VI SA/Wa 485/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.) NSA Stanisław Gronowski Protokolant Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi "P." sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za brak wykresówki 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w części objętej p.2. 2. Zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "P." sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 100 /sto/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ostateczną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...] nałożono na "P." spółka z o.o. z siedzibą w W. zwaną dalej "skarżącą" karę pieniężną w kwocie 200 zł. z tytułu nieokazania przez kierowcę pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] podczas kontroli dokonanej w dniu [...] września 2003r. /poniedziałek/ wykresówki z urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Chodziło o dzień [...] sierpnia 2003r.- piątek. Jako podstawę prawną do nałożenia kary pieniężnej wskazano m.in. art. 15 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców /Dz. U. nr 123 z 2001r. poz.1354/, według redakcji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji tj. po uwzględnieniu zmian wprowadzonych ustawą z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw /Dz. U. nr 149 z 2003r. poz. 1452/. Stosownie do tego przepisu kierowca na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zapisy z przyrządu kontrolnego oraz kart drogowych za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd, a za dzień w którym pojazdu nie prowadził, zaświadczenie potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu. Jednocześnie organ nie uwzględnił stanowiska skarżącej, iż w dniu [...] sierpnia 2003r. /piątek/ pracował on w magazynie. Wedle twierdzeń skarżącej, ostatni raz w tygodniu poprzedzającym kontrolę, kierowca ten prowadził pojazd [...] sierpnia 2003r. /czwartek/ i kopia wykresówki za ten dzień jest dołączona do protokołu kontroli na jednej karcie z wykresówką za dzień kontroli tj. [...] września 2003r./poniedziałek/. Na powyższą decyzję skarżąca /po przekształceniu P." spółka z o.o. z siedzibą w S./ wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kwestionując podstawy do nałożenia kary a w szczególności obowiązek posiadania przez kierowcę w czasie kontroli zaświadczenia dokumentującego, iż w ostatnim dniu poprzedniego tygodnia nie prowadził samochodu, który to obowiązek nałożyła na kierowców dopiero wskazana wyżej ustawa z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym. Ustawa ta weszła w życie 28 września 2003r. tj. nie obowiązywała jeszcze w dacie kontroli. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że obowiązek okazania wykresówki dotyczy ostatniego dnia poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd, zaś w tym wypadku kierowca nie okazał wykresówki za dzień [...] sierpnia 2003r. /czwartek/ i właśnie za to nałożono na niego karę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę m.in. decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności prawem materialnym i przepisami procesowymi stosując przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej zwane p.p.s.a., Dz. U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Badając w świetle tych przepisów zaskarżone decyzje Sąd stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc uzasadniona. Istotnym mankamentem zaskarżonej decyzji było jej oparcie na przepisie art. 15 ustawy o czasie pracy kierowców według redakcji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji II instancji tj. w dniu [...] grudnia 2003r., nie zaś w dacie kontroli tj. [...] września 2003r. w sytuacji gdy późniejszy przepis, zastosowany przez organ był dla strony bardziej restrykcyjny. W dacie kontroli przepis art. 15 brzmiał: "Kierowca na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli, przedstawia zapisy z przyrządu kontrolnego za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd". Przepis ten nie nakładał na kierowcę obowiązku posiadania przy sobie zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu w okresie za jaki nie dysponuje wykresówkami. Taki obowiązek został wprowadzony dopiero z dniem 28 września 2003r. Dlatego decyzji o ukaraniu za brak zaświadczenia w chwili kontroli, w dniu [...] września 2003r. kiedy obowiązek taki jeszcze nie istniał, można postawić zarzut naruszenia zasady lex retro non agit. Należy wskazać, że skarżąca do odwołania od decyzji I instancji dołączyła stosowne zaświadczenie i wyjaśniła, że kierowca w dniu [...] sierpnia 2003r. pracował w magazynie i brak było podstaw do pominięcia przez organ tego dokumentu. Art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. – będący przepisem wprowadzającym tę ustawę, stanowiący iż do postępowań wszczętych a nie zakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy nowe, nie może być rozumiany jako przepis uprawniający do karania za niedopełnienie wcześniej nie istniejącego obowiązku posiadania przez kierowcę przy sobie stosownego zaświadczenia. Obowiązek ten powstał dopiero po wejściu w życie ustawy tj. 28 września 2003r. i dopiero po tej dacie może być egzekwowany. W żadnym razie nie można przyjąć, że w państwie prawa nakłada się na obywatela z datą wsteczną obowiązki, których niewykonanie zagrożone jest karą i taka interpretacja art. 8 ustawy z 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym jest wadliwa. Należy też wskazać, że postawienie stronie dopiero w odpowiedzi na skargę nowego zarzutu w postaci nieposiadania wykresówki również za dzień [...] sierpnia 2003r. jest spóźnione, bowiem Sąd kontroluje decyzję i poprzedzające ją postępowanie administracyjne, nie zaś odpowiedź na skargę; ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika zresztą, że wykresówka ta została okazana w czasie kontroli i skopiowana przez organ wraz z wykresówką za dzień kontroli. Wobec wskazanego wyżej naruszenia prawa na podstawie art. 145 § 1 p.1 lit. a p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ukarania i orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.