VI SA/Wa 489/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący – K. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości, którą zawieszono go w prawie wykonywania zawodu radcy prawnego. Jednocześnie z wniesieniem skargi skarżący uiścił od niej należny wpis, w kwocie dwustu złotych. Sąd 24 marca 2010 r. postanowił odrzucić skargę z uwagi na jej nieterminowe wniesienie (k. 15 akt). Skarżący złożył skargę kasacyjną (k. 27 akt), do opłacenia której został wezwany zarządzeniem Sądu z 7 czerwca 2010 r. (k. 37 akt). W odpowiedzi na wezwanie skarżący - w otwartym terminie, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że w związku z zawieszeniem jego prawa do wykonywania zawodu sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu i nie może on ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego utrzymania. Oświadczył też, że nie posiada żadnego majątku, a jego dochody z działalności gospodarczej wynoszą 700 złotych brutto. Nadto z formularza wniosku wynika, że gospodarstwo domowe skarżący prowadzi samodzielnie (k. 53-56 akt). Wobec tego, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające, referendarz sądowy wezwał skarżącego do nadesłania, w terminie 21 dni dodatkowych dokumentów (k. 59 akt). Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, jak również nie udzielił żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. W konsekwencji postanowieniem z 23 listopada 2010 r. (k. 62 akt) referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec tego, że skarżący nie przesłał - pomimo wezwania, żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, nie było możliwości ustalenia, czy wypełnia on przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a w konsekwencji odmówiono mu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od postanowienia referendarza sądowego skarżący w terminie złożył sprzeciw (k. 69 i 79 akt). W uzasadnieniu podał, że wypełniony przez niego formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy winien być wystarczającym dowodem na okoliczność, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznał, że referendarz sądowy dokonał błędnej wykładni przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i bezpodstawnie wezwał go do nadesłania dodatkowych dokumentów, nieprzewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd wezwał skarżącego do nadesłania w terminie 7 dni wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych, za ostatnie trzy miesiące oraz dokumentów, z których wynikają miesięczne, konieczne obciążenia skarżącego w związku z prowadzeniem gospodarstwa domowego (k. 85 akt). W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że jego miesięczne obciążenia mają charakter nieregularny, a ich wysokość ulega zmianie, wobec czego poprosił Sąd o wskazanie okresu, którego ma dotyczyć żądana dokumentacja. Nadto podał, że jego rachunki bankowe zostały zajęte przez organy skarbowe, w związku z zaległościami podatkowymi. Jako dowód skarżący podał - nie nadsyłając go do Sądu, kopię zajęcia administracyjnego rachunków bankowych. Wobec prośby skarżącego Sąd zarządzeniem z 15 marca 2011 r. (k. 90 akt) określił, że dokumentacja dowodząca wysokości ponoszonych przez niego miesięcznych wydatków, związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego winna dotyczyć ostatniego okresu – począwszy od grudnia 2010 r. do chwili obecnej. Na nadesłanie tych dokumentów Sąd wyznaczył termin 7 dni. Nadto Sąd poinformował skarżącego, że nie załączył on kserokopii zajęcia administracyjnego rachunków bankowych, wobec czego wezwał go do nadesłania tego dokumentu, w terminie 7 dni. W odpowiedzi skarżący nadesłał pismo z 11 kwietnia 2011 r. (k. 93 akt), w którym poinformował Sąd, że przesyła żądane dokumenty. Do pisma nie zostały załączone żadne dowody. Wobec powyższego Sąd poinformował skarżącego, że przy piśmie z 11 kwietnia 2011 r. nie zostały przesłane żadne dokumenty i wezwał go do ich nadesłania w terminie 7 dni. Wezwanie to skarżący odebrał osobiście 11 maja 2011 r. (z.p.o. k. 96 akt). Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów, ani nie udzielił wyjaśnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten jasno wskazuje, że pomocy prawna następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Zatem ciężar dowodu - obowiązek wykazania podanych powyżej okoliczności, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Oznacza to, że skarżący miał obowiązek wykazać, poprzez przekazanie do Sądu dowodów - a nie tylko wypełnionego formularzu wniosku zawierającego jedynie jego oświadczenie o stanie majątkowym, które dały by podstawę do ustalenia przez Sąd, że znajduje się on w sytuacji opisanej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj. że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W przedmiotowej sprawie skarżący wielokrotnie wzywany był przez Sąd do nadesłania dowodów potwierdzających jego sytuację majątkową. Mimo tego skarżący nie nadesłał żadnych dokumentów. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Sąd uznał, że skarżący mimo powoływania się na zajęcie rachunków bankowych, nie nadesłał żadnego dowodu o tym świadczącego. Sąd w niniejszym przypadku ma jedynie wiedzę, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku i utrzymuje się z działalności gospodarczej, z której uzyskuje 700 złotych brutto. Nadto Sąd wie, że miesięczne obciążenia skarżącego mają charakter nieregularny, a ich wysokość ulega zmianie. Sąd zaważa więc, że stan majątkowy skarżącego wynika jedynie z jego własnych oświadczeń i nie ma w aktach sprawy żadnych dokumentów potwierdzających taki stan rzeczy, pomimo, że skarżący kilkakrotnie był wzywana przez Sąd do przedłożenia jakichkolwiek dokumentów źródłowych. W konsekwencji Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, że rzeczywiście i obiektywnie nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dlatego też odmówił mu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.