VI SA/Wa 463/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2008 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wydania pozwolenia na broń palną bojową oddala skargę VI SA/Wa 463/08 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji /tekst jednolity z 2004 r. Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm. dalej jako u. b. a./, po rozpatrzeniu odwołania A. P. (dalej jako skarżący) od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2007 r. odmawiającej wydania pozwolenia na broń palną bojową w celu ochrony osobistej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy. W dniu 4 sierpnia 2006r. skarżący złożył wniosek do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w sprawie wydania pozwolenia na broń palną bojową w ilości jednego egzemplarza. Potrzebę posiadania broni uzasadnił poczuciem zagrożenia życia i zdrowia, wynikającym z faktu wykonywania zawodu projektanta dokonującego sprawdzeń prawidłowości wykonania projektów budowlanych oraz rzeczoznawcy o szerokim zakresie uprawnień zawodowych w dziedzinie budownictwa oraz ochrony środowiska. Wykonywanie wymienionych czynności powiązane jest obrotem dużymi kwotami pieniężnymi. Powyższe okoliczności w odczuciu skarżącego stwarzają zagrożenie dla jego życia i zdrowia z uwagi na specyficzny charakter prowadzonych czynności zawodowych, przejawiających się m.in. wydawaniem opinii niezgodnych ze stanowiskiem inwestorów realizujących przedsięwzięcia budowlane, co stanowi główną przyczynę kierowania gróźb w jego kierunku. Ponadto skarżący poinformował o posiadaniu znacznego majątku. W toku postępowania administracyjnego organ uzyskał informację z właściwej jednostki Policji, że skarżący nie zgłaszał żadnych zdarzeń, podczas których sprawca działałby z zamiarem zamachu na życie lub zdrowie skarżącego. Wskazano również, że okolica w której mieszka skarżący nie zalicza się do rejonów o podwyższonym zagrożeniu przestępczością. Komendanta Wojewódzki Policji w [...] uznał, że skarżący nie wykazał, iż znajduje się w rzeczywistym, wyższym zagrożeniu niż inne osoby i decyzją z dnia [...] października 2007 r. odmówił wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i wydanie pozwolenia na broń. W ocenie skarżącego organ I instancji podjął decyzję zbyt pochopnie i dowolnie ocenił zgromadzony materiał dowodowy. Skarżący zaakcentował, że wykonuje zawód, z którym wiąże się konieczność wydawania opinii, za którymi stoją strony, nie zawsze zadowolone z ich treści. Przyznał, że nigdy nie zgłaszał właściwej jednostce Policji o przypadkach gróźb, ale nie oznacza to, że jego poziom bezpieczeństwa jest większy. Wskazał też, że od 1983r. dysponuje bronią myśliwską, natomiast wbrew twierdzeniom organu I instancji nie posiada broni gazowej. Ponadto samo zamieszkiwanie w domku wolnostojącym naraża – zdaniem skarżącego – jego właściciela na większe niebezpieczeństwo. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Komendanta Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, akcentując, że charakter wykonywanych obowiązków oraz zamieszkiwanie w domu jednorodzinnym nie stanowią okoliczności wystarczająco uzasadniających wydanie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Z dyspozycji art. 10 ust. 1 u. b. a. wynika, iż organy Policji wydają pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności przedstawione przez wnioskodawcę to uzasadniają. Okoliczności te nie zostały nawet przykładowo wskazane i w związku z tym w praktyce orzekania, uprawnienie do posiadania broni jest przyznawane w przypadkach szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia wnioskodawcy, które musi mieć charakter realny, stały, ponadprzeciętny i obiektywny, a nie wynikać tylko z jego przekonania. W ocenie organu z obowiązujących przepisów nie można wywodzić powszechnego prawa obywateli do posiadania broni, a dostęp do niej z woli ustawodawcy podlega reglamentacji. Nie stanowi zatem naruszenia Konstytucji rozstrzygnięcie odmawiające przyznania pozwolenia na broń palną, skoro tego rodzaju instytucję prawną przewidziano w akcie normatywnym powszechnie obowiązującym, jakim jest ustawa o broni i amunicji. Wydanie natomiast pozwolenia na broń w każdym przypadku musi być uzasadnione szczególnymi okolicznościami. W ocenie organu okoliczności podnoszone przez skarżącego, że z racji pracy ma do czynienia ze znacznymi sumami pieniędzy oraz spotyka się z groźbami wygłaszanymi pod jego adresem, nie uzasadniają wydania mu przedmiotowego pozwolenia. Jak wynika z materiałów dowodowych, skarżący nigdy nie znalazł się w sytuacji świadczącej, że jego życie lub zdrowie byłyby w jakikolwiek sposób zagrożone bezprawnym zamachem. I to zarówno z racji prowadzonej działalności, jak i w życiu prywatnym. Nadto organ wyjaśnił, że skarżący nie utracił prawa do posiadania broni gazowej. Fakt, że zdał posiadany egzemplarz broni do depozytu Policji nie jest tożsamy z utratą uprawnień. Mógł w miejsce oddanego egzemplarza nabyć inny. Skoro tego nie uczynił trudno jest podzielić jego stanowisko, że czuje się zagrożony i chce sobie zapewnić bezpieczeństwo. Tym samym - zdaniem organu - brak jest przesłanek potwierdzających konieczność wyposażenia skarżącego w tak drastyczny środek ochrony, jakim jest broń palna bojowa. Jednocześnie organ wskazał, że pozwoleń na broń palną do ochrony osobistej nie wydaje się na wszelki wypadek. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego – przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 10 u. b. a. polegające na uznaniu, iż okoliczności, na które się powołuje nie uzasadniają wydania pozwolenia na broń. Wnosił także o obciążenie strony przeciwnej kosztami procesu. Uzasadniając złożoną skargę skarżący zaakcentował, że taka reglamentacja na dostęp do broni palnej jak w Polsce jest niespotykana w innych demokratycznych państwach należących do struktur unijnych. Wskazał, że czytelny katalog warunków, jakie są wymagane do uzyskania pozwolenia na broń, został określony w art. 15 ust. 1 u. b. a. i skarżący spełnia te warunki, ponieważ posiada broń pełnoenegetyczną. W jego ocenie nie ma podstaw do stawiania różnych wymagań w stosunku do chętnych do nabycia broni palnej do ochrony osobistej i w stosunku do chętnych do nabycia broni gazowej czy myśliwskiej. Ponownie podkreślił, że jego poczucie bezpieczeństwa nie jest najwyższe. Poczucie bezpieczeństwa nie jest – w ocenie skarżącego – pojęciem obiektywnym, należy do pojęć pojmowanych subiektywnie i jako takie zawsze będą one inaczej oceniane przez zainteresowanego a inaczej przez organ. Poczucie bezpieczeństwa znacznie wzrasta, gdy dysponuje się środkami obrony np. bronią. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący podniósł także, że jest ona sprzeczna z dyrektywą Rady Wspólnot Europejskich z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli i posiadania broni. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że wydanie pozwolenia na posiadanie broni musi być w każdym indywidualnym przypadku uzasadnione szczególnymi okolicznościami faktycznymi. Taką okolicznością jest realne, stałe i ponadprzeciętne zagrożenie życia i zdrowia wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga A. P. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2007 r. nie narusza prawa. Przedmiotowa decyzja organu II instancji, jak również utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2007 r., nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, jak również przepisów Dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (91/477/EWG) (Dz. U. UE L z dnia 13 września 1991 r. ). Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji były przepisy art. 10 ust. 1 i 3 pkt 1 u. b. a. Zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 u. b. a. właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Przepis ustępu 3 pkt 1 art. 10 cyt. ustawy stanowi, iż pozwolenie na broń może być wydane w szczególności w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia. Z brzmienia dyspozycji przepisu art. 10 ust. 1 ww. aktu normatywnego wynika, iż organy Policji mają obowiązek (vide: "organ Policji wydaje") wydać pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności faktyczne, na które powołuje się ww. osoba, uzasadniają jego wydanie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy Policji nie mogą więc kierować się swobodnym uznaniem przy wydawaniu przedmiotowych pozwoleń, mają natomiast prawo swobodnej oceny materiały dowodowego (art. 80 k.p.a.), przy ustalaniu, czy sytuacja faktyczna ubiegającego się o pozwolenie uzasadnia jego wydanie (tak również /w:/ uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 16 lipca 2003 r., sygn. akt III SA 2534/01). Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym orzeczeniu, z obowiązujących przepisów prawa, w tym również z przepisów Konstytucji RP oraz unormowań prawa międzynarodowego, nie można wywodzić prawa obywateli do posiadania broni. Wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej musi być więc w każdym indywidualnym przypadku uzasadnione szczególnymi okolicznościami faktycznymi, przy czym nie mogą to być okoliczności subiektywne, lecz obiektywnie istniejące. Osoba ubiegająca się o broń obowiązana jest w toku postępowania administracyjnego przekonać organy Policji, że zachodzi względem niej "uzasadniona okoliczność", a więc legitymuje się taką cechą odróżniającą ją od ogółu obywateli, że w sposób niewątpliwy i oczywisty zasługuje na posługiwanie się bronią indywidualną. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy zatem w pełni podzielić pogląd zawarty w uzasadnieniu decyzji wydanych przez organy obu instancji, iż okolicznością faktyczną uzasadniającą wydanie pozwolenia na broń jest szczególne zagrożenie życia lub zdrowia wnioskodawcy. W ocenie Sądu bezspornie ocena, czy w konkretnym przypadku takie szczególne zagrożenie występuje, należy do organów Policji. Należy również przyjąć, iż organy Policji mogą w tym zakresie prowadzić bardziej lub mniej rygorystyczną politykę, a jej zasady nie podlegają kontroli sądu administracyjnego, który do sąd kontroluje wyłączanie, czy ocena ta nie ma cech dowolności oraz czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy materialnoprawne oraz normy postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny. nie stwierdził naruszenia przepisów prawa przez organy obu instancji. W ocenie Sądu organy Policji ustosunkowały się do istotnych argumentów przedstawionych przez skarżącego, oceniły całokształt zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego i uzasadniły dlaczego uważają, że skarżący nie znajduje się w sytuacji szczególnego zagrożenia jego życia i zdrowia, usprawiedliwiającej wydanie mu pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej. Za uzasadnioną należy uznać ocenę organów administracji publicznej obu instancji, zgodnie z którą z samego faktu wykonywania specjalistycznych czynności zawodowych, w tym obrót środkami pieniężnymi, zamieszkiwania w domu jednorodzinnym - nie wynika, aby ze względu na stopień zagrożenia skarżący odróżniał się od wielu innych obywateli będących w podobnej sytuacji zawodowej i osobistej. Zdaniem Sądu skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił obiektywnie przekonywujących dowodów pozwalających Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...], a następnie Komendantowi Głównemu Policji stwierdzić, iż faktycznie charakteryzuje się on wyraźnie ponadprzeciętnym zagrożeniem przestępczym działaniem, co uzasadniałoby posiadanie środka samoobrony w postaci broni palnej bojowej. Jednocześnie na podkreślenie zasługuje, że organy Policji podjęły wszystkie wymagane czynności, aby zbadać czy takie zagrożenie wobec skarżącego istnieje. Informacje uzyskiwane z właściwych terenowo jednostek Policji, na takie zagrożenie nie wskazywały. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze art. 15 u. b. a. nie określa katalogu warunków, jakie są wymagane do uzyskania pozwolenia na broń, lecz precyzuje sytuacje, w których pozwolenia na broń nie wydaje się. Prawne przeszkody w uzyskaniu pozwolenia na broń wymienione w tym przepisie stanowią tylko wstępne, formalne kryterium oceny tytułu do legitymowania się bronią indywidualną. Z przepisu tego nie można więc a contrario wywodzić, w oderwaniu od treści art. 10 u. b. a., przesłanek obligujących organy Policji do wydania decyzji pozytywnej, tj. pozwolenia na broń (tak również: Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie /w:/ wyroku z dnia 20 grudnia 2002 r., sygn. akt III SA 1140/01, nie publik.). Fakt posiadania przez skarżącego pozwolenia na broń myśliwską nie przesądza o obowiązku organów Policji wydania pozwolenia na inny rodzaj broni. Każdy rodzaj broni jest wydawany w innym celu i do tego celu dostosowane muszą być okoliczności uzasadniające wydanie określonego pozwolenia. Z art. 10 ust. 1 u. b. a. nie wynika bowiem obligatoryjność wydania pozwolenia, niezależnie od innych przesłanek. Wręcz przeciwnie - przepis art. 10 ust. 3 u. b. a. używa określenia "może", a więc pozostawia organowi Policji prawo oceny, czy zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku. Podkreślić także należy, że organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne. Prowadzenie działalności zawodowej w zakresie sprawdzania prawidłowości wykonania projektów budowlanych oraz rzeczoznawcy w dziedzinie budownictwa oraz ochrony środowiska, zamieszkiwanie w domu jednorodzinnym, a nawet szkalowanie w Internecie czy kradzieże same w sobie nie stanowią – zdaniem Sądu – o zagrożeniu życia osób będących w takiej sytuacji. W ocenie Sądu organy Policji zasadnie przyjęły, że istnieje szereg innych, niż posiadanie broni palnej sposobów przeciwdziałania stanom ewentualnego zagrożenia podobnym do sytuacji opisywanej przez skarżącego. Skarżący dysponuje pozwoleniem na broń gazową, która to broń powinna zapewnić mu zmniejszenie stanu zagrożenia na wypadek działań bezprawnych, wymierzonych w jego osobę. Mając to na uwadze Sąd doszedł do przekonania, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić organom obu instancji, że w sposób dowolny i nie poparty dowodami odmówiły skarżącemu wydania pozwolenia na broń palną bojową. Ponadto należy podkreślić, iż kontrola sądu administracyjnego ograniczona jest do kontroli legalności - zgodności decyzji z prawem, nie obejmuje zaś kwestii jej zasadności i celowości. Sąd zobowiązany jest więc do zbadania decyzji pod względem formalnoprawnym, jak również do zbadania, czy sprawę rozpatrzono w świetle całokształtu przepisów dotyczących danej sprawy, opierając się przy tym na aktach sprawy i uzasadnieniu decyzji. Mając to na uwadze należy uznać, iż Komendant Główny Policji wydając w dniu [...] grudnia 2007 r. zaskarżoną decyzję nie naruszył wspomnianych zasad, a wydana przez niego decyzja znajduje oparcie zarówno w przepisach ustawy o broni i amunicji, jaki również pozostaje w zgodzie z podstawowymi celami ustawy nałożonymi przez ustawodawcę, a więc celem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zdaniem Sądu działanie organów Policji, wbrew zarzutom skargi, było nie tylko legalne, ale również rzetelne, tj. wolne od arbitralności, dające się racjonalnie wyjaśnić okolicznościami faktycznymi konkretnej sprawy. Organy administracji dokonując oceny przepisów i oceny stanu faktycznego muszą realizować swe zadania w sposób odpowiadający uzasadnionemu interesowi obywatela, chyba że wchodzi on w konflikt z interesem ogólnym. Z takim właśnie przypadkiem organy obu instancji miały do czynienia w niniejszej sprawie i dokonując oceny materiału dowodowego podjęły decyzje kierując się celami wynikającymi z ustawy o broni i amunicji, przedkładając interes społeczny nad interesem strony skarżącej. W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I, jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzki Policji [...], nie dopuścił się - w ocenie Sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparł się na całym materiale zgromadzonym w sprawie, dokonując jego wszechstronnej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz dokonując oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Na podkreślenie zasługuje, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedłożył żadnych dowodów ani nie wnioskował o przeprowadzenie zgłoszonych dowodów dla wykazania okoliczności uzasadniających wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej w celu ochrony osobistej. Z poprzednio prowadzonych postępowań w tym samym przedmiocie wiedział natomiast jakie okoliczności są istotne przy ubieganiu się o tego typu pozwolenie. Ponadto uznać należy, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja nie jest sprzeczna z dyrektywą Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli, nabywania i posiadania broni, zgodnie bowiem z jej art. 3 państwa członkowskie mogą w swym ustawodawstwie uchwalić przepisy surowsze niż przewidziane w niniejszej dyrektywie. Jednocześnie w art. 5 dyrektywy przewidziano, że w przypadku broni palnej, dla której wymagane jest pozwolenie, osoba starająca się o wydanie stosownego pozwolenia musi m. in. przedstawić ważną przyczynę. Zauważyć jednocześnie należy, że ustawa o broni i amunicji w zakresie swojej regulacji dokonuje wdrożenia powyższej dyrektywy. Organy Policji nie są natomiast uprawnione do oceny restrykcyjności ustawy o broni i amunicji, natomiast w zakresie realizacji polityki dostępu do broni palnej mogą stosować własne kryteria, niezależne od przyjmowanych w innych krajach. Dlatego też - w ocenie Sądu - Komendant Główny Policji wydając zaskarżoną decyzję odmawiającą skarżącemu udzielenia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej, prawidłowo zastosował przepisy obowiązującego prawa i z tej przyczyny należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.