VI SA/Wa 4365/14
PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-22
Skład orzekający: Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu w ramach prawa pomocy przysługuje wynagrodzenie za czynności procesowe, które zostały odrzucone lub uznane za wadliwe formalnie?Ratio decidendi
Adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. W sytuacji, gdy czynności procesowe podjęte przez pełnomocnika są wadliwe formalnie i skutkują ich odrzuceniem (np. wniesienie skargi kasacyjnej z uchybieniem terminu lub wniesienie niewłaściwego środka odwoławczego), nie można uznać, że pomoc prawna została rzeczywiście udzielona, co stanowi podstawę do odmowy przyznania wynagrodzenia.Stan faktyczny
Wniosek adwokata K. B. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne z urzędu w sprawie dotyczącej egzaminu adwokackiego. S. S. złożył skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej, która została oddalona wyrokiem WSA. Następnie skarżący złożył skargę kasacyjną, która została odrzucona z powodu uchybienia terminu. Kolejna skarga kasacyjna od postanowienia o odrzuceniu pierwszej skargi kasacyjnej również została odrzucona z powodu wniesienia niewłaściwego środka odwoławczego (skargi kasacyjnej zamiast zażalenia). Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu drugiej skargi kasacyjnej zostało oddalone przez NSA. Adwokat K. B. wniosła o przyznanie wynagrodzenia za te czynności.Rozstrzygnięcie
Odmówiono adwokat K. B. przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat K. B. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego postanowił: odmówić adwokat K. B. przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 maja 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 4365/14 oddalił skargę S. S. na decyzję uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego.
W dniu 15 czerwca 2015 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 października 2015 r. ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu oraz zwolniono od kosztów sądowych.
W piśmie z dnia 14 grudnia 2015 r. (przesłanym Sądowi do wiadomości) Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała o wyznaczeniu adwokata K. B pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego.
W dniu 23 lutego 2016 r. wpłynęła do sądu skarga kasacyjna skarżącego od ww. wyroku z dnia 18 maja 2015 r., sporządzona przez adwokat K. B.. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2016 r. odrzucono ww. skargę kasacyjną. Wskazano, że skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem terminu i nie dołączono do niej wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
W dniu 17 maja skarżący, reprezentowany przez adwokat K. B., wniósł skargę kasacyjną od ww. postanowienia.
Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2016 r. odrzucono skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 5 kwietnia 2016 r. w uzasadnieniu wskazano, że skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, winien był zastosować się do treści art. 199 § 1 pkt 7 p.p.s.a. i zaskarżając postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wnieść do Sądu właściwie zredagowany środek odwoławczy, tj. zażalenie, a nie skargę kasacyjną.
Adwokat K. B. pismem z dnia 21 lipca 2016 r. złożyła zażalenie od powyższego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 października 2-16 r. sygn. akt II GZ 1021/16 oddalił powyższe zażalenie
W obydwu skargach kasacyjnych adwokat K. B. wniosła o przyznanie na jej rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za reprezentowanie skarżącego.
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 p.p.s.a. należy się wynagrodzenie, w zakresie ustalonym w art. 250 § 1 p.p.s.a., jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. W sytuacji, gdy czynności podejmowane przez wyznaczonego z urzędu adwokata nie mają charakteru "pomocy prawnej" z uwagi na ich sprzeczność z zasadami profesjonalizmu, brak jest podstaw do przyznania wynagrodzenia w trybie art. 250 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega bowiem ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. (vide: wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn.. akt I GSK 2012/13, LEX nr 1748630, postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2014 r. nr I OZ 1226/13, LEX nr 1452190).
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy wskazać, że charakter czynności dokonanych przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika adwokat K. B. nie pozwala na przyjęcie, że pomoc prawna została przez niego rzeczywiście udzielona. Zdaniem rozpoznającego wniosek pełnomocnik procesowy odpowiada zarówno za treść, jak i formę składanych pism procesowych oraz podejmowanych w toku postępowaniu na rzecz strony, którą reprezentuje, czynności. Z akt sprawy wynika zaś, że pełnomocnik złożył w niniejszej sprawie dwa pisma procesowe, które zostały odrzucone przez Sąd ze względu na ich wadliwość. Skarga kasacyjna od ww. wyroku z dnia 18 maja 2015 r., została wniesiona z uchybieniem terminu, ponadto nie dołączono do niej wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Natomiast zaskarżając postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, pełnomocnik skarżącego wniósł do Sądu niewłaściwie zredagowany środek odwoławczy, tj. skargę kasacyjną, a nie zażalenie. Tym samym pełnomocnik skarżącego nie udzielił skarżącemu rzeczywistej pomocy prawnej, co wywołuje skutek w postaci odmowy przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia z tytułu udzielonej z urzędu pomocy prawnej.
Z uwagi na powyższe, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło