VI SA/Wa 482/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. Ł. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2007 r. [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu R. Ł. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 12 maja 2008 r. R. Ł. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i czwórką dzieci (w tym troje pełnoletnich). Skarżący posiada dom o powierzchni 230 m2, przedsiębiorstwo budowlane, samochód osobowy i działkę budowlaną. Skarżący wskazywał, iż jedynym źródłem utrzymania jego i jego rodziny jest dochód uzyskiwany z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w wysokości 5000 zł brutto miesięcznie. Ponadto skarżący we wniosku podnosił, iż ma trudną sytuację materialną ze względu na wysokie kredyty bankowe zaciągnięte na działalność gospodarczą, a obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano go do nadesłania w terminie 14 dni: a) zeznania podatkowego skarżącego za rok 2007, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego w roku 2008 (w zależności o formy opodatkowania np. ostatni PIT-5), c) dokumentów wskazujących sytuację finansowej dzieci oraz żony skarżącego: w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienie zaświadczeń pracodawcy wskazujących wysokości wynagrodzenia, w przypadku posiadania statusu osoby bezrobotnej – przedstawienie zaświadczeń właściwego Urzędu Pracy, w przypadku pobierania nauki – zaświadczeń szkoły, d) dokumentów potwierdzających fakt zaciągnięcia kredytów bankowych oraz przebywania na zwolnieniu lekarskim wskazanych w rubryce 4 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, e) dokumentów potwierdzających wielkość posiadanych nieruchomości i miejsce ich położenia (np.: zaświadczenia właściwego Urzędu Gminu, lub decyzje ustalającej wysokość podatku od nieruchomości), f) wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, g) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń. Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W niniejszej sprawie skarżący wskazuje we wniosku, iż jedynym źródłem utrzymania jego i członków jego rodziny jest dochód uzyskiwany z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w wysokości 5000 zł brutto miesięcznie, z którego spłaca zaciągnięte kredyty bankowe. Jednakże nienadesłanie przez skarżącego na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącego i członów jego rodziny, w szczególności dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącego dochodów oraz wskazujących na sytuację finansową żony i pełnoletnich dzieci, a także dokumentów potwierdzających fakt zaciągnięcia kredytów bankowych, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.