
Powyższe wskazuje zatem, że przygotowany przez skarżącego pozew nie został sformułowany na poziomie profesjonalnego pełnomocnika, na co trafnie zwraca uwagę organ odwoławczy. Uchybienia popełnione przez skarżącego świadczą o nieznajomości i nieumiejętności stosowania prawa materialnego, jak i procesowego. Spełnienie jedynie warunków formalnych pozwu jest niewystarczające dla uznania, że zadanie z prawa gospodarczego zostało sporządzone prawidłowo. Osoba zdająca ma w sposób profesjonalny, a więc taki, który pozwoli uznać jej pracę za wykonaną ze starannością zawodowego pełnomocnika, mierzoną w kategoriach szczególnej dbałości o interes reprezentowanej strony, wykazać przygotowanie prawnicze do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Uchybienia wskazane przez egzaminatorów świadczą o nieprawidłowym zabezpieczeniu interesów reprezentowanej strony. Wady występujące w zadaniu z prawa gospodarczego mają charakter merytoryczny i podstawowy, wszak nie chodzi tu o jakiekolwiek sformułowanie treści pisma procesowego, jakim jest pozew, ale o takie jego skonstruowanie, które wykaże, że zdający dostrzega istniejący w zadaniu egzaminacyjnym problem i jednocześnie potrafi ów problem opisać w celu właściwego i prawidłowego zabezpieczenia interesu mocodawcy. Spełnienie tylko wymogów formalnych pozwu jest niewystarczające, by mogło prowadzić do uzyskania oceny pozytywnej. Zdający ma wykazać, że jest w stanie samodzielnie poprowadzić sprawę swego mocodawcy ze skutkiem dla niego pozytywnym, skarżący zaś tego nie wykazał, co - zdaniem Sądu - oznacza, że praca skarżącego z prawa gospodarczego została oceniona prawidłowo. Bezzasadne są więc zarzuty naruszenia art. 78e ust. 2 w związku z art. 78d ust. 10 w związku z art. 78d ust. 7 w związku z art. 78d ust. 1 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze.
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2014 r. o sygn. akt II GSK 1929/12 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym zaznaczono, że w zależności od stopnia przygotowania do wykonywania omawianego zawodu przez osobę przystępującą do egzaminu, wynik ten powinien być jeden, pozytywny albo negatywny, przy czym tylko spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego rozwiązania uprawnia oceniających do przejścia do skali ocen pozytywnych (od celującej do dostatecznej). Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to, że błędy merytoryczne w pracy skarżącego z prawa gospodarczego nie pozwalają na przejście do skali ocen pozytywnych.
Podsumowując, stwierdzić należy, że zawarte w zaskarżonej uchwale Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia uzasadnienie oceny pracy egzaminacyjnej skarżącego jest wyczerpujące i szczegółowe. Jak dokładnie przedstawiono skarżącemu w motywach zaskarżonego aktu, wady sporządzonego przez niego pozwu są na tyle istotne, że uzasadniają przyznanie oceny negatywnej. Jednocześnie Komisja II Stopnia szczegółowo i kompleksowo wyjaśniła, dlaczego praca skarżącego nie zasługuje na ocenę pozytywną.
Jak już zostało wyżej zaznaczone, postępowanie odwoławcze prowadzone przed Komisją Egzaminacyjną II Stopnia jest postępowaniem szczególnym, którego zakres strona określa w odwołaniu, podając zarzuty dotyczące oceny wyniku z egzaminu adwokackiego. Rozstrzygnięcie wydawane w sprawie wywołuje szczególny skutek przez to, że decyduje o zaliczeniu, bądź odmowie zaliczenia, osoby w poczet adwokatów, ustawowo zobligowanych do ochrony interesów prawnych podmiotów, które reprezentują. Celem zatem przedmiotowego egzaminu jest zbadanie wiedzy prawniczej kandydatów oraz umiejętności posługiwania się nią w praktyce. Przekłada się to na rolę uzasadnienia decyzji (uchwały) w tego typu sprawach.
W rozpoznawanej sprawie Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości uczyniła zadość obowiązkowi przedstawienia wyczerpującego, realnego, przekonującego uzasadnienia uchwały, realizując tym samym dyspozycję art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa w związku z art. 140 kpa w związku z art. 78h ust. 12 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze. Z uzasadnienia zaskarżonej do Sądu uchwały w pełni wynika, dlaczego z prawa gospodarczego skarżący otrzymał ocenę niedostateczną. Zaskarżona uchwała zawiera dokładne wskazania błędów, jakie zostały popełnione w treści pozwu. Orzekający w sprawie organ zastosował się zatem w pełni do konieczności dogłębnego przeanalizowania pracy skarżącego z tej części egzaminu oraz wyczerpująco uzasadnił wystawioną ocenę negatywną, wypełniając tym samym nakaz zawarty w art. 77 § 1 kpa.
Porównanie obu podjętych w sprawie uchwał wskazuje, że wydając uchwałę na skutek odwołania, organ dokonał ponownej całościowej analizy zakwestionowanej przez skarżącego oceny jego pracy z egzaminu z prawa gospodarczego, co świadczy o tym, że w postępowaniu tym zachowana została zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ, działając zgodnie z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 w związku z art. 80 i art. 107 § 3 kpa, wypełnił obowiązek ponownego przeanalizowania sprawy na skutek wniesionego odwołania i nie można przyjąć, że naruszył reguły postępowania, utrzymując w mocy uchwałę organu I instancji (art. 138 § 1 pkt 1 kpa). Z kolei sam fakt, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem orzekających Komisji, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.
W takim stanie rzeczy, uchwały w przedmiocie ustalenia negatywnego wyniku egzaminu adwokackiego skarżącego należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za bezzasadne, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło