VI SA/Wa 493/09
WyrokWSA w Warszawie2009-05-18
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Olga Żurawska – Matusiak, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym, w tym za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi, podlega ograniczeniu do 15 000 złotych na podstawie art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, czy też jest ustalana na podstawie ustawy o drogach publicznych bez takiego ograniczenia?Ratio decidendi
Kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym, w tym za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi, jest nakładana na podstawie ustawy o drogach publicznych i nie podlega ograniczeniu do 15 000 złotych wynikającemu z art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Ustawa o drogach publicznych przewiduje ustalanie kary jako sumy kar za każde przekroczenie, bez górnej granicy. Odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy w tym zakresie ma charakter obiektywny.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę H. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 62 840 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym. Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnych norm nacisków osi i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących wysokości kary, brak dowodów na jego wpływ na naruszenie oraz nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym i uzasadnieniu decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2009 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę
Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2008 r., którą nałożono na H. L., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą T. w W. (dalej jako skarżący) karę pieniężną w kwocie 62 840 złotych, za przejazd pojazdem nienormatywnym.
Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia [...] wrzenia 2008 r. na ul. [...] w P., gdzie dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t. - dla pojedynczej osi napędowej, natomiast dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 21,8 t., dokonano kontroli ciągnika marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] (dalej jako zespół pojazdów), kierowanego przez B. D. W wyniku ważenia, dokonanego przenośnymi wagami do pomiarów statycznych, których świadectwa legalizacji znajdują się w aktach administracyjnych sprawy, stwierdzono - po odjęciu 200 kg oraz 2 % z pomiaru nacisków wszystkich osi, że zespół pojazdów był nienormatywny, a przewoźnik nie posiadał wymaganego zezwolenia na przejazd takim zespołem pojazdów po ww. drodze. Naruszono dopuszczalne normy: nacisk 18,08 t. na pojedynczej osi napędowej został przekroczony o 10,08 t.; nacisk 33,57 t. na potrójnej osi został przekroczony o 11,77 t. a łączna masa zespołu pojazdów (DMC) 59,19 t. przekroczona została o 19,19 t. Powyższe stało się podstawą do nałożenia na skarżącego przez organ I instancji ww. kary pieniężnej.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o stwierdzenie jej nieważności lub o jej uchylenie i wydanie jednej decyzji, ograniczającej karę do wysokości 15 000 złotych. Zdaniem skarżącego organ I instancji wydając dwie decyzje – zaskarżoną i w przedmiocie przestrzegania przez skarżącego obowiązków wynikających z ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.),dalej u.t.d. oraz regulacji z zakresu czasu pracy kierowców, dokonał tego w celu ominięcia przepisu art. 92 ust. 2 u.t.d., który mówi o dopuszczalnej wysokości kary na poziomie 15 000 złotych. Nadto zdaniem wnoszącego odwołanie Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego oparł się na nieaktualnej podstawie prawnej, tj. nieobowiązującym rozporządzeniu Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. Nr 19, poz. 153) oraz naruszył przepis art. 93 ust. 7 i ust. 8 pkt 3 u.t.d. i art. 13g ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2007 r., Nr 19 , poz. 115 z póź. zm.) dalej jako u.d.p. poprzez odmowę przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a także poprzez niepowołanie w podstawie prawnej swojej decyzji przepisów ustawy o transporcie drogowym. Wskazał, że jego zdaniem przesłuchanie ww. kierowcy w charakterze świadka, odbyło się z naruszeniem jego prawa (skarżącego), jako strony do czynnego udziału w postępowaniu, a stwierdzone naruszenia były następstwem okoliczności, za które nie ponosi on odpowiedzialności. Nadto wnoszący odwołanie wyraził wątpliwość co do wysokości korekty wyników ważenia, która wyniosła 2 % a nie np. 15 % oraz co do spełnienia przez miejsce do ważenia odpowiednich przepisów. Na tą ostatnią okoliczność skarżący przywołał rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań metodologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego, utrzymując w całości w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego uznał, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, bowiem tryb ten – nadzwyczajny, dotyczy wyłącznie decyzji ostatecznych, a do takiej nie można zaliczyć ww. decyzji, jako wydanej w pierwszej instancji, od której służy odwołanie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 92 ust. 2 u.t.d. organ II instancji stwierdził, że przepis ten dotyczy wyłącznie kar pieniężnych nakładanych na podstawie u.t.d., a w niniejszej sprawie kara została nałożona na podstawie ustawy o drogach publicznych - za przekroczenie DMC (dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów) i nacisków osi, wobec czego nie ma tu ograniczenia kary do wysokości 15 000 złotych, jak wnosił o to skarżący. W kwestii wydania dwóch decyzji, organ odwoławczy wskazał, że wobec przeprowadzenia dwóch odrębnych kontroli – jedna dotyczyła przestrzegania przez skarżącego obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym oraz regulacji z zakresu czasu pracy kierowców, druga dotyczyła zaś przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o drogach publicznych w zakresie norm dopuszczalnych parametrów zespołu pojazdów (DMC i nacisków osi), zostały wydane dwie, odrębne decyzje administracyjne, w oparciu o inne przepisy prawa. Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał więc, że Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo wydał swoją decyzję na podstawie ustawy o drogach publicznych, stosując przy tym odpowiadający prawu formularz, bowiem naruszenia stwierdzone podczas kontroli dotyczyły DMC i nacisków osi ww. zespołu pojazdów. Organ II instancji stwierdził, że organ I instancji prawidłowo nie zastosował w niniejszej sprawie przepisów art. 93 ust. 7 i ust. 8 pkt 3 u.t.d. i art. 13g ust. 1b pkt 2 u.d.p., bowiem w sprawie po pierwsze nie miało miejsca zdarzenie lub okoliczność, na które skarżący nie miał wpływu, a po drugie nie znajdują się w niej dowody, wskazujące jednoznacznie na to, że inny podmiot (np. nadawca, załadowca lub spedytor ładunku) miał wpływ i godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Podkreślił przy tym, że za taką okoliczność nie można uznać, jak chciał tego skarżący, braku wpływu na wypełniane przez kierowcę zadania. Takie podejście wnoszącego odwołanie prowadzi do wniosku, że nie potrafi on zapanować nad swymi pracownikami i zorganizować im pracy tak, by było to zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy ma charakter obiektywny – wystarczy tylko stwierdzenie zaistnienia konkretnego naruszenia prawa, ażeby nałożyć za to stosowną karę. Nie ma przy tym obowiązku przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia przyczyn zaistnienia stwierdzonego naruszenia. Powołując się na ryzyko osobowe przy doborze pracowników organ wskazał, że przedsiębiorca w pełni odpowiada za naruszenia przepisów popełnione przez pracowników, co w konsekwencji powoduje, że żądane przez skarżącego przesłuchanie kierowcy byłoby niecelowe i bez wpływu na wynik niniejszego postępowania. Główny Inspektor odnosząc się do zarzutu odwołania w zakresie niespełnienia przez miejsce do ważenia odpowiednich wymogów stwierdził, że miejsce to zostało zatwierdzone przez właściwego zarządcę drogi po przeprowadzeniu stosownych pomiarów, a ponadto miejsce to nie musi spełniać wymogów, określonych w (powołanym przez skarżącego) rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań metodologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, bowiem ważenia ww. zespołu pojazdów dokonano za pomocą nieautomatycznych wag przenośnych stosowanych do pomiarów statycznych. W kwestii wysokości korekty pomiarów (2%) organ odwoławczy wskazał, że wynikała ona ze wskazanych przez producenta wagi wartości, jako dopuszczalnych możliwych błędów pomiarowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i zarzucił im naruszenie:
• art. 92 ust. 2 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i wymierzenie kary w wysokości 62 840 złotych, podczas gdy suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć 15 000 złotych;
• art. 92 ust. 2 pkt 1 u.t.d. w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2, art. 48, art. 50 pkt 3 i art. 55 u.t.d. poprzez przyjęcie, że kary nałożone z tytułu kontroli DMC i nacisków osi, nie podlegają ograniczeniu, o którym mowa w tym artykule;
• art. 7 w zw. z art. 75 § 1 i art. 79 § 1 k.p.a. w zw. z art. 93 ust. 9 u.t.d. poprzez brak jednoznacznego dowodu na okoliczność, że skarżący miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego;
• art. 7 w zw. z art. 75 § 1 i art. 79 § 1 k.p.a. w zw. z art. 93 ust. 7 u.t.d. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przeprowadzenia dowodów, mających wpływ na wynik sprawy;
• art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób uniemożliwiający kontrolę ich prawidłowości.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie zgadza się ze stanowiskami ww. organów w kwestii, że kary pieniężne nakładane za przekroczenie DMC i nacisków na osi, nakładane są wyłącznie na podstawie ustawy o drogach publicznych (art. 13g i art. 40 u.d.p.), w związku z czym art. 92 ust. 2 pkt 1 u.t.d. kar tych nie dotyczy. Jego zdaniem w niniejszej sprawie zastosowanie mają trzy ustawy: ustawa o drogach publicznych, ustawa o transporcie drogowym oraz ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r., Nr 108. poz. 908 z póź. zm) dalej jako u.r.d. Zatem w jego opinii organy winny ograniczyć rzeczoną na wstępie karę pieniężną do wysokości 15 000 złotych. Nadto zdaniem wnoszącego skargę niedopuszczenie go do udziału w postępowaniu dowodowym tj. do przeprowadzonego dowodu ze świadka – kierowcy kontrolowanego zespołu pojazdów, stanowiło naruszenie ww. przepisów k.p.a. i u.t.d. i spowodowało, że nie mógł on wykazać, iż nie miał wpływu na przekroczenie DMC i nacisków na osi zespołu pojazdów, a w konsekwencji kara została nałożona na podmiot, który nie miał wpływu i nie godził się na naruszenie prawa ww. zakresie. Jednoczenie organy nie wykazały, że miał on wpływ i godził się na powstanie ww. naruszeń. Skarżący zarzucił, że organ II instancji wskazał jedynie, że rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań metodologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, nie wykazując przy tym, że miejsce ważenia pojazdów faktycznie spełniało wymogi rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymogów wag nieautomatycznych i szczegółowego zakresu sprawozdań wykonywanych podczas kontroli metodologicznej tych przyrządów pomiarowych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, prezentując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jego zdaniem w toku postępowania administracyjnego zostały podjęte wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, który jego zdaniem był bezsporny i na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, w oparciu o prawidłowe przepisy prawa zostały wydane decyzje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym.
Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Jednak nie każde naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) określa kiedy decyzje podlegają uchyleniu.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez H. L. skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma uzasadnionych podstaw.
Na wstępie na podkreślenie zasługuje, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane na podstawie powołanych w nich przepisów ustawy o drogach publicznych oraz prawa o ruchu drogowym, a dotyczących warunków używania pojazdów w ruchu drogowym. Organy nie mogły zatem, wbrew zarzutom skargi, naruszyć przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, albowiem przepisy tej ustawy nie miały w niniejszej sprawie zastosowania.
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2008 r. inspektorzy transportu drogowego stwierdzili naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz ustaw prawo o ruchu drogowym i o drogach publicznych. Pamiętać bowiem należy, że przedsiębiorca w realizowanej przez siebie działalności przewozowej podlega nie tylko zasadom określonym w przepisach pierwszej z wymienionych ustawy, ale także w szeregu innych aktów prawa krajowego i wspólnotowego. To, w jaki sposób będzie realizował zgłoszoną działalność, będzie kreowało stan faktyczny dotyczący tego przedsiębiorcy. Stan ten stwierdzony w trakcie kontroli drogowej, w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, będzie podlegał rygorom określonym w stosownych przepisach określających karę pieniężną jako sankcję za niezastosowanie się do konkretnej, obowiązującej normy prawnej.
Tożsamość sprawy w jej warstwie normatywnej wyznaczają dwie normy – przepis naruszony i przepis, który za takie naruszenie przewiduje karę (przepis sankcjonowany i sankcjonujący). W przypadku naruszenia obowiązków przewidzianych w różnych przepisach, zawartych w różnych unormowaniach przy uwzględnieniu faktu, że różne naruszenia muszą zostać dowiedzione w odmienny sposób, a dowiedzenie jednego naruszenia nie pozostaje w związku z dowodem na kolejne naruszenie, uznać należy, że mamy do czynienia z różnymi sprawami administracyjnymi.
W rozpoznawanej sprawie organ, w zakresie wymogów wynikających z różnych aktów prawnych, sporządził dwa protokoły kontroli i wszczął dwa odrębne postępowania administracyjne. W świetle powyższych rozważań działanie takie należy uznać za zasadne.
W wyniku kontroli, polegającej na sprawdzeniu nacisków na drogę poszczególnych osi oraz masy całkowitej pojazdu, wydana została decyzja nakładająca na skarżącego karę pieniężną w wysokości 62840 zł.
Kary tej nie obejmowały ograniczenia wynikające z art. 92 ust. 2 pkt 1 u.t.d., albowiem, co wynika jednoznacznie z przepisu art. 92 u.t.d., odnoszą się one do kar nałożonych za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z ustawy o transporcie drogowym lub przepisów enumeratywnie wymienionych w ust. 1 art. 92 u.t.d. Wykaz tych naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy o transporcie drogowym. Wykazem tym nie są objęte naruszenia związane z przekroczeniem dopuszczalnej wielkości parametrów pojazdu. Za przekroczenie dopuszczalnej wielkości parametrów pojazdu kara została przewidziana w art. 13g u.d.p. W przypadku przekroczenia dopuszczalnej wielkości więcej niż jednego parametru karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia. Jeżeli przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi występują na kilku osiach pojedynczych lub osiach wielokrotnych pojazdu, karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia (art. 13g ust. 1a u.d.p.). Wysokość kar pieniężnych określa stosowny załącznik do ustawy o drogach publicznych (art. 13g ust. 2 u.d.p.). Jednocześnie ustawodawca wprowadzając powyższe unormowania nie przewidział żadnej górnej granicy sumy tych kar. Oznacza to, że uprawniony organ, w przypadku stwierdzenia przejazdu po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub niezgodnie z zawartymi w nim warunkami, wymierza karę pieniężną w rzeczywistej wysokości wynikającej z sumowania kar określonych za każde przekroczenie.
W ocenie Sądu nieuprawnione są, zawarte w skardze, wnioski, że skoro inspektorzy inspekcji drogowej mają w szczególności prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym i zgodnie z przepisami o drogach publicznych, to w sprawie powinien mieć też zastosowanie art. 92 ust. 2 pkt 1 u.t.d.
Rozdział 9 ustawy o transporcie drogowym określa zakres działania oraz kompetencje nowo tworzonego organu kontroli Inspekcji Transportu Drogowego. Umiejscowienie tej służby w ustawie o transporcie drogowym nie oznacza, że inspektorzy transportu drogowego mogą ustalać odpowiedzialność administracyjną tylko w oparciu o przepisy tej ustawy. Art. 56 u.t.d. przewiduje, że inspektor ma prawo do nakładania i pobierania kar określonych w dwóch różnych ustawach tj. w ustawie o transporcie drogowym i ustawie o drogach publicznych. Brak jest jednak podstaw do przyjęcia, że regulacje tych ustaw uzupełniają się, czy też, że zasady określone w jednej z nim mogą mieć zastosowanie przy ustalaniu odpowiedzialności za naruszenie przepisów drugiej. Nieprawidłowe jest przy tym wnioskowanie skarżącego, że kary związane z kontrolą masy i nacisków osi są nakładane zgodnie z ustawą o transporcie drogowym. Kary te, na co wskazano powyżej, określone są w ustawie o drogach publicznych i unormowania tego aktu prawnego mają zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Konsekwencją powyższego jest brak możliwości zastosowania w niniejszej sprawie wyłączeń przewidzianych w przepisach art. 93 ust. 7 i 9 u.t.d.
W sprawie ma natomiast zastosowanie przepis art. 13g ust. 1b u.d.p. zgodnie z którym karę pieniężną nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Tym podmiotem jest skarżący. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo poprzez osobę lub organy, które je prowadzą. To na nich spoczywa ciężar administracyjnej odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługują. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego przejazd w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku. Organy administracji stosując przepisy prawa administracyjnego nie relatywizują stwierdzonych uchybień pod kątem umyślności bądź nieumyślności działania strony postępowania administracyjnego, a kwestia winy w zachowaniu się strony tego postępowania nie ma znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego i wydania decyzji administracyjnej. Zasadnie zatem przyjął organ odwoławczy, że skarżący nie może uwolnić się od odpowiedzialności administracyjnej poprzez wykazanie, że za stwierdzone naruszenia odpowiada kierowca. W tych okolicznościach przeprowadzanie dowodu z zeznań kierowcy było niezasadne, albowiem okoliczności, na które miałby ten dowód być przeprowadzony, nie mają znaczenia dla sprawy. Zauważyć przy tym należy, na co już wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie, że przesłuchanie kierowcy w toku czynności kontrolnych, bez udziału strony, nie stanowi naruszenia art. 79 k.p.a. Zgodnie bowiem z przepisem szczególnym tj. art. 73 u.t.d. w toku kontroli inspektor może m.in. przesłuchać świadków. Oczywiście w toku dalszego postępowania dowód z przesłuchania świadka może być uzupełniony, ale tylko o okoliczności istotne dla sprawy. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.
Zgodnie z przepisem art. 61 ust. 1 p.r.d. ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu, natomiast według przepisu art. 61 ust. 2 pkt 1 p.r.d. ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 61 ust. 11 p.r.d.).
Zgodnie z przepisem art. 13g ust. 1 u.d.p., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, Wysokość kar pieniężnych określa załącznik nr 2 do ustawy (vide: art. 13g ust. 2).
Jak stanowi art. 40c ust. 1 u.d.p. w wypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej, ustalonej zgodnie z art. 13g ust. 2.
Z akt sprawy, w tym przede wszystkim z zebranych w toku postępowania kontrolnego dowodów (vide: Protokół kontroli nr [...] z dnia [...] września 2008 r.) wynika jednoznacznie, iż w kontrolowanym pojeździe, będącym własnością strony skarżącej, przekroczony został dopuszczalny na danej drodze nacisk na pojedynczej osi napędowej ciągnika siodłowego o 10,08 tony, co w konsekwencji oznaczało wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 17.400 zł oraz nacisk na potrójnej osi naczepy o 11,77 tony, co w konsekwencji oznaczało wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 44000 zł na podstawie Lp. 6.7 lit. d i Lp. 6.7 lit. d i e oraz lp. 6.6 lit. d i e tabeli stanowiącej załącznik nr 2 do ustawy o drogach publicznych. Stwierdzono nadto przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 17,19 t co skutkowało wymierzeniem kary w wysokości 1440 zł zgodnie z lp. 9 pkt 5 lit. c ww. załącznika do ustawy. Suma kar wyniosła 62840 zł.
W ocenie Sądu ważenie pojazdu zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś otrzymane wyniki ważenia zostały podane po uwzględnieniu tolerancji 200 kg + 2% dla każdej osi. Kierowca podpisał protokół kontroli, nie wnosząc uwag do dokonanych pomiarów. Również wysokość kary pieniężnej została ustalona właściwie na podstawie załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych.
W ocenie Sądu przyjąć należy, że Główny Inspektor Transportu Drogowego, odnosząc się w niniejszej sprawie do zarzutów strony dotyczących stanowiska do pomiarów pojazdów - słusznie stwierdził, że pomiarów dokonano na stanowisku spełniającym normy, przebadanym geodezyjnie (dowodem czego jest protokół z pomiaru równości terenu na stanowisku ważenia pojazdów), przy użyciu przenośnych wag nieautomatycznych do pomiarów statycznych, posiadających stosowną legalizację Prezesa Głównego Urzędu Miar.
Zdaniem Sądu inspektorzy organu I instancji w prowadzonym postępowaniu kontrolnym nie dopuścili się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Należy wskazać, co jest istotne w sprawie, iż kierujący pojazdem został zapoznany z zasadami kontroli nacisków osi i masy pojazdu przy użyciu wag samochodowych. Kierowca podpisał protokół kontroli nie wnosząc do niego żadnych uwag.
W sprawie istotne jest to, iż miejsce ważenia, w którym dokonano kontroli pojazdu skarżącego, legitymuje się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów. Wskazać przy tym warto, iż wspomniane przez obie strony rozporządzenia wykonawcze (ani też inne akty normatywne) nie wprowadzają obowiązku dokonywania pomiarów owych miejsc przez geodetów, bądź inne szczegółowo uprawnione osoby.
W ocenie Sądu, z uwagi na użyte podczas kontroli wagi nieautomatyczne, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. nr 26, poz. 152).
Wbrew twierdzeniom skargi w sprawie nie mogą natomiast znaleźć zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. § 3 pkt 3 tego rozporządzenia określa wprawdzie co oznacza pojęcie ważenie statyczne. Czyni tak dlatego, że wagi do ważenia pojazdów w ruchu mogą być wykorzystane do pomiarów dynamicznych oraz do pomiarów statycznych. Takie zdefiniowanie określonego pojęcia nie powoduje jednak, że przepisy danego rozporządzenia można odnieść do innego rodzaju wag, niż te których ten akt prawny dotyczy, w tym do wag nieautomatycznych.
Wobec formułowanych zarzutów istotne jest przede wszystkim to, że ani rozporządzenie obecnie obowiązujące, ani też poprzednie określające wymagania, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, nie przewidywały specjalnych wymagań co do miejsca użycia tych wag. Nie można zatem czynić zarzutu organowi, że pomiarów dokonuje w miejscu do tego przystosowanym, tak aby zapewnić jak najlepsze warunki dla przeprowadzenia kontroli. W tej sytuacji skoro dla wag nieautomatycznych nie ma specjalnych wymagań co do miejsca ich użycia, to należy uznać, że wszelkie zastrzeżenia skarżącego odnoszące się do miejsca przeprowadzenia ważenia, są niezasadne. Niemniej zauważyć można, że jeżeli chodzi o wykonanie strefy ważenia z betonu to zgodnie z dyrektywą Rady nr 89/106/EWG (Dz. Urz. L 287 z 24 października 1998 r.) w pojęciu betonu mieści się również utwardzenie masą bitumiczną. Jedną z mieszanek bitumicznych jest beton asfaltowy. Odnosząc się do rozważań organu w tym zakresie, to wynika z nich, że miejsce ważenia, w którym została przeprowadzona kontrola, spełniało również warunki do ważenia pojazdów w ruchu wagami dynamicznymi.
Zdaniem Sądu każdy przedsiębiorca zajmujący się profesjonalnie przewozem ładunku po drogach publicznych powinien z należytą starannością, dokładnie i szczegółowo zarówno przygotowywać towar do przewozu, jak i wybierać drogę swego przejazdu, w taki sposób, aby nie naruszyć jakichkolwiek norm prawa drogowego oraz przepisów dotyczących warunków technicznych użytkowanego przez siebie pojazdu. Nakazy stosownego postępowania muszą być bezwzględnie przestrzegane przez użytkowników dróg publicznych, niezależnie od tego, czy danym pojazdem przejeżdżają oni określoną drogą jedynie niewielki jej odcinek, jak również bez względu na rodzaj towaru, konstrukcję pojazdu, czy też bez względu na inne uwarunkowania związane z zakresem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.
Skarżący przed rozpoczęciem przejazdu, powinien zbadać czy załadunek został przeprowadzony prawidłowo tzn. w taki sposób, biorąc zwłaszcza pod uwagę jego właściwości, aby nie przekraczać dopuszczalnych norm nacisku na osie. To w jego interesie leży takie przygotowanie ładunku do przewozu, aby był on odpowiednio rozłożony i zabezpieczony tak, aby ruch pojazdu nie powodował jego przesunięć. Okoliczność, że w art. 61 ust. 5 p.r.d. stwierdzono, że ładunek sypki może być umieszczony tylko w szczelnej skrzyni ładunkowej nie oznacza wyłączenia w tym przypadku obowiązku zabezpieczenia ładunku przed zmianą położenia, a jedynie zmierza do uniemożliwienia wysypywania się ładunku na drogę.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że organy ustaliły stan faktyczny sprawy w sposób prawidłowy i dokonały jego prawidłowej subsumcji pod stosowne normy prawne. Działały przy tym w oparciu o obowiązujące przepisy prawne, zaś całe postępowanie prowadzone było w sposób zgodny z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, a uzasadnienie decyzji odpowiada wymaganiom określonym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Dlatego też Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło