VI SA/Wa 459/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2005 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2004r. nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz B. Sp. z o.o. w W. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] lipca 2004r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na B. sp. z o.o. karę pieniężną w kwocie 3000 zł. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 92 ust. 1, ust. 4, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) zaś jej podstawę faktyczną stanowił stwierdzony w czasie przeprowadzonej w dniu [...] maja 2004r. kontroli drogowej u prowadzącego pojazd [...] nr rej. [...] z naczepą na drodze krajowej nr [...], brak dowodu uiszczenia opłaty drogowej. Ustalono bowiem, iż okazana w czasie kontroli siedmiodniowa karta opłaty była wypełniona łatwo usuwalnym środkiem pisarskim, tuszem koloru niebieskiego. Tego rodzaju wypełnienie karty umożliwia, zdaniem organu, wymazanie zapisów i ponowne jej wykorzystanie i wobec tego tak wypełniona karta, bez względu na to, czy kierowca zamierzał użyć jej po raz kolejny po upływie daty ważności, nie może być uważana za dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W odwołaniu od tej decyzji B. sp. z o.o. zarzuciła, że nałożenie kary było bezpodstawne, bo kierowca okazał prawidłowo wypełnioną kartę opłaty drogowej i nieprawdą jest, co stwierdziła w czasie kontroli inspektor, że była ona wypełniona łatwo wymazywalnym środkiem pisarskim (w piśmie z dnia [...] czerwca 2004r. spółka stwierdziła, że tekst z wypełnionych rubryk karty został przez inspektor rozmazany). Decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 powołanej ustawy, lp. 1.4.1 załącznika do tej ustawy i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż zgodnie z § 5 ust. 3 i 4 powołanego rozporządzenia uiszczenie opłaty następuje przez wykupienie karty opłaty i jej prawidłowe wypełnienie, a przez wypełnienie nie rozumie się jakiegokolwiek wypełnienia karty, ale takie, które jest trwałe i dokonane w taki sposób, że uniemożliwia wykorzystanie karty w czasie dłuższym niż czas, za który opłata została uiszczona, a okazana w czasie kontroli karta wypełniona została przez stronę w sposób wskazujący na zamiar wielokrotnego jej używania, bo była wypełniona łatwo usuwalnym środkiem pisarskim, co umożliwia wymazanie zapisów i jej ponowne wykorzystanie. W skardze na tę decyzję ww. spółka wniosła o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2004r. zarzucając naruszenie § 5 i 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 grudnia 2003r. w sprawie stawek opłat uiszczanych przez przewoźników drogowych za czynności związane z opracowaniem analizy sytuacji rynkowej w zakresie krajowego regularnego przewozu osób. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd dokonuje zatem kontroli aktów administracyjnych lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. l34 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo. Art. 42 ust. 1 powołanej ustawy wprowadza obowiązek uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych. Natomiast tryb wnoszenia takich opłat określa wydane na podstawie art. 42 ust. 7 tej ustawy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Powołane rozporządzenie regulując sposób wypełnienia karty opłaty nie określa, jaki środek pisarski winien być do jej wypełnienia użyty, ani też nie zawiera postanowień wskazujących wprost na obowiązek wypełnienia karty w sposób trwały. Jednakże z istoty regulacjiobjętej powołanym rozporządzeniem wynika, iż karta opłaty w taki właśnie sposób winna być wypełniona. Karta opłaty (prawidłowo wypełniona) stanowi bowiem dowód uiszczenia opłaty za określony przejazd po drogach krajowych i jako taka winna zawierać zapisy o charakterze trwałym. Ta okoliczność determinuje środek pisarski, którym wypełniający kartę winien się posłużyć. Nie może być to zatem taki środek pisarski, który jest łatwo usuwalny (zmywalny). W tym względzie Sąd podziela stanowisko obu organów. Jednakże kwestia środka pisarskiego użytego przez skarżącego do wypełnienia karty wymagała rozstrzygnięcia z zachowaniem zasad określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Każdy z organów orzekających w sprawie był bowiem związany przepisami procedury administracyjnej. Postępowanie winno być zatem prowadzone w sposób zapewniający pełną realizację zasad ogólnych tej procedury i reguł dotyczących postępowania dowodowego. Z art. 6 i 7 k.p.a. statuujących zasadę praworządności i prawdy obiektywnej wynika dla organu administracji publicznej obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, a także w świetle art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania (w sposób zgodny z regułami postępowania dowodowego) i rozpatrzenia materiału dowodowego, a ocena i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia powinny, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W takim zakresie żaden z organów postępowania w sprawie nie przeprowadził, a skutkiem tego stanu rzeczy jest naruszenie powołanych przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji uznanie przez Sąd, iż ww. decyzje naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Czyniąc istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenie faktyczne, a stwierdzenie użycia do wypełnienia karty środka pisarskiego łatwo zmywalnego jest takim ustaleniem, organ winien bowiem wskazać w uzasadnieniu decyzji, dowody, na których w tym względzie się oparł. W uzasadnieniach decyzji takich dowodów nie wskazano, a z akt administracyjnych wynika, iż w takim zakresie postępowania dowodowego żaden z organów nie przeprowadził uznając za miarodajne własne przekonanie. Należy jednak podnieść, iż stosownie do art. 77 § 4 k.p.a. nie wymagają dowodu tylko fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu, a powyższe ustalenie na takich faktach się nie opiera. "Rozmazanie tekstu z wypełnionych rubryk przez kontrolującego inspektora", którą to okoliczność powołuje skarżący w piśmie z dnia [...] czerwca 2004r. nie może stanowić dowodu na trafność powyższego ustalenia i w takim stanie rzeczy ustalenie organu skutkujące nałożeniem karty za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych jest w ocenie Sądu dowolne. Skarżący konsekwentnie twierdzi, iż karta opłaty została wypełniona prawidłowo. Skoro zatem organ za podstawę zaskarżonej decyzji przyjął ustalenie pozostające w sprzeczności z wskazanym przez skarżącego stanem rzeczy, to na nim spoczywał ciężar dowodu i pełne wyjaśnienie sprawy w tym zakresie. Należy przy tym podnieść, iż podpisanie protokołu bez zastrzeżeń przez kontrolowanego kierowcę nie może być przy wyjaśnieniu sprawy brane pod uwagę, bo protokół nie zawiera listy stwierdzonych naruszeń ani też ustaleń kontrolującego stanowiących ich podstawę. Te dane znajdują się na odwrocie protokołu w załączniku do protokołu kontroli, co do którego brak dowodu, iż kierowca został z tym załącznikiem zapoznany. Mając zatem na uwadze, iż zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały podjęte z naruszeniem powołanych przepisów prawa procesowego Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.