VI SA/Wa 490/11

WyrokWSA w Warszawie2011-05-18

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Piotr Borowiecki, Jolanta Królikowska-Przewłoka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący transport drogowy może zostać ukarany karą pieniężną za brak odpowiedniego zaświadczenia potwierdzającego okresy nieprowadzenia pojazdu, jeśli kierowca posiada wykresówki z wpisanym "0" przejechanych kilometrów, ale nie spełniają one wymogów formalnych lub nie obejmują wszystkich wymaganych okresów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że posiadanie przez kierowcę wykresówek z wpisanym "0" przejechanych kilometrów nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, jeśli wykresówki te nie spełniają wymogów formalnych lub nie obejmują wszystkich wymaganych okresów. Brak takiego zaświadczenia stanowi naruszenie obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.
Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca wykonujący przewóz na rzecz przedsiębiorcy R. M. nie okazał wymaganych zaświadczeń o okresach nieprowadzenia pojazdu za dni od [...] sierpnia do [...] września 2010 r. Kierowca przedstawił wykresówki z wpisanym "0" przejechanych kilometrów, jednak organy uznały je za nieprawidłowo wypełnione lub niewystarczające do usprawiedliwienia braku zaświadczenia. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną, którą Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję, argumentując, że posiadanie wykresówek z "0" km powinno być wystarczające i że przepis art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców ma zastosowanie tylko przy braku wykresówek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2011 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego R. M. - prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] "T" w L. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r., nr [...]o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500 złotych - utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Zaskarżoną decyzję podjęto w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] września 2010 r. w miejscowości L. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Zatrzymanym zespołem pojazdów kierował J. S., który wykonywał przewóz drogowy w imieniu skarżącego przedsiębiorcy R. M. - prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] "T" w L. W toku kontroli kierowca okazał wykresówki za dni [...]-[...] sierpnia 2010 r., [...]-[...] września 2010 r., [...]-[...] września 2010 r. z wpisanym imieniem i nazwiskiem kontrolowanego kierowcy, numerem rejestracyjnym i stanem licznika pojazdu wskazującym "0" przejechanych kilometrów (k. 8 akt administracyjnych). Na podstawie analizy okazanych wykresówek inspektor stwierdził brak wymaganych zaświadczeń o okresach aktywności kierowcy za okres [...]-[...] sierpnia 2010 r., [...]-[...] września 2010 r., [...]-[...] września 2010 r. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem nr [...]podpisanym przez kontrolowanego kierowcę bez uwag (vide: k. 1-4 akt administracyjnych). Pismem z dnia [...] września 2010 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego przedsiębiorcę o wszczęciu postępowania i pouczył o przysługujących mu prawach. W piśmie z dnia [...] października 2010 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, ustosunkowując się do otrzymanego zawiadomienia - wyjaśnił, iż w dniach wskazanych w protokole kontroli przedmiotowy pojazd znajdował się bez żadnej przerwy na postoju (na bazie) przedsiębiorcy w L., co wynika z przedłożonych przez kierowcę w toku kontroli wykresówek. Skarżący, powołując się na literalne brzmienie przepisu art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz. 879 ze zm.) - wskazał, iż z treści tego przepisu wynika bezspornie, iż sporne zaświadczenie wystawia się wówczas, gdy kierowca nie posiada wykresówek. Zdaniem skarżącego, skoro kierowca J. S. posiadał w dacie kontroli wykresówki obrazujące przerwy w pracy prowadzonego przez niego samochodu w dniach [...]-[...] sierpnia 2010 r., [...]-[...] września 2010 r. oraz [...]-[...] września 2010 r., a także posiadał aktualne wykresówki na pracę w dniu kontroli, to dodatkowe żądanie przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego posiadania zaświadczeń o postoju samochodu w tych dniach stało się bezprzedmiotowe. W wyniku stwierdzonych naruszeń [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego – działając na podstawie art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz lp. 1.7 załącznika do ww. ustawy - decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 500 złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że z przepisu art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców wynika, iż dotyczy on osoby kierującego, a nie pojazdu, sposobu dokumentowania okresów wolnych od pracy kierowcy, a także obowiązku okazania do kontroli zaświadczenia dokumentującego okresy nieprowadzenia pojazdów, których prowadzenie objęte jest obowiązkiem rejestracji czasu pracy. W tej sytuacji organ uznał, że nie można zgodzić się ze skarżącym, iż przedmiotowe zaświadczenie wydaje się w sytuacji, gdy kierujący nie posiada wykresówek za określony okres. Według organu przepis art. 31 ust. 1 cyt. ustawy w sposób jednoznaczny określa, iż zaświadczenie powinno być wydane kierującemu, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR. Powołując się na przepisy wspólnotowe, w tym przede wszystkim przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r.; Dz.Urz. UE – polskie wydanie specjalne 07/t. 1) - organ stwierdził, iż kierowca winien posiadać ze sobą w dniu kontroli komplet wykresówek z okresu kontrolnego (28 dni wstecz od dnia kontroli), natomiast za dni, w których nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006, podmiot wykonujący transport winien wystawić kierowcy i wyposażyć go w prawidłowo wypełnione zaświadczenie, którego treść i formę określają szczegółowe unormowania unijne zwarte w decyzji Komisji z dnia [...] kwietnia 2007 r. Organ I instancji dodatkowo zauważył, powołując się na przepis art. 15 pkt 2 cyt. rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, że nieprawidłowym jest rejestrowanie na jednej wykresówce 24-godzinnej okresu dłuższego niż jedna doba. W tej sytuacji, zdaniem organu, nie można również przyjąć, jako prawidłowej wykresówki, co do której zadeklarowany okres użytkowania dotyczy kilkudniowych okresów. W dniu [...] listopada 2010 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł odwołanie od wskazanej wyżej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Zarzucając organowi naruszenie przepisu 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców – poprzez jego wadliwą interpretację, skarżący wskazał w uzasadnieniu, iż z treści tego przepisu wynika bezspornie, iż kierowcy wystawia się zaświadczenie jedynie wówczas, gdy nie posiada on wykresówek. Według skarżącego, skoro kierowca J. S. posiadał w dacie kontroli wykresówki obrazujące przerwy w pracy prowadzonego przez niego samochodu w dniach [...]-[...] sierpnia 2010 r., [...]-[...] września 2010 r. oraz [...]-[...] września 2010 r., a także posiadał aktualne wykresówki na pracę w dniu kontroli, to inspektorzy nie mogli żądać przedstawienia zaświadczeń, albowiem z zapisu na wykresówkach okazanych przez kierowcę wynikało, że kierowca w spornym okresie nie kierował żadnymi pojazdami. Zdaniem skarżącego żądanie wyposażenia kierowcy przez przedsiębiorcę w zaświadczenie w sytuacji, gdy kierowca posiadał wykresówki przedstawiające faktyczną bezczynność pojazdu oraz niewykonywanie pracy przez kierowcę tego pojazdu jest nadgorliwością ze strony kontrolujących. W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na treść przepisu art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców - stwierdził, że przedstawione przez kontrolowanego kierowcę wykresówki za dni [...]-[...] sierpnia 2010 r., [...]-[...] września 2010 r., [...]-[...] września 2010 r. z wpisanym imieniem i nazwiskiem kontrolowanego kierowcy, numerem rejestracyjnym i stanem licznika pojazdu wskazującym "0" przejechanych kilometrów, nie spełniały wymogu wskazanego w cyt. ustawie, albowiem brak było wskazania miejsca i daty wystawienia, a także podpisu pracodawcy. Zdaniem organu odwoławczego dopuszczalne jest sporządzenie zaświadczenia w innej formie, niż szczegółowo opisana w przepisach, niemniej dokument ten musi zawierać wszystkie elementy wskazane w art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców. W konsekwencji Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że skarżący przedsiębiorca nie wyposażył kierowcy w odpowiednie dokumenty poświadczające fakt nieprowadzenia pojazdu albo prowadzenia pojazdu, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006, a więc zachodzi podstawa do nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej z uwagi na naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców. Organ odwoławczy podniósł, że na okazanych do kontroli wykresówkach zostały zarejestrowane ciągłe okresy odpoczynku, a wymagane zaświadczenie dotyczy okresów aktywności kierowcy, a nie pojazdu. Ponadto organ wskazał, że z przepisów unijnych, w szczególności z art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w związku z art. 26 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006 – wynika jednoznacznie, że wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy, niż ten, na który jest przeznaczona. W toku kontroli kierowca przedstawił wykresówki, z których parametrów wynika, że przeznaczone są one do rejestracji danych w okresach nieprzekraczających 24 godzin. W tej sytuacji, zdaniem organu II instancji, nieprawidłowym jest rejestrowanie na jednej wykresówce 24-godzinnej okresu dłuższego niż jedna doba. W dniu [...] lutego 2011 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców – poprzez jego błędną interpretację, a także wadliwe niezastosowanie przez organ unormowań zawartych w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE nr L 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r.). W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że istotą sprawy jest to, czy faktycznie powołany przez organ przepis art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców może mieć zastosowanie do sytuacji, w której kierowca okazuje w toku kontroli wykresówki, z których jednoznacznie wynika, że w okresach 28 dni od dnia kontroli nie wykonywał on żadnej pracy. Według strony skarżącej wspomniane unormowanie ma zastosowanie wyłącznie do sytuacji, w której kierowca nie posiada wymaganych wykresówek za ostatnie 28 dni przed datą kontroli. Zdaniem skarżącego przepis art. 31 ust. 1 cyt. ustawy wyraźnie stanowi, że tylko brak posiadania wykresówek należy usprawiedliwić stosownym zaświadczeniem. Ingerencja organów w życie osobiste kierowcy w zakresie przekraczającym to, co wynika z przepisów, jest całkowicie zbędna i nie wynika z żadnych przepisów, w tym zarówno z art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, jak i norm zawartych w cyt. rozporządzeniu (WE) nr 561/2006. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, iż od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym (prawem Unii Europejskiej), rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego (unijnego), interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga R. M. - prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] "T" w L. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa. Przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]grudnia 2010 r., nr [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r. - nie naruszają zarówno art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, jak i pozostałych przepisów prawa materialnego, w szczególności wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jak również unormowań tzw. pochodnego (wtórnego) prawa wspólnotowego, w tym w szczególności przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r.; Dz.Urz. UE – polskie wydanie specjalne 07/t. 1) oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE nr L 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r.). Decyzje organów obu instancji nie naruszają także unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Zdaniem Sądu, zasądzając karę pieniężną w wysokości 500 złotych, organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji prawidłowo uznały, że podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] września 1010 r. skarżący przedsiębiorca dopuścił się naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Organy zasadnie ustaliły, iż stwierdzone w toku kontroli przewinienie strony skarżącej polegało na nieokazaniu przez kierowcę stosownego zaświadczenia, o którym mowa w art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, potwierdzającego brak aktywności kierowcy kontrolowanego pojazdu w okresach [...]-[...] sierpnia 2010 r., [...]-[...] września 2010 r., a także [...]-[...] września 2010 r. Powyższe ustalenia - zdaniem Sądu - wynikają jednoznacznie z prawidłowo zebranego w sprawie materiału dowodowego, potwierdzonego stosownymi dokumentami, w tym przede wszystkim protokołem z przeprowadzonej na drodze kontroli. Wyraźnie wskazać należy w niniejszej sprawie, iż zgodnie z przepisem art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Jak stanowi przepis art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które zawiera następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, nieużytkowania karty kierowcy lub niesporządzenia wydruków, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu, na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz. Z kolei z art. 31 ust. 2 cyt. ustawy wynika, że zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku, gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 15 ust. 7 lit. a) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie w zw. z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, jeżeli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, kierowca ten musi być w stanie okazać, na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych: - wykresówki z bieżącego tygodnie oraz wykresówki używane przez kierowcę w ciągu poprzednich 28 dni, - kartę kierowcy, jeśli ją posiada, oraz - wszelkie zapisy odręczne i wydruki sporządzone w ciągu bieżącego tygodnia oraz poprzednich 28 dni zgodnie z wymaganiami niniejszego rozporządzenia oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Zdaniem Sądu z powyższych przepisów wspólnotowych jednoznacznie wynika, iż co do zasady na każdym kierowcy prowadzącym pojazd niezwolniony z obowiązku posiadania urządzenia rejestrującego, ciążył obowiązek okazania na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych wykresówki za bieżący dzień i poprzednie 28 dni. Normodawca wspólnotowy przewidział jednak możliwość wystąpienia takich sytuacji, w których kierowca prowadzący pojazd nie posiada wykresówek z przyczyn usprawiedliwionych i pozostawił ustawodawstwu krajowemu państw członkowskich kwestię szczegółowego uregulowania sposobu wykazywania i usprawiedliwiania takich okoliczności w toku kontroli. W związku z tym polski prawodawca wprowadził regulację zawartą w art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców. Z cytowanych przepisów wynika, iż na kierowcę nałożony jest bezwzględny obowiązek, nie tylko posiadania, ale także okazania wykresówek za wszystkie dni, kiedy kierowca był zatrudniony przez przedsiębiorcę, jedynym zaś odstępstwem od wskazanego obowiązku może być przedstawienie odpowiednich zaświadczeń, o których mowa w art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców. Błędny jest w tej sytuacji pogląd strony wnoszącej skargę, iż w świetle wskazanych unormowań prawnych, wystarczające jest posiadanie przez kierowcę wykresówek z wpisanym imieniem i nazwiskiem kontrolowanego kierowcy, numerem rejestracyjnym i stanem licznika pojazdu wskazującym "0" przejechanych kilometrów, jako dokumentów mających rzekomo potwierdzać aktywność kierowcy w spornych okresach i zastępować tym samym stosowne zaświadczenie. Według Sądu, nawet z pobieżnej analizy powołanych przez organy przepisów wspólnotowych i krajowych wynika jednak, że za dni, w których kierowca nie używał wykresówek lub prowadził pojazd, który nie musiał być wyposażony w tachograf, ma on obowiązek przedstawienia odpowiedniego zaświadczenia, które pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. Obowiązek wyposażenia kierowcy w stosowne dokumenty wynika z art. 31 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców. Celem tej regulacji jest umożliwienie uprawnionym funkcjonariuszom skontrolowanie, czy przestrzegane są przepisy o czasie pracy kierowców, w tym dotyczące przerw i odpoczynku. Zaświadczenie takie nie zastępuje wykresówki, lecz wyjaśnia przyczyny nieposiadania wykresówek przez poddanego kontroli kierowcę. Słusznie organy orzekające w sprawie uznały, że nie mogły odnieść skutku twierdzenia skarżącego w przedmiocie posiadania przez kierowcę nieaktywnych wykresówek, jako dokumentów sanujących brak zaświadczenia. Jak wynika z podpisanego bez zastrzeżeń przez kierowcę protokołu kontroli, kierowca ten oświadczył, iż nie posiada zaświadczeń, zaś na okoliczność rzekomego nieprowadzenia pojazdu w spornych okresach okazał jedynie nieprawidłowo wypełnione wykresówki, co zdaniem Sądu nie czyni zadość wymogom ustawowym. W konsekwencji należy uznać, iż skoro pracodawca nie wyposażył kierowcy w odpowiednie dokumenty, poświadczające brak prawidłowo zapisanych wykresówek odzwierciedlających jego aktywność w spornych dniach, organy Inspekcji Transportu Drogowego zasadnie przyjęły, że ustalony stan faktyczny dawał podstawę do nałożenia kary za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Na marginesie należy jedynie zwrócić uwagę, że z przepisów unijnych, w szczególności z art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w związku z art. 26 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006 – wynika jednoznacznie, że wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy, niż ten, na który jest przeznaczona. W toku kontroli kierowca przedstawił wykresówki, z których parametrów wynika, że przeznaczone są one wyłącznie do rejestracji danych w okresach nieprzekraczających 24 godzin. W tej sytuacji organy słusznie stwierdziły, że nieprawidłowym jest rejestrowanie na jednej wykresówce 24-godzinnej okresu dłuższego niż jedna doba. Jak stanowi art. 92 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Należy zaznaczyć, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjno-karna co do zasady ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (tak m.in.: D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94, czy też wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00). Podnieść należy, iż z uwagi na dolegliwość finansową, kary orzekane przez sądy wykazują podobieństwo do kar pieniężnych nakładanych przez organy administracji. Istota tkwi jednakże w odmiennych funkcjach, które spełniają obie formy represji państwa. Kara administracyjna nie jest bowiem odpłatą za popełniony czyn, lecz stanowi środek przymusu służący zapewnieniu realizacji wykonawczo-zarządzających zadań administracji. W konsekwencji należy przyjąć, iż istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem rozstrzygać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Dlatego też - co do zasady - bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Pewien wyłom od generalnej zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy przyjętej w ustawie o transporcie drogowym przewidują wprawdzie przepisy art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 tej ustawy, jednakże – zdaniem Sądu - brak było podstaw do ich zastosowania w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, również w niniejszej sprawie okoliczność zaistnienia winy przedsiębiorcy nie była brana pod uwagę przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, a zatem podstawą wymierzenia kary było niedopełnienie obowiązku wyposażenia kierowcy w stosowne dokumenty. W ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły, iż w tej sprawie nie ciążył na nich obowiązek badania przyczyn, które leżą u podstawy naruszeń, a jedynie w wyniku stwierdzonych naruszeń miały obowiązek nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną przewidzianą w lp. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. W związku z powyższym, w opinii Sądu, organy nie miały obowiązku przeprowadzenia dowodu, celem wykazania wystąpienia lub niewystąpienia winy przedsiębiorcy w kwestii niewyposażenia swojego kierowcy w odpowiednie dokumenty. Zdaniem Sądu bezsporne jest, iż podczas kontroli na drodze, kierowca pojazdu powinien być w stanie udokumentować każdy dzień swojej aktywności wyłącznie przy użyciu stosownych dokumentów, a więc takich, jakie przewidują normy prawne regulujące czas pracy kierowcy. W konsekwencji Sąd uznał, że skoro z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] września 2010 r. kierowca wykonujący przewóz na rzecz skarżącego nie okazał upoważnionym funkcjonariuszom Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego wymaganych wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę w okresach szczegółowo wskazanych w decyzji, organ prawidłowo określił naruszenie i w związku z powyższym, na podstawie ustawy o transporcie drogowym, zasadnie wymierzył karę pieniężną w wysokości 500 złotych. W ocenie Sądu należy w konsekwencji uznać, iż organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organy oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Ustalona sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały w tej sytuacji nałożenie na skarżącego przedsiębiorcę karę, której wysokość została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów załącznika do ustawy o transporcie drogowym, obowiązującego w dniu wydania decyzji przez organ. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło