VI SA/Wa 4333/14
WyrokWSA w Warszawie2015-09-30
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Aneta Lemiesz, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo nałożył karę pieniężną za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej, opierając się na informacjach od operatora systemu viaTOLL, mimo przedstawienia przez stronę dowodów wpłaty i zgłoszenia problemu z systemem?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, umarzając jednocześnie postępowanie administracyjne. Uzasadniono to istotnym naruszeniem przepisów postępowania, w tym zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) oraz brakiem należytej weryfikacji dowodów przez organ. Sąd wskazał, że organ nie może opierać się wyłącznie na informacjach od operatora systemu, ale powinien weryfikować je dokumentami źródłowymi. Ponadto, wady systemu poboru opłat nie powinny obciążać użytkownika, a kary pieniężne w takich sytuacjach są nieuzasadnione. Dodatkowo, nowelizacja przepisów spowodowała umorzenie postępowania.Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na C. K. karę pieniężną za przejazd autostradą bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Strona skarżąca twierdziła, że posiadała środki na koncie viaTOLL i przedstawiła dowody wpłaty oraz zgłoszenia problemu z systemem. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, opierając się na informacjach od operatora systemu viaTOLL (firmy Kapsch), który stwierdził brak środków na koncie w momencie przejazdu i anulowanie transakcji doładowania. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi niedostateczne zebranie dowodów i naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego; umorzono postępowanie administracyjne; zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2015 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego C. K. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 zł na C. K. (dalej: strona, skarżący).
Podstawą prawną decyzji były przepisy art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ustawy o drogach publicznych – dalej zwanej: u.d.p. oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z 22 marca 2011 r., w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm., art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 – dalej zwanej: u.t.d.).
Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia było ustalenie w drodze kontroli drogowej, iż skarżący wykonywał przejazd drogowy w dniu [...] maja 2013 r. w godz. 7:18:58 na autostradzie A[...] na odcinku Z. ([...]) – węzeł B. bez uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Przejazd był wykonywany przez kierowcę C. S., kierującego zespołem pojazdów składających się z pojazdu marki [...] nr rej. [...], naczepy [...] o nr rej. [...] na odcinku drogi krajowej S[...].
Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosił, iż w dniach [...] i [...] maja 2013 r. z powodu awarii systemu viaTOLL na koncie użytkownika pojawił się błędny komunikat o braku środków płatniczych. Podkreślił, iż kontrolowany samochód marki [...] nr rej. [...] miał środki na pokrycie przejazdu autostradą A[...] i konto viaTOLL zostało obciążone kwotą 125,18 zł za przejazd.
Do akt załączono pisemne "zgłoszenie problemu" skierowane do GDDKiA przez Biuro Obsługi Klienta viaTOLL, dotyczące pojazdu R. S. nr rej. [...] z załączonymi "potwierdzeniami niefiskalnymi", dotyczącymi transakcji z dnia [...] maja 2013 r. – rodzaj transakcji "sprzedaż", transakcja kartą płatniczą Visa opiewała na kwotę 1000 zł. Jako sprzedawca widnieje GDDKiA, adres dla korespondencji - viaTOLL Biuro Obsługi Klienta.
Organ, działając na skutek złożonego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przeprowadził dodatkowe czynności dowodowe, zwracając się do firmy Kapsch o wyjaśnienie kwestii uiszczania opłaty za określony w protokole kontroli przejazd.
Na podstawie odpowiedzi udzielonych przez firmę Kapsch (głównie zawartych w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. oraz z dnia [...] listopada 2013 r.) organ ustalił, iż opłata elektroniczna za przejazd pojazdem o nr rej. [...] po płatnym odcinku autostrady A[...], w dniu [...] maja 2013 r. o godz. 7:18 nie została uiszczona z uwagi na brak środków na koncie "Pre-pay" użytkownika systemu viaTOLL, który w dniu [...] maja 2013 r. wynosił 0:00 o godzinie 7:18, przy czym doładowanie nastąpiło w tym dniu o godz. 7:54, czyli po powstaniu przedmiotowego naruszenia.
Organ odwoławczy podkreślił, iż stan faktyczny wynika m.in. z pism operatora systemu viaTOLL, czyli firmy Kapsch, a także z dołączonego do akt wykazu opłat należnych i zarejestrowanych na koncie użytkownika w okresie od [...].04.2013 r. do [...].06.2013 r. a także z pisma z [...] listopada 2013 r., w którym operator stwierdził, iż "paragon informujący o doładowaniu konta nie został wydrukowany, co świadczy o tym, że konto użytkownika nie zostało doładowane. Jak poinformował operator, w systemie operatora kart płatniczych taka transakcja, na jaką powołuje się skarżący, widnieje, lecz została oznaczona jako anulowana. Organ podkreślił nadto, iż zapisy widoczne na dołączonej do akt przez skarżącego nocie obciążeniowej także nie świadczą o uiszczeniu opłaty. Organ ustalił też, że do złożonej reklamacji użytkownik nie załączył niefiskalnego paragonu doładowania użytkownika.
Organ po uzyskaniu stosownych informacji zarządcy drogi (GDDKiA – pismo do organu z [...] marca 2014 r.) ustalił, iż droga była w sposób wymagany prawem oznakowana przy pomocy tablic informacyjnych (znak T-34).
Od powyższej decyzji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając oparcie decyzji na niedostatecznych podstawach dowodowych (naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., a także 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 123 § 3 i art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy decyzji nakładającej na stronę karę pieniężną.
Skarżący podniósł przede wszystkim, iż na jego "koncie użytkownika" powinny znajdować się środki pozwalające na uiszczenie opłaty za przedmiotowy przejazd w kwocie 125,18 zł, co wynika z przedłożonych dokumentów w postaci reklamacji nr 34187479 zgłoszonej u operatora systemu viaTOLL, a także niefiskalnych potwierdzeń dokonania płatności kartą oraz wydruku z systemu viaTOLL odnoszącego się do stanu salda konta użytkownika systemu viaTOLL w dniu [...] maja 2013 r. Skarżący wskazał przy tym, że na wydruku nie została ujawniona wpłata, która została dokonana dzień wcześniej tj. w dniu [...] maja 2013 r. Podkreślił, iż dokonując zakupu otrzymał w placówce viaTOLL dokument potwierdzający wpłatę kwoty 1000 zł., która jednak bez żadnego powodu nie została zaksięgowana. Podkreślił, że karta, którą posługiwał się użytkownik była właściwa, a transakcja nie została odrzucona. Wyraził pogląd, że ryzyko niepobrania przez system viaTOLL kwoty, którą użytkownik przekazał, w sposób prawidłowy, przy zastosowaniu transakcji z użyciem prawidłowej karty, zatwierdzonej numerem PIN i potwierdzonej wydaniem stosownego dokumentu, nie powinno obciążać użytkownika. Działania organów administracji publicznej polegające na wymierzeniu kary pieniężnej w takich sytuacjach, jak opisana powyżej, w ocenie skarżącego naruszają elementarną zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, wyrażoną w treści art. 8 k.p.a., zwłaszcza, że powszechnie znane i wskazywane przez środki masowego przekazu są nagminne sytuacje, w których występują błędy w funkcjonowaniu systemu viaTOLL.
Zdaniem skarżącego, wobec braku takiej weryfikacji, organ dopuścił się naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewystarczające zgromadzenie oraz brak całościowego rozpatrzenia materiału dowodowego, co skutkowało dowolnym przyjęciem, że zaistniały przesłanki do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 3.000,00 zł na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 260 z późn. zm.).
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest zasadna. Stosownie do przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych skarżący był obowiązany wnieść opłatę za przejazd płatnym odcinkiem autostrady A[...] w dniu [...] maja 2013 r. o godz. 7:18, której to wpłaty system viaTOLL nie odnotował. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, iż zgodnie z art. 13 hb ust. 1 ustawy o drogach publicznych opłaty elektroniczne pobiera Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, a wszystkie przychody z opłat, zgodnie z art. 13 hb ust. 2 u.d.p., trafiają do Krajowego Funduszu Drogowego stanowiąc jego przychód z przeznaczeniem na dalsze inwestycje w rozbudowę sieci drogowej w Polsce oraz na modernizację istniejącej infrastruktury drogowej. Stosownie jednak do art. 13 hb ust. 3 ustawy, Minister właściwy do spraw transportu, za zgodą Rady Ministrów może m.in. pobór tych opłat powierzyć spółce specjalnego przeznaczenia, utworzonej w trybie ustawy z dnia 12 stycznia 2007 r. o drogowych spółkach specjalnego przeznaczenia (Dz. U. Nr 23, poz. 136 ze zm.). Jednakże, jak do tej pory, spółka specjalnego przeznaczenia (Kapsch Telematic Services sp. z o.o.) koncentruje się głównie na tworzeniu i dostarczaniu elektronicznych systemów poboru opłat drogowych (ETC) oraz na ich obsłudze technicznej. Natomiast od strony technicznej poborem opłat zajmuje się system viaTOLL, nadzorowany przez GDDKiA (na co wskazują wydruki viaTOLL o opłatach za przejazd wystawiane na drukach GDDKiA).
Wskazując na powyższe uwagi uprawnionym staje się stwierdzenie, że to Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, w realizacji programu rządowego ViaTOLL i za pomocą tego systemu, dokonuje poboru opłat elektronicznych. Firma Kapsch natomiast dba jedynie o prawidłowość działania systemu elektronicznego, odczytującego przejazd konkretnego pojazdu i "skasowanie" opłaty, opłaty tej nie pobierając.
W świetle powyższych uwag istotnym staje się określenie, jaką rolę w systemie elektronicznego poboru opłat pełni Główny Inspektor Transportu Drogowego i jakie zadania oraz kompetencje organowi temu są przypisane.
Zgodnie z art. 50 pkt 1 lit. j) ustawy o transporcie drogowym (u.t.d.) do zadań Inspekcji należy kontrola prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. Zadania Inspekcji Transportu Drogowego (zgodnie z art. 51 ust. 1 u.t.d.) wykonują Główny Inspektor Transportu Drogowego oraz wojewoda działający za pośrednictwem wojewódzkiego inspektora transportu drogowego, jako kierownika wojewódzkiej inspekcji transportu drogowego wchodzącej w skład wojewódzkiej administracji zespolonej. Jednakże, jak wskazuje art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b), w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji organem właściwym jest Główny Inspektor Transportu Drogowego - w sprawach związanych z kontrolą uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych, na zasadach określonych w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, jednocześnie, jak wskazuje ust. 7, Główny Inspektor Transportu Drogowego może w sprawach, o których mowa w ust. 6 pkt 1 lit. a i b, upoważnić do działania w jego imieniu wojewódzkiego inspektora transportu drogowego. Innymi słowy zadania z zakresu prowadzenia postępowań w sprawach dotyczących kontroli uiszczenia opłaty elektronicznej należą do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, gdyż wojewódzki inspektor może działać wyłącznie w jego imieniu, a więc tak, jak by działał Główny Inspektor Transportu Drogowego.
Podkreślenia wymaga, że d dnia 1 lipca 2011 r. obowiązują znowelizowane przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, które przewidują pobieranie określonej w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy opłaty za przejazd po drogach krajowych w formie "opłaty elektronicznej", o której mowa w art. 13ha tejże ustawy. Nowy system poboru opłaty za przejazd po drogach krajowych zastąpił funkcjonujący wcześniej system poboru opłaty w drodze nabycia karty opłaty drogowej, zwanej potocznie "winietą".
Wnioskodawca uiszcza opłatę za przejazd po drogach krajowych na podstawie "Umowy z użytkownikiem konta w trybie przepłaconym", zawartej ze Skarbem Państwa - Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad, reprezentowanym przez operatora systemu poboru opłaty elektronicznej (system viaToll).
Sposób wnoszenia opłaty elektronicznej określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. Nr 91, poz. 524). Opłata elektroniczna może być wnoszona na dwa sposoby:
1. w formie przedpłaty, wnoszonej przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną (§ 5 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury),
2. w formie płatności okresowej, w której należność za przejazd po drogach krajowych uiszczana jest okresowo, na podstawie dokumentu informującego o wysokości naliczonej opłaty elektronicznej (§ 5 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 8 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury).
Wnioskodawca, uiszczający opłatę w formie przedpłaty otrzymuje "paragon niefiskalny" (vide - akta administracyjne k-4) zawierający:
1. wskazanie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad jako wystawcy, wraz ze wskazaniem adresu i numeru NIP;
2. wskazanie adresu do korespondencji wystawcy (adres operatora systemu poboru opłaty);
3. datę transakcji;
4. tytuł wniesienia opłaty: "niefiskalne potwierdzenie" oraz "potwierdzenie dokonania przedpłaty";
5. numer dokumentu;
6. numer "Umowy z użytkownikiem konta w trybie przepłaconym", do której przyporządkowana jest przedpłata;
7. kwotę przedpłaty;
8. stan przedpłat na datę transakcji;
9. formę płatności;
10. informację, że opłata nie podlega VAT;
11. nazwę i adres placówki, w której dokonano transakcji.
Dokument nie jest opatrywany przez wystawcę podpisem.
W realiach kontrolowanej sprawy, skarżący konsekwentnie wskazywał na fakt uiszczenia stosownej opłaty za przejazd w formie wpłaty na konto "Pre-pay" użytkownika systemu viaTOLL. W aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające stanowisko skarżącego – są nimi niefiskalne potwierdzenia dokonania płatności przy pomocy karty płatniczej VISACARD, zgodnie z którymi kwota 1000 zł została wpłacona w dniu [...] maja 2013 r. (w przeddzień kwestionowanego przejazdu), na rzecz GDDKiA (adres dla doręczeń: viaTOLL – BOK). Nadto załączono reklamację zgłoszoną do operatora systemu viaTOLL, związaną z tym przejazdem.
Z drugiej strony, organ oparł swoje stanowisko odnośnie nieuiszczonej opłaty wyłącznie na uzyskanych w drodze korespondencyjnej pisemnych informacjach firmy Kapsch – operatora systemu viaTOLL (vide – powyżej zamieszczone wyjaśnienia odnoszące się do powiązań między ww. podmiotami). Wynika z nich, że transakcja potwierdzona załączonymi paragonami została później anulowana.
Należy zauważyć, iż – o ile paragony stanowią uprawniony dowód na okoliczności w nim zawarte, to takiego waloru nie sposób przypisać korespondencji skierowanej do organu przez firmę Kapsch.
W ocenie Sądu, takimi dowodami mogłyby być dokumenty księgowe wystawione przez spółkę Kapsch, o rozszerzonej treści specyfikującej transakcje dotyczące uiszczanej opłaty elektronicznej, przedstawiające sekwencje zdarzeń od ostatniego uznania rachunku wierzyciela (spółki Kapsch) - czyli uzupełnienia konta dłużnika przez wskazanie wszystkich kolejnych ściągnięć opłat z tego rachunku ze wskazaniem, z jakiego tytułu dana opłata była ściągana, aż do wykazania stanu konta w chwili spornego przejazdu. Należy zauważyć, że spółka Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. co prawda nie jest stroną tego postępowania, jednak dysponując pieniędzmi użytkowników dróg wpłacanymi na konta w trybie przepłaconym, \winna dochowywać szczególnej staranności w poborze opłat i księgowym rejestrowaniu tytułów.
Warto wskazać, że również w dotychczasowym orzecznictwie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjmuje, że organ Inspekcji Transportu Drogowego, jako organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie administracyjne w tego typu sprawach, nie może swoich ustaleń opierać jedynie na informacjach przekazywanych mu przez spółkę Kapsch, lecz powinien informacje te weryfikować konkretnymi, żądanymi od tej spółki, dokumentami źródłowymi, także dlatego, że jak w wielu tego typu sprawach, informacje te mogą być sprzeczne i w różny sposób interpretowane przez spółkę Kapsch - operatora systemu viaTOLL (tak m. in. WSA w Warszawie /w:/ wyrok z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 16/13; wyrok z dnia 22 marca 2013 sygn. akt: VI SA/Wa 95/13; z dnia 18 grudnia 2014 sygn. akt: VI SA/Wa 3356/14).
Ponadto należy uznać, że ewentualne wykazanie wadliwości systemu poboru opłat z powodów leżących po stronie podmiotu odpowiedzialnego za obsługę krajowego systemu poboru opłat (w tym przykładowo: wykazanie braku możliwości połączenia urządzenia viaBOX zamontowanego w pojeździe z systemem poboru opłat), a w konsekwencji niepobranie środków dostępnych na koncie użytkownika na dany przejazd po drodze płatnej nie powinno stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. Zdaniem Sądu, jeżeli niepobranie stosownej opłaty wynika z błędów leżących po stronie systemu poboru opłat, to wymierzenie, na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, kary pieniężnej za brak opłaty elektronicznej jest w istocie konsekwencją niedopełnienia obowiązku należytego zabezpieczenia systemu poboru opłat przez organ realizujący program rządowy viaTOLL.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienia zarówno zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2013 r., jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. - nie spełniają wymogów przewidzianych przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienia tych spornych rozstrzygnięć nie zawierają pełnych wyjaśnień okoliczności branych przez organ Inspekcji Transportu Drogowego pod uwagę przy wydawaniu decyzji o nałożeniu wspomnianej kary pieniężnej.
Wobec powyższego, należy - zdaniem Sądu - uznać, że Główny Inspektor Transportu Drogowego, orzekając w niniejszej sprawie, niezależnie od uchybienia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., dopuścił się w toku postępowania administracyjnego istotnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów Państwa, wyrażonej w przepisie art. 8 k.p.a.
Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Warto zauważyć w tym miejscu, że Naczelny Sąd Administracyjny już w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84 (ONSA z 1984 r., nr 2, poz. 117), wyraźnie podkreślił, iż w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Ponadto, w ocenie Sądu, zasada wynikająca z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.
Wobec powyższego, Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r. winny być uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania.
Jednocześnie, co wymaga zaznaczenia, jak wynika z art. 4 Ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych, ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym (dalej jako: ustawa zmieniająca - Dz. U. z 1 października 2014 r. - Nr 2014.1310) - "Nie wszczyna się postępowania administracyjnego na podstawie art. 13k ust. 1 lub 2 ustawy, o której mowa w art. 1, a wszczęte umarza się, jeżeli naruszenie zostało popełnione przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy". W myśl art. 7 Ustawy zmieniającej, weszła ona w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, czyli w dniu 2 stycznia 2015 r. Obydwie decyzje zostały wydane w kontrolowanej sprawie przed tą datą (ostatnia w dniu [...] października 2014 r.), a zatem należy uznać, iż brak jest podstaw do udzielenia organowi wskazań co do dalszych czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Zachodzi bowiem tzw. ujemna przesłanka prowadzenia postępowania administracyjnego, obligująca do jego umorzenia.
Z kolei, na podstawie art. 145 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Należy wskazać, iż powyższa podstawa prawna umorzenia postępowania administracyjnego jest instytucją nową, weszła bowiem w życie na mocy ustawy o zmianie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2015.658; data wejścia w życie: 15 sierpnia 2015 r.). Jak wynika z treści przytoczonej normy p.p.s.a., w razie stwierdzenia okoliczności stanowiącej podstawę umorzenia postępowania - w sytuacji dającej podstawy do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 - obowiązkiem Sądu jest uchylenie decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego.
Mając na względzie powyższe, Sąd uchylił obie wydane w sprawie decyzje administracyjne, działając w tym zakresie na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast umorzył postępowanie administracyjne, działając na mocy art. art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 4 Ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych, ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło