VI SA/Wa 45/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. S. i A. M. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej K. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2008 r. oddalono skargę K. S. i A. M. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości. W dniu 2 kwietnia 2008 r. K. S. złożyła do Sądu na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z przedmiotowej skargi. Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe razem z mężem. Skarżąca wskazała, iż pobiera świadczenie rentowe w wysokości 500 zł netto miesięcznie, natomiast jej mąż pobiera świadczenie rentowe w wysokości 600 zł miesięcznie oraz uzyskuje dochód z tytułu handlu obwoźnego w wysokości 200 zł miesięcznie. Ponadto wskazała, iż posiada dom o powierzchni 110 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni około 0,8 ha. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 5 maja 2008 r. wezwano ją do nadesłania w terminie 14 dni: a) dokumentów potwierdzających wielkość posiadanych nieruchomości i miejsce ich położenia (np.: zaświadczenia właściwego Urzędu Gminu, lub decyzje ustalającej wysokość podatku od nieruchomości), b) oświadczenia, czy skarżąca otrzymała dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych z funduszy Unii Europejskiej, jeśli tak to w jakiej wysokości, c) ostatniego przekazu pocztowego świadczenia rentowego skarżącej i jej męża, ewentualnie ostatnich decyzji określających wysokość uzyskiwanych świadczeń rentowych, d) wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, e) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń, Skarżąca żądanych dokumentów nie przedstawiła, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W niniejszej sprawie skarżąca wskazuje we wniosku, iż jej źródłem dochodów jest pobierane przez nią świadczenie rentowe w wysokości 500 zł netto miesięcznie, pobierane przez męża świadczenie rentowe w wysokości 600 zł miesięcznie oraz dochód z tytułu handlu obwoźnego w wysokości 200 zł miesięcznie, jednakże nienadesłanie przez skarżącą na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącej i jej męża, w szczególności dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącą i jej męża dochodów, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącej. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.