VI SA/Wa 483/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi V. L. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie ogólnodostępnej apteki p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej V. L. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF) skarżąca V. L. zażądała zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku powołała się na zadłużenie z tytułu trzech umów kredytowych. Podniosła też, że od urodzenia jest inwalidą [...] i przebyła szereg operacji. Dodała, iż na jej utrzymaniu pozostaje 83-letnia matka oraz niepracujący brat. Jako jedyny składnik majątkowy rodziny skarżąca wskazała lokal mieszkalny o powierzchni 58 m kw., a jako jedyne źródło dochodów podała świadczenie emerytalne jej matki w wysokości 1.900 zł brutto. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że jest rencistką. Z załączonych do wniosku oraz nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, iż skarżąca wraz z bratem prowadzi (w formie spółki cywilnej) aptekę ogólnodostępną. Matka skarżącej pobiera emeryturę w kwocie 2.138,03 zł netto (potwierdzenie wypłaty świadczenia za miesiąc marzec 2013 r. [...]). Zeznanie podatkowe skarżącej wskazuje, że w roku ubiegłym skarżąca uzyskała z tytułu świadczeń rentowych dochód w kwocie 9.448,16 zł, a tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnęła dochód w wysokości 8.342,69 zł - przy przychodzie w kwocie 437.855,79 zł i kosztach uzyskania przychodów w wysokości 429.513,10 zł (zeznanie podatkowe [...], informacja [...]). W okresie od 1 stycznia 2013 r. do 28 lutego 2013 r. dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej zamknął się w kwocie 10.655,65 zł (przy przychodach w wysokości 154.201,28 zł i kosztach w kwocie 143.545,63 zł – vide bilans firmy [...]). Skarżąca dysponuje jednym osobistym rachunkiem bankowym, na którym saldo na dzień [...] marca 2013 r. wynosiło 1.219,55 zł (wyciąg z rachunku bankowego za okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] marca 2013 r. [...]). Według oświadczenia skarżącej, jej matka oraz brat nie posiadają osobistych rachunków bankowych. Natomiast na rachunku bankowym założonym na (prowadzoną przez skarżącą i jej brata w formie spółki cywilnej) aptekę na dzień [...] lutego 2013 r. były zgromadzone środki pieniężne w kwocie 1.667,91 zł (wyciąg z rachunku bankowego za okres od [...] grudnia 2012 r. do [...] lutego 2013 r. [...]). Analiza transakcji dokonywanych na firmowym rachunku bankowym wskazuje, iż skarżąca dokonuje częstych przelewów kwot rzędu kilku tysięcy zł na inny rachunek bankowy prowadzony w tym samym banku. Skarżąca oświadczyła, iż koszty utrzymania mieszkania przekraczają miesięcznie kwotę 2.000 zł (przedłożyła dowody uiszczenia opłat za gaz i energię elektryczną [...]), natomiast na zakup leków dla siebie i matki wydatkuje miesięcznie ok. 400 zł. Skarżąca i jej brat jako wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą Apteka [...] spółka cywilna V. L. A. L. zawarli następujące umowy o kredyt: - do wysokości 50.000 zł w rachunku bieżącym (umowa z dnia [...] marca 2010 r. [...]), - do wysokości 30.000 zł w rachunku bieżącym (umowa z dnia [...] kwietnia 2011 r. [...]), - w wysokości 160.000 zł (umowa z dnia [...] sierpnia 2011 r. [...]), których miesięczne raty spłat wynoszą łącznie ok. 2.300 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść bowiem należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Niedopuszczalna jest zatem sytuacja, gdy strona regulując ciążące na niej zobowiązania żąda, by koszty sądowe pokrywał jej Skarb Państwa. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ogranicza krąg osób, którym Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, jedynie do osób ubogich, w których przypadku poniesienie pełnych kosztów postępowania skutkowałoby koniecznością rezygnacji przez nie z wydatków zabezpieczających ich podstawowe potrzeby życiowe w stopniu, który zagrażałby ich utrzymaniu. Tymczasem, jak już wyżej podano, analiza transakcji dokonanych na ujawnionym przez skarżącą rachunku firmowym (prowadzonym w [...]) wskazuje, że oprócz ww. rachunku – skarżąca lub prowadzona przez nią i brata firma posiada jeszcze inny rachunek w tym banku, na który regularnie przelewane są kwoty rzędu kilku tysięcy zł. Ponadto skarżąca pokrywa koszty utrzymania domu (w wysokości ok. 2.000 zł miesięcznie) oraz koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą (apteka). Zauważyć także wypada, że środki pieniężne aktualnie zgromadzone na rachunkach bankowych skarżącej i jej firmy (w sumie ponad 2.800 zł) pozwalają na pokrycie wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 1.000 zł i zapewnie nie przekracza wynagrodzenia ustanowionego przez skarżącą profesjonalnego pełnomocnika z wyboru (adwokata). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.