VI SA/Wa 43/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką oddala skargę Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2009 r. Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] (zwana dalej Komisją Kwalifikacyjną) ustaliła negatywny wynik S. P. z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką. Uzyskała ona z testu 98 punktów. Komisja Kwalifikacyjna podniosła, że zgodnie z art. 75i ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu wstępnego uzyskuje kandydat, który pozyskał z testu co najmniej 100 punktów, zatem uzyskana przez S. P. liczba punktów przesądza o negatywnym wyniku egzaminu. Od uchwały Komisji Egzaminacyjnej S. P. złożyła odwołanie. Podniosła, że w karcie odpowiedzi dokonała dwóch poprawek, w wyniku których zaznaczyła prawidłowe odpowiedzi na pytania nr 38 i 70. Wskazała, że przepisy art. 75i ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze przewidują, iż kandydat uzyskuje za każdą prawidłową odpowiedź 1 punkt, a zatem o uznaniu danej odpowiedzi decyduje wyłącznie jej prawidłowość. Przepisy ustawy nie wykluczają możliwości weryfikacji odpowiedzi poprzez dokonywanie poprawek na karcie odpowiedzi, a niemożność dokonywania poprawek odpowiedzi wynikała jedynie z regulaminu. Wskazała, że regulamin, jako niezgodny z postanowieniami ustawy w zakresie zasad punktacji odpowiedzi, nie może stanowić podstawy do odmowy zaliczenia prawidłowych odpowiedzi udzielonych na pytania nr 38 i 70. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania S. P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 75i ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188 i Nr 166, poz. 1317) utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę. Wskazał, iż zgodnie z art. 75i ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze, egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Natomiast art. 75i ust. 3 ww. ustawy stanowi, że pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów, stosownie zaś do art. 75 ust. 2 ustawy, aplikantem adwokackim może zostać osoba, która uzyskała pozytywny wynik z egzaminu wstępnego. Minister wskazał, iż poddał analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu, jak i jego przebiegu. Stwierdził, iż egzamin był przeprowadzony w trybie zgodnym z wymogami ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego (Dz. U. Nr 91, poz. 748). Wszystkie pytania testowe były prawidłowe i brak jest podstaw do przyznania skarżącej dodatkowych punktów. Wynik egzaminu ustalony przez Komisję Kwalifikacyjną odpowiada wymogom § 11 i § 12 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r., bowiem wybór odpowiedzi polega na zakreśleniu na karcie odpowiedzi jednej z trzech propozycji odpowiedzi, a wyłączną podstawą ustalenia wyniku kandydata stanowią odpowiedzi zakreślone na karcie odpowiedzi. Organ podniósł, iż wbrew stanowisku skarżącej, zasady ustalania wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką zostały określone nie tylko w ustawie - Prawo o adwokaturze, lecz także w powołanym rozporządzeniu. Rozporządzenie, wydane na podstawie upoważnienia przewidzianego w art. 75e ust. 12 ustawy, reguluje szczegółowy tryb i sposób przeprowadzenia egzaminu wstępnego. Przepis § 11 ust. 2 rozporządzenia wyraźnie stanowi, że zmiana zakreślonej odpowiedzi jest niedozwolona, a w myśl § 12 wyłączną podstawę ustalenia wyniku kandydata stanowią odpowiedzi zakreślone na karcie odpowiedzi. Wskazał, iż Komisja Kwalifikacyjna nie zaliczyła odpowiedzi na pytania nr 38 i 70, bowiem w karcie odpowiedzi zostały zaznaczone w pytaniu nr 38 odpowiedzi "A" i "C", w pytaniu nr 70 odpowiedzi "A" i "B", przy czym w pytaniu nr 38 odpowiedź "A" została poprawiona na odpowiedź "C", natomiast w pytaniu nr 70 odpowiedź "B" poprawiona na odpowiedź "A". W konkluzji organ stwierdził, iż stosownie do przywołanych przepisów, brak jest podstaw do uznania obu odpowiedzi i doliczenia za nie 2 punktów, a w konsekwencji ustalenia pozytywnego wyniku egzaminu. Podkreślił, iż przepis wyraźnie wyklucza możliwość jego korygowania, niezależnie od przyczyn powstania błędu. W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. P. wniosła o jej uchylenie w całości. Podtrzymując swoje stanowisko zawarte w odwołaniu, podkreśliła, iż Komisja Egzaminacyjna jak i Minister Sprawiedliwości nieprawidłowo ustalili – wbrew przepisom ustawy – Prawo o adwokaturze, iż nie było możliwe dokonywanie poprawek odpowiedzi. Przepisy ustawy nie wykluczały możliwości weryfikowania odpowiedzi poprzez dokonywanie poprawek na karcie odpowiedzi. Regulamin, jako niezgodny z postanowieniami ustawy w zakresie zasad punktacji odpowiedzi nie mógł stanowić podstawy do odmowy zaliczenia prawidłowych odpowiedzi udzielonych przez nią na pytania nr 38 i 70. Ponadto wskazała, iż rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego, wprowadziło inne zasady punktacji nie zezwalające na zmianę zakreślonej odpowiedzi, przez co wykraczało poza zakres upoważnienia ustawowego. W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2010 r. skarżąca zarzuciła, iż niemożność sprostowania odpowiedzi powinna mieć wyraźne upoważnienie ustawowe do wprowadzenia takiego ograniczenia, bowiem stanowi poważny środek restrykcyjny dla zdającego. Podniosła, iż należy domniemywać, że Minister Sprawiedliwości wydając rozporządzenie z dnia 9 czerwca 2009 r. przekroczył uprawnienie wynikające z ustawy – Prawo o adwokaturze. Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną /uchwałę/ lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze nabór na aplikację adwokacką przeprowadza się w drodze egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, zwanego dalej "egzaminem wstępnym". Egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa oraz z karty odpowiedzi. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza na karcie odpowiedzi stanowiącej integralną część testu. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt (art. 75i ust. 1 cyt. ustawy). Zgodnie z art. 75e ust. 12 cyt. ustawy Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej, określi w drodze rozporządzenia: 1) tryb i termin zgłaszania kandydatów na członków komisji kwalifikacyjnej oraz powoływania i odwoływania członków komisji kwalifikacyjnej, 2) wysokość wynagrodzenia przewodniczącego i członków komisji kwalifikacyjnej, uwzględniając liczbę osób, które złożyły zgłoszenie o przystąpienie do egzaminu wstępnego, zakres i nakład ich pracy w zorganizowaniu i w przebiegu egzaminu wstępnego oraz tryb wypłacania tego wynagrodzenia, 3) szczegółowy tryb i sposób przeprowadzania egzaminu wstępnego, w szczególności: a) sposób działania komisji kwalifikacyjnej, b) sposób zorganizowania obsługi administracyjnej i technicznej komisji kwalifikacyjnej przez okręgowe rady adwokackie, w tym przekazywania środków, sprawowania nadzoru nad ich wydatkowaniem i rozliczania wydatków związanych z tą obsługą - uwzględniając konieczność prawidłowego, terminowego i efektywnego przeprowadzenia naboru na aplikację i przebiegu egzaminu wstępnego oraz zapewnienia zachowania bezstronności pracy komisji kwalifikacyjnej. Działając na podstawie upoważnienia zawartego w ww. art. 75e ust. 12 ustawy Minister Sprawiedliwości wydał rozporządzenie z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego (Dz. U. Nr 91, poz. 748), w którym określił m. in. szczegółowy tryb i sposób przeprowadzania egzaminu wstępnego. W § 11 i 12 wskazał, iż wybór odpowiedzi polega na zakreśleniu na karcie odpowiedzi jednej z trzech propozycji odpowiedzi (A, B, albo C), zmiana zakreślonej odpowiedzi jest niedozwolona oraz wskazał, że wyłączną podstawę ustalenia wyniku kandydata stanowią odpowiedzi zakreślone na karcie odpowiedzi. Nie można zgodzić się ze skarżącą, iż ograniczenie w rozporządzeniu możliwości poprawienia omyłki pisarskiej stanowi o tym, iż Minister Sprawiedliwości wydając rozporządzenie wykroczył poza zakres upoważnienia ustawowego z racji braku wyraźnego upoważnienia do wprowadzenia takiego ograniczenia. Zgodnie ze wskazanymi przepisami ustawy i rozporządzenia egzamin wstępny jest egzaminem testowym, podczas którego zdający ma jedynie wybrać jedną z trzech propozycji, z których jedna jest prawidłowa, zatem możliwość dokonywania zmian prowadziłaby do trudności czy wręcz niemożności ustalenia, która z wybranych odpowiedzi jest prawidłowa. Jedną z zalet egzaminu testowego jest łatwość jego sprawdzenia oraz brak czynnika subiektywnego przy ocenie jego wyników. Należy zauważyć, iż wszyscy zdający mieli podaną pełną informację o trybie i sposobie przeprowadzenia egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, w tym o zasadach ustalania jego wyniku oraz braku możliwości zmiany zakreślonej odpowiedzi. Na pierwszej stronie Części I – Zestawu pytań testowych zamieszczone zostało pouczenie, będące w istocie powtórzeniem treści § 11 i 12 ww. rozporządzenia. W ocenie Sądu prawidłowo ustalono negatywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką skarżącej nie przyznając punktu za poprawione odpowiedzi w pytaniu nr 38 i 70. Zaskarżona decyzja w przedmiocie ustalenia negatywnego wyniku skarżącej z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, odpowiada zatem prawu. Mając powyższe na względzie Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.