VI SA/Wa 447/09

WyrokWSA w Warszawie2009-05-18

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Ewa Marcinkowska, Zbigniew Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu administracji publicznej, które zostało wydane w sprawie już rozstrzygniętej innym ostatecznym postanowieniem, jest dotknięte wadą nieważności z powodu naruszenia powagi rzeczy osądzonej (res iudicata)?
Ratio decidendi
Postanowienie organu administracji publicznej, które zostało wydane w sprawie już rozstrzygniętej innym ostatecznym postanowieniem, jest dotknięte wadą nieważności z powodu naruszenia powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). W takiej sytuacji organ powinien umorzyć postępowanie w sprawie ponownego wniosku strony o zawieszenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi "A." Sp. z o.o. na postanowienie Komendanta Policji odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego. Wcześniej Komendant Rejonowy Policji dwukrotnie odmówił zawieszenia postępowania, a postanowienia te zostały utrzymane w mocy przez organ wyższej instancji. Skarżąca domagała się zawieszenia postępowania ze względu na złożoną do Trybunału Konstytucyjnego skargę konstytucyjną dotyczącą przepisów ustawy o transporcie drogowym, które miały być podstawą nałożenia na nią kary pieniężnej. Sąd administracyjny uznał, że oba postanowienia dotyczące odmowy zawieszenia postępowania są dotknięte wadą nieważności z powodu naruszenia powagi rzeczy osądzonej, gdyż sprawa o zawieszenie postępowania była już wcześniej rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Komendanta Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Sąd stwierdził również, że postanowienia te nie podlegają wykonaniu i zasądził od Komendanta Policji na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2009 r. sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Komendanta Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r.; 2. stwierdza, że postanowienia opisane w pkt 1 nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Policji na rzecz skarżącej "A." Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. VI SA/WA 447/09 UZASADNIENIE A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła skargę na postanowienie Komendanta Policji nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie Komendanta Rejonowego Policji [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Do wydania powyższych postanowień doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] listopada 2006 r. w W. na [...] przy ul. [...] funkcjonariusze Policji przeprowadzili kontrolę samochodu marki [...]o nr rej. [...] , którym kierował kierowca A. K. Kierujący przedstawił zaświadczenie o zatrudnieniu - osobistym wykonywaniu przewozów w A. Sp. z o.o. na rzecz [...] K. ul. [...] [...], świadectwa legalizacji ponownej i pierwotnej taksometru, wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wydanej dla przedsiębiorcy D. S. oraz zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej i numerze REGON. W trakcie kontroli stwierdzono, że przedmiotowy pojazd (nie będący taksówką osobową) wyposażony był w taksometr elektroniczny [...]nr [...] rok produkcji [...] współpracujący z kasą rejestrującą [...], na bokach pojazdu umieszczone były napisy z nazwą i numerem telefonu przedsiębiorcy o treści [...], na pojeździe zamontowany był baner reklamowy z napisem o treści "[...] "[...]", "[...]". Podczas kontroli wykonano dokumentację fotograficzną oraz kserokopie okazanych przez kierowcę dokumentów. W wyniku przeprowadzonej kontroli Komendant Rejonowy Policji [...]wszczął postępowanie administracyjne i decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nałożył na A. Sp. z o.o. karę pieniężną w kwocie 15000 zł. W następstwie wniesionego przez stronę odwołania Komendant Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. uchylił powyższą decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...]i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Komendant Rejonowy Policji [...]rozpoznając ponownie sprawę w dniu [...] sierpnia 2007 r. wydał decyzję, w której ponownie nałożył na A. Sp. z o.o. karę pieniężną w kwocie 15 000 zł. A. Sp. z o.o. wniosła odwołanie od tej decyzji, a organ II Instancji rozpatrując odwołanie decyzją z dnia [...] października 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W toku ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji A. Sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2008 r. zwróciła się do Komendanta Rejonowego Policji [...] z wnioskiem o zawieszenie postępowania administracyjnego wskazując, iż w sprawie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o transporcie drogowym, których naruszenie zarzuca jej organ, została złożona skarga konstytucyjna do Trybunału Konstytucyjnego. Zgodność tych przepisów z Konstytucją stanowi zatem zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Na poparcie tego stanowiska strona powołała się na orzecznictwo sądowoadministracyjne podkreślając, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może mieć istotny wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracyjny. Do wniosku załączona została kopia wniosku skierowanego przez Gminę L. do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088, z późn.zm.) z art. 2, art. 20 i art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, a także art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 180, poz. 1497) z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Komendant Rejonowy Policji [...], rozpoznając powyższy wniosek postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie. Postanowienie to, na skutek wniesionego zażalenia, zostało utrzymane w mocy postanowieniem Komendanta Policji z dnia [...] lipca 2008 r. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, iż wniesienie skargi konstytucyjnej, czy też pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności aktu ustawowego z Konstytucją, nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego automatycznie zawieszenie postępowania w innej sprawie niż w tej, w związku z zawisłością której skarga lub pytanie prawne zostało skierowane. Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu [...] września 2008 r. W dniu [...] lipca 2008 r. ( przed datą doręczenia postanowienia z [...] lipca 2008 r.) pełnomocnik A. Sp. z o.o. skierował do organu I instancji ponowny wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego powtarzając w nim w całości argumentację, która zawarta została we wcześniejszym wniosku z dnia [...] kwietnia 2008 r. Komendant Rejonowy Policji [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. ponownie odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie podnosząc, iż w kolejnym wniosku o zawieszenie postępowania nie wskazano żadnych nowych okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę do zawieszenia postępowania, należy więc podtrzymać stanowisko, iż wniesienie skargi konstytucyjnej nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania. W zażaleniu na to postanowienie A Sp. z o.o. podniosła, iż kwestia zawieszenia postępowania została już rozstrzygnięta postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., co oznacza, że Komendant Rejonowy Policji po raz kolejny rozstrzygnął sprawę uprzednio już rozstrzygniętą, czym naruszył art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W tej sytuacji, wobec zaistnienia przesłanek nieważności postanowienia, Komendant Policji zobowiązany jest do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Niezależnie od powyższego skarżąca ponownie podkreśliła, że zachodzi bezpośredni związek pomiędzy rozstrzygnięciem Trybunału Konstytucyjnego w odniesieniu do kwestionowanych przepisów, a sytuacją, w której w oparciu o kwestionowane przepisy organ administracji nakłada na adresata decyzji obowiązki do spełnienia. Od rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego zależy bowiem istnienie podstawy materialnoprawnej dla wydania przez organ decyzji. Komendant Policji, na skutek wniesionego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. ponownie odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż organ dokonuje jedynie, w toku postępowania administracyjnego, stwierdzenia faktów i jeżeli ustali naruszenie prawa, ma obowiązek zastosować ściśle określone sankcje. Nie jest natomiast właściwy w zakresie oceny zgodności obowiązujących aktów prawnych z Konstytucją. Złożony do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o stwierdzenie niezgodności wybranych artykułów ustawy o transporcie drogowym z Konstytucją, nie może więc stanowić przesłanki do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, dotyczącego sprawy indywidualnej, rozpatrywanej, w obowiązującym stanie prawnym na dzień dopuszczenia się strony naruszenia obowiązujących przepisów ustawy o transporcie drogowym. Organ podkreślił, że w doktrynie prawa konstytucyjnego odróżnia się kontrolę norm prawnych o charakterze abstrakcyjnym od kontroli konkretnej. W tym przypadku, kontrola zgodności norm prawnych z Konstytucją ma charakter abstrakcyjny, co oznacza, że złożenie wniosku o takim charakterze, nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem organu II instancji, oczekiwanie strony na przewidywaną zmianę stanu prawnego przepisów ustawy o transporcie drogowym, nie jest zagadnieniem wstępnym, które uzasadniałoby zawieszenie postępowania na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem w chwili orzekania możliwe było rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. W skardze na to postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. Sp. z o.o. zarzuciła organowi naruszenie prawa procesowego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wniosła w związku z tym o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca ponownie podkreśliła, że w sprawie zgodności z konstytucją przepisów ustawy o transporcie drogowym, które zdaniem organu mogły być naruszone przez stronę, została złożona skarga konstytucyjna do Trybunału Konstytucyjnego. Zgodność owych przepisów z Konstytucją stanowi zatem zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. Oznacza to, że zarówno Komendant Rejonowy Policji, jak i Komendant Policji obowiązani byli zawiesić przedmiotowe postępowanie. Komendant Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Kontrolując zaskarżone postanowienie z punktu widzenia powyższych kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych względów niż podniesione w skardze. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Komendanta Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. dotknięte są kwalifikowaną wadą prawną, gdyż dotyczą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej przez organ innym postanowieniem ostatecznym (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.). Z analizy akt administracyjnych wynika, że Komendant Rejonowy Policji [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., rozpoznając wniosek strony w przedmiocie zawieszenia postępowania o identycznej treści, oparty na tych samych podstawach faktycznych i prawnych, odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego, a postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Komendanta Policji z dnia [...] lipca 2008 r. W sprawie zachodził więc stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), gdyż tożsamy wniosek strony w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego został już rozstrzygnięty ostatecznym postanowieniem organu. Dla stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie powagi rzeczy osądzonej, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Ze stanem powagi rzeczy osądzonej mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma postanowieniami, z których pierwsze jest ostateczne. Istnienie tożsamości sprawy zachodzi zaś w przypadku występowania tych samych podmiotów w sprawie, tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym sprawy oraz tego samego przedmiotu, rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji (postanowienia) stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 1998 r. IV SA 1061/96 LEX nr 45166). Analizując treść obydwu wniosków skarżącej o zawieszenie postępowania administracyjnego Sąd doszedł do przekonania, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej przez organ Policji kolejnymi postanowieniami ostatecznymi. Wniosek zgłoszony przez A. Sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. oparty został na tych samych podstawach faktycznych i prawnych, co wcześniejszy wniosek z dnia [...] kwietnia 2008 r., a zatem organ powinien umorzyć postępowanie w sprawie ponownego wniosku strony o zawieszenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W świetle powyższych ustaleń rozważanie zarzutów podniesionych w skardze stało się zbędne. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło