VI SA/Wa 492/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. L. na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] polegającą na odmowie wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. skarżąca E. L. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] polegającą na odmowie wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Skarżąca w piśmie z dnia [...] września 2008 r. zwróciła się o przesłanie na jej adres odbitek wszystkich dokumentów będących w posiadaniu ZUS, a związanych ze sprawą rozstrzygniętą decyzją o niepodleganiu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia. W odpowiedzi organ zwrócił się do skarżącej o sprecyzowanie żądania, informując o przysługujących stronie w toku postępowania prawach wynikających z treści art. 73 § 1 i 2 Kpa., a mianowicie o prawie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów w każdym stadium postępowania, żądania uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy oraz wydania uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. W dniu [...] września 2008 r. skarżąca odniosła się do wezwania organu i zażądała wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów wszystkich zgromadzonych tam dokumentów. Wobec niewykazania ważnego interesu strony uzasadniającego takie żądanie, ZUS odmówił wydania żądanych dokumentów. Organ wskazał, że skarżąca nie podjęła innych działań zmierzających do zapoznania się z aktami sprawy przez ich przeglądanie, sporządzanie odpisów, notatek, nie podając przyczyn odstąpienia od tego uprawnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sprecyzowanej pismem z dnia [...] lutego 2009 r., skarżąca, zaskarżyła czynność organu polegającą na odmowie oraz na uniemożliwieniu jej sporządzenia odpisów z akt sprawy zakończonej ww. decyzją o niepodleganiu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), cyt. dalej jako p.p.s.a., określającym właściwość rzeczową sądów administracyjnych, sądy wykonując kontrolę działalności administracji publicznej orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Przedmiotem omawianej skargi jest czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegająca na odmowie wydania skarżącej uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy oraz na uniemożliwieniu jej sporządzenia odpisów z tych akt. Mając na uwadze stan faktyczny niniejszej sprawy podkreślenia wymaga okoliczność, iż skierowane do skarżącej od organu administracji publicznej wyjaśnienia co do istniejących możliwości sporządzenia kopii pism występujących na etapie prowadzonego postępowania, miały jedynie charakter informacyjny, zatem nie kształtowały praw i obowiązków adresata, a więc nie nosiły cech decyzji administracyjnej. Czynności informacyjne podejmowane w ramach tego postępowania, nie obligowały ZUS – u do uzewnętrzniania ich w postaci aktów prawnych wskazanych w przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta nie należała bowiem do zakresu problemów, dla których załatwienia ustawodawca przewidział drogę kończącą się wydaniem wymienionego w ww. artykule aktu władczego. Na marginesie warto zauważyć, że obowiązek sporządzania odpisów i przesyłania ich stronie obciąża organ tylko wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mają możliwości ich sporządzenia i uzyskania w trybie art. 73 § 1 w zw. z art. 73 § 2 in initio Kpa. Za trafnością stanowiska organu przemawia także przepis art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, określający zakres spraw, w których Zakładu Ubezpieczeń Społecznych został zobowiązany do wydania decyzji w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; 2) przebiegu ubezpieczeń; 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; 4) ustalania uprawnień do świadczenia z ubezpieczeń społecznych; 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Zakres ten nie obejmuje spraw o wydanie omawianych wyże odpisów, czy też kopii z akt sprawy, czego domagała się od organu skarżąca i w związku z tym nie upoważnia organ do wydania decyzji, czy też innego aktu władczego, a skoro skarga wniesiona przez E. L. nie dotyczy aktu lub czynności objętych kognicją sądu administracyjnego, musi ulec odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia.