VI SA/Wa 440/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 21 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: 1. zwolnić skarżącą W. S. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej W. S. adwokata z urzędu. Skarżąca – W. S., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie z jej skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Postanowieniem referendarza sądowego z 8 sierpnia 2012 r. odmówiono skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia dla niej adwokata. W uzasadnieniu wskazano między innymi, że skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych w złożonym wniosku, przy czym jej odpowiedź była niepełna. Skarżąca oświadczyła, iż posiada rachunek bankowy, na który wpływa otrzymywana przez nią emerytura, nie przedstawiając wyciągów z tego rachunku. Wskazano w związku z tym, że nie jest wiadome na etapie rozpoznawania wniosku ani jakie operacje były wykonywane na tym rachunku, ani jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uznano, że skoro skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii posiadanego rachunku bankowego i dokonywanych na nim operacji, to brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji wskazano, że fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pismem z 27 sierpnia 2012 r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym wskazała na wysokość comiesięcznych, stałych wydatków, w tym między innymi na czynsz mieszkaniowy, prąd, gaz, lekarstwa, określając je na kwotę 794 złotych, przypadającą na nią oraz w tej samej kwocie na jej męża, z zastrzeżeniem, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, przy czym od dnia [...] czerwca 2000 r. pozostaje z nim w rozdzielności majątkowej. Podała również, że uzyskuje miesięczny dochód z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości 1128,80 złotych brutto, z kolei jej mąż z tego samego tytułu otrzymuje 1244,30 złotych brutto. Do sprzeciwu załączyła wyciąg z konta bankowego z ostatnich trzech miesięcy, prowadzonego na jej rzecz, na którym widnieje między innymi stała kwota 958,21 złotych, stanowiąca uznanie na rachunku z tytułu "Świadczenie ZUS [...] EMERYTURA/RENTA". Jak wynika z ww. wyciągu, na dzień [...] sierpnia 2012 r. saldo końcowe wskazuje kwotę 0,58 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści przepisu art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzenie niejawnym. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ustawodawca posłużył się zwrotem "gdy osoba ta wykaże", co oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar uprawdopodobnienia okoliczności pozwalających sądowi dokonać oceny warunków ewentualnie uzasadniających skorzystanie z tego prawa. Innymi słowy rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Jeżeli trudna sytuacja materialna, o której strona pisze we wniosku, znajduje pokrycie w aktach sprawy i nie pozostaje w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o jej stanie majątkowym, istnieją wówczas, w ocenie Sądu, podstawy do przyznania prawa pomocy. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez strony na urzędowym formularzy (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę zarówno informacje ujęte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i zakres przedstawionych przez skarżącą dokumentów, w tym nadesłany wraz ze sprzeciwem wyciąg z konta bankowego z ostatnich trzech miesięcy, stwierdzić należy, że uprawdopodobniła ona w wystarczający sposób okoliczności świadczące o zasadności przyznania skarżącej tego prawa. Z analizy bowiem zarówno ww. wniosku, jak i wyciągu bankowego z konta skarżącej wynika, że od czerwca 2012 r. saldo jej konta nie przekracza kwoty 1.000 złotych i jest zasilane wyłącznie poprzez świadczenie emerytalne, regularnie przelewane na konto skarżącej w dniu 19 – ego każdego miesiąca. Z końcem danego miesiąca saldo na rachunku skarżącej zamyka się w kwocie od kilku do kilkudziesięciu złotych. W tych warunkach stwierdzić należy, że skarżąca przy aktualnym poziomie dochodu i stałych miesięcznych wydatkach wynoszących łącznie niespełna 800 złotych, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.