VI SA/Wa 49/04

WyrokWSA w Warszawie2004-12-13

Skład orzekający: Sędzia Sędziowie, Sędzia WSA

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel tablicy reklamowej, która została umieszczona w pasie drogowym bez wymaganego zezwolenia przez podmiot trzeci działający na zlecenie właściciela, ponosi odpowiedzialność za samowolne zajęcie pasa drogowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel tablicy reklamowej ponosi odpowiedzialność za samowolne zajęcie pasa drogowego, nawet jeśli czynność techniczna umieszczenia została wykonana przez podmiot trzeci na zlecenie. Kluczowe jest to, w czyim imieniu i na czyją rzecz działał zleceniobiorca. Brak zlecenia formalno-prawnych uzgodnień lokalizacji reklamy oraz świadomość właściciela, że reklama może zajmować pas drogowy, potwierdzają samowolny charakter zajęcia.
Stan faktyczny
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nałożył na G. Sp. z o.o. karę pieniężną za samowolne zajęcie pasa drogowego poprzez ustawienie tablicy reklamowej. Firma G. Sp. z o.o. twierdziła, że nie jest stroną w sprawie, ponieważ umieszczenie reklamy zleciła innemu podmiotowi. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając działania za samowolne. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących podmiotu umieszczającego reklamę i samowolnego zajęcia pasa drogowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2004r. sprawy ze skargi G. Sp. z o. o. z/s w Z. na z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie kary za samowolne zajęcie pasa drogowego. oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2003r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad orzekł z tytułu zajęcia pasa drogowego drogi krajowej nr [...][...] -[...] w miejscowości [...] km 677+955 strona lewa za okres od [...] sierpnia 2003r. do [...] września 2003r. przez firmę "G." Sp. z o.o. w Z. poprzez samowolne ustawienie tablicy reklamowej o wymiarach 4,80 x 3,10 m i treści "[...]" w pasie drogowym drogi krajowej nr [...][...] – [...] w miejscowości [...], a tym samym naruszenie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] karą pieniężną w wysokości 2.678, 40 zł oraz nakazał przywrócić samowolnie naruszony pas drogowy drogi krajowej nr [...] w [...] do stanu poprzedniego poprzez demontaż przedmiotowej tablicy reklamowej. Decyzja została wydana na podstawie art. 40 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) w zw. z § 1, § 10a i § 11 u st. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 1986r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz.U. 1986r. Nr 6, poz. 33 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w związku ze stwierdzeniem w czasie rutynowego objazdu dróg w dniu [...] sierpnia 2003r., że w pasie drogowym drogi krajowej nr [...][...] -[...] w miejscowości [...] stoi tablica reklamowa, zostało wszczęte postępowanie administracyjne i wyznaczona wizja w terenie z udziałem przedstawicieli firmy "G.". W czasie wizji, na którą strona mimo prawidłowego zawiadomienia nie stawiła się i na podstawie geodezyjnego wymiarowania reklamy względem pasa drogowego i jej pomiaru stwierdzono, że przedmiotowa reklama o wymiarach 4,80 x 3,10 m nadal stoi w całości w pasie drogowym drogi krajowej nr [...], a jej właściciel nie ma wymaganego zezwolenia zarządcy drogi na jej umieszczenie. "G." sp. z o.o. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie w/w decyzji oraz umorzenie postępowania przed organem orzekającym, jako pierwszoinstancyjnym, podnosząc zarzut skierowania decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Wszelkie działania związane z ustaleniem miejsca pod nośnik reklamowy oraz ich legalizacja zostały bowiem zlecone i zrealizowane przez profesjonalny podmiot zajmujący się tego typu działalnością, tj. "[...]" Sp. z o.o. w [...] i wobec tego spółka nie ma przymiotu strony, gdyż ew. obowiązek, który zostaje ukształtowany w drodze decyzji może w jej ocenie dotyczyć tylko umieszczającego nośnik reklamowy, a nie jego właściciela, zaś spółka w tym stanie rzeczy umieszczającym nie jest. Zatem kwalifikowanie zdarzeń polegających na umieszczeniu reklamy jako samowolnych działań Spółki, jest w ocenie Spółki bezzasadne. Przy piśmie z dnia [...] grudnia 2003r. skarżąca złożyła umowę zlecenia z dnia [...] lipca 2001r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. wydaną na podstawie art. 127 k.p.a. art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. prawo o drogach publicznych (tj. Dz.U. 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) i § 1 ust. 1 pkt 3a, § 11 ust. 2 w/powołanego rozporządzenia Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu działania związane z umieszczeniem tablicy reklamowej w pasie drogowym miały cechy samowolności. Reklama umieszczona została w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi. Zleceniodawca ani zleceniobiorca nie dopełnił obowiązku wynikającego z obowiązującego prawa i nie wystąpił o uzgodnienie lokalizacji tablicy reklamowej. Umowa zlecenia zawarta z firmą "[...]" nie zawiera punktu dotyczącego zlecenia uzgodnień formalno-prawnych w celu lokalizacji reklamy i w ocenie organu można w tej sytuacji przyjąć, iż te działania miały pozostać w gestii skarżącej. Nadto w uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż z w/w umowy wynika, że tereny pod montaż tablic reklamowych muszą być własnością osób prywatnych lub w ich dyspozycji i nie mogą należeć do pasa drogowego i okoliczność, iż zleceniobiorca umieszczając przedmiotową reklamę w pasie drogowym nie wykonał właściwie powyższego postanowienia umowy, nie zwalnia zleceniodawcy, tj. skarżącej Spółki, jako właściciela tego nośnika reklamowego, od odpowiedzialności za posadowienie reklamy w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] bez wymaganego zezwolenia. W skardze na tę decyzję "G." sp. z o.o. w Z. wniosła o jej uchylenie, jako niezgodnej z prawem i zwrot kosztów procesu wg norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu § 11 ust. 3 w/powołanego rozporządzenia przez przyjęcie, iż skarżąca była podmiotem umieszczającym reklamę w pasie drogowym pomimo dokonanych ustaleń, że przedmiotowa reklama została umieszczona w pasie drogowym przez inny podmiot oraz naruszeniem § 11 ust. 4 tegoż rozporządzenia przez przyjęcie, że skarżąca dopuściła się samowolnego zajęcia pasa drogowego pomimo dokonanych ustaleń, że przedmiotowa reklama została umieszczona w pasie drogowym przez inny podmiot. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Podniesiono nadto, iż zleceniobiorca "[...]", co wynika z umowy, miała przygotować wstępną umowę najmu z właścicielem gruntu, a strona skarżąca nie wypowiada się, czy zawarła taką umową z rzekomym właścicielem gruntu, na którym umieszczona została reklama. Nie płacąc nikomu za najem gruntu musiała mieć zatem świadomość niewywiązania się firmy "[...]" ze zobowiązania umownego polegającego na zlokalizowaniu reklamy poza pasem drogowym na gruncie prywatnym, którego właściciel zobowiązuje się wynajmować grunt przez okres 24 miesięcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tym samym więc kontrola dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś wedle słusznościowych kryteriów. Stosownie do art. 134 § 1 p.s.a. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając zaskarżoną decyzję z zachowaniem tych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 40 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 21 marca 1985r. prawo o drogach publicznych i § 1 ust. 1 pkt 3a, § 11 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych. Ustalone przez organ okoliczności umieszczenia w pasie drogowym drogi krajowej nr [...][...] - [...] w miejscowości [...] tablicy reklamowej będącej własnością skarżącej czynią zasadnym przyjęcie przez organ, iż umieszczenie tej tablicy nosi znamiona działania samowolnego ze strony umieszczającego reklamę, tj. firmy skarżącej. Fakt, iż skarżący zlecił sp. z o.o. "[...]" prace związane z zaprojektowaniem tablicy reklamowej i jej montażem nie skutkuje bowiem, wbrew jej przekonaniu, przyjęciem iż umieszczającym reklamę i odpowiedzialnym w świetle powołanej ustawy za skutki umieszczenia reklamy w pasie drogowym bez zezwolenia jest w/w spółka. W tym przypadku chodzi bowiem nie o to, kto dokonał czynności technicznych polegających na umieszczeniu, tylko w czyim imieniu i na czyją rzecz ten podmiot działał. Z przedstawionej umowy wynika, iż "[...]" dokonała umiejscowienia przedmiotowej tablicy reklamowej działając na podstawie umowy zlecenia zawartej ze skarżącą. Nie może być zatem wątpliwości co do tego, iż to skarżąca ponosi skutki działania zleceniobiorcy. Z umowy wynika przy tym, iż tereny pod montaż tablic reklamowych muszą być własnością osób prywatnych i nie mogą należeć do pasa drogowego. Zatem okoliczność, iż zleceniobiorca nie zastosował się do postanowienia umowy w tym względzie i umieścił tablice reklamową w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi nie zwalnia skarżącego od odpowiedzialności za posadowienie reklamy z naruszeniem w/powołanych przepisów. W/w spółka wykonywała objęte umową prace na rzecz skarżącej, która, co należy podkreślić, nie zleciła jej uzgodnień formalno-prawnych w celu lokalizacji reklamy. Nie mogła zatem oczekiwać, iż spółka podejmie się tego rodzaju działania zwłaszcza, iż w umowie wyraźnie wskazano, iż tereny pod montaż nie mogą należeć do pasa drogowego. Jeżeli zatem do zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, co jest bezsporne, doszło w takich okolicznościach, to zdaniem Sądu, zajęcie ma charakter samowolny, co potwierdza również złożone na rozprawie w dniu 13 grudnia 2004r. oświadczenie pełnomocnika skarżącej, iż "sprawdzaliśmy wykonanie tej umowy (zlecenia), ale nikt nie sprawdził, czy ta przedmiotowa reklama zajmuje pas drogowy". Powyższej oceny nie zmienia twierdzenie skarżącej, że "[...]". jest profesjonalnym podmiotem zajmującym się tego typu działalnością ani też, że umieszczenie reklamy w pasie drogowym jest skutkiem jej działań. Kwestia oceny działania tej spółki z punktu widzenia postanowień w/w umowy jest odrębnym zagadnieniem, które nie podlega rozważeniu w ramach kontroli zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd nie stwierdził naruszenia prawa przez organ i w konsekwencji na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło