VI SA/Wa 459/19

WyrokWSA w Warszawie2019-09-13

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Magdalena Maliszewska, Joanna Wegner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej o umorzeniu postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, wydana po wcześniejszym umorzeniu tego samego postępowania, jest wadliwa i powinna zostać stwierdzona jej nieważność?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje Urzędu Patentowego były wadliwe i obarczone nieważnością, ponieważ postępowanie w sprawie sprzeciwu wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy zostało już prawomocnie zakończone decyzją o umorzeniu postępowania. Kolejne decyzje, w tym decyzja o umorzeniu postępowania w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego oraz decyzje utrzymujące ją w mocy, zostały wydane bez podstawy prawnej. Ponadto, organ pominął ustanowionego pełnomocnika skarżącego, co stanowiło rażące naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącą unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy. Postępowanie rozpoczęło się od udzielenia prawa ochronnego, następnie doszło do zmiany uprawnionego. Wnioskodawca złożył sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, który ostatecznie uznał za zasadny. Urząd Patentowy uchylił decyzję o udzieleniu prawa ochronnego i umorzył postępowanie. Następnie Urząd Patentowy wydał decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego, a następnie decyzję utrzymującą ją w mocy. Skarżący kwestionował te decyzje, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym dwukrotne rozpoznanie tego samego sprzeciwu oraz wydanie decyzji bez podstawy prawnej.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2018 r. oraz decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...]; 2. Zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego M. S. kwotę 1417 (jeden tysiąc czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Joanna Wegner Protokolant st. ref. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2018 r. oraz decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego M. S. kwotę 1417 (jeden tysiąc czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Urząd Patentowy udzielił prawo ochronne na znak towarowy słowno-graficzny "[...]", zgłoszony w dniu [...] marca 2012 r. na rzecz zgłaszającego – B. S. (świadectwo ochronne nr [...]). Decyzją z dnia [...] października 2015 r. Urząd Patentowy, działając na wniosek zgłaszającego, wykreślił B. S. z rejestru znaków towarowych, wpisując w jego miejsce M. S. (dalej jako: skarżący, uprawniony). Pismem z dnia 8 marca 2016 r. na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (dalej jako: pwp) w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2, art. 131 ust. 1 pkt 1 oraz art. 131 ust. 2 pkt 1 pwp, [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej także jako: wnioskodawca) wniosła sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "[...]" [...]. Pismem z dnia 12 września 2016 r. uprawniony wniósł odpowiedź na sprzeciw w sprawie rejestracji ww. znaku, zarzucając bezzasadność wniesionego sprzeciwu. Pismem z dnia 20 września 2016 r. Departament Rejestrów UP na podstawie art. 247 ust. 2 pwp przekazał akta sprawy znaku towarowego o nr [...] w celu rozpatrzenia sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, o czym UP poinformował pełnomocnika uprawnionego oraz wnioskodawcę pismami z dnia 30 września 2016 r., skorygowanymi pismami z dnia 6 października 2016 r. Pismem z dnia 14 października 2016 r. uprawniony wycofał swoje stanowisko przedłożone w piśmie z 12 września 2016 r., tym samym uznając sprzeciw za zasadny. Poinformował, iż nie jest zainteresowany dalszym utrzymywaniem swojego prawa do znaku "[...]". Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., po przeprowadzeniu rozprawy, Urząd Patentowy na podstawie art. 2554 ust. 1 pwp przekazał sprawę według właściwości do Departamentu Rejestrów UP w celu podjęcia czynności w związku z uznaniem przez uprawnionego w piśmie z dnia 14 października 2016 r. sprzeciwu za zasadny. Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Urząd Patentowy (Departament Rejestrów) uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "[...]" [...] oraz umorzył postępowanie. Podstawą prawną działania organu był przepis art. 247 ust. 2 pwp. Podstawą faktyczną było wycofanie stanowiska o uznaniu sprzeciwu za bezzasadny przez uprawnionego. Pismem z dnia 19 stycznia 2017 r. pełnomocnik wnioskodawcy skierował do UP pismo, w którym wniósł o przyznanie na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów zastępstwa w sprawie. Pismem z dnia 30 marca 2017 r. pełnomocnik uprawnionego wniósł o oddalenie wniosku o koszty zgłoszonego przez pełnomocnika wnioskodawcy o przyznanie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Przywołał przepisy art. 98 § 1 kpc i art. 101 kpc oraz podkreślił, iż nie wywołał sporu i nie dał powodu do prowadzenia procesu. Podkreślił, że jego ustępstwo stanowiło ugodowe zakończenie kolizji uprawnień. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., po przeprowadzeniu kolejnej rozprawy, Urząd Patentowy umorzył postępowanie i przyznał wnioskodawcy kwotę 2 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Podstawą prawną działania organu były przepisy art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 256 ust. 1 pwp oraz art. 98 kpc w zw. z art. 256 ust. 2 pwp. Nadto UP przywołał przepis art. 256 ust. 3 pwp, pouczając stronę o prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia 9 lipca 2017 r. skarżący (działając osobiście) złożył od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 3 kpa. Podniósł rażące naruszenie przepisów art. 6, 7, 8 i art. 15 kpa oraz art. 105 § 1 kpa, art. 256 ust. 1 pwp oraz art. 98 kpc. Wskazał na fakt uprzedniego wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. załatwiającej sprzeciw złożony w dniu 10 marca 2016 r. i umarzającą postępowanie wywołane tym sprzeciwem. Podniósł, ze skoro postępowanie sprzeciwowe zostało już umorzone decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., to bez wzruszenia tej decyzji nie było dopuszczalne podejmowanie jakiegokolwiek postępowania w celu wydania decyzji w tej samej sprawie. Jego zdaniem, jeżeli po uwzględnieniu sprzeciwu doszło już do uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. o udzieleniu prawa ochronnego po przeprowadzeniu postępowania niespornego i umorzeniu tego postępowania kolejne postepowanie nie mogło się toczyć. W konsekwencji także bez podstaw prawnych wydano orzeczenie o kosztach postępowania już po umorzeniu postępowania niespornego, czym rażąco naruszono art. 256 ust. 1 pwp oraz art. 98 kpc. Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. Urząd Patentowy zakreślił skarżącemu na podstawie art. 64 § 2 kpa w zw. z art. 256 ust. 1 pwp siedmiodniowy termin na sprecyzowanie żądania zawartego w piśmie z dnia 9 lipca 2017 r. poprzez jednoznaczne wskazanie w jakim trybie wnosi o wyeliminowanie z obrotu decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r., t.j. czy wnosi o ponowne rozpatrzenie sprawy czy wnosi o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, pod rygorem pozostawienia wniosków bez rozpoznania. Pismem z dnia 18 października 2017 r. skarżący zakwestionował nałożony na niego postanowieniem UP z [...] października 2017 r. rygor, podkreślając, iż złożenie przez niego wniosku o ponowne rozparzenie sprawy było podyktowane pouczeniem zawartym w kwestionowanej decyzji. Końcowo podniósł, iż jeżeli są co do tego wątpliwości - wnosi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., wydaną po przeprowadzeniu rozprawy w dniu [...] marca 2018 r., Urząd Patentowy oddalił wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji UP z dnia [...] kwietnia 2017 r. Jako podstawy prawne organ przywołał art. 156 § 1 pkt 2 i 3 kpa w zw. z art. 256 ust. 1 pwp. Wskazał, iż postępowanie sporne, wywołane uznaniem sprzeciwu za bezzasadny, wymagało jego zakończenia wobec braku przedmiotu sporu, w sytuacji, gdy decyzja o udzieleniu prawa ochronnego na sporny znak została uchylona na skutek zmiany stanowiska uprawnionego. Zdaniem organu, nie doszło do wydania decyzji w sprawie uprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. UP podkreślił, iż przepis art. 156 § 1 pkt 3 kpa dotyczy wyłącznie wydania kolejno po sobie decyzji załatwiających sprawę co do istoty, a taka sytuacja w sprawie nie miała miejsca. W ocenie organu, brak było w sprawie naruszeń prawa, które miałyby charakter rażący. Skarżący, działając przez swojego pełnomocnika, pismem z dnia 16 maja 2018 r. złożył od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucił rażące naruszenie przepisów art. 6, 7, 8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 kpa, art. 247 ust. 2 oraz art. 255 ust. 1 pwp oraz podniósł, że doszło do dwukrotnego rozpoznania tego samego sprzeciwu, w dwóch różnych postępowaniach. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2018 r. Urząd Patentowy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o oddaleniu wniosku Macieja Szubielskiego o stwierdzenie nieważności decyzji UP z dnia [...] kwietnia 2017 r. W ocenie UP decyzja z dnia [...] kwietnia 2017 r. była wydana prawidłowo, z uwagi na termin złożenia przez uprawnionego oświadczenia o uznaniu sprzeciwu za zasadny. Nastąpiło to bowiem w toku postępowania spornego, po wyznaczeniu terminu rozprawy. W ocenie Urzędu, decyzja z dnia [...] grudnia 2016 r. wydana w trybie art. 247 ust. 2 pwp (mylnie nazwana na str. 9 zaskarżonej decyzji decyzją z [...] stycznia 2014 r.) o uchyleniu decyzji o udzieleniu spornego prawa i umorzeniu postępowania nie rozstrzygnęła i nie zakończyła postępowania w sprawie toczącej się w trybie spornym o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" o numerze [...] wszczętej na skutek sprzeciwu, który został uznany za bezzasadny przez uprawnionego do prawa ochronnego na ten znak. Nadto Urząd podkreślił, iż wzruszenie orzeczenia o kosztach byłoby możliwe jedynie w postępowaniu zwyczajnym. Nadzwyczajny tryb postępowania nie może zastępować postępowania odwoławczego od decyzji ustalającej koszty postępowania i ich wysokość. Skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 21 stycznia 2019 r. wniósł od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie: 1) art. 6, art. 8 i art. 9 kpa w zw. z art. 112 kpa w zw. z art. 156 § 1 kpa w zw. z art. 256 ust. 1, ust. 3 oraz ust. 3 pwp, polegające na nadużyciu przez UP prawa procesowego przez bezpodstawne rozpoznanie wniosku skarżącego z dnia 9 lipca 2017 r. o ponowne rozpoznanie sprawy jako wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] kwietnia 2017 r., a w konsekwencji nielojalne i pozbawione podstaw zawężenie zakresu rozpoznawanej sprawy wyłącznie do kwestii stanowiących przedmiot postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji, na skutek czego skarżący został de facto pozbawiony możności obrony swych racji; 2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na nieprawidłowym zakwalifikowaniu oświadczenia skarżącego z dnia 12 września 2016 r., zmodyfikowanego następczo w dniu 14 października 2016 r., jako dwóch odrębnych czynności procesowych, podczas gdy należało przyjąć, iż stanowiły one jedną czynność procesową, która podlegała modyfikacji; w konsekwencji też naruszono wynikającą z art. 7 kpa dyrektywę interpretacyjną, zgodnie z którą sprawy załatwia się mając na względzie słuszny interes strony; 3) art. 247 ust. 2 oraz art. 255 ust. 1 pwp w zw. z art. 2554 ust. 1 pwp w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 i 4 kpa, które miało charakter rażący, polegające na rozpoznaniu sprawy ze sprzeciwu uczestnika w związku z udzieleniem skarżącemu prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" jednocześnie w trybie niespornym (pierwsze rozstrzygnięcie - decyzja UP z dnia [...] grudnia 2016 r. i spornym (drugie rozstrzygnięcie - decyzja z [...] kwietnia 2017 r.), pomimo tego, iż postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. UP przekazał sprawę do rozpoznania w trybie niespornym, na skutek czego doszło do prawomocnego i merytorycznego zakończenia postępowania w sprawie prowadzonej w trybie spornym; na skutek powyższego doszło do naruszenia zasady ne bis in idem oraz res iudicata, w związku z czym organ obowiązany był z urzędu stwierdzić nieważność decyzji z [...] kwietnia 2017 r., a czego nie uczynił. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz § 3 ppsa skarżący wniósł o uchylenie decyzji oraz decyzji z [...] kwietnia 2018 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] kwietnia 2017 r., a także o umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie. Nadto na podstawie art. 200 ppsa wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko oraz związaną z nim argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a) sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Orzekanie na podstawie art. 135 p.p.s.a. następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Regulacja powyższa prowadzi do wniosku, że stwierdzenie przez sąd naruszenia prawa będącego podstawą do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji powoduje konieczność uwzględnienia skargi. Warto podkreślić, że określone przez ustawodawcę kompetencje sądu w fazie orzekania w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne lub postanowienia zawarte w art. 145 § 1 p.p.s.a. wskazują na kolejność kontroli dokonywanej przez sąd z punktu widzenia istoty wad aktu administracyjnego, przy czym w pierwszej kolejności akt podlega badaniu z punktu widzenia istnienia wad skutkujących jego nieważnością, w dalszej kolejności wad postępowania uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego, następnie pozostałych wad postępowania z punktu widzenia możliwości ich istotnego wpływu na wynik postępowania, a wreszcie uchybień polegających na naruszeniu prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie istnienia wad istotniejszych w myśl wyżej przyjętej hierarchii eliminuje potrzebę ustalania istnienia pozostałych wad. Tak więc, o ile zwykłe naruszenie prawa skutkuje uchyleniem decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a lub c p.p.s.a., o tyle rażące naruszenie prawa bądź stwierdzenie działania organu bez podstawy prawnej skutkuje stwierdzeniem przez sąd nieważności decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. Skarga została wniesiona do tut. Sądu na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] września 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję z [...] kwietnia 2018 r. o oddaleniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] kwietnia 2017 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego udzielonego na ten znak. W treści skargi pełnomocnik skarżącej wskazywał na nieprawidłowości, jakich dopuścił się Urząd Patentowy przy rozpoznawaniu sprawy wniesionej ze sprzeciwu wniesionego wobec udzieleniu na jego rzecz prawa ochronnego do znaku "[...]" [...]. W szczególności wskazywał na niezasadność dalszego prowadzenia sprawy w sytuacji uprzedniego umorzenia postępowania, co nastąpiło na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. Jednocześnie pełnomocnik zarzucił wadliwość działania organu, który skierował do skarżącego, działającego bez pomocy profesjonalisty, pismo wzywające do wyboru trybu postępowania przy jednoczesnym poinformowaniu go o skutkach prawnych podjętego wyboru (o utracie zarzutów właściwych dla "postępowania zwykłego" w przypadku dokonania wyboru postępowania nieważnościowego, co było istotne dla skarżącego, którego intencją było kwestionowanie nałożonego na niego obowiązku zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz strony przeciwnej). Zdaniem Sądu, powyższe zarzuty są zasadne, a podjęte przez organ decyzje są obciążone wadą, o której mowa w art. 156 ust. 1 pkt 2 kpa, gdyż są pozbawione podstawy prawnej do ich wydania. Można w tym miejscu przypomnieć, iż w przedmiotowej sprawie uprawniony najpierw - pismem z dnia 12 września 2019 r. uznał sprzeciw za bezzasadny, jednak następnie - pismem z dnia 14 października 2016 r. uznał go za zasadny, informując o braku zamiaru dalszego utrzymywania prawa do znaku. Mając na uwadze powyższe oświadczenia uprawnionego, decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. podjętą na podstawie art. 247 ust. 2 pwp Urząd Patentowy uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz umorzył postępowanie. W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, iż należy podzielić zarzuty strony skarżącej kierowane pod adresem decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. o umorzeniu postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego. Decyzję taką wydał Urząd Patentowy w postępowaniu spornym, działając na skutek sprzeciwu, wniesionego przez [...] sp. z o.o. w G. - wobec decyzji o udzieleniu na rzecz poprzednika prawnego skarżącego prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" (decyzja z dnia [...] stycznia 2014 r.). Należy w tym miejscu wskazać, iż w myśl art. 247 ust. 2 pwp: "Jeżeli uprawiony w odpowiedzi na zawiadomienie Urzędu Patentowego, o którym mowa w ust. 1, podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny, sprawa zostanie przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W przeciwnym przypadku Urząd Patentowy wydaje decyzję uchylającą decyzję o udzieleniu patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji, umarzając jednocześnie postępowanie.". Zdaniem Sądu, wydanie decyzji w trybie art. 247 ust. 2 pwp zamyka postępowanie w sprawie sprzeciwu, co do którego nie wniesiono, nieskutecznie wniesiono, bądź - jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - wniesiono, a następnie cofnięto - odpowiedź na sprzeciw, o której mowa w art. 247 ust. 1 pwp. Umorzenie postępowania dotyczy tu sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym, wywołanej wniesionym sprzeciwem. Wszelkie czynności organu, które nastąpiły po wydaniu tej decyzji, od której żadna ze stron nie wniosła środka zaskarżenia, były pozbawione podstawy prawnej. Zdaniem Sądu, nieprawidłowość działania organu, polegała na dalszym podejmowaniu czynności w postępowaniu toczącym się na skutek wniesionego sprzeciwu, pomimo umorzenia postępowania w trybie art. 247 ust. 2 pwp. Sąd stwierdził w szczególności, że brak było podstaw prawnych do kolejnego umorzenia postępowania w sprawie już umorzonej na mocy wyżej wskazanej decyzji, zapadłej w dniu [...] grudnia 2016 r. Oprócz rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania, decyzja z dnia [...] kwietnia 2017 r. zawiera rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania, zasądzonych na rzecz wnioskodawcy od skarżącego. Niezależnie od braku podstaw prawnych do wydania ww. decyzji jako całości, powyższe rozstrzygnięcie w ocenie Sądu narusza art. 98 kpc, mający w sprawie zastosowanie na mocy art. 256 ust. 2 pwp w sposób mogący mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Zgodnie z tym przepisem, "Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu)." Należy wskazać, iż uznanie przez skarżącego sprzeciwu, zamykające de facto sprawę, nastąpiło w piśmie z dnia 14 października 2016 r. Mimo to, w dalszym ciągu podejmowane były jednak kolejne czynności w sprawie, wyznaczane rozprawy itp. - aż do wydania decyzji w dniu [...] kwietnia 2017 r. Trudno w tej sytuacji zarzucić, aby wygenerowane w ten sposób koszty stanowiły "koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu)". Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją. Jak przewiduje art. 256 ust. 3 pwp: "Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o ponownym rozpatrywaniu, na wniosek strony, spraw załatwionych przez wydanie decyzji, od której nie służy odwołanie, nie stosuje się do decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty i wydanej po przeprowadzeniu rozprawy". Zdaniem Sądu, z powyższej normy wykładanej a contrario wynika, że przepisy o ponownym rozpatrywaniu sprawy (m.in. art. 127 § 3 kpa) mają zastosowanie w sprawie zakończonej decyzją Urzędu Patentowego umarzającą postępowanie, pomimo, iż w sprawie przeprowadzono rozprawę. W tym miejscu warto zaznaczyć, iż wprawdzie zgodnie z art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p. sprawy unieważnienie patentu rozstrzygane są w trybie spornym, co wiąże się z przeprowadzeniem rozprawy (art. 2553 ust.1), jednakże art. 256 ust. 1. p.w.p. przewiduje, że do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 256 ust. 3 p.w.p. z kolei wyłącza zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o ponownym rozpatrywaniu, na wniosek strony, spraw załatwionych przez wydanie decyzji, od której nie służy odwołanie tylko w przypadku wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty i wydanej po przeprowadzeniu rozprawy. A zatem na decyzję służyłaby jedynie skarga do Sądu wyłącznie w przypadku, gdyby decyzja organu spełniała jednocześnie obie wymienione przesłanki: po przeprowadzeniu rozprawy wydana zostałaby decyzja co do istoty sprawy. W sprawie niniejszej nie została spełniona druga przesłanka. Organ wprawdzie przeprowadził rozprawę, ale stwierdzając bezprzedmiotowość postępowania, nie orzekał co do istoty wniosku o unieważnienie spornego prawa, umarzając postępowanie. Tak więc, wobec nie spełnienia równocześnie obu przesłanek, analiza art. 256 ust. 3 p.w.p. pozwala stwierdzić, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o ponownym rozpatrywaniu, na wniosek strony, stosuje się do decyzji umarzającej postępowanie jako nie rozstrzygającej sprawy co do jej istoty, choćby była wydana po przeprowadzeniu rozprawy. Pouczenie zawarte w powyższej decyzji, dotyczącej jej zaskarżalności na podstawie art. 127 § 3 kpa, było zatem prawidłowe. Skarżący, kierując się ww. pouczeniem, skierował do Urzędu Patentowego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego treści zostały zawarte zarzuty rażącego naruszenia postępowania przez organ, jak również wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Zdaniem Sądu, obowiązkiem organu było rozpoznanie wniesionego środka odwoławczego, jakim był wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tymczasem organ zwrócił się do skarżącego, zakreślając mu termin do sprecyzowanie żądania poprzez jednoznaczne wskazanie, w jakim trybie wnosi o wyeliminowanie z obrotu decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r., t.j. czy wnosi o ponowne rozpatrzenie sprawy czy wnosi o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, pod rygorem pozostawienia wniosków bez rozpoznania. Zdaniem Sądu, częstą jest sytuacja, w której odwołujący się podnosi wobec kwestionowanego rozstrzygnięcia zarzuty "rażącego" naruszenia prawa, a nawet domaga się stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia administracyjnego. Jeżeli jednak wnosi przysługujący mu w trybie odwoławczym środek, to rzeczą organu jest przede wszystkim wyczerpanie tej procedury. Nie było więc zasadne i nie miało oparcia w istniejących przepisach zwracanie się do skarżącego o doprecyzowanie, z jakiej drogi postępowania chce skorzystać, w sytuacji, gdy z tytułu wniesionego przez niego pisma w sposób jednoznaczny ten wybór wynikał. Z całą pewnością nie stanowił prawidłowej podstawy do takiego działania organu przepis art. 64 § kpa, zgodnie z którym: "Jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Powołanie się przez organ na treść art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku, tym bardziej modyfikowania go zgodnie z sugestiami organu. Tym bardziej, że w opisywanym przypadku nie budzącą wątpliwości intencją skarżącego było wzruszenie zapadłej decyzji, zawierającej niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie o kosztach, co w ocenie organu dopuszczalne było wyłącznie w trybie zwykłym. "Doprecyzowanie" wniosku wbrew intencji skarżącego, skutkowało utratą zarzutów, które mógłby postawić w postępowaniu "zwykłym", więc było dla niego niekorzystne. Niezależnie od powyższego, podkreślenia wymaga, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. skarżący reprezentowany był przez pełnomocnika. Urząd Patentowy korespondował jednak z jego pominięciem, wbrew przepisowi art. 40 § 2 kpa, kierując pisma bezpośrednio do skarżącego. Podstawą stwierdzenia przez Sąd nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2018 r. o oddaleniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. było zatem uznanie, że brak było podstaw prawnych do wydania tej decyzji w sytuacji konieczności rozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy, a niezależnie od tego - stwierdzenie, że organ przy czynnościach podejmowanych w postępowaniu toczącym się na skutek ww. wniosku (wezwanie do uzupełnienia braków, postanowienie o zakreślenie terminu) pominął ustanowionego w sprawie pełnomocnika skarżącego, czym w sposób rażący uchybił przepisowi art. 40 § 2 kpa (art. 156 § 1 pkt 2). Kolejną decyzją, obarczoną wadą nieważności, była decyzja z dnia [...] września 2018 r., utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2018 r. o oddaleniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. Stwierdzenie nieważności tej decyzji było konsekwencją stanowiska Sądu o braku podstawy prawnej do wydania ww. decyzji z [...] kwietnia 2018 r. Zaskarżona do Sądu decyzja, tak samo, jak utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] kwietnia 2018 r., w ocenie Sądu, została wydana bez podstawy prawnej. Organ miał bowiem obowiązek rozpoznać wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. w trybie art. 127 § 3 kpa, czego nie uczynił, niezasadnie zwracając się do strony o "doprecyzowanie" żądania zawartego w ww. wniosku. Jak zostało wyżej wyjaśnione, wniosek strony był dostatecznie sprecyzowany, zaś wątpliwości organu nie stanowiły braków, o których mowa w art. 64 § kpa, a tym bardziej nie uzasadniały zakreślenia terminu do ich usunięcia pod rygorem nienadania biegu wnioskowi. Pominięcie pełnomocnika strony przy doręczaniu kierowanych do niego pism stanowi natomiast dodatkową, niezależną od powyższej podstawę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2018 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2018 r. Reasumując, Sąd wydając wyrok w kontrolowanej sprawie stanął na stanowisku, iż postępowanie w sprawie administracyjnej, toczącej się na skutek wniesionego sprzeciwu z dnia [...] marca 2016 r., zostało ostatecznie zakończone decyzją organu wydaną w dniu [...] grudnia 2016 r. na podstawie art. 247 ust. 2 pwp, przy czym umorzenie postępowania w ww. decyzji było w ocenie Sądu równoznaczne z całościowym zakończeniem powyższej sprawy administracyjnej. Brak więc było podstaw prawnych działania organu, który ponownie umorzył postępowanie na mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. Natomiast kolejne decyzje organu, wadliwie - również bez podstawy prawnej - zostały wydane w trybie nadzwyczajnym, pozbawiając w ten sposób skarżącego przysługującej mu drogi odwoławczej w trybie przewidzianym przepisem art. 127 § 3 kpa, w zw. z art. 256 ust. 3 pwp. Z uwagi na powyższe, Sąd orzekł w sprawie w myśl art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a., o kosztach rozstrzygając na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło