VI SA/Wa 518/18
WyrokWSA w Warszawie2018-09-04
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Grażyna Śliwińska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej może zostać utrzymana w mocy, jeśli skarżący przedstawił nowy dowód (pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego) wskazujący na zaprzestanie prowadzenia tej działalności w spornym okresie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że zachodzi przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nowy dowód w postaci pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego, wskazujący na zgłoszenie zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej i brak dochodów w spornym okresie, stanowi istotną okoliczność faktyczną nieznaną organom, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji ustalającą, że Pan Z. S. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 27 grudnia 2004 r. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego i naruszenia przepisów postępowania, w tym niezbadania wszystkich okoliczności i dowodów, a także braku wyczerpującego materiału dowodowego. Kluczowym elementem skargi było wskazanie na nowe dowody dotyczące zawieszenia działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2013 roku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. staż. Agnieszka Dzięcioł po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2018 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2013 roku
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2013 roku nr [...] wydaną przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia orzekającą, że Pan Z. S. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 27 grudnia 2004 roku.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] Inspektorat w [...] pismem z dnia [...] maja 2012 roku zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia celem zajęcia stanowiska w przedmiocie ubezpieczenia zdrowotnego Pana Z. S. jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą.
Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wydał decyzję z dnia [...] lipca 2013 roku, którą ustalił, że Pan Z. S. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 27 grudnia 2004 roku.
Strona odwołała się od powyższej decyzji, podnosząc, że nie otrzymała żadnego pisma informującego o wszczęciu postępowania w sprawie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Zobowiązała się również do dostarczenia dokumentacji i potwierdzenia z Urzędu Skarbowego w [...] o zawieszenia działalności gospodarczej.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Organ II instancji w uzasadnieniu wskazał mające zastosowanie w sprawie przepisy prawne tj. art. 8 pkt 1 lit c ustawy z dnia 6 lutego 1997 roku o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 roku (Dz.U. nr 28, p.153 z późn.zm.), art. 9 ust 1 pkt 1 lit c ustawy z 23 stycznia 2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz.U. nr 45 p. 391 z późn. zm.) art.66 ust. 1 pkt 1 lit c) ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 roku. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia powołał się również na art. 13 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017 r. p. 1778 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 roku a także na art. 8 ust. 6 pkt 1 ww. ustawy.
Organ wskazał, że osoby, które prowadziły działalność gospodarczą podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu od chwili wpisu do ww. ewidencji do chwili wykreślenia z tej ewidencji z wyłączeniem okresu, w którym działalność pozarolnicza została zawieszona. Instytucję zawieszenia działalności gospodarczej wprowadził z dniem [...] września 2008 r. przepis art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 roku o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 141 p 888). Przed tą datą to na stronie spoczywał ciężar udowodnienia, że mimo posiadanego wpisu do ewidencji faktycznie działalność gospodarcza nie była prowadzona. To domniemanie wynikające z wpisu nie zostało zdaniem organu II instancji obalone albowiem strona pomimo wezwań nie złożyła stosownej dokumentacji o zaprzestaniu działalności gospodarczej.
Na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2018 roku Z. S., dalej "skarżący" wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił między innymi błędną interpretację przepisów :
- art. 8 pkt 1 lit c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym poprzez uznanie, że skarżącego należało objąć obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego podczas gdy skarżący nie spełniał przesłanki do takiego objęcia, gdyż nie wykonywał (zawieszenie) działalności gospodarczej,
- art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ poprzez uznanie, że skarżącego należało objąć obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego podczas gdy skarżący nie spełniał przesłanki do takiego objęcia, gdyż nie wykonywał (zawieszenie) działalności gospodarczej,
- art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach poprzez uznanie, że skarżącego należało objąć obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego podczas gdy skarżący nie spełniał przesłanki do takiego objęcia, gdyż nie wykonywał (zawieszenie) działalności gospodarczej,
- art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez uznanie, że skarżącego należało objąć obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego podczas gdy skarżący nie spełniał przesłanki do takiego objęcia, gdyż nie wykonywał (zawieszenie) działalności gospodarczej,
- art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy j.w. poprzez uznanie skarżącego za osobę prowadzącą działalność gospodarcza w myśl tego przepisu, podczas gdy przesłanek do takiego uznania nie było,
- art. 7e ust. 1 pkt 1 ustawy j.w., uchylony poprzez uznanie w oparciu o w/w uchylony przepis, że zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę powoduje wykreślenie wpisu z ewidencji,
- art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez wskazanie, że przedsiębiorca może rozpocząć działalność w dniu złożenia wniosku o wpis do CEIDG podczas gdy ustawa ta w tym brzmieniu nie obowiązywała w spornym okresie.
Skarżący wskazał także na naruszenie przepisów postępowania tj.
- art. 7 kpa poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności związanych ze sprawą,
- art. 77 kpa poprzez brak i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w tym oświadczeń skarżącego ujętych w treści jego pisma oraz zaświadczenia z Urzędu Skarbowego z dnia [...].08.2013 r.,
- art. 107 § 3 kpa poprzez brak wskazania w uzasadnieniu faktycznym faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w tym w szczególności oświadczeń skarżącego ujętych w treści jego pisma oraz zaświadczenia z Urzędu Skarbowego z dnia [...].08.2013 r., która wraz z nieprawidłowym zestawieniem ze stanem faktycznym sprawy i dalszym stanem prawnym doprowadziła do niepoprawnych wniosków i orzeczenia jak powyżej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U z 2017 r. p.2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji sądowej z tym, że w myśl § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżona decyzja, postanowienie, akt lub inna czynność z zakresu administracji publicznej nie naruszają prawa materialnego oraz czy zostały wydane zgodnie z przepisami postępowania natomiast przy orzekaniu nie kieruje się względami słuszności czy też zasadami współżycia społecznego. Poza tym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn. Dz.U. z 2017 roku p. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] lipca 2013 roku naruszają przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący m.in. podniósł w uzasadnieniu skargi, że w toku postępowania administracyjnego przesłał do wiadomości organów pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], z którego wynika, że zgłaszał on zawieszenie działalności gospodarczej od dnia [...] lutego 1999 roku do dnia likwidacji tj. [...] grudnia 2004 roku i w tym okresie według PIT – 28 za 2004 rok wykazał z pozarolniczej działalności gospodarczej przychód również w wysokości 0,00 złotych. Kserokopia tego pisma została dołączona do skargi.
Akta administracyjne zawierają kserokopię tego dokumentu, która została do nich dołączona po dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Sąd przeprowadził dowód z tego dokumentu i uznał, że zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 b) p.p.s.a.. Przepis ten stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je, gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyn określonych w art. 145 § 1 i art. 145 a § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że zachodzi przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym wznawia się postępowanie, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Ową nową okolicznością i dowodem jest pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 roku. Ma ono istotne znaczenie dla sprawy, albowiem dotyczy jej przedmiotu tj. podlegania przez skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Wynika z niego, że skarżący zgłaszał do Urzędu Skarbowego zaprzestanie prowadzenia tej działalności od dnia [...] lutego 1999 roku do dnia [...] grudnia 2004 roku i nie osiągał w tym okresie dochodów z działalności, podlegających opodatkowaniu, co w konsekwencji ma znaczenie prawne na treść wydanych decyzji w sprawie. Z tych wszystkich względów Sąd uchylił zaskarżone decyzje, uznając jednocześnie podnoszone zarzuty skargi dotyczące w głównej mierze naruszenia przepisów prawa materialnego za przedwczesne.
Ponownie rozpoznając sprawę organy orzekające w sprawie uwzględnią złożone przez skarżącego pismo z Urzędu Skarbowego w [...] a następnie w oparciu o całokształt materiału dowodowego w sprawie wydadzą nową decyzję, którą uzasadnią stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.
Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło