VI SA/Wa 495/19
WyrokWSA w Warszawie2019-06-25
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Sławomir Kozik, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pytania nr 67 i 109 egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką zostały prawidłowo sformułowane i czy odpowiedzi na nie są poprawne, a w konsekwencji, czy wynik egzaminu skarżącej został ustalony zgodnie z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pytania nr 67 i 109 egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką zostały sformułowane prawidłowo i jednoznacznie, a wskazane w kluczu odpowiedzi są poprawne. W związku z tym, wynik egzaminu skarżącej, który wyniósł 99 punktów, został ustalony zgodnie z prawem, a skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Skarżąca S. K. uzyskała negatywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, zdobywając 99 punktów. Zakwestionowała ona prawidłowość pytań nr 67 i 109, twierdząc, że zostały wadliwie sformułowane i nie zawierają prawidłowych odpowiedzi. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej ustalającą negatywny wynik. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i ustalenia pozytywnego wyniku egzaminu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia "(...)" grudnia 2018 r. nr "(...)" w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką oddala skargę
VI SA/Wa 495/19
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2018 roku, [...] Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), dalej jako "k.p.a." w związku z art. 75j ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2018 r. poz. 1184 z późn. zm.) dalej "Prawo o adwokaturze" po rozpoznaniu odwołania S. K. od uchwały nr [...] z dnia [...] września 2018 roku Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w O. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
S. K., zwana dalej "stroną", "skarżącą", "odwołującą" w dniu [...] września 2018 roku przystąpiła do egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką przed Komisją Egzaminacyjną ds. aplikacji adwokackiej powołaną zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 marca 2017 r. (Dz. Urz. Min. Sprawiedliwości poz. 131) z siedzibą w O.
Uchwałą nr [...] tejże Komisji z dnia [...] września 2018 roku ustalony został wynik negatywny skarżącej, jaki uzyskała z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że skarżąca odpowiadając na pytania testowe udzieliła 99 prawidłowych odpowiedzi, zatem uzyskała z egzaminu 99 punktów. Wobec tego, że zgodnie z treścią art. 75i ust. 3 Prawa o adwokaturze pozytywny wynik z egzaminu wstępnego uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 100 punktów, ustalona przez Komisję Egzaminacyjną liczba punktów skarżącej oznaczała uzyskanie negatywnego wyniku z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką.
W odwołaniu od uchwały strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 75i ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze w zw. z pkt 4 pouczenia do zestawu pytań testowych, poprzez nieprzyznanie jej punktów za wadliwe i nieprawidłowe sformułowane pytania nr 67 i 109, które – w opinii odwołującej – nie zawierają żadnej prawidłowej odpowiedzi.
Odwołująca wniosła o uchylenie w całości uchwały nr [...] i:
1) na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 75j ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze – orzeczenie co do istoty sprawy poprzez ustalenie, że z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką uzyskała wynik pozytywny;
2) względnie – na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 75j ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze – przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania komisji jako organowi pierwszej instancji, wraz ze wskazaniem, aby komisja wzięła pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w szczególności okoliczności wskazane w odwołaniu, w tym zastrzeżenia co do pytań nr 67 i 109.
Utrzymując w mocy zaskarżoną uchwałę Minister Sprawiedliwości w uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 2018 roku na wstępie przytoczył treść art. 75j ust. 1 Prawa o adwokaturze, art. 75i ust. 1, ust. 1a, ust. 1b, ust. 1c, ust. 1d, ust. 3 w/w ustawy, a także art. 75 ust. 2 ustawy.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji ustalił, że egzamin, którego odwołująca była uczestnikiem przeprowadzony został zgodnie z wymogami Prawa o adwokaturze i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 roku w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1837).
Z przebiegu egzaminu sporządzono protokół podpisany przez członków komisji kwalifikacyjnej, który znany jest organowi II instancji z urzędu, gdyż doręczony został Ministrowi Sprawiedliwości w trybie art. 75i ust. 5 ustawy. Z protokołu nie wynika, aby w trakcie egzaminu doszło do nieprawidłowości mogących mieć wpływ na wynik egzaminu odwołującej.
Minister Sprawiedliwości poddał analizie pytania testowe i stwierdził, że pytania zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była jedna poprawna odpowiedź, oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu przeprowadzenia egzaminu. Pytania testowe nie dotyczyły kwestii spornych w orzecznictwie i doktrynie. Tym samym organ uznał, że test egzaminacyjny, w oparciu o który przeprowadzony był egzamin, odpowiadał kryteriom, o których mowa w art. 75i ust. 1 ustawy.
W wyniku ponownego sprawdzenia karty odpowiedzi odwołującej i przeliczenia uzyskanych przez nią punktów stwierdzono, że S. K. prawidłowo odpowiedziała na 99 pytań i uzyskała 99 punktów, zatem uchwała komisji kwalifikacyjnej, co do ustalonego wyniku egzaminu jest prawidłowa. Odwołująca nie uzyskała bowiem wymaganych ustawowo 100 punktów, a każdy wynik poniżej określonego ustawowo progu jest wynikiem negatywnym, niezależnie od liczby brakujących punktów, zgodnie z art. 75i ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze.
S. K. podniosła, że zakwestionowane przez nią pytania nr 67 i 109 nie spełniają kryteriów prawidłowości konstruowania pytań egzaminacyjnych. Zarzuciła, że zostały sformułowane w sposób niejasny, nieprecyzyjny i nie zawierają żadnej prawidłowej odpowiedzi. Jej zdaniem, w przypadku ww. pytań, odpowiedź wskazana w kluczu jako prawidłowa, w zestawieniu z treścią pytania nie tworzy zdania prawdziwego. Wskazała, że skoro niewłaściwie skonstruowane pytanie nie może powodować negatywnych skutków dla zdającego, to należy przyznać jej za nie po jednym punkcie.
Organ wskazał, że pytanie nr 67 brzmiało:
"Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, w sprawach z udziałem przedsiębiorcy, gdy mogą być ujawnione okoliczności stanowiące tajemnicę jego przedsiębiorstwa:
A. sąd z urzędu zarządza odbycie posiedzenia lub jego części przy drzwiach zamkniętych,
B. sąd na wniosek strony (przedsiębiorcy) zarządza odbycie posiedzenia lub jego części przy drzwiach zamkniętych,
C. okoliczność ta nigdy nie stanowi podstawy do zarządzenia przez sąd odbycia posiedzenia lub jego części przy drzwiach zamkniętych."
Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "B" oparta na treści art. 153 § 11 Kodeksu postępowania cywilnego.
Przepis art. 153 § 11 brzmi: "Sąd na wniosek strony zarządza odbycie posiedzenia lub jego części przy drzwiach zamkniętych, gdy mogą być ujawnione okoliczności stanowiące tajemnicę jej przedsiębiorstwa."
Odwołująca udzieliła odpowiedzi "A".
W odwołaniu podniosła, że odpowiedzi "A" i "C" są faktycznie niepoprawne, jednak odpowiedź "B" także nie jest odpowiedzią prawidłową, bowiem w zestawieniu z treścią pytania nie tworzy zdania prawdziwego.
Odwołująca przedstawiła dla porównania brzmienie przepisu art. 153 § 11 k.p.c. oraz brzmienie pytania oraz odpowiedzi "B" wykazując różnicę użytych słów. Dokonała także analizy słowno-pojęciowej cytowanego przepisu oraz pytania.
Zaznaczyła, że w pytaniu użyto zwrotu "sprawa z udziałem przedsiębiorcy", niezdefiniowanego i nieokreślonego w Kodeksie postępowania cywilnego, jak i w innych aktach prawnych. Wskazała, że zwrot ten nie może być adekwatny w kategoriach prawdy lub fałszu, gdyż dopuszczalnych jest kilka czy kilkanaście sposobów jego rozumienia.
Zdaniem strony, w pytaniu błędnie zestawiono przynależność tajemnicy przedsiębiorstwa, łącząc ją nie z tym przedsiębiorcą, który jest "stroną postępowania" tylko z tym przedsiębiorcą "z udziałem którego jest sprawa", a są to dwa różne pojęcia. Wskazała, że przedsiębiorca, "z udziałem którego jest sprawa" w ogóle nie musi być jego stroną, tymczasem z art. 153 § 11 k.p.c. wynika, że tajemnica przedsiębiorstwa musi dotyczyć strony postępowania, a nie podmiotu, który bierze udział w postępowaniu ("z którego udziałem jest sprawa").
Odwołująca podniosła także, że pytanie nie wyczerpuje wszystkich sytuacji, które reguluje art. 153 § 11 k.p.c. i wskazała kilka innych przypadków, do których przepis ten znajdzie zastosowanie. Wskazała na genezę tego przepisu, a także podkreśliła, że przepis ten znajdzie zastosowanie także w sytuacji, gdy podmiotem w sprawie jest były przedsiębiorca, który zakończył już prowadzenie działalności gospodarczej. Przedstawiła uwagi na temat znaczenia pojęcia "tajemnicy przedsiębiorstwa" i "posiadacza tajemnicy przedsiębiorstwa" zwłaszcza w świetle Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/943 z 8 czerwca 2016 r.
W rezultacie odwołująca stwierdziła, że dwukrotne odniesienie się w pytaniu do pojęcia "przedsiębiorcy", mimo że zakres zastosowania przepisu art. 153 § 11 k.p.c. nie ogranicza się do przedsiębiorców, wprowadziło zdających w błąd. Postawiła także zarzut, że autor pytania nie wziął pod uwagę ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie w dniu 4 września 2018 r., a która zmieniła definicję tajemnicy przedsiębiorstwa, odrywając ją od pojęcia przedsiębiorcy.
Zdaniem organu zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Istotą pytania było wskazanie, na gruncie kodeksu postępowania cywilnego trybu postępowania sądu w sprawach z udziałem przedsiębiorcy, w przypadku, gdy mogą być ujawnione okoliczności stanowiące tajemnicę jego przedsiębiorstwa.
W odwołaniu skupiono się natomiast na zastrzeżeniach wykraczających poza pytanie, dotyczących przedsiębiorcy i tajemnicy przedsiębiorstwa.
Organ wskazał, że prawidłowa jest odpowiedź "B", która znajduje oparcie w art. 153 § 11 k.p.c.
Szerokie wywody strony, że przepis art. 153 § 11 k.p.c. reguluje także jeszcze inne sytuacje aniżeli opisana w pytaniu nie skutkują prawdziwością twierdzenia odwołującej, że z tego powodu pytanie nr 67 zostało wadliwie sformułowane. Organ wskazał, że regulacja zawarta w art. 153 § 11 k.p.c. dokonana przez ustawodawcę ustawą z dnia 16 września 2011 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 233 poz. 1381) była następstwem uchylenia art. 47910 k.p.c. i "przeniesienia" regulacji zawartej w tym ostatnim przepisie właśnie do art. 153 § 11 k.p.c. Organ przytoczył rozumienie w/w przepisu przez. T. Erecińskiego i M. Manowską w komentarzu do k.p.c. ich autorstwa. Okoliczność, że pytanie nr 67 wraz z odpowiedzią "B" nie stanowi dosłownej treści w/w przepisu nie stanowi o wadliwości pytania. Reasumując organ stwierdził, że pytanie nr 67 posiada odpowiedź prawidłową i jest nią wyłącznie odpowiedź "B", która wynika wprost z regulacji stanowiącej podstawę prawną tego pytania. Zostało sformułowane prawidłowo, zgodnie z wymogami art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze i wskazaniami sądów administracyjnych, co do sposobu konstruowania pytań testowych.
Kolejne zakwestionowane przez odwołującą pytanie nr 109 brzmiało:
"Zgodnie z ustawą o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, pracownikowi, który był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata:
A. nie przysługuje odprawa pieniężna,
B. przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia,
C. przysługuje odprawa pieniężna w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia."
Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "B", oparta na treści art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2018 r. poz. 1969).
Przepis art. 8 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi: "1. Pracownikowi, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości: 1) jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata."
Odwołująca udzieliła odpowiedzi "A".
W odwołaniu zarzuciła, że żadna z zawartych w pytaniu odpowiedzi nie była prawidłowa, co wynikało z błędnego sformułowania pytania. Jej zdaniem, pytanie obejmowało swoim zakresem wszystkich pracowników (zdefiniowanych jak w art. 2 Kodeksu pracy) i nie wyłączono spod jego zakresu pracowników zatrudnionych na podstawie mianowania, do których z mocy art. 11 ustawy "o zwolnieniach grupowych" nie stosuje się przedmiotowej ustawy. Powyższe powodowało, w jej opinii, że treść pytania i odpowiedzi "B" wskazanej w kluczu jako poprawna, nie tworzyły zdania prawdziwego. Według odwołującej, nie można bowiem uznać za prawdziwe stwierdzenia, że pracownikowi zatrudnionemu na podstawie mianowania także przysługiwałaby odprawa pieniężna.
Odwołująca dokonała analizy porównawczej przepisu art. 8 ust 1 pkt 1 ww. ustawy oraz treści pytania i odpowiedzi "B", wykazując różnicę w szyku użytych słów.
Wskazała, że w tekście prawnym lokalizacja wyrazu czy nawet umiejscowienie przecinka ma kluczowe znaczenie dla wykładni przepisu i może znacząco wpływać na treść rozumienia przepisu, a nawet nadać mu kompletnie inny wydźwięk. Przywołała przy tym fragmenty opracowania Franciszka Nowaka poświęconego zasadom prawidłowej budowy zdania oraz znaczeniu szyku wyrazów dla rozumienia tekstu (F. Nowak, Szyk wyrazów i zdań w pracach pisemnych uczniów klas szóstych, "Zeszyty Naukowe wyższej Szkoły Pedagogicznej w Bydgoszczy, Studia Filologiczne" 1998, z. 44). Odwołująca podniosła, że zdający nie może czynić żadnych dodatkowych założeń wykraczających poza treść pytania i ma prawo oczekiwać, że autor pytania formułował je zgodnie ze standardami poprawnej polszczyzny i zachowania prawidłowego szyku zdania oraz kolejności wyrazów.
Organ stwierdził, że zarzuty odwołującej nie zasługują na uwzględnienie, albowiem pytanie nr 109 zostało sformułowane w sposób precyzyjny, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. Pytanie to posiada prawidłową odpowiedź "B", która wraz z treścią pytania tworzy zdanie prawdziwe. Wskazana odpowiedź "B" w połączeniu z treścią pytania stanowi odzwierciedlenie treści przepisu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.
Organ podkreślił, że w pytaniu wskazano wprost, że chodzi o rozwiązanie stosunku pracy zgodnie z ustawą o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników w ramach grupowego zwolnienia, dlatego niezasadny jest zarzut, że pytanie może dotyczyć wszystkich kategorii pracowników ujętych w art. 2 Kodeksu pracy, tj. również osób zatrudnionych na podstawie mianowania. Zgodnie bowiem z art. 11 o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników przedmiotowa ustawa nie ma zastosowania do pracowników, których stosunek pracy powstał na podstawie mianowania.
Według oceny organu wobec jednoznacznego brzmienia art. 11 w/w ustawy, bezprzedmiotowe są rozważania odwołującej na temat definicji pracownika i uprawnień pracownika mianowanego, bez wpływu na prawidłowość pytania pozostają także dywagacje co do prawidłowego szyku zdania czy kolejności wyrazów. Do udzielenia prawidłowej odpowiedzi na pytanie nr 109 niezbędna i wystarczająca była jedynie znajomość przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, która pozwalała na wybór odpowiedzi "B".
Na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2018 roku S. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz zobowiązanie organu odwoławczego do wydania w określonym terminie decyzji uwzględniającej odwołanie skarżącej i ustalenie, że z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką skarżąca uzyskała wynik pozytywny – na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.;
2) uchylenie także poprzedzającej decyzję Uchwały nr [...] z dnia [...] września 2018 r. Komisji Egzaminacyjnej ds. aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w O. i przekazanie sprawy Komisji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a.;
3) stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy;
4) zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 75i ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. 2018 poz. 1184, z późn. zm. – dalej: "pr. adw.") w zw. z pkt 4 pouczenia do zestawu pytań testowych w związku z:
1) pytaniem 67 oraz pozycją 67 wykazu prawidłowych odpowiedzi do zestawu pytań testowych (tzw. "Klucza odpowiedzi" lub "Klucza") w związku z art. 153 § 11 ustawy z dnia 17 listopada 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2018 poz. 1360, z późn. zm. – dalej "k.p.c") i art. 11 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy z dnia 11 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. 2018 poz. 419 z późn. zm. – dalej: "u.z.n.k.") – poprzez nieprzyznanie punktu za pytanie 67, pomimo iż pytanie było sformułowane:
a. w sposób wadliwy oraz nieprawidłowy, nieczytelny i wprowadzający w błąd oraz;
b. żadna z odpowiedzi tegoż pytania nie była prawidłowa, w szczególności nie byłą prawidłowa odpowiedź "B" wskazana w Kluczu, gdyż w połączeniu z treścią pytania:
- nie tworzyła zdania prawdziwego,
- względnie – tworzyła zdanie, którego ze względu na użycie w pytaniu określenia niejasnego, niewystępującego w art. 153 § 11 k.p.c. oraz niezdefiniowanego w kodeksie i innych relewantnych aktach prawnych pojęcia "sprawa z udziałem przedsiębiorcy", nie dało się zweryfikować pod kątem prawdy lub fałszu;
a udzielenie prawidłowej odpowiedzi na pytanie nr 67, zgodnie z Kluczem (tj. odpowiedzi "B") wymagało przyjęcia dodatkowego założenia, wykraczającego poza treść pytania, niewynikającego z jego treści, że pojęcie strony-przedsiębiorcy składającej wniosek o odbycie posiedzenia przy drzwiach zamkniętych z treści odpowiedzi oraz pojęcie "przedsiębiorcy, z którego udziałem toczy się sprawa" są to pojęcia tożsame, przez co pytanie nie spełniało kryteriów, o których mowa w art. 75i ust. 1 pr. adw.;
2) pytaniem 109 oraz pozycją 109 Klucza w zw. z 8 ust. 1 pkt 1 i art. 11 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. 2016 poz. 1474 z późn. zm. – dalej: "ustawa o zwolnieniach grupowych") oraz art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. 2018 poz. 917 z późn. zm. – dalej "k.p."), a także art. 6 ustawy z 9 maja 2003 r. o zatrudnieniu pracowników tymczasowych (Dz. U. 2018 poz. 594 z późn. zm – dalej "Ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych), poprzez nieprzyznanie punktu za to pytanie, pomimo że żadna z zawartych w pytaniu odpowiedzi nie była prawidłowa – co wynikało z błędnego sformułowania pytania, gdyż pytanie obejmowało swoim zakresem wszystkich pracowników (zdefiniowanych jak w art. 2 k.p.) i nie wyłączono spod jego zakresu pracowników zatrudnionych na podstawie mianowania, do których z mocy art. 11 ustawy o zwolnieniach grupowych nie stosuje się przedmiotowej ustawy oraz pracowników tymczasowych, do których nie stosuje się ustawy o zwolnieniach grupowych z mocy art. 6 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych;
co powodowało, że treść pytania i odpowiedzi B wskazanej w Kluczu jako poprawna nie tworzyły zdania prawdziwego – nie można bowiem uznać za prawdziwe stwierdzenia, że pracownikowi zatrudnionemu na podstawie mianowania lub pracownikowi tymczasowemu także przysługiwałaby odprawa pieniężna;
przez co pytanie nie spełniało kryteriów, o których mowa w art. 75i ust. 1 pr. adw.
Naruszenia, o których mowa powyżej, miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowały zaniżeniem liczby punktów z testu, jakie zostały przyznane, a tym samym ustaleniem, że skarżąca nie osiągnęła progu co najmniej 100 punktów – w efekcie czego uzyskała wynik negatywny z egzaminu.
W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym kontrola ta w myśl § 2 w/w artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada czy zaskarżona decyzja, postanowienie, akt bądź inna czynność z zakresu administracji publicznej nie naruszają przepisów postępowania oraz czy są zgodne z prawem materialnym.
Niezależnie od powyższego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej p.p.s.a.).
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Stosownie do art. 75j ust. 1 Prawa o adwokaturze po przeprowadzeniu egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką komisja kwalifikacyjna ustala wynik kandydata w drodze uchwały i doręcza odpis uchwały kandydatom i Ministrowi Sprawiedliwości.
Zgodnie z art. 75i ust. 1 ustawy egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Zgodnie z art. 75i ust. 1a ustawy wybór odpowiedzi polega na zakreśleniu na karcie odpowiedzi jednej z trzech propozycji odpowiedzi (A albo B albo C). Zmiana zakreślonej odpowiedzi jest niedozwolona, jak wynika z art. 75i ust. 1b, zaś zgodnie z art. 75i ust. 1c ustawy wyłączną podstawę ustalenia wyniku kandydata stanowią odpowiedzi zakreślone na karcie odpowiedzi. W myśl art. 75i ust. 1d ustawy prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego. Natomiast art. 75i ust. 3 ustawy stanowi, że pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów.
Pani S. K. w dniu [...] września 2018 roku przystąpiła do egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką przed Komisją Egzaminacyjną ds. aplikacji adwokackiej z siedzibą w O. Po sprawdzeniu testu skarżącej, Komisja ustaliła, że udzieliła ona 99 prawidłowych odpowiedzi tj. uzyskała 99 punktów, co okazało się niewystarczające i dlatego też Komisja podjęła w dniu [...] września 2018 roku uchwałę nr [...] stwierdzającą, że skarżąca uzyskała negatywny wynik z egzaminu adwokackiego. Po rozpoznaniu odwołania od tej uchwały Minister Sprawiedliwości orzekł o utrzymaniu jej w mocy.
Według oceny Sądu Minister Sprawiedliwości nie naruszył wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego.
Kwestionowane przez skarżącą pytania 67 i 109 zostały sformułowane w sposób precyzyjny, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. Zawierają jedną prawidłową odpowiedź, tak jak stanowi o tym art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze.
Pytania te nie dotyczyły kwestii spornych w doktrynie i orzecznictwie, nie wymagały również przyjęcia dodatkowych założeń i odniesień, a także zostały oparte na treści konkretnych przepisów, których znajomość pozwalała na udzielenie prawidłowej odpowiedzi.
W przypadku pytania 67 jedyną prawidłową odpowiedzią jest odpowiedź B, wynikająca z treści art. 153 §11 k.c. Sprawa, w której przedsiębiorca jest stroną toczy się z jego udziałem, toteż tylko wariant B w pytaniu 67 wraz z treścią pytania tworzy zdanie prawdziwe. Sąd zgadza się z poglądem organu, że okoliczność, że pytanie nr 67 wraz z odpowiedzią "B" nie stanowi dosłownego powtórzenia treści art. 153 § 11, nie stanowi wadliwości tego pytania.
W przypadku pytania 109 jedyną prawidłową odpowiedzią jest odpowiedź B. Pytanie to zostało oparte na treści art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. W pytaniu tym wskazano, że chodzi o rozwiązanie stosunku pracy, zgodnie z ustawą o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników w ramach grupowego zwolnienia. W myśl art. 11 w/w ustawy nie ma ona zastosowania do pracowników, których stosunek pracy powstał na podstawie mianowania, dlatego też niezasadny jest zarzut skarżącej, że pytanie może dotyczyć wszystkich pracowników ujętych w art. 2 Kodeksu pracy. Znajomość art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy pozwalała na zakreślenie jedynie wariantu B w pytaniu 109.
Z powyższych względów Sąd uznał, że argumenty strony na poparcie wadliwości sformułowania pytań 67 i 109 są niezasadne. Minister Sprawiedliwości prawidłowo i szczegółowo przeanalizował zarzuty odwołania, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stanowisko skarżącej stanowi polemikę z prawidłowo podjętym rozstrzygnięciem, które zostało wydane w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
W tym stanie rzeczy skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło