VI SA/Wa 448/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant ref. staż. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników radiofonicznych i ustalenia opłaty za ich użytkowanie oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2017 r., Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej "Minister" lub "organ II instancji" ) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej "organ I instancji") z [...] listopada 2017 r., którą nakazano, E. S. (dalej "Skarżący" lub "Strona") jako prowadzącemu działalność gospodarczą, rejestrację pięciu odbiorników radiofonicznych i ustalił opłatę za ich używanie w kwocie 1 050,00 zł (słownie tysiąc pięćdziesiąt złotych). Jako podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji wskazano art. 5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 7 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1204, ze zm.), dalej u.o.a. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] sierpnia 2016 r., zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 u.o.a przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu pod adresem: ul. [...], zajmowanym przez E. S. na potrzeby prowadzonej działalności pod firmą E. z głównym miejscem wykonywania działalności pod adresem: ul. [...]. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, w którym na podstawie oświadczenia M. P. (dalej "pracownik"), zawarto informację, iż Skarżący użytkuje pięć samochodów służbowych wyposażonych w odbiorniki radiofoniczne, które umożliwiają natychmiastowy odbiór programu (samochody w czasie kontroli przebywały poza siedzibą firmy). Ponadto w trakcie kontroli ujawniono w lokalu jeden odtwarzacz płyt CD z radiem, marki C., który został uruchomiony przez pracownika i odbierał stację Radio Kolor. Okres użytkowania ww. odbiorników wyniósł w przypadku radioodbiorników umieszczonych w samochodach pięć lat, a w przypadku radia umieszczonego w biurze - sześć miesięcy. Pracownik oświadczył, iż nie ma wiedzy, czy radioodbiorniki są zarejestrowane, a po rozmowie telefonicznej ze Skarżącym odmówił podpisania protokołu kontroli oraz odmówił wypełnienia oświadczenia informującego, że samochody są w terenie. Po odczytaniu protokołu, pracownik zgodził się z jego treścią. Pismem z dnia 19 lipca 2017 r., znak: [...], organ I instancji zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników. Jednocześnie, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., organ l instancji poinformował Stronę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Do pisma organ załączył kserokopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem protokołu z przeprowadzonej kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV. Po przeprowadzeniu postępowania, w dniu [...] listopada 2017 r., organ I instancji wydał decyzję Nr [...], nakazującą rejestrację pięciu odbiorników radiofonicznych oraz ustalającą opłatę za używanie pięciu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 1 050,00 zł. Rozstrzygnięcie to zostało wydane na podstawie protokołu z przeprowadzonej kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV oraz materiału zgromadzonego w sprawie. Dodatkowo organ ustalił, iż Strona w dniu 3 stycznia 2001 r., dokonała rejestracji jednego z sześciu ujawnionych odbiorników radiofonicznych i jednego odbiornika telewizyjnego, który następnie wyrejestrowała w dniu 17 maja 2017 r. Wobec powyższego postępowanie prowadzono w sprawie używania pięciu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych. W dniu 27 listopada 2017 r., pełnomocnik Strony, wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. [...], w którym zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwą wykładnię, a także błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę wydania zaskarżonej decyzji, iż to E. S. jest posiadaczem odtwarzacza płyt CD wraz z radiem marki C., w sytuacji gdy nie jest on ani właścicielem ani nawet posiadaczem tego odbiornika, a także nie posiada wiedzy, kto jest jego właścicielem. Po rozpatrzeniu odwołania, organ II instancji, decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Pismem z dnia 8 lutego 2018 r., Strona złożyła skargę na decyzję organu II instancji, w której wniosła o jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o jej uwzględnienie i stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji w całości, ewentualnie o jej uwzględnienie i stwierdzenie wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Wydanej decyzji zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7 i 107 § 3 k.p.a., poprzez brak dokonania dokładnych wyjaśnień wnioskującemu, w treści zaskarżonej decyzji, dlaczego prezentowane przez niego uprzednio zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie; - art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranych w sprawie dowodów, w szczególności pominięcie argumentów strony i nie poddanie jej jakiejkolwiek analizie prawnej, oraz pozorne wskazanie wyjaśnienia prawnego rozstrzygnięcia; - art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; - art. 138 § 2 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji nr [...] Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia, a mianowicie uznanie przez organ, iż podczas dokonywanej kontroli w lokalu zajmowanym przez Skarżącego, odbiorniki były używane, bądź były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór, podczas gdy w toku przeprowadzanej kontroli odbiorniki nie odtwarzały programów, a ponadto nie zostało stwierdzone, czy są one w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały ustalone żadne okoliczności podważające ustalenia kontroli. W ocenie organu II instancji, w świetle zebranego i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego okoliczności faktyczne sprawy (ilość odbiorników, fakt i okres ich posiadania przez stronę oraz okres ich używania) nie budzą wątpliwości. Przy tym organ przeprowadził postępowanie dowodowe co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy i zapewnił Stronie udział we wszystkich etapach postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności. Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie organ miał w pełni uzasadnione podstawy do tego, aby nałożyć na skarżącego E. S. opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu przez organ, iż podczas dokonywanej kontroli w lokalu zajmowanym przez Skarżącego, odbiorniki były używane, bądź były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór, podczas gdy w toku przeprowadzanej kontroli odbiorniki nie odtwarzały programów, a ponadto nie zostało stwierdzone, czy są one w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór jest chybiony. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Co do zasady opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny (ust. 4 art. 2 u.o.a.). Sąd podziela argumentację organu II instancji odnoszącą się do kwestii pojęcia "używania" odbiorników. Z językowej wykładni powołanych przepisów wynika, że ich adresatem jest posiadacz odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który w sytuacji jego używania, zobowiązany jest do uiszczania opłaty abonamentowej. Przy czym "używanie" objęte jest domniemaniem zakładającym, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza. Należy podkreślić, że "posiadanie" w rozumieniu ustawy o opłatach abonamentowych zostało określone jako stan faktyczny, w oderwaniu od prawa własności. Do nałożenia stosownych obowiązków określonych w art. 7 ust. 6 ww. ustawy, wystarczające jest zatem wskazanie, iż odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowanym przez przedsiębiorcę. W świetle w/w uregulowań prawnych zdolność do natychmiastowego odbioru programu jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Pracodawca będący przedsiębiorcą ponosi odpowiedzialność za sprawy organizacyjne związane z miejscem pracy i to na nim spoczywa obowiązek zarejestrowania wszystkich używanych w tym miejscu odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. W przypadku, gdy nie zamierza wyposażyć zakładu pracy w odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, powinien zakazać pracownikom ich używania, ewentualnie zezwolić na ich używanie, lecz zobowiązać pracownika do rejestracji odbiorników na adres zakładu pracy i przechowywania dowodów rejestracji na wypadek ewentualnej kontroli. Powyższe stanowisko potwierdzone jest orzecznictwem sądów powszechnych. W tym duchu wypowiedział się m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu do wyroku z dnia 21 sierpnia 2008 r., (sygn, akt VI SA/Wa 1184/08, Lex 549106) stwierdzając, że "art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych wprowadzają zasadę pobierania opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, od osób, które są ich posiadaczami, przy czym przyjęte zostało domniemanie używania odbiornika przez osobę posiadającą go w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. (...) Należy w tym miejscu podzielić pogląd prawny prezentowany przez organ, iż posiadanie w rozumieniu ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych zostało określone jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, przy czym dla nałożenia stosownych obowiązków określonych w art. 7 ust 6 ww. ustawy na przedsiębiorcę wystarczające jest wskazanie, iż odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowym należącym do jego firmy. Należy też zauważyć, że zgodnie z orzecznictwem: "Dla obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych nie ma znaczenia, czy podmiot je ponoszący zamierza korzystać, czy też korzysta, bądź nie z programów nadawanych, czy też korzysta z innych niż publiczne mediów" (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2437/06, LEX Nr 376821). Ponadto podkreślić należy, iż w toku postępowania zarówno Strona jak również pełnomocnik Strony nie przedstawił dowodów świadczących o tym, że Strona nie jest posiadaczem odtwarzacza płyt CD wraz z radiem marki C.. W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1, przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. Przy czym stosownie do treści art. 5 ust. 3 u.o.a. w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika. W toku przeprowadzonej przez operatora publicznego kontroli w dniu [...] sierpnia 2016 r. w lokalu pod adresem: ul. [...], zajmowanym przez Pana E. S. na potrzeby prowadzonej działalności pod firmą E. z głównym miejscem wykonywania działalności pod adresem: ul. [...], ustalono, na podstawie oświadczenia pracownika biorącego udział w czynnościach kontrolnych, że Skarżący użytkuje pięć samochodów służbowych wyposażonych w sprawne odbiorniki radiofoniczne. Odbiornik radiofoniczny w biurze został uruchomiony przez pracownika i odbierał stację Radio Kolor. Okres używania odbiorników umieszczonych w samochodach wynosi pięć lat, a odbiornika umieszczonego w biurze - sześć miesięcy. W protokole kontroli zawarta została informacja, iż odbiorniki w ilości 6 sztuk są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Dodatkowo pracownik oświadczył, iż auta służbowe wyposażone są w sprawne radia, a ponadto zaprotokołowane jest jego oświadczenie, że: "auta znajdują się w trasie" . W tej sytuacji w ocenie Sądu zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości potwierdza, że sporne odbiorniki w ilości 6 sztuk znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów. W zarysowanym powyżej mechanizmie odpowiedzialności za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo, bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy istotnie w jej przypadku doszło do sytuacji używania niezarejestrowanego odbiornika. Przy czym zauważyć należy, że protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia i jako taki stanowi podstawowy dowód w sprawie. Stwierdzone podczas kontroli - znajdującej umocowanie w art. 7 ust. 1 u.o.a. - używanie niezarejestrowanego odbiornika, uzasadniające nałożenie opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a. kontrolujący utrwala w protokole kontroli, co stanowi następnie podstawę do wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a. Taki protokół kontroli, zdaniem Sądu zaliczyć należy do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W warunkach niniejszej sprawy – protokół został sporządzony i podpisany przez kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych udzielonymi przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, tj. organ powołany do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych – co uzasadnia przyjęcie go za wiarygodny dowód w sprawie. Ma zatem rację organ II instancji, że dowód w postaci protokołu kontroli i oświadczenia wiedzy pracownika jest skutecznym i wiarygodnym materiałem dowodowym. Co więcej, do akt nie wpłynęło jakiekolwiek pismo cofające powyższe oświadczenie. Podobnie Skarżący nie podjął próby dowodzenia innego stanu 5 odbiorników, niż ten ustalony w trakcie kontroli. Nie złożył bowiem żadnych dowodów na okoliczność, którą kwestionuje. Za prawidłowe uznać również należy działanie organów odnośnie wysokości ustalonej opłaty, stanowiącej iloczyn liczby stwierdzonych odbiorników i trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej. W ocenie Sądu, organ prawidłowo odniósł się do wszystkich zarzutów. Kontrola została prawidłowo przeprowadzona w myśl ustawy abonamentowej, w obecności pracownika. W tej sytuacji, należy w konsekwencji uznać, że organy w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji zarzuty skargi okazały się w całości niezasadne. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.