VI SA/Wa 449/08
WyrokWSA w Warszawie2008-09-12
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Małgorzata Grzelak, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu prawa z rejestracji znaku towarowego była prawidłowa, biorąc pod uwagę podobieństwo znaków i sposób uzasadnienia decyzji?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu prawa z rejestracji znaku towarowego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a., ze względu na wadliwe uzasadnienie. Organ nie wskazał jasno, które ze znaków towarowych wnioskodawcy zostały porównane ze znakiem skarżącego i na jakiej podstawie faktycznej doszedł do wniosku o istnieniu podobieństwa, co uniemożliwiło sądowi kontrolę decyzji. Dodatkowo, w toku postępowania unieważniono jeden z znaków przeciwstawionych przez wnioskodawcę, co mogło mieć wpływ na ocenę sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi V. S.A. na decyzję Urzędu Patentowego RP z 1999 r. unieważniającą prawo z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego "TUR 25 LAT PRODUKCJI" (nr 108538). Wnioskodawca E. G. wniósł o unieważnienie znaku, powołując się na podobieństwo do swoich wcześniej zarejestrowanych znaków "TUR" (nr 93591) i "SANSOT TUR" (nr 96405) oraz naruszenie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Urząd Patentowy uznał znak za podobny i unieważnił prawo do rejestracji. Skarżący zarzucił wadliwe uzasadnienie decyzji, brak właściwego porównania znaków oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, oraz zasądził od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącej V. S.A. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2008 r. sprawy ze skargi V. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 1999 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego zarejestrowanego pod nr 108538 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej V. S.A. z siedzibą w K. kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
VI SA/Wa 449/08
Uzasadnienie
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] listopada 1999 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku E. z siedzibą w Ł. unieważnił prawo z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego z napisem "TUR 25 LAT PRODUKCJI" zarejestrowanego pod nr 108538 na rzecz V.S.A. z siedzibą w K.
Do wydania niniejszego rozstrzygnięcia doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 1999 r. dokonano rejestracji znaku towarowego słowno graficznego "TUR 25 LAT PRODUKCJI" pod nr 108538 na rzecz V.S.A. z siedzibą w K., z prawem pierwszeństwa od dnia 5 września 1994 r.
Następnie E. G. wystąpił do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego z napisem "TUR 25 LAT PRODUKCJI" zarejestrowanego pod nr 108 538 na rzecz V.S.A. z siedzibą w K. Niniejszy znak zarejestrowany został dla oznaczania towarów w klasie 33. W sprzeciwie wskazano na okoliczność zarejestrowania z prawem pierwszeństwa od dnia 25 czerwca 1993 r. w grupie towarowej 33 prawa ochronnego na znak towarowy "TUR" pod numerem 93591 oraz na rejestrację znaku towarowego słowno-graficznego z napisem "SANSOT TUR" (nr 96405) z pierwszeństwem od dnia 25 maja 1994 r. Obydwa znaki zostały zarejestrowane na rzecz E. G.
W złożonym sprzeciwie, podniesiono, że zarejestrowanie spornego znaku towarowego z napisem "TUR 25 LAT PRODUKCJI" nastąpiło z naruszeniem prawa, w szczególności art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. W jego ocenie, sporny znak towarowy zawiera słowo "TUR", stanowiące przedmiot ochrony wynikającej z rejestracji znaku towarowego słownego "TUR", zarejestrowanego na rzecz wnoszącego sprzeciw. Natomiast sformułowanie "25 lat produkcji" stanowi jedynie pretekst do ubiegania się o zarejestrowanie, mimo ewidentnego podobieństwa, przedmiotowego znaku towarowego.
W odpowiedzi na sprzeciw, V.S.A. wniósł o jego oddalenie. Podniesiono, że przedmiotowy znak ma charakter etykiety, zaś element słowny - stylizowany napis "TUR 25 lat produkcji" oraz nazwa firmy V. eliminują pomyłkę co do producenta. Nadmienił również, że wina o nazwie "TUR" stosowały od lat siedemdziesiątych do chwili ich likwidacji K. w K., których sukcesorem, zgodnie z aktem notarialnym stał się uczestnik postępowania.
W wyniku rozpoznania sprzeciwu złożonego przez E. G., Urząd Patentowy RP unieważnił prawo ochronne z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego z napisem TUR 25 LAT PRODUKCJI zarejestrowanego pod nr 108538. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ powołał się na brzmienie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych i uznał, że ocena podobieństwa towarów i oznaczeń uzasadnia istnienie ryzyka pomyłki wśród odbiorców co do pochodzenia towarów. W ocenie organu, oznaczenie towaru nazwą "TUR" występuje w obu znakach. Z tym, że w znaku zarejestrowanym na rzecz V. S.A. jest uzupełniony sformułowaniem "25 LAT PRODUKCJI", który to jest napisany czcionką, co najmniej kilkakrotnie mniejszą od napisu "TUR". Urząd Patentowy RP uznał, że cały sporny znak eksponuje wyraźnie oznaczenie "TUR", stanowiące główny i jedyny element wyróżniający znaku z wcześniejszym pierwszeństwem zarejestrowanych na rzecz wnoszącego sprzeciw.
Na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 1999 r. została złożona przez V. S.A. skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania do organu.
W uzasadnieniu swojej skargi, skarżący podniósł, że przy badaniu zdolności rejestracyjnej znaków towarowych, przy porównaniu znaku słowno – graficznego należy wziąć pod uwagę elementy słowne i elementy słowno – graficzne. Natomiast organ przeprowadzając analizę podobieństwa nie zastosował się do tych wymogów i poprzestał na sformułowaniu, że obydwa znaki są podobne, gdyż warstwa słowna oraz graficzna eksponuje wyrażenie "TUR".
Jednocześnie skarżący wskazał, że przedmiotowy znak towarowy jest używany od 1991 r. jako etykieta do win. W tym okresie nie zanotowano reklamacji dotyczących pomyłek co do producenta win. Dlatego też, w ocenie skarżącego przedmiotowy znak nabrał, jednoznacznych cech odróżniających.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że nie zawiera ona okoliczności, któreby wskazywały na naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego, skarżący wniósł o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, w szczególności poprzez załączenie do materiału dowodowego szeregu pism, które w jego ocenie wskazują na okoliczność, że nie zachodzi sytuacja, w której sporny znak towarowy był podobny do znaków towarowych zarejestrowanych przez firmę Z. w Ł. tak, aby w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógł wprowadzić odbiorcę w błąd, co do pochodzenia towarów oraz dokumentów świadczących o nabyciu prawa do produkcji wina "TUR" wraz z nabyciem przedsiębiorstwa po byłym K. w K..
Jednocześnie skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 3 kpa, bowiem organ wydając decyzję nie podał faktów, które uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł i przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Skarżący wskazał, że w uzasadnieniu decyzji powołano się na istnienie dwóch znaków towarowych słowno – graficznych "TUR" i "SANSOT TUR". Przy porównaniu podobieństwa do analizowanego znaku towarowego, nie wskazano jednak, do które z nich zachodzi rzekome podobieństwo. Mając na uwadze niewłaściwe uzasadnienie decyzji, w ocenie skarżącego nie można w sposób właściwy przedstawić swojego stanowiska w sprawie. Niemniej jednak, skarżący wskazał, że nie zachodzi pomiędzy wyżej wymienionymi znakami towarowymi i znakiem towarowym "TUR 25 LAT PRODUKCJI" podobieństwo znaków. Skarżący wskazał na istotne elementy różniące analizowane znaki, jak również na nie przeprowadzenie przez organ właściwego postępowania dowodowego w tym zakresie.
Ponadto na poparcie swojego stanowiska zawartego w skardze wskazano na okoliczność pojawienia się na rynku win owocowych trendu polegającego na oznakowaniu towarów tego typu w sposób zbliżony do znaku słowno-graficznego "TUR 25 LAT PRODUKCJI". W ocenie skarżącego, analiza przedłożonych etykiet win, wskazuje jednoznacznie na naśladowanie przez branżę winiarską przedmiotowego znaku towarowego i oznaczenia swoich wyrobów znakiem słowno-graficznym skarżącego.
Skarżący wskazał również na brzmienie art. 23 ustawy o znakach towarowych. W oparciu o jego analizę uznał, że E. G. nie był uprawniony do złożenia sprzeciwu w toku postępowania przed Urzędem Patentowym RP. W ocenie skarżącego, osoba ta brała udział w postępowaniu o rejestrację znaku towarowego "TUR 25 LAT PRODUKCJI", zatem była ona uprawniona do ewentualnego złożenia odwołania od decyzji przyznającej uprawnienie z rejestracji znaku towarowego, a nie do inicjowania postępowania spornego.
Postanowieniem z dnia 27 maja 2003 roku Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie wobec tego, że zaistniała przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie:
- ustawa z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana usa,
- ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwana psa,
- ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zwana pwup.
Jednocześnie uchylona została ustawa z 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995r. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie złożenia skargi w niniejszej sprawie.
W świetle art. 97 paragraf 1 pwup sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Taka sytuacja ma więc miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie psa.
Postanowieniem z dnia 14 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął z urzędu postępowanie zawieszone przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i prowadził z udziałem następców prawnych zmarłego w toku postępowania E. G.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, p oz. 1270 ze zm.).
Zgodnie z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia tego znaku do ochrony. W sprawie niniejszej, znak towarowy słowno – graficzny "TUR 25 lat produkcji" został zgłoszony do ochrony pierwszeństwem 5 września 1994 roku, a więc pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych. Zatem przepisy tej ustawy stanowią podstawę oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania ochrony na ten znak.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1) ustawy o znakach towarowych, przepis ten stanowił bowiem podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli: jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów,
Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty dotyczą niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia.
Urząd Patentowy działający w trybie postępowania spornego na podstawie art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.) jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. W myśl tego przepisu, do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodzić się należy ze skarżącym, że zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 3 kpa ze względu na wadliwe uzasadnienie, w którym organ nie podał faktów, które Urząd Patentowy uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, nie wskazał przyczyn, powodów dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Inicjujący postępowanie sporne E. G. we wniosku podał, że jest uprawniony z rejestracji znaku towarowego słownego "TUR" zarejestrowanego pod numerem 93591 z pierwszeństwem od 25 czerwca 1993 roku oraz rejestracji znaku słowno – graficznego z napisem SANSOT TUR pod numerem 96405 z pierwszeństwem od 25 maja 1994 roku.
W motywach uzasadnienia Urząd Patentowy nie podał, wobec którego z tych znaków towarowych zachodzi podobieństwo ze znakiem towarowym strony skarżącej "TUR 25 lat produkcji" zarejestrowanego pod numerem 108 538 powodujące, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mogłoby wprowadzić odbiorców towarów w błąd, co do ich pochodzenia. Wnioskodawca przeciwstawił wszak dwa znaki wobec znaku towarowego skarżącego. Urząd Patentowy stwierdził, że "biorąc pod uwagę warstwę słowna znaków bezspornym jest, że oznaczenie towaru nazwą "TUR" występuje w obu znakach, zarówno słownym "TUR" jak i w znaku słowno – graficznym, z późniejszym pierwszeństwem, który zawiera jedynie uzupełniający tekst "25 lat produkcji". Takie stwierdzenie wskazywałoby na porównanie znaku słownego "TUR" wnioskodawcy i słowno – graficznego skarżącego "TUR 25 lat produkcji. Słowo "TUR" występuje także w znaku słowno – graficznym SENSOT TUR wnioskodawcy. Sąd nie może domyślać się, które znaki Urząd Patentowy przeciwstawił.
Wobec tego, że nie jest wiadomo, które znaki Urząd Patentowy porównał i na jakiej podstawie faktycznej doszedł do wniosku o istnieniu podobieństwa spornego oznaczenia, uniemożliwia to sądowi kontrolę zaskarżonej decyzji.
Urząd Patentowy nie rozważył także argumentów skarżącego przywołanych w odpowiedzi na wniosek dotyczących pochodzenia słowa "TUR", jego funkcjonowania na rynku, stosowanie oznaczenia przez wiele przedsiębiorstw, w tym skarżącego jako sukcesora K. w K..
W toku niniejszego postępowania, Urząd Patentowy decyzja z dnia [...] września 2005 roku unieważnił prawo ochronne na znak towarowy TUR R-93591, jako że zgłoszenie spornego znaku nastąpiło w złej wierze. Unieważniony został więc jeden z przeciwstawionych znaków towarowych znakowi towarowemu skarżącego.
Wobec tego, że odpadła jedna z przeszkód stanowiących podstawę unieważnienia spornego znaku w sprawie niniejszej oraz mając na uwadze uchybienia proceduralne organu, zaskarżoną decyzje należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) c) p.p.s.a.
O wykonalności uchylonej decyzji sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Podstawą zasądzenia kosztów postępowania stawił art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło