VI SA/Wa 498/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Asesor Agnieszka Łąpieś-Rosińska WSA Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2005r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym i czasie pracy kierowców 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2004 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] kwietnia 2004r.w S. na drodze krajowej nr [...] około godz. 15:30, zatrzymano do kontroli samochód ciężarowy marki M. o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 6500 kg, będący własnością A. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "S.". Pojazd kierowany był przez kierowcę A. P., a ładunkiem samochodu zarejestrowanego jako specjalny przewożono wózek widłowy C., wykonując usługę transportową pomiędzy L. Z. (właścicielem wózka widłowego) a nabywcą wózka we W. Podczas przeprowadzonej kontroli dokumentów kierowca nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego oraz kart opłaty za przejazd po drogach krajowych. Ponadto funkcjonariusze [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w P. stwierdzili, iż kierowca nie okazał stosownych wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w tym okresie. Z przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2004r. kontroli sporządzony został protokół kontroli, który bez zastrzeżeń został podpisany przez osobę kontrolowaną – A. P. W związku z ustaleniami przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2004r. kontroli [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w P. wszczął postępowanie administracyjne wobec A. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "S.". Jednocześnie wezwano stronę do nadesłania stosownych dokumentów. W odpowiedzi na wezwanie organu A. K. nadesłał: • zaświadczenie o zmianie we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, • zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON, • zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne wydane w dniu [...] maja 2004r., • oświadczenie L. Z., iż przewożony w dniu kontroli wózek widłowy stanowi jego własność i przewożony był na jego zlecenie po naprawie lakierniczej, • fakturę VAT nr [...] wystawioną w dniu [...] maja 2004r. potwierdzająca wykonaną usługę lakierowania osłony wózka widłowego C. przez A. K. na rzecz L. Z. W konsekwencji ustaleń dokonanych w toku powyższej kontroli oraz w oparciu o nadesłane dokumenty - [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w P. wydał w dniu [...] czerwca 2004r. decyzję nr [...], na podstawie której – działając w oparciu o przepis art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125 poz.1371 z póź. zm.) i lp. 1.4.1 i lp.1.11.8 ust.1 załącznika do tej ustawy – nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 4.600 zł (cztery tysiące sześćset złotych) w tym karę 3000 zł (trzy tysiące złotych) za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz karę 1.600 zł (tysiąc sześćset złotych) za nieokazanie przez kierowcę 4 kart drogowych (co stanowiło naruszenie art. 36 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców Dz. U. Nr 123 poz. 1354 z póź. zm.). W uzasadnieniu organ podniósł, iż w dniu kontroli pojazdem należącym do A. K. wykonywany był przejazd na potrzeby własne, co poświadcza załączona do akt faktura VAT [...] oraz oświadczenie p. L. Z. i w związku z tym na przedsiębiorcy spoczywał obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych zgodnie z art. 42 wskazanej ustawy o transporcie drogowym. Odnośnie naruszenia ustawy o czasie pracy kierowców organ I instancji stwierdził, że pojazdy specjalne nie muszą posiadać urządzenia rejestrującego - tachografu, jednak w momencie wykonywania przewozu na potrzeby własne na kierowcy ciążył obowiązek prowadzenia kart drogowych, których brak jest sankcjonowany. Skarżący A. K. w piśmie z dnia [...] czerwca 2004r. odwołał się od w/w decyzji organu I instancji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Strona zarzuciła organowi I instancji rażące naruszenie prawa polegające na niewłaściwym zastosowaniu przepisów art. 42 ust. 1 i 87 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym i art. 36 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców wnosząc o uchylenie decyzji. W ocenie odwołującego się twierdzenie organu, iż w dniu kontroli wykonywany był przewóz na potrzeby własne jest bezpodstawne. Zdaniem A. K. z mocy ustawy o transporcie drogowym pomoc drogowa świadczona pojazdom specjalnym nie wymaga żadnego zezwolenia, a przewozy wykonywane pojazdami specjalnymi nie muszą odbywać się przy udokumentowaniu w postaci wykresówek lub kart drogowych, o ile nie są wykonywane na potrzeby własne. Ponadto przewóz wózka widłowego nie odbywał się na potrzeby własne, a z oświadczenia p. Z. wynika, iż wózek widłowy przewożony był w ramach pomocy drogowej, faktura VAT natomiast nie miała żadnego związku z przewozem i wystawiona została w tydzień po dniu kontroli, a ponadto nie udokumentowano iż przewożony wózek był sprawny. A. K. zarzucił również organowi I instancji, iż wpis do ewidencji działalności gospodarczej na który się powoływał w brzmieniu z [...].09.1990r. był nieaktualny, gdyż obowiązywał zmieniony wpis dnia [...].07.2002r. o treści "[...]". Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu odwołania A. K. decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 4.600 zł (czterech tysięcy sześciuset złotych). Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie przekazanego mu materiału dowodowego uznał, iż miało miejsce naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców w zakresie obowiązku posiadania kart drogowych oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Pismem z dnia [...] stycznia 2005r. A. K. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004r., w której zarzucił organowi nierozprawienie się z argumentacją strony zawartą w odwołaniu z dnia [...] czerwca 2004r. Skarżący jeszcze raz podkreślił, iż przewóz wykonywany był pojazdem specjalnym i ten o ile nie był wykonywany na potrzeby własne nie wymagał ewidencjonowania czasu pracy kierowców. Podniósł ponadto, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zawiłe i sprzeczne z zasadą wyjaśniania zaufania do organów administracji. Główny Inspektor Transportu Drogowego ograniczył się do przytoczenia cytatów z luźno dobranych przepisów i nie odniósł ich do stanu faktycznego sprawy. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, wskazując, iż nawet uznanie, że przewóz miał charakter "pomocy drogowej", której przedmiotem był wózek widłowy - co podnosi skarżący - nie ma podstaw do zmiany kwalifikacji prawnej dokonywanego w dniu kontroli tj. [...] kwietnia 2004r. przewozu i przyjęcia że nie był to przewóz na potrzeby własne. Albowiem ustawa z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym swym zakresem obejmuje również przewozy wykonywane pojazdami specjalnymi w ramach "pomocy drogowej". Przepisów tej ustawy nie stosuje się jedynie do pojazdów, o których mowa w art. 3 wskazanej ustawy, wśród nich nie wymienia się jednak pojazdów specjalnych. Wyłączeń takich nie przewiduje także ustawa z dnia 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 108 poz. 908 z późn. zm.), w której to ustawie zdefiniowano pojęcie pojazdu specjalnego. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozpoznając zatem sprawę pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżone decyzje naruszają przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Organ administracji zobowiązany jest przestrzegać zasady dochodzenia prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a swoje rozstrzygnięcie uzasadnić według wymagań określonych w art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa przez niedokładne wyjaśnienie sprawy oraz art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji zasadnie uznały, iż wykonywany w dniu [...] kwietnia 2004r. przejazd pojazdem marki [...] o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej6500 kg, zarejestrowany jako pojazd specjalny, będący własnością A. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "S." wykonywany był pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego. W dniu kontroli na pojeździe stanowiącym własność skarżącego przewożony był wózek widłowy po naprawie lakierniczej, co własnym oświadczeniem z dnia [...] maja 2004r. potwierdził właściciel wózka p. L. Z. (k.30 akt administracyjnych). Dokonaną usługę potwierdza, także załączona do akt administracyjnych faktura VAT (k.29). I mimo, iż strona skarżąca zaprzecza, że w dniu [...] kwietnia 2004r. wykonywany był przejazd pomocniczy w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, to argumentacja ta sprowadza się wyłącznie do negowania stanowiska organu i zaprzeczania ustaleniom faktycznym, bez przedstawienia żadnych argumentów pozwalających na przyjęcie odmiennych ustaleń. W ocenie Sądu wyjaśnienia wymaga jednak kwestia nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie art. 36 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123 poz. 1354 z późn. zm.), polegające na nieokazaniu przez kierowcę kart drogowych lub zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia w tym okresie pojazdu. Zdaniem organu II instancji obowiązek prowadzenia kart drogowych nie dłużej niż do dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej nakładał na stronę art. 10 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149 poz. 1452). W przedmiotowej sprawie jednak organy I i II instancji nie kwestionowały faktu, iż zatrzymany do kontroli pojazd był pojazdem specjalnym wykonującym usługi "pomocy drogowej", co akcentował skarżący. Zgodnie natomiast z art. 5 pkt 10 obowiązującej w dniu kontroli ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 24 sierpnia 2001r., przepisy rozdziału 2, określające normy dotyczące okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i gwarantowanych okresów odpoczynku kierowców, nie miały zastosowania do przewozów drogowych wykonywanych pojazdami pomocy technicznej. Konieczne jest zatem wyjaśnienie, czy w zaistniałych okolicznościach świadczenie przez skarżącego usług pojazdem zarejestrowanym jako pojazd specjalny m. in. w zakresie pomocy drogowej można uznać za pojazd pomocy technicznej w rozumieniu powołanych przepisów. Zdaniem Sądu kwestia ta ma zasadnicze znaczenie dla oceny czy zachodzą podstawy do wymierzenia stronie kary pieniężnej przewidzianych w art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym za naruszenie przepisów ustawy o czasie pracy kierowców. Jednakże materiał dowodowy zebrany w sprawie jak również uzasadnienia wydanych decyzji, nie dają wystarczających podstaw do przyjęcia, że kwestia ta została dostatecznie zbadana w toku postępowania administracyjnego. Jednocześnie zauważyć należy, iż w chwili orzekania przez organy I i II instancji obowiązywała już ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92 poz.879), zaś kwestię instalacji urządzeń rejestrujących reguluje Rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985r. nr 3821/85r. I tak zgodnie z art. 3 rozporządzenia urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób i rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 tj. m. in. do przewozów dokonywanych wyspecjalizowanymi pojazdami pomocy technicznej. Zgodnie, natomiast z zasadą postępowania administracyjnego organy administracyjne stosują przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania przez te organy rozstrzygnięcia, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego. Zdaniem Sądu zasadne są również zarzuty strony skarżącej, iż uzasadnienia zaskarżonych decyzji są zawiłe, a organ II instancji ograniczył, się do przytoczenia treści przepisów mających w sprawie zastosowanie, w sytuacji gdy stosownie do treści art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Natomiast brak właściwego uzasadnienia decyzji czyni ją wadliwą utrudniając jednocześnie Sądowi kontrolę legalności decyzji. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Z mocy art. 152 p.p.s.a. uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.