VI SA/Wa 44/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii III oddala skargę VI SA/Wa 44/14 Uzasadnienie Decyzja z dnia [...] października 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 64 ust. 1 i 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3 i 4, art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) – także jako ustawa lub P.r.d., § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego stosowania (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r., nakładająca na Z. (także jako spółka) karę pieniężną w kwocie 5000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym. Decyzję wydano w następujących ustaleniach; W dniu 26 lutego 2013 r. przeprowadzono kontrolę przejazdu wykonywanego przez spółkę w ramach przewozu na potrzeby własne pojazdem samochodowym nr rej. [...] z przyczepą nr rej. [...] przewożących złom metalowy po drodze krajowej nr 3. Pojazdem kierował R. Ż., który podpisał protokół kontroli nie zgłaszając uwag do kontroli. W czasie kontroli stwierdzono, po dokonaniu pomiarów zalegalizowanym przymiarem teleskopowym, że pojazd wraz z ładunkiem miał wysokość 4,15m, przekraczając dopuszczalne normy o 0,15m. Przesłuchany jako świadek kierowca pojazdu podał, że nie miał świadomości o załadowaniu złomu niezgodnie z normami, a przedsiębiorca informował go o przestrzeganiu przepisów ustawy. Spółka zawiadomieniem z 26 lutego 2013 r. została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz wezwana do przedłożenia dokumentów podanych w zawiadomieniu. Dostarczając dokumenty podane w zawiadomieniu spółka jednocześnie przedłożyła wyjaśnienie kierującego pojazdem, który podał, że po załadowaniu złomu sprawdził, iż nie wystawał ponad kontener. W czasie jazdy musiał gwałtownie hamować, gdyż na drodze były dziury, co prawdopodobnie spowodowało wypiętrzenie się ładunku. Po zatrzymaniu do kontroli bez problemu posiadanym na pojeździe dźwigiem wyrównał ładunek. Okoliczności te potwierdziła spółka stwierdzając dochowanie należytej staranności w załadunku pojazdu przed przystąpieniem do jazdy, a wypiętrzenie ładunku nastąpiło z przyczyn zewnętrznych niezależnych od przewoźnika. Na podstawie powyższych ustaleń [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał [...] marca 2013 r. decyzję nakładająca na spółkę karę pieniężną w kwocie 5000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii III. Od decyzji Z. złożyła odwołanie podkreślając, iż na powstałe naruszenie nie miała wpływu. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że organ I instancji nie dokonał niezbędnych ustaleń pozwalających na stwierdzenie za brak jakiego zezwolenia została nałożona kara pieniężna, a także nie odniósł się do argumentacji strony, nakazując uzupełnić decyzję o podane elementy. W sprawie złożył notatkę służbową inspektor wykonujący kontrolę stwierdzając, że nie było podejrzeń co do przekroczenia przez kontrolowany pojazd nacisków osi na drogę oraz przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej. W związku z tym, zauważając wystawanie ładunku poza górny obrys pojazdu, dokonano jedynie kontroli wysokości pojazdu z ładunkiem, stwierdzając przekroczenie opisane w protokole kontroli. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał [...] września 2013 r. decyzję administracyjną nakładającą na Z. karę pieniężną w kwocie 5000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii III-VI. Organ administracji stwierdził, że przewożony ładunek był podzielny, zatem na jego przewóz nie mogło zostać wydane zezwolenie, w tym kat I lub II. Zdaniem organu administracji tłumaczenie strony, co było powodem wypiętrzenia się ładunku, nie mogło zostać uwzględnione, gdyż przedsiębiorca powinien przewidzieć takie sytuacje na drodze odpowiednio ładunek rozmieszczając i zabezpieczając. Przemieszczenie się ładunku wskazuje na niedochowanie należytej staranności przez przewoźnika, co uniemożliwia uwolnienie go od odpowiedzialności administracyjnej za stwierdzone naruszenie. Od decyzji Z. złożyła odwołanie z wnioskiem o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Skarżący podnosił, że nie mógł uzyskać zezwolenia kat III-VI, za brak którego nałożono karę pieniężną, gdyż zgodnie z przepisami na przewóz ładunku podzielnego zezwolenia nie wydaje się, poza zezwoleniami kat I lub II. Zatem organ powinien rozpatrzyć sprawę w zakresie braku zezwolenia kat I lub II. Przy przewozie złomu trudno jest przedstawić dowód jego prawidłowego rozmieszczenia na pojeździe, a kierowca w czasie kontroli wyjaśniał, że załadował go prawidłowo ubijając chwytakiem dźwigu tak by nie wystawał ponad kontener. Spiętrzenie ładunku nastąpiło skutkiem konieczności gwałtownego hamowania, na którą to okoliczność przewoźnik nie miał wpływu. W tych ustaleniach została wydana wymieniona na wstępie decyzja administracyjna. Organ odwoławczy, cytując powołane w decyzji przepisy oraz przedstawiając przebieg postępowania i wyniki kontroli, stwierdził prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie znajdowały zastosowania przepisy lp. 1 i lp. 2 załącznika do ustawy, gdyż w wyniku kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej wysokości pojazdu z ładunkiem. W związku z tym organ I instancji prawidłowo zakwalifikował naruszenie do kategorii III-VI, kierując się wymiarami, masą pojazdu i naciskami osi na drogę oraz mając na względzie kategorię drogi, po której poruszał się pojazd. W rezultacie stwierdzone naruszenie kwalifikowało się do kategorii III. Organ odwoławczy, z powołaniem się na przepisy Kodeksu cywilnego i orzecznictwa sądów administracyjnych, szeroko omawiając warunki z art. 140aa ust. 4 ustawy stwierdził, że nie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania lub do uwolnienia skarżącej od odpowiedzialności administracyjnej. Przekroczenie nie dotyczyło wyłącznie nacisków osi na drogę, a przewożony ładunek nie był drewnem ani ładunkiem sypkim. Natomiast w ocenie organu wykonujący przejazd nie dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz miał wpływ na powstanie naruszenia. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił dowodów wskazujących na dochowanie należytej staranności w przestrzeganiu obowiązujących przepisów, ani nie wykazał, by do ich naruszenia doszło bez wpływu skarżącego na to naruszenie. Od decyzji Z. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z wnioskiem o uchylenie obu decyzji administracyjnych i zasądzenie kosztów postępowania oraz o przesłuchanie w charakterze świadka kierującego pojazdem – R. Z. Decyzji zarzucono naruszenie art. 140aa ust. 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, przez jego niezastosowanie, w sytuacji w której przewoźnik nie miał wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia dochowując należytej staranności w przewozie ładunku. Skarżąca podkreślała, że wypiętrzenie złomu nastąpiło skutkiem konieczności gwałtownego hamowania spowodowanego warunkami na drodze. Na tę okoliczność przewoźnik nie miał wpływu dochowując jednocześnie należytej staranności przy realizacji czynności związanych z przejazdem. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga nie ma uzasadnionych podstaw dla jej uwzględnienia. Organy obu instancji, ustalając stan faktyczny w sprawie, miały na względzie nie tylko ustalenia kontroli, lecz także wyjaśnienia złożone przez kierującego pojazdem i potwierdzone przez skarżącą. Z wyjaśnień tych wynikało, że kierowca (jak podał) prawidłowo załadował złom, lecz skutkiem konieczności gwałtownego hamowania spowodowanego sytuacja na drodze, ładunek ten się przemieścił. Należy jednak mieć na uwadze fakt, stwierdzony ustaleniami podczas kontroli, że kierowca na pojeździe posiadał dźwig umożliwiający poprawienie ułożenia ładunku, co uczynił w czasie kontroli powodując obniżenie pojazdu wraz z ładunkiem do dopuszczalnej wysokości. Jeżeli zatem, jak podał, był zmuszony gwałtownie hamować z powodu dziur na drodze, powinien sprawdzić, czy ładunek nie spiętrzył się w kontenerze i ewentualnie poprawić jego ułożenie. Nie dokonując tych czynności skarżąca, jako przewoźnik, ponosi odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie, gdyż to wyłącznie przewoźnik może występować o uzyskanie właściwego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. W sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 140aa ust. 4 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, gdyż jak wskazano, nie dochowano należytej staranności przez nieuporządkowanie złomu po gwałtownym hamowaniu. Kierowca stwierdził, że przewożony złom był lekki, dlatego po hamowaniu się wypiętrzył. Kontynuując zatem przewóz z przemieszczonym towarem miał wpływ na stwierdzone w czasie kontroli naruszenie. Nie miał także zastosowania przepis art. 140aa ust. 4 pkt 2 ustawy, gdyż przewożony ładunek nie był ładunkiem sypkim ani drewnem. Zgodnie z art. 2 pkt 35a ustawy za pojazd nienormatywny uważa się - pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Zgodnie natomiast z art. 64 ust. 2 ustawy zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym można uzyskać jedynie na przewóz ładunku niepodzielnego, to jest takiego, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków (art. 2 pkt 35b ustawy). Przewożony ładunek (złom) nie był ładunkiem niepodzielnym. Zatem na jego transport nie można było uzyskać zezwolenia poza zezwoleniami kategorii I lub II. Jednakże te kategorie nie miały zastosowania w sprawie, ponieważ przewożony ładunek okazał się o wymiarach przekraczających dopuszczalne, co do wysokości. Stosownie do art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia nakładana jest na podmiot wykonujący przejazd kara pieniężna w wysokości podanej w art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy (za brak zezwolenia kat III-VI) – 5000 zł i taką karę organ w zaskarżonej decyzji orzekł, szeroko wyjaśniając rodzaje kategorii zezwoleń oraz zasady nakładania kar pieniężnych przy braku wymaganego zezwolenia, a także uzasadniając z jakich przyczyn nie umorzył postępowania i dlaczego nie uwolnił skarżącego od odpowiedzialności administracyjnej, na podstawie art. 140aa ust. 4 ustawy. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.