VI SA/Wa 482/25
WyrokWSA w Warszawie2025-04-16
Skład orzekający: Tomasz Sałek, Grzegorz Nowecki, Justyna Żurawska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii V jest zgodna z prawem, jeśli skarżący kwestionuje wiarygodność pomiarów dokonanych zalegalizowanymi wagami ze względu na rzekome niespełnienie wymogów dotyczących nawierzchni punktu kontrolnego, stanu technicznego pojazdu oraz legalizacji pierwotnej urządzeń pomiarowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii V jest zgodna z prawem. Sąd stwierdził, że pomiary dokonane zalegalizowanymi wagami są wiarygodne, a zarzuty dotyczące nawierzchni punktu kontrolnego, stanu technicznego pojazdu oraz braku legalizacji pierwotnej nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. Ponadto, sąd uznał, że skarżący nie wykazał dochowania należytej staranności, co wyklucza zastosowanie przepisów o umorzeniu postępowania.Stan faktyczny
Spółka A.C. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 15 000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym, który przekroczył dopuszczalne parametry masy, nacisku osi, szerokości i wysokości, bez posiadania wymaganego zezwolenia kategorii V. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał ją w mocy. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania poprzez oparcie rozstrzygnięcia na pomiarach wykonanych wagami, które rzekomo nie spełniały wymogów instrukcji producenta dotyczących nawierzchni punktu kontrolnego, stanu technicznego pojazdu oraz legalizacji pierwotnej urządzeń pomiarowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) Protokolant st. spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A.C. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Przedmiotem skargi A. z siedzibą w L. (dalej: "Skarżący", "Strona", "Spółka") jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia
[...] grudnia 2024 r. znak: [...] wydana w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów Prawo o ruchu drogowym.
Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy:
W dniu [...] czerwca 2024 r. w T. w ciągu drogi krajowej numer [...] ([...]), został zatrzymany do kontroli ośmioosiowy zespół pojazdów składający się z ciągnika siodłowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i przyczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy marki [...] (wózek) o numerze rejestracyjnym [...]. W toku kontroli okazano m.in. dokument przewozowy, z którego treści wynikało, że obiektem przewozu jest koparka gąsiennicowa [...] – ładunek niepodzielny. Na podstawie analizy przedstawionych w toku kontroli dokumentów stwierdzono, że kontrolowany przewóz ma charakter krajowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy którego wykonawcą jest Skarżący.
W wyniku kontroli stwierdzono, że przedmiotowy przewóz jest pojazdem nienormatywnym w zakresie masy całkowitej, nacisku osi, szerokości, długości i wysokości, o parametrach odpowiadających kategorii V określonej w załączniku do ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Wyniki kontroli stały się podstawą do wszczęcia z urzędu postępowania, o czym Strona została zawiadomiona pismem z dnia 26 czerwca 2024 r.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2024 r. znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "Wojewódzki Inspektor", "organ I instancji") nałożył na Stronę karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym w wysokości 15 000 zł, na podstawie art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1047), dalej: "p.r.d.",
Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji wniosła Spółka, zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez oparcie rozstrzygnięcia na pomiarach wykonanych wagami [...], wbrew wymogom z instrukcji producenta urządzeń, dotyczących: ważenia w punkcie kontrolnym, którego nawierzchnia nie wykazuje twardości 100 kg/cm2 i nie wytrzymuje nacisku 1,5-krotności nośności maksymalnej platformy pomiarowej, rozpoznania wpływu stanu technicznego pojazdu na wyniki ważenia oraz nieposiadania legalizacji pierwotnej dopuszczenia metrologicznego. Zdaniem Strony wyniki pomiaru uzyskane za pomocą ww. urządzeń nie mogą stanowić podstawy do wymierzenia kary administracyjnej.
Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ odwoławczy", "Główny Inspektor") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2024 r., na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "k.p.a.", w zw. m.in. z art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d. (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1251).
W uzasadnieniu Główny Inspektor wyjaśnił, że w wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono przekroczenie:
- dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów (40 ton) o 84% - masa pomierzona wyniosła 73,6 tony;
- dopuszczalnego nacisku dwóch osi napędowych pojazdu (19 ton) o 5,8% czyli o 1,1 tony (wartość pomierzona 20,1 tony);
- dopuszczalnych nacisków składowych grupy osi składającej się z więcej niż trzech osi nienapędowych naczepy – 9 ton dla każdej osi, a nacisk pomierzony czterech osi przekraczał powyższą wartość o od 1,1% do 7,2%; wartości pomierzone to: oś 5 - 9,11 tony (przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 9 ton o 1,1 %), oś 6 - 9,65 tony (przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 9 ton o 7,2 %), oś 7 - 9,11 tony (przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 9 ton o 1,1 %), oś 8 - 9,11 (przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 9 ton o 1,1 %);
- dopuszczalnej szerokości (2,55 m) o 7,84% - wartość pomierzona wyniosła 2,75 m;
- dopuszczalnej wysokości (4 m) o 5,25%; wartość pomierzona wyniosła 4,21 m.
Mając na uwadze pomierzone parametry dla ww. zespołu pojazdów konieczne, zdaniem organu odwoławczego, było uzyskanie zezwolenia kategorii V. Tej kategorii zezwolenia w dacie przejazdu po drodze publicznej Strona nie posiadała.
Ponadto Główny Inspektor wskazał, że zespół pojazdów składał się z więcej niż 2 pojazdów tj. ciągnik siodłowy, naczepa i przyczepa. Przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczby pojazdów większej niż określona w art. 62 ust. 4 lub o długości większej niż określona w ust. 4a wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d p.r.d.
Dlatego, w ocenie organu odwoławczego, zaszła podstawa do nałożenia na Stronę kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł.
Nadto Główny Inspektor zauważył, że Strona posiadała zezwolenie kategorii IV, jednakże – stosownie do art. 64ea p.r.d. – w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii V z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Zdaniem organu odwoławczego posiadane przez Stronę zezwolenie nie uprawniało do przejazdu pojazdem nienormatywnym w związku z przekroczeniem nacisku grupy osi składającej się z dwóch osi napędowych pojazdu samochodowego oraz nacisku grupy osi składającej się z więcej niż trzech osi nienapędowych przyczepy.
Organ odwoławczy odniósł się także do zarzutów Strony sformułowanych w odwołaniu, wskazując że nie zasługiwały one na uwzględnienie. Główny Inspektor nie dopatrzył się także okoliczności pozwalających na umorzenie postępowania w oparciu o art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Wskazał, że Strona nie miała podstaw do przyjęcia, że pojazd nie przekracza dopuszczalnych norm, a pomimo to zdecydowała się wykonać przejazd drogowy. Okoliczność ta świadczy o tym, że Strona nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i miała wpływ na powstanie naruszenia.
Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółka zaskarżając ją w całości i domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania, a to: art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia na pomiarach dokonanych wagami [...], wbrew wymogom sformułowanym w instrukcji producenta tych urządzeń, przejawiające się na gruncie niniejszej sprawy przeprowadzeniem ważenia na punkcie kontrolnym, którego nawierzchnia nie wykazuje twardości 100 kg/cm2 ;
2. przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na pomiarach dokonanych wagami [...] wbrew wymogom sformułowanym w instrukcji producenta tych urządzeń, przejawiające się na gruncie niniejszej sprawy przeprowadzeniem ważenia na punkcie kontrolnym, którego nawierzchnia w strefie ważenia nie wytrzymuje nacisku 1,5-krotności nośności maksymalnej platformy pomiarowej;
3. przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia wpływu stanu technicznego pojazdu na wyniki ważenia osiągnięte w dniu [...] czerwca 2024 r., które zgodnie z postanowieniami instrukcji producenta wag [...] winno zostać przeprowadzone jako następstwo zapisu widniejącego w tym dokumencie o możliwości wpływu stanu technicznego pojazdu na osiągnięte wyniki ważenia;
4. przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie sprawy, przejawiające się oparciem kwestionowanej decyzji na pomiarach dokonanych przyrządami nieposiadającymi legalizacji pierwotnej oraz dopuszczenia metrologicznego, których wytwórcą jest firma D., podczas gdy dokumenty takie wydane zostały przez administrację miar jedynie dla wag [...] wyprodukowanych przez firmę: E.
W uzasadnieniu pisma Spółka podniosła, że z treści protokołu kontroli datowanego na dzień [...] czerwca 2024 r. daje się ustalić, iż ważenia pojazdu strony dokonano wagami [...]. W ocenie Spółki problem polega na tym, iż ważenie przeprowadzono wagami niepoddanymi legalizacji pierwotnej oraz wbrew zapisom instrukcji producenta tych urządzeń. Zatem nie wiadomo, czy zespół pojazdów poddany sprawdzeniu, w istocie miał masę przekraczającą 40 000 kg, jak również nie wiadomo, czy doszło do przekroczenia nacisków jego osi, za co Spółka została ukarana sankcją. Zdaniem Strony, w aktach sprawy nie ma żadnego, wiarygodnego dowodu potwierdzającego, iż parametry wagowe spornej jednostki drogowej w istocie były przekroczone.
Dalej Strona podniosła, że zagadnienie, nad którym nie jest w stanie przejść obojętnie, sprowadza się do naruszenia zasad ważenia. Pierwszy warunek, który został naruszony ma związek z twardością nawierzchni punktu, na którym wykonuje się pomiary. W aktach sprawy nie ma żadnego dowodu na to, że powierzchnia punktu kontrolnego zlokalizowanego w miejscowości T. i przy drodze [...], wypełnia następujące warunki:
- "Powierzchnia na jakiej zostaną ustawione platformy pomiarowe musi być płaska i mieć twardość co najmniej 100 kg/cm2" ,
- "Teren w strefie ważenia musi wytrzymać nacisk co najmniej 1,5-krotności nośności maksymalnej platformy pomiarowej.".
Organ nie przeanalizował także zagadnienie wpływu stanu technicznego jednostki transportowej poddanej sprawdzeniu w dniu [...] czerwca 2024 r. na wyniki ważenia.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli w sprawie, pod względem jej zgodności z prawem, stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) jest decyzja Głównego Inspektora z dnia [...] grudnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2024 r. nakładającą na Stronę karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym, mimo braku zezwolenia kategorii V.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja zasadniczo odpowiada prawu, a dostrzeżone w jej treści nieścisłości nie mają wpływu na wynik sprawy. Stosownie bowiem do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej: "p.p.s.a", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z treści ww. przepisu wynika zatem, że uwzględnienie skargi może nastąpić tylko w sytuacji gdy organ naruszy przepisy postępowania w sposób dający podstawę do jego wznowienia lub jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź w przypadku naruszenia prawa materialnego – gdy naruszenie to miało wpływ na wynik sprwy. W odniesieniu do naruszenia prawa materialnego przyjmuje się, że brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji, gdy nawet przy prawidłowym zastosowaniu prawa materialnego treść decyzji byłaby taka sama. Co do "innych naruszeń przepisów postępowania", uchylenie decyzji lub postanowienia nastąpi, jeżeli naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sprawie nie ma sporu co do tego, że w dniu [...] czerwca 2024 r. na drodze publicznej (droga krajowa nr [...]) doszło do zatrzymaniu zespołu pojazdów składającego się z ciągnika siodłowego, naczepy oraz przyczepy. W trakcie kontroli stwierdzono, że kontrolowany zespół pojazdów to pojazd nienormatywny.
Stosownie do art. 2 pkt 35a p.r.d. pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem m.in. uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ (art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d.). Co do zasady zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I (ust. 2 art. 64 ust. 2 p.r.d.). Wedle art. 2 pkt 35b p.r.d., ładunek niepodzielny to ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków.
Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (ust. 3 art. 64 p.r.d.).
Dopuszczalne wymiary, masy i naciski osi pojazdu określa ustawa Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 502), dalej: "rozporządzenie". Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia dopuszczalna masa całkowita pojazdu co do zasady nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. Wyjątki wskazane w tym przepisie nie mają w sprawie zastosowania (lit. a-lit. d), albowiem dotyczą one zespołów pojazdów uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego. Dodać przy tym należy, że wszystkie pojazdy omawianego zespołu zostały zarejestrowane po 13 marca 2003 r. (ciągnik siodłowy w 2016 r., naczepa [...] – 2008 r., naczepa [...]– w 2009 r.), a więc również i wyjątek z § 57 ust. 3 rozporządzenia co do zasady nie może mieć zastosowania.
Stosownie zaś do § 5 ust. 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku: grupy osi składającej się z dwóch osi pojazdów silnikowych, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową, przy odległości (d) między osiami składowymi: nie mniejszej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m - 18 ton. Dopuszcza się 19 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze lub koła pojedyncze wyposażone w szerokie opony (typu "Super Single") i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony. W sprawie warunki do zastosowania tego ostatniego normatywu (19 ton) zostały spełnione.
Dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z więcej niż trzech osi nienapędowych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości (d) miedzy osiami składowymi: większej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30 < d ≤ 1,80 lub 2,00) - 8 ton dla każdej osi; dopuszcza się 9 ton dla każdej osi, jeżeli jest ona wyposażona w koła bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne (§ 5 ust. 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia). W sprawie zastosowanie znalazł dopuszczalny nacisk 9 ton dla każdej osi.
Co do zasady szerokość pojazdu nie może przekraczać 2,55 m (§ 2 ust. 2 rozporządzenia), długość pojazdu członowego - 16,50 m, z zastrzeżeniem ust. 16, który w sprawie niniejszej nie znajduje zastosowania (art. 62 ust. 4a pkt 1 p.r.d.; § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia), a wysokość pojazdu co o zasady nie może przekraczać 4,00 m (art. 61 ust. 10 p.r.d.; § 2 ust. 4 rozporządzenia).
Z akt sprawy, w tym protokołu kontroli, wynika, że Strona przewoziła ładunek niepodzielny – koparkę.
W trakcie kontroli zespołu pojazdów stwierdzono następujące przekroczenia:
- dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów (40 ton) o 84% - wartość pomierzona 73,6 tony;
- dopuszczalnego nacisku dwóch osi napędowych pojazdu (19 ton) o 5,8% czyli o 1,1 tony (wartość pomierzona 20,1 tony);
- dopuszczalnych nacisków składowych grupy osi składającej się z więcej niż trzech osi nienapędowych naczepy (9 ton dla każdej osi), a nacisk pomierzony czterech osi przekraczał powyższą wartość o od 1,1% do 7,2%; wartości pomierzone to: oś 5 - 9,11 tony (przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 9,0 ton o 1,1%), oś 6 - 9,65 tony (przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 9,0 ton o 7,2%), oś 7 - 9,11 tony (przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 9,0 ton o 1,1 %), oś 8 - 9,11 (przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 9,0 ton o 1,1%),
- dopuszczalnej szerokości (2,55 m) o 7,84% - wartość pomierzona wyniosła 2,75 m;
- dopuszczalnej wysokości (4 m) o 5,25%; wartość pomierzona wyniosła 4,21 m.
Powyższe parametry pojazdu nienormatywnego wskazują na konieczność uzyskania na przejazd po drodze publicznej zezwolenia kategorii V. Kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego opisane są w załączniku nr 1 do p.r.d. Zezwolenie kategorii V wymagane jest gdy pojazd nienormatywny odpowiada wymiarom oraz rzeczywistej masie całkowitej większej od wymienionych w kategoriach I-IV oraz gdy naciski osi przekraczają wielkości dopuszczalne. Przy czym zauważyć należy, że zezwolenia kategorii I-IV nie dotyczą pojazdów nienormatywnych o naciskach osi nie większych niż dopuszczalne, zaś rzeczywista masa całkowita – dla kategorii IV – nie może przekraczać 60 ton.
W sprawie niniejszej pomierzona rzeczywista masa całkowita przekraczała 60 ton. Stwierdzono również naciski osi większe od dopuszczalnych, co już wyżej wskazano. Zatem rację mają organy w sprawie, że posiadane przez Stronę zezwolenie kategorii IV nie było wystarczające. W przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia, o czym wprost stanowi art. 64ea p.r.d. Nie ulega zatem wątpliwości, że Strona nie posiadała wymaganego zezwolenia kategorii V.
Dodać przy tym należy, że w aktach sprawy znajduje się uzyskane w terminie późniejszym aniżeli wykonywany przejazd objęty decyzją, zezwolenie kategorii V (k. 72 akt adm.). Zezwolenie to dotyczy tego samego zespołu pojazdów oraz ładunku, co objęte zaskarżoną decyzją. Wynika z niego, że masa własna ciągnika samochodowego wynosi 10,11 tony, a naczep łącznie 23,64 tony. Natomiast masa ładunku wynosi 39,85 tony. Łączna masa całkowita to ponad 73 tony. Powyższe potwierdza zatem dodatkowo prawidłowość pomiarów dokonanych w trakcie kontroli. Przypomnieć przy tym należy, że zezwolenie o którym wyżej mowa jest wydawane na wniosek zainteresowanego podmiotu (art. 64d ust. 3 p.r.d.).
Stosownie do art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę o której mowa w ust. 1, nakłada się m.in. na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d.). Przy czym karę pieniężną o której mowa w art. 140aa ust. 1, stosownie do art. 140ab ust. 3 p.r.d., ustala się za brak zezwolenia kategorii V:
a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 10 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.
W sprawie mamy do czynienia z przypadkiem o którym mowa pod literą c), albowiem rzeczywista masa całkowita przekroczyła dopuszczalną wartość o więcej niż 20%. Kara pieniężna winna być zatem w sprawie nałożona w wysokości 15 000 zł, co też trafnie uczyniły organy.
Odnosząc się zaś do zarzutów skargi wskazać należy, co następuje:
Z treści protokołu kontroli wynika, że rzeczywista masa całkowita i naciski osi zostały pomierzone za pomocą przenośnej wagi do pomiarów dynamicznych [...]. Dane identyfikacyjne użytego przyrządu widnieją także na wydruku wagowym z dnia [...] czerwca 2024 r.
W odniesieniu do tego przyrządu pomiarowego w aktach sprawy znajduje się świadectwo legalizacji ponownej, wystawione przez Dyrektora O. w [...] w dniu 13 września 2022 r., wskazujące że legalizacja jest ważna do dnia 13 października 2024 r. Właściwy organ stwierdził, że przedmiotowy przyrząd pomiarowy spełnia wymagania określone prawem i może być użytkowany zgodnie z obowiązującym prawem w okresie ważności legalizacji. Nadto zauważyć należy, że prawna kontrola metrologiczna przyrządów pomiarowych jest wykonywana m.in. przez
legalizację pierwotną - przed wprowadzeniem danego egzemplarza przyrządu pomiarowego do obrotu lub użytkowania, a także legalizację ponowną - w stosunku do przyrządów pomiarowych wprowadzonych do obrotu lub użytkowania (por. art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2063). Oba ww. rodzaje kontroli metrologicznej prowadzą do tego samego rezultatu, a mianowicie do potwierdzenia, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania. W tej sytuacji brak w aktach sprawy dokumentu legalizacji pierwotnej nie podważa stanu poświadczonego świadectwem legalizacji ponownej.
W sprawie pomiarów dokonano dnia [...] czerwca 2024 r., a więc w okresie ważności legalizacji. Wprawdzie, jak już wyżej wskazano, w aktach sprawy brak jest dokumentu wykazującego legalizację pierwotną wagi, jednakże nie ma to znaczenia dla prawidłowości pomiarów. Istotne jest bowiem, że do pomierzenia masy i nacisków osi doszło w okresie ważności legalizacji przyrządu pomiarowego.
Z punktu 1 - "Wstęp" instrukcji użytkownika wagi [...] wynika, że przenośne wagi zostały zaprojektowane do tworzenia stacji ważenia pojazdów z funkcjami pomiarów nacisków osi oraz wyznaczania masy całkowitej każdego rodzaju pojazdu i każdego rodzaju przewożonego ładunku. Waga charakteryzuje się dwoma trybami ważenia: statycznym oraz dynamicznym. Podwójna certyfikacja wagi umożliwia wykonywanie pomiarów nacisków osi i wyznaczania masy całkowitej pojazdu do celów nadzoru nad ruchem drogowym, zarówno w ławach fundamentowych (zadołowaniu) jak i przy pomocy mat wyrównujących nawierzchnie w momencie używania wag na płaskich nawierzchniach (drogach, placach).
W instrukcji użytkownika wag producent wskazał, że wagi [...] spełniają wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (tekst jedn. Dz.U. Nr 188 poz. 1345), dalej: "rozporządzenie z dnia 25 września 2007 r.", oraz w dyrektywie Rady 2014/31/EU dotyczącej wag nieautomatycznych. Okoliczność ta została potwierdzona w treści świadectwa legalizacji ponownej. Wynika z niego, że dokonano sprawdzenia wagi w zakresie, o którym mowa w § 30 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. stanowiącym: "Podczas legalizacji ponownej wykonuje się sprawdzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2-4", a więc zgodność wagi z zatwierdzonym typem w zakresie: właściwych oznaczeń (ust. 1 pkt 1 lit. b) oraz prawidłowość zainstalowania wagi w miejscu użytkowania (pkt 2); kompletność wyposażenia stosownie do każdego przewidywanego rodzaju ważonego pojazdu i produktu (pkt 3) oraz zgodnie z określoną klasą dokładności spełnianie wymagań w zakresie, o którym mowa w § 29 ust. 1 pkt 1, 2, 3 lit. a, b, g-m i ust. 3, dla poszczególnych rodzajów pojazdów i produktu, do ważenia których jest przewidziana sprawdzana waga (pkt 4).
Stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. powierzchnia jezdni w strefie ważenia powinna być wykonana z betonu i leżeć w jednej płaszczyźnie z dopuszczalnymi miejscowymi odchyleniami od tej płaszczyzny nieprzekraczającymi ± 9 mm. Z protokołu kontroli jednoznacznie wynika, że stanowisko ważenia na wyznaczoną strefę o długości 16m z każdej strony o nawierzchni betonowej, a pomierzone przez uprawnionego geodetę spadki nie przekraczają wartości dopuszczalnych tj. 1% w przypadku spadku podłużnego i 2% - w przypadku poprzecznego. W tym zakresie w toku postępowania odwołano się do stosownych dokumentów.
Zdaniem Sądu, brak jest również jakichkolwiek danych, aby stwierdzić, że punkt kontrolny nie spełniał warunków, o których mowa w instrukcji wagi (zalecenia ogólne - powierzchnia płaska o twardości co najmniej 100 kg/cm2, teren musi wytrzymać nacisk co najmniej 1,5-krotność nośności max. platformy pomiarowej). Skarżąca takich okoliczności nie wykazała.
Podnosząc zarzut zaniechania rozpatrzenia wpływu stanu technicznego pojazdu na wyniki ważenia, Skarżący nie wskazał, jakie czynniki dotyczące stanu technicznego pojazdu mogłyby mieć wpływ na wynik ważenia. Również i kierowca uczestniczący w pomiarach nie zgłaszał żadnych uwag co do stanu technicznego pojazdu. Z akt sprawy tego typu okoliczności, dotyczące stanu technicznego pojazdu, również nie wynikają. W tej sytuacji zarzut ten nie mógł skutkować uwzględnieniem skargi.
Podsumowując tę część rozważań wskazać należy, że – w ocenie Sądu –pomiarowi dokonanemu w toku kontroli drogowej za pomocą zalegalizowanych urządzeń pomiarowych nie można odmówić przymiotu wiarygodności. Zastosowane urządzenia pomiarowe posiadały wymagane i aktualne świadectwo legalizacji (waga) bądź świadectwa wzorcowania (w przypadku przymiaru wstęgowego i termometru szklanego), które jako dokumenty urzędowe potwierdzają prawidłowość i rzetelność ich wskazań.
Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi wskazać należy, że Sąd nie uwzględnił stanowiska Strony, jakoby w aktach sprawy brak było dowodu wskazującego na naciski osi i rzeczywistą masę całkowitą pojazdu. Wyniki pomiarów zostały bowiem odzwierciedlone w protokole kontroli wraz z załącznikami, w tym w dokumencie pn. Wyniki pomiarów nacisków osi, masy całkowitej oraz wymiarów zewnętrznych i wydruku z pomiarów.
Mając na uwadze powyższe wszystkie zarzuty skargi, a to naruszenia art. 7 k.p.a., zgodnie z którym "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli", art. 8 § 1 k.p.a. nakazującego prowadzenie postępowania sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz art. 77 § 1 k.p.a. nakazującego organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Dalej, Skarżący kwestionował również możliwość wykorzystania do pomiaru masy zespołu pojazdów wagi, którą pomiar ten w sprawie wykonano, argumentując, że waga ta nie posiada dopuszczenia metrologicznego. W tym zakresie organ odwoławczy wyjaśnił Stronie w treści decyzji, że oferowane przez producenta E. wagi przenośne posiadają podwójną certyfikację jako: 1) wagi statyczne WWS, gdzie producentem oraz właścicielem aprobaty typu [...] jest włoska firma D., 2) wagi dynamiczne do ważenia pojazdów w ruchu WWS gdzie producentem oraz właścicielem aprobaty [...] jest firma E. Nadto organ wskazał, że elementy mechaniczne wyprodukowane zostały przez włoskie przedsiębiorstwo D., co znajduje potwierdzenie w decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar nr [...]. Przyznać zatem należy rację organowi odwoławczemu, że formalnym producentem wagi nie jest ten podmiot, który wyprodukuje poszczególne jej elementy składowe, lecz podmiot, który widnieje jako właściciel aprobaty typu, na podstawie której waga jako produkt końcowy została wprowadzona na rynek. Takimi producentami są więc: D. – w przypadku wagi statycznej WWS, a także E. – w przypadku wagi dynamicznej WWS.
Prawidłowo też, w ocenie Sądu, organy nie stwierdziły w tej sprawie podstaw do zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a) i lit. b) p.r.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w takiej sprawie umarza się, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że ten podmiot dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
Jak zasadnie przyjęły organy, uwolnienie się przewoźnika od kary za przejazd pojazdem nienormatywnym może mieć miejsce tylko wówczas, gdy w postępowaniu administracyjnym zostanie wykazane istnienie okoliczności wskazujących na dochowanie przez niego należytej staranności przy wykonywaniu czynności związanych z przejazdem. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie, to na podmiocie wykonującym przejazd spoczywa obowiązek wykazania, że naruszenie będące podstawą nałożenia kary, powstało w wyniku niezależnych od niego okoliczności, na powstanie których nie miał wpływu, a także, że podjął wszelkie niezbędne działania, bądź środki, zmierzające do wykonania przewozu zgodnie z przepisami prawa i wynikającymi z nich wymogami. Przewoźnik podejmując się transportu, winien go rozpocząć dopiero po upewnieniu się, czy przewożony ładunek nie powoduje naruszenia obowiązujących przepisów (por. wyrok NSA z 7.03.2017 r. II GSK 1481/15).
Zdaniem Sądu, organy prawidłowo przyjęły w okolicznościach tej sprawy, że Spółka w toku postępowania nie wskazała takich okoliczności z których wynikałoby, że rzeczywiście dołożyła należytej staranności, wymaganej od podmiotu profesjonalnie zajmującego się przewozem drogowym, aby do stwierdzonego naruszenia nie doszło, jak również, że nie miała wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia.
Podsumowując, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów nieprawidłowości, zarówno jeśli chodzi o ustalenie stanu faktycznego, jak i jego ocenę. Organy orzekające wyjaśniły motywy rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja była wystarczająca do jego podjęcia.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło