VI SA/Wa 4306/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi W. I. na postanowienie Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej oddala skargę VI SA/Wa 4306/14 UZASADNIENIE Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art.144 oraz art. 113 § 2 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – dalej "k.p.a.") oraz w związku z art. 36 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U z 2013 r. poz. 932 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia W. I. na postanowienie Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2014 r. w sprawie odmowy sprostowania oczywistej omyłki w decyzji z dnia [...] października 1982 r. stwierdzającej przygotowanie zawodowe do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych projektanta w specjalności instalacyjno - inżynieryjnej w zakresie instalacji sanitarnych (Nr [...]) utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. Do powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W. I. (dalej "skarżący"), pismem z dnia [...] czerwca 2014 r., wystąpił z wnioskiem o skorygowanie oczywistej omyłki w "Stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie" Nr [...], wystawionym w dniu [...] października 1982 r. przez ówczesny Urząd Wojewódzki w [...] na podstawie "Protokołu oceny przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji w budownictwie" z dnia [...] października 1982 r. Skarżący wniósł o zmianę ww. rozstrzygnięcia poprzez zastąpienie wyrazów: "instalacji sanitarnych", występujących w określeniu specjalności i zakresu uprawnień, wyrazami: "sieci sanitarnych", występującymi w "Protokole oceny przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji w budownictwie". Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. [...] Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa, działając na podstawie art.113 § 3 kpa i art. 11 i 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa odmówiła wydania postanowienia o sprostowaniu oczywistej pomyłki w określeniu specjalności i zakresu uprawnień budowlanych zawartych w "Stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie" wydanego z upoważnienia Wojewody [...] w dniu [...] października 1982 r. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ I instancji wskazał, że w świetle utrwalonego orzecznictwa i piśmiennictwa sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia decyzji. Wykładnia przepisu art. 113 § 1 k.p.a. wskazuje, że wszystkie opisane w nim nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty. Przypomniał, iż błąd pisarski to widoczny, wbrew zamierzeniom organu, niewłaściwie użyty wyraz, widocznie mylna pisownia, błąd rachunkowy – to błąd wynikający z niewłaściwego przeprowadzenia badań arytmetycznych, natomiast "inna oczywista omyłka" jest swoim charakterem zbliżona do niedokładności błędu pisarskiego lub rachunkowego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł W. I. zarzucając mu: - zajęcie stanowiska przez niewłaściwy organ; - przedstawienie nieprawdziwych argumentów mających uzasadnić odmowę sprostowania oczywistej omyłki w "Stwierdzeniu przygotowania zawodowego" wystawionego w dniu [...] października 1982 r. przez ówczesny Urząd Wojewódzki w [...]. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał m. in., że Polska Izba Inżynierów Budownictwa jest następcą prawnym wojewodów w zakresie nadawania uprawnień budowlanych. Dlatego też Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa jest organem właściwym miejscowo i rzeczowo do rozpatrzenia wniosku strony. Dalej organ wskazał, iż z treści wniosku skarżącego wynika, że organ nadający uprawnienia budowlane błędnie zastosował przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 litego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 8, poz. 46 ze zm.). Skarżący ubiegał się o uprawnienia budowlane w specjalności i zakresie określonym w § 13 ust. 1 pkt 4 lita a ww. rozporządzenia, Wojewoda [...] jako materialno-prawną podstawę decyzji wskazał natomiast lit. b i stosownie do tego nadał stronie uprawnienia w zakresie instalacji sanitarnych. Z powyższego wynika, że organ nadający stronie uprawnienia budowlane popełnił tzw. błąd w subsumcji. Inaczej mówiąc, dokonał wadliwej kwalifikacji prawnej żądania strony. W ocenie Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej, tego rodzaju wada nie może być konwalidowana w drodze sprostowania oczywistych pomyłek pisarskich. Na poparcie swoich słów organ przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt: VII SA/Wa 321/04 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 984/97. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. I. wnosząc o uwzględnienie swojej skargi. Zarzucił organowi: - brak należytego ustosunkowania się jego zarzutu zawartego w zażaleniu na postanowienie [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., iż w przedmiotowej sprawie stanowisko zostało zajęte przez niewłaściwy organ; - powtórzenie w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] listopada 2014 r. nieprawdziwych argumentów, zawartych wcześniej w postanowieniu organu I instancji, mających uzasadnić odmowę sprostowania oczywistej omyłki w "Stwierdzeniu przygotowania zawodowego" wystawionego przez ówczesny Urząd Wojewódzki w [...] w 1982 r.; - niezgodną ze stanem faktycznym próbę sugerowania przez organ odwoławczy, że Wojewoda [...] wydając decyzję w dniu [...] października 1982 r. dokonał "wadliwej kwalifikacji prawnej żądania strony", ponieważ doszło jedynie do popełnienia oczywistej omyłki w "Stwierdzeniu przygotowania zawodowego" wystawionym przez ówczesny Urząd Wojewódzki w [...] na podstawie "Protokołu oceny przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji w budownictwie", sporządzonego przez Wojewódzki Zespół Kwalifikacyjny. W uzasadnieniu skargi wskazał m.in., że - w jego ocenie - Okręgowa Izba Inżynierów nie jest następcą prawnym Wojewody [...], dlatego też nie jest uprawniona do autorytarnego rozstrzygania przedmiotowej kwestii. W dalszej części uzasadnienia skargi podniósł, że ww. omyłka wynika prawdopodobnie z tego, że Urząd Wojewódzki pomylił treść wniosku Zespołu Kwalifikacyjnego dotyczącą "specjalności instalacyjno – inżynieryjnej" z pojęciem "zakresu" uprawnień wskazanych przez ww. Zespół Kwalifikacyjny. Wyjaśnił, że w słowie "specjalności" chodzi o "specjalność instalacyjno-inżynieryjną" natomiast wnioskowany przez Zespół Kwalifikacyjny "zakres" dotyczy "sieci sanitarnych". Powyższe nie powinno budzić wątpliwości, że "stwierdzenie przygotowania zawodowego" z dnia [...] października 1982 r. zawiera oczywisty błąd-pomyłkę, która powinna podlegać sprostowaniu z urzędu. Naraża go to na niemożność wykonywania czynności zawodowych, do których w rzeczywistości jest uprawniony, tym bardziej, że w międzyczasie uzyskał tytuł magistra-inżyniera. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Kwalifikacyjna wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji (postanowienia) pod względem jej celowości czy słuszności. Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób uzasadniający jego uchylenie. Sąd podzielił bowiem pogląd organu o tym, że dostrzeżony przez skarżącego i oceniony przez niego jako błędny zapis w dokumencie (decyzji) z dnia [...] października 1982 r. pn. Stwierdzenie przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie o tym, że posiada on upoważnienie do wykonywania samodzielnej funkcji projektanta w specjalności instalacyjno-inżynieryjnej w zakresie instalacji sanitarnych zamiast sieci sanitarnych nie ma charakteru oczywistej omyłki, i w związku z tym nie podlega sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Wskazać należy, że w postępowaniu, w którym wydano ww. dokument organu wnioskodawca ubiegał się o uprawnienia budowlane w specjalności i zakresie określonym w § 13 ust. 1 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 8 poz. 46 ze zm.), zaś Wojewoda [...] jako materialnoprawną podstawę decyzji wskazał lit. b) i stosownie do tego nadał stronie uprawnienia w zakresie instalacji sanitarnych. Wskazać należy, że pojęcie oczywistej omyłki nie zostały w przepisie art. 113 § 1 k.p.a. zdefiniowane, a więc za zasadne należy uznać odwołanie się do jego potocznego znaczenia, mając na względzie utrwalone orzecznictwo. W orzecznictwie przyjmuje się, że chodzi tu o sytuację, gdy wyrażono w tekście coś, co bez wątpienia jest niezgodne z myślą i zamiarem organu, a do czego doszło przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów lub omyłkę pisarską. Ta cecha również wyznacza granice, w jakich organ jest uprawniony do skorygowania swojego błędu w drodze postanowienia o sprostowaniu. Sprostowanie może prowadzić do wyeliminowania z decyzji drobnych błędów i omyłek, które mogą być usunięte bez wpływu na treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Służy więc swojego rodzaju kosmetycznemu skorygowaniu formy decyzji bez wnikania w jej treść merytoryczną. Trafnie stwierdza się w literaturze, że nie będą podlegały sprostowaniu w omawianym trybie błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalania konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (B. Adamiak, Rektyfikacja decyzji w postępowaniu administracyjnym, Acta Universitatis Wratislaviensis Nr 922, Prawo CLIII, Wrocław 1988, s. 9-10). Problem ten ilustruje teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 1990 r., sygn. akt II SA 627/90 (ONSA 1991, Nr 2, poz. 31), zgodnie z którą stwierdzenie nieważności decyzji innej niż się zamierzało, nie może być przedmiotem sprostowania w trybie rektyfikacji, jak również teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 1991 r., sygn. akt SA/Wr 1084/91 (ONSA 1991, Nr 3-4, poz. 93), dotycząca sprawy, w której sprostowaniem decyzji próbowano zmienić rozstrzygnięcie co do istoty (zmieniając przedmiot rozstrzygnięcia). W wyroku tym stwierdzono, po pierwsze, że wadliwą decyzję ostateczną można wzruszyć tylko w drodze nadzwyczajnych środków prawnych, a nie w drodze sprostowania na podstawie art. 113 par. 1 k.p.a., i po drugie, że przydzielenie innego pomieszczenia zastępczego na podstawie postanowienia "o sprostowaniu oczywistej pomyłki" (art. 113 par. 1 k.p.a.) oznacza zmianę rozstrzygnięcia co do istoty. Sąd podziela pogląd, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia Tak więc przedmiotem sprostowania nie mogą być ustalenia organu dotyczące stanu faktycznego sprawy, obowiązującego prawa czy kwalifikacji prawnej (por. wyroki NSA w sprawach o sygn. akt.: I SA/GD 984/97, SA/Wr 1084/91, III SA 1466/87). Słusznie więc organ uznał, że wnioskowane przez skarżącego sprostowanie w dokumencie z dnia [...] października 2014 r. w istocie doprowadziłoby do merytorycznej jego zmiany bo wiązałoby się z koniecznością zmiany zakresu uprawnień strony i podstawy prawnej decyzji, co w świetle poglądów judykatury jest niedopuszczalne. Prawidłowa też była wypowiedź organu o tym, że sprawa skarżącego - w obowiązującym stanie prawnym - podlegała załatwieniu przez organy samorządu zawodowego inżynierów budownictwa. Właściwość tych organów w sprawie wynika z przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1946). W jej art. 8 pkt 4 wskazano bowiem, że do zadań samorządów zawodowych (zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa) należy w szczególności nadawanie i pozbawianie uprawnień budowlanych w specjalnościach, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, uznawanie kwalifikacji zawodowych oraz nadawanie i pozbawianie tytułu rzeczoznawcy budowlanego. W pierwszej instancji w ww. zakresie orzeka okręgowa komisja kwalifikacyjna. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy o samorządach zawodowych prowadzi postępowania kwalifikacyjne w sprawach nadania uprawnień budowlanych, przeprowadza egzaminy w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i wydaje decyzje o nadaniu tych uprawnień z zastrzeżeniem art. 33 pkt 9 ustawy (nieistotnym w okolicznościach faktycznych sprawy). Organem odwoławczym w tych postępowaniach jest Krajowa Komisja Kwalifikacyjna, która na podstawie art. 36 ust. 1 i 3 ww. ustawy (wskazanych w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia) prowadzi postępowania odwoławcze i wydaje decyzje w drugiej instancji w sprawach, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 oraz wydaje decyzje w sprawie nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że prowadzone w tej sprawie postępowanie administracyjne było prawidłowe, mimo że organ nie załatwił wniosku tak, jak życzył sobie tego skarżący. Jednocześnie wskazać należy, że Sąd uznał, że kwestie związane z obowiązkiem wynagrodzenia skarżącemu szkody wyrządzonej mu - w jego ocenie - przez niezgodne z prawem działanie organów publicznych pozostawały poza zakresem rozpoznawanej sprawy. Nie w tym przedmiocie wydano bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie, stąd Sąd nie odniósł się do kwestii podniesionych przez skarżącego w skardze w tym zakresie. Wobec powyższego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.