VI SA/Wa 519/10
WyrokWSA w Warszawie2010-05-06
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Grażyna Śliwińska, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi i masy całkowitej pojazdu jest zasadna, jeśli kontrola drogowa została przeprowadzona na drodze o niższych dopuszczalnych normach nacisku, a protokół kontroli zawierał odniesienie do nieobowiązujących przepisów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za zasadną. Stwierdzono, że nawet jeśli protokół kontroli zawierał odniesienie do nieobowiązujących przepisów, nie wpływa to na legalność zebranych dowodów, ponieważ protokół potwierdza stan faktyczny, a nie prawny. Kontrola była przeprowadzona na drodze o niższych dopuszczalnych normach nacisku, a brak zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym uzasadnia nałożenie kary.Stan faktyczny
Spółka T. J. N. Sp. j. zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi i masy całkowitej pojazdu. Kontrola drogowa wykazała przekroczenie norm na drodze powiatowej o dopuszczalnym nacisku do 8 ton na oś. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące nieprawidłowości kontroli, w tym użycia nieobowiązujących przepisów w protokole oraz przekroczenia uprawnień przez inspektorów przy kierowaniu pojazdem do ważenia. Organ odwoławczy i sąd administracyjny uznały jednak, że kontrola i nałożona kara były zasadne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak(spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi T. J. N. Sp. j. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej do tutejszego Sądu przez T. J. N. spółka jawna z siedzibą w O. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 7 800 złotych.
Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. la, ust. Ib pkt 1, ust. 2, art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm. zwanej dalej Uodp) oraz lp. 6 pkt 6 lit. b), lp. 6 pkt 7 lit. d) i lit. e), lp. 9 pkt 5 lit. b) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.)
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dopuszczalnego nacisku osi:
dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych;
dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m,
- oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy.
Fakt ten został ujawniony podczas kontroli pojazdu marki M. o nr rej. [...] wraz z naczepą marki S. o nr rej. [...] kierowanego przez Pana L. P. w dniu [...] października 2009 r. na drodze powiatowej nr [...] na odcinku drogi J.-G. Pojazdem wykonywano międzynarodowy transport drogowy z Niemiec do Polski w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa T. J. N. Spółka Jawna. Powyższe zostało udokumentowane protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] października 2009 r. podpisanym przez kierowcę bez uwag.
W odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) z dnia [...] grudnia 2009 r. strona wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania organu I instancji. Skarżący wyraził pogląd, iż przeprowadzona kontrola drogowa miała charakter represyjny względem przedsiębiorcy, bowiem została przeprowadzona na drodze o dopuszczalnych naciskach na oś do 8 t. Przedmiotowa kontrola drogowa została przeprowadzona na drodze, która prowadzi bezpośrednio na miejsce przeznaczenia przewożonego ładunku, tj. na miejsce budowy drogi publicznej, na budowę której ładunek był przeznaczony. Skarżący wskazuje, iż inspektorzy dokonujący kontroli nie mieli uprawnień do zatrzymania pojazdu, a następnie skierowania go na miejsce ważenia.
GITD, nie zgadzając z zarzutami odwołania stwierdził, że art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym stanowi, iż ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.
Z kolei w myśl art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie zaś z art. 40c ww. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalna masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).
Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t., ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861). Z kolei w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach dolnośląskim, kujawsko - pomorskim, mazowieckim, pomorskim, śląskim, zachodniopomorskim z dnia 17 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 60, poz. 566) znajduje się dokładny przebieg dróg krajowych. Drogi powiatowe nie są w nich wymienione. Zastosowanie znajduje więc przepis art. 41 ust. 6, w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
W przypadku potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 21,8 t, w myśl zapisów lp. 6 pkt 6 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których mowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 ww. ustawy), za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy organ stwierdził, że w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] października 2009 r. kontroli drogowej i po dokonaniu ważenia pojazdu na punkcie ważenia pojazdów, potwierdzonego protokołem kontroli nr [...]) stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
* nacisk 11,07 t. na pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczono dopuszczalny nacisk o 3,07 t.;
* nacisk 22,45 t. na potrójnej osi naczepy - przekroczono dopuszczalny nacisk o 0,65 t;
* rzeczywista masa całkowita pojazdu wynosiła 40,09 t. - przekroczono dopuszczalną masę całkowitą pojazdu o 0,09 t.;
* przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych:
Lp. 6: Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:
pkt 7) dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi:
lit. d)powyżej 9,0 t do 9,5 t 1200 zł
lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo 900 zł
pkt 6) dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy
osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi:
lit. b) powyżej 21,8 t do 23,3 t 2400 zł
Lp. 9: Za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej:
pkt 5) pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej
naczepy:
łit. b) powyżej 40,01 do 50,0 i 600 zł
Reasumując organ stwierdził, że w niniejszej sprawie kara wynosi 7800 zł (1200 4 x 900 + 2400 + 600).
Organ wskazał ponadto, że zatrzymania pojazdu dokonano na drodze powiatowej nr [...] na odcinku drogi J.-G., a następnie zważono w miejscowości N. Podniesiono, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] maja 2009 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych o nr fabrycznych [...] i [...]. Obie wagi miały na dzień kontroli ważne świadectwa legalizacji ponownej, wydane w dniu [...] marca 2009 r. przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...]. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia, który został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...], który kierowca podpisał bez żadnych uwag.
GITD podkreślił, że świadectwa legalizacji wag wydane na podstawie nieobowiązującego już rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. Nr 183, poz. 1791), zachowują ważność na podstawie § 40 rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych z dnia 7 stycznia 2008 r. (Dz. U. Nr 5, poz. 29). Przepis ten stanowi, iż: dowody legalizacji pierwotnej, legalizacji jednostkowej i legalizacji ponownej wydane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia są ważne do czasu upływu ich okresów ważności określonych w przepisach dotychczasowych.
Odpierając pozostałe zarzuty zawarte w odwołaniu GITD stwierdził, iż rzeczywiście w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] października 2009 r. została podana nieobowiązująca już podstawa prawna w postaci rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego, podczas gdy w dniu przedmiotowej kontroli obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego. Jednakże uchybienie to nie stanowi, zdaniem organu odwoławczego, podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, tym bardziej w sytuacji, gdy podstawa prawna do przeprowadzenia kontroli przez inspektora transportu drogowego istniała na dzień jej dokonania, a omyłkowo nie została właściwie wskazana w protokole kontroli.
Odwołując się do cytowanego wyżej art. 64 ustawy Prawo o ruchu drogowym organ stwierdził, że już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. Zatem przewoźnik jeszcze przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać czy pojazd odpowiada określonym normom. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie były przekraczane normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie profesjonalnego przewoźnika. Nie kto inny bowiem, ale właśnie przewoźnik jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji. GITD zaakcentował, że podmiot wykonujący przewóz, jako sprawujący fizyczne władztwo nad pojazdem poruszającym się po drodze, w świetle obowiązujących przepisów jest zawsze odpowiedzialny za naruszenia norm dotyczących parametrów pojazdu. To przecież on decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przewozu. Natomiast fakt konieczności przejazdu po drogach o dopuszczalnych naciskach do 8 t. na oś, nie oznacza, iż "konieczność" ta zwalnia przewoźnika od przestrzegania dopuszczalnych norm obowiązujących na tejże kategorii drogi, a tym bardziej automatycznie nie zostają podniesione dopuszczalne normy do poziomu obowiązującego na drogach o wyższych wskaźnikach określających naciski na osie. Organ wskazał, że o dozwolonych naciskach osi na danej drodze rozstrzyga akt prawny. W rozpatrywanym przypadku ograniczenie tonażowe nie powinno więc stanowić zaskoczenia dla kierowcy, tym bardziej, iż jak twierdzi strona była to jedyna droga dojazdowa do miejsca rozładunku. Przedsiębiorca zajmujący się profesjonalnie działalnością transportową powinien przed dokonaniem przewozu upewnić się po jakich kategoriach dróg będzie się poruszał pojazd oraz czy jest on normatywny dla danej kategorii drogi.
Tym samym dopuszczalne naciski osi ustalane są w drodze powszechnie obowiązujących norm prawnych, a nie np. przez zarządcę konkretnej drogi poprzez ustawienie znaku drogowego. Zarządca drogi może co najwyżej uznać, iż na pewnym jej odcinku należy normy te obniżyć i wówczas stosowny znak drogowy umieścić. Nie ma on jednak prawa norm tych podwyższać (np. na drodze, dla której nacisk z mocy prawa wynosił maks. 8 t. na oś nie można wprowadzić dopuszczalnych nacisków do 9 t.), nawet jeśli jest to jedyna droga dojazdowa. Skoro droga, na której doszło do zatrzymania pojazdu nie jest wymieniona w odpowiednim akcie prawnym określającym drogi o dopuszczalnych naciskach do 10 t. bądź 11,5 t., to należy ona do kategorii dróg o dopuszczalnym nacisku do 8 t. na oś w związku z czym działanie organu I instancji było jak najbardziej zasadne.
Tłumaczenie się przez stronę wykonującą zadania publicznoprawne względami ekonomicznymi jest niezasadne mając na względzie interes społeczny wszystkich użytkowników dróg. Fakt wykonywania inwestycji o znaczeniu publicznoprawnym nie jest jednocześnie przesłanką wyłączającą odpowiedzialność z tytułu stwierdzonych naruszeń. W ocenie organu odwoławczego w przypadkach, w których przewoźnik ma trudności z odpowiednim rozmieszczeniem ładunku na poszczególne osie i prawidłowym określeniem masy całkowitej zespołu pojazdów, winien rozważyć po prostu możliwość ładowania mniejszej ilości towaru, tak ażeby spełniać odpowiednie normy już dla dróg o dopuszczalnych naciskach na osie do 8 ton.
W ocenie organu II instancji, WITD nie naruszył zasad postępowania administracyjnego wynikających z Kpa. W sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa. Organ I instancji pouczył stronę o przysługujących jej prawach w piśmie zawiadamiającym o wszczęciu postępowania administracyjnego nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. oraz w uzasadnieniu swej decyzji odniósł się do zaistniałego stanu faktycznego. Tym samym organ I instancji jako organ administracji publicznej prowadził postępowanie w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, a tym bardziej nie naruszając fundamentalnej zasady działania organu administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa, o którym mowa w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ I instancji ocenił zaistniały stan faktyczny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona czym nie naruszył art. 80 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję spółka ponowiła argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji WITD.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającej decyzji WITD podniosła zarzut:
I naruszenia prawa materialnego:
- art. 2 ustawy z dnia 11 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2007, Nr 123, poz. 845) w zakresie w jakim organy administracji pomimo wyraźnej treści tego przepisu stosowały akty wykonawcze do nieobowiązującej już treści ustawy,
- rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. 2008 Nr 132, poz. 841), w zakresie w jakim inspektorzy dokonujący kontroli nie zastosowali w sprawie tego aktu prawnego, przeprowadzili kontrolę i utrwalili stan faktyczny w sprawy w formie niezgodnej z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa a następnie na podstawie bezprawnego materiału dowodowego (protokołu kontroli) organy nałożyły karę.
-rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego ( Dz.U. z 2002 r., Nr 14, poz. 144 w zakresie w jakim inspektorzy dokonujący kontroli zastosowali w sprawie wskazane przepisy prawa, przeprowadzili kontrolę i utrwalili stan faktyczny w sprawy w formie niezgodnej z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa a następnie na podstawie bezprawnego materiału dowodowego (protokołu kontroli) organy nałożyły karę.
- art. 129 ust.2 w zw z art. 129 a ) ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowej w zakresie w jakim Inspektorzy GITD. przekroczyli swoje uprawnienia i nakazali kontrolowanemu przemieszczenie pojazdu celem przeprowadzenia kontroli nacisków w miejsce znacząco odległe od miejsca zatrzymania pojazdu ( żaden z przepisów nie daje takiej kompetencji) a organy administracji wykorzystały bezprawny i nielegalny materiał dowodowy celem nałożenia kary na skarżacego
II naruszenia prawa procesowego a to:
art. 6, 7 ab inito, 8, 9, 10 §1 , 81 , 107 §1 i 3, art. 75, 76 k.p.a w zakresie w jakim organy ustaliły w oparciu o bezprawne dowody okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i na ich podstawie nałożyły karę, w zakresie w jakim organy wykazały się nieznajomością przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm ).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując oceny prawnej zaskarżonej decyzji Sąd podzielił stanowisko organu i argumentację prawną podniesioną w uzasadnieniu decyzji. Wbrew zarzutom skargi należy podkreślić, iż zakwestionowana decyzja została wydana po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i wnikliwej ocenie prawnej zgodnie z wymogami i zakresem przedmiotowego postępowania.
Nie można podzielić argumentacji strony odnoszącej się do kwestii legalności kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] października 2009 r. Fakt, że organ przytoczył w protokole kontroli nieobowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego, zamiast rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. 2008 Nr 132, poz. 841) w żadnym razie nie oznacza, że przedmiotowa kontrola była przeprowadzona bez podstawy prawnej a zebrane w jej toku dowody są nielegalne.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że z istoty protokołu kontroli wynika, iż dokument ten potwierdza zastany w momencie kontroli stan faktyczny, a nie stan prawny.
Zgodnie z art. 53 ust.1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym Inspektor wykonując zadania, o których mowa w art. 50, ma prawo do kontrolowania masy, nacisków osi i wymiarów pojazdu przy użyciu przyrządu pomiarowego. Stosownie do treści art. 72 pkt 2 ww. ustawy, kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, a w szczególności udostępnić pojazd. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego mające zastosowanie w niniejszej sprawie określa m.in. (§1) organizację, szczegółowe warunki i sposób wykonywania kontroli ruchu drogowego, wymagany sposób zachowania się kontrolowanego uczestnika ruchu drogowego.
§ 11 ust.1 tego aktu stanowi, że do inspektora Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzającego kontrolę ruchu drogowego w stosunku do kierujących pojazdami, którzy wykonują transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne, przepisy § 2 ust. 1 i 4-8, § 3 ust. 1, 2, 3 pkt 2, ust. 4 i 5, § 4 ust. 1 pkt 2, ust. 2, 3, 4 pkt 2 i 3, ust. 5 i 6, § 5-8 oraz § 10 stosuje się odpowiednio.
W myśl zaś § 8 (stosowanego odpowiednio), Inspektor może kierować kontrolowanym pojazdem w zakresie posiadanego uprawnienia do kierowania pojazdami, jeżeli jest to niezbędne m.in. dla dokonania sprawdzenia stanu technicznego pojazdu, a w szczególności skuteczności działania hamulców, albo sprawdzenia masy lub nacisku osi pojazdu;
Z powyższego wynika zatem, że dopuszczalne jest nie tylko nakazanie kontrolowanemu przemieszczenie zatrzymanego pojazdu w celu sprawdzenia masy lub nacisku osi pojazdu ale także sam kontrolujący ma uprawnienie do samodzielnego kierowania tym pojazdem w celu przetransportowania auta do miejsca ważenia.
W tej sprawie zatrzymanie pojazdu do kontroli odbyło się na drodze powiatowej, na której dopuszczalny nacisk pojedynczej osi wynosił 8 ton skąd pojazd został skierowany do punktu ważenia znajdującego się przy drodze krajowej nr [...] N. km [...]+[...], co znalazło odzwierciedlenie w treści protokołu kontroli znajdującym się w aktach sprawy.
Zważywszy powyższe, za nieuprawniony, w ocenie Sądu, należy uznać zarzut skarżącej spółki, że organ kontrolny naruszył art. 129 ust. 2 w zw. z art. 129a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego w zakresie w jakim Inspektorzy transportu drogowego przekroczyli swoje uprawnienia i nakazali kontrolowanemu przemieszczenie pojazdu celem przeprowadzenia kontroli nacisków w miejsce znacząco odległe od miejsca zatrzymania pojazdu, podczas gdy żaden przepis nie przyznaje takich kompetencji.
Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie specyficzny ładunek sypki (a taki rodzaj towaru przewożono w chwili kontroli) nie mógł zakłócić prawidłowości ważenia z powodu przemieszczenia się pojazdu od miejsca zatrzymania do miejsca ważenia gdyż po pierwsze każdy ładunek musi być zabezpieczony przed przemieszczeniem na pojeździe i naczepie (v. art. 61 ustawy Prawo o ruchu drogowym), ponadto na masę całkowitą skontrolowanego pojazdu członowego, która została również w niniejszej sprawie przekroczona nie mogło mieć wpływu przemieszczenie ładunku.
Przejazd pojazdem nienormatywnym może odbyć się pod warunkiem uzyskania zezwolenia o jakim mowa w art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Takiego zezwolenia skarżący nie posiadał.
W myśl art. 13 g ust. 1 Uodp za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodne z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie zaś do art. 40 c) Uodp w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...). Wysokość kar pieniężnych określona została w załączniku nr 2 do Uodp.
Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo ustalił wysokość należnej kary pieniężnej, co wynika z zestawienia szczegółowo opisanego w zaskarżonej decyzji.
W aktach znajduje się również protokół kontroli podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń, protokoły z pomiarów pochyłości terenu oraz świadectwa legalizacji wag użytych do pomiarów. Jak wynika z zapisów w protokole kontroli kierowca przed dokonaniem pomiaru został pouczony o zasadach przeprowadzanej kontroli, a pomiarów dokonano w jego obecności. Okazano kierowcy odczyty wskazań przyrządów pomiarowych a ponadto udostępniono mu do wglądu świadectwa legalizacji urządzeń użytych do pomiaru oraz protokół pochyłości terenu na stanowisku do ważenia pojazdów. Oczywiście sam fakt podpisania protokołu kontroli bez zastrzeżeń, jak to uczyniono w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia organu odwoławczego od wyjaśnienia zgłaszanych przez stronę wątpliwości, co do sposobu przeprowadzenia kontroli. Niemniej organ wyjaśnił wszelkie wątpliwości, a wyjaśnienia te nie budzą zastrzeżeń Sądu zważywszy, że znajdują potwierdzenie w aktach sprawy. Reasumując, dokumentacja zawarta w aktach sprawy dotycząca urządzeń użytych do pomiarów, miejsca przeprowadzenia pomiarów oraz zatwierdzenie stanowiska do kontroli pojazdów przez właściwy organ administracji, a także podpisanie protokołu kontroli bez uwag czyni bezzasadnym zarzuty strony. Należy przy tym zauważyć, iż kierowca nie skorzystał z prawa powtórnego ważenia.
W rozpatrywanej sprawie organ ustalił, że wystąpiły naruszenia w postaci przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej skontrolowanego pojazdu oraz przekroczenie nacisku osi.
Zgodnie art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.
Ponieważ w rozpatrywanej sprawie stwierdzono wspomniane wyżej naruszenia natomiast skarżąca spółka na dzień kontroli stosownego zezwolenia nie posiadała, organ miał zatem podstawę do wydania decyzji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości, którą prawidłowo w niniejszej sprawie wyliczył.
Mając na uwadze powyższe skargę spółki jawnej T. należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a jako, że nie miała usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło