VI SA/Wa 467/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej oraz nakazu usunięcia stwierdzonych uchybień postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji S. (dalej skarżąca" lub "spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] grudnia 2015 r., [...] w przedmiocie uchylenia decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej oraz nakazu usunięcia stwierdzonych uchybień. Skarżąca jednocześnie wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazała, że utrzymanie w mocy ww. decyzji wyrządzi skarżącej znaczną szkodę z uwagi na konieczność wdrożenia przez spółkę nowego modelu dystrybucji swoich produktów. Spółka podniosła, ze jest to proces czasochłonny, niezwykle kosztowy i skomplikowany logistycznie z uwagi skalę działalności w Polsce, poziom obrotów prowadzonej hurtowni, szerokie portfolio produktów oraz dużą liczbę aptek w Polsce (ponad 14.000). Nie jest to przy tym proces potrzebny dla realizacji obowiązku dostaw, bowiem skarżąca dowiodła w sprawie, że ilości leków dostarczanych przez nią na terytorium Polski przewyższają nawet zapotrzebowanie polskich pacjentów. W ocenie skarżącej wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji w zakresie bezpośredniej sprzedaży do aptek nie będzie więc miało żadnego wpływu na zabezpieczenie potrzeb pacjentów, które było i nadal jest zapewnione przez spółkę. Apteki są zaopatrywane stale przez hurtownie, z którymi skarżąca współpracuje. Ustawa antyeksportowa nie pozwala zaś tym hurtowniom wywieźć leków zanim GIF nie stwierdzi, że są potrzebne na rynku polskim. Lek [...]jest stale obecny na liście leków, których eksport organ kontroluje. Wdrożenie takiego systemu, mimo braku jego niezbędności dla dostępności do leków, spowoduje po stronie spółki nieuzasadnioną szkodę. Skarżąca jest na etapie dokładnej analizy i organizacji wyżej wymienionych aktywności i z tego względu ich dokładny koszt na tę chwilę nie jest możliwy do przedstawienia. Spółka szacuje jednak, że wdrożenie modelu sprzedaży produktów leczniczych bezpośrednio do aptek to jednorazowy koszt około 217.000 zł i następnie około 1.395.291 zł miesięcznie (przy założeniu, że tylko 25% dostarczanego na rynek otwarty leku [...] miałaby być kierowana bezpośrednio do aptek). Wdrożenie takiego systemu wymaga bowiem dokonania ogromnych przygotowań, zbudowania systemu komputerowego obsługi etc. (Oferta na wprowadzenie systemu bezpośredniej sprzedaży do aptek, załącznik nr 8 do skargi). Skarżąca zauważyła, że wdrożenie takiego systemu dla wszystkich ok. 400 aptecznych leków spółki to gigantyczne koszty, nieuzasadnione prawnie. Zakres i skala tych działań sprawiają że ich wdrożenie w terminie 30 dni, jak tego wymaga zaskarżona decyzja, jest niemożliwe. Spółka szacuje, że dla wdrożenia modelu bezpośredniej dystrybucji do aptek potrzebny jest czas około 4-6 miesięcy dla jednego produktu, tj. leku [...]. Przestawienie całej sprzedaży leków aptecznych spółki na taki system wymagałoby wielokrotnie dłuższego okresu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej "p.p.s.a."), Sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zawarty w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Oznacza to, że ustawa w sposób wyczerpujący wskazuje przesłanki wstrzymania wykonania orzeczenia ostatecznego, uzależniając tę możliwość wyłącznie od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia ma charakter wyjątkowy. Strona skarżąca dążąc do wstrzymania wykonania decyzji musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno na ocenie wniosku strony skarżącej, jak i na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia, bądź też nie wystąpienia, przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże należy mieć przy tym na uwadze, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na składającym wniosek (vide. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2011 r. sygn. akt II FSK 632/11) poprzez odniesienie się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że brak takiego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Strona zobowiązana jest zatem do uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2007 r. sygn. akt II FZ 338-339/07). Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2012 r. sygn. akt II FSK 1894/12). W niniejszej sprawie wniosek skarżącej dotyczy wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego w sprawie uchylenia decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej oraz nakazu usunięcia stwierdzonych uchybień. Uzasadniając złożony wniosek skarżąca wskazała, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wyrządzi jej znaczną szkodę z uwagi na konieczność wdrożenia przez spółkę nowego modelu dystrybucji swoich produktów. Jest proces czasochłonny, niezwykle kosztowy i skomplikowany logistycznie. Spółka oszacowała, że wdrożenie modelu sprzedaży produktów leczniczych bezpośrednio do aptek to jednorazowy koszt około 217.000 zł i następnie około 1.395.291 zł miesięcznie (przy założeniu, że tylko 25% dostarczanego na rynek otwarty leku [...] miałaby być kierowana bezpośrednio do aptek). Należy podkreślić, że przedstawione powyżej argumenty skarżącej nie zostały uprawdopodobnione w wystarczający sposób. Dokonując oceny argumentów podniesionych we wniosku, Sąd oparł swoje stanowisko na dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, w tym odpisie z Krajowego Rejestru Sądowego, uwzględniając fakt, że skarżąca jest spółką, której kapitał zakładowy wynosi 50.738.386,94 złotych. Skarżąca natomiast nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację finansową, w tym o wysokości obrotu oraz zysku (straty) za ostatni rok rozliczeniowy. Oznacza to, że Sąd nie mógł ocenić w jaki sposób szkoda związana z koniecznością wdrożenia nowego modelu dystrybucji produktów wpłynie negatywnie na kondycję finansową skarżącej. Spółka nie wskazała także, jaki jest rzeczywisty udział kosztów wdrożenia nowego modelu dystrybucji produktów w stosunku do ogólnych kosztów prowadzonej działalności gospodarczej. Tym samym spółka nie wykazała, jakie określone konsekwencje finansowe poniesie w związku z brakiem uzyskania ochrony tymczasowej przed Sądem. Sąd jednocześnie podkreśla, że przedmiot działalności spółki nie ogranicza się jedynie do sprzedaży hurtowej wyrobów farmaceutycznych i medycznych (powyższe potwierdza załączony do skargi odpis z Krajowego Rejestru Sądowego aktualny na dzień 2 lutego 2016 r.). Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.