VI SA/Wa 52/06
WyrokWSA w Warszawie2006-06-07
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Jolanta Królikowska –Przewłoka, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uiszczenie opłaty targowej za sprzedaż obwoźną owoców na powierzchni 3 m2 w pasie drogowym stanowi zezwolenie na zajęcie tego pasa drogowego, zwalniające z obowiązku uzyskania odrębnego zezwolenia zarządcy drogi i nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia?Ratio decidendi
Uiszczenie opłaty targowej nie jest tożsame z uzyskaniem zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Zajęcie pasa drogowego na cele inne niż związane z jego utrzymaniem, budową czy remontem, wymaga odrębnego zezwolenia zarządcy drogi. Brak takiego zezwolenia, nawet przy uiszczonej opłacie targowej, uzasadnia nałożenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.Stan faktyczny
Skarżący R. M. został ukarany karą pieniężną za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego w celu prowadzenia stoiska handlowego z owocami o powierzchni 3 m2. Skarżący twierdził, że uiścił opłatę targową, która powinna być traktowana jako zezwolenie. Organy administracji obu instancji uznały, że opłata targowa nie zastępuje zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i utrzymały karę pieniężną w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska –Przewłoka Asesor WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2006r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2005r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2005r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dróg Miejskich w W. z dnia [...] października 2005r. o nałożeniu na pana R. M. kary pieniężnej za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego drogi powiatowej ul. [...] w rej. [...] o pow. 3 m2 w dniu [...] lipca 2005r. i wymierzeniu z tego tytułu kary pieniężnej w wysokości 42 zł.
Jako podstawę prawną organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 kpa i 40 ust. 1 ust. 12, ust.13 oraz art. 40d ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 204 z 2004r., poz. 2086) oraz Uchwały nr XLVII/1191/2005 Rady m.Warszawy z dnia 17 marca 2005r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m.st.Warszawy.(Dz.Urz.woj. mazowieckiego z 2004, nr 148).
Jako podstawę faktyczną wskazał wyniki kontroli terenu w pasie drogi powiatowej ulicy [...] w rej. [...] w dniu [...] lipca 2005r., przeprowadzonej przez Zarząd Dróg Miejskich w W., w wyniku której stwierdzono funkcjonowanie stoiska handlowego pana R. M. w pasie drogi o pow. 3 m2. Strona w dniu [...] sierpnia 2005r. zapoznała się z aktami nie wnosząc żadnych uwag.
Decyzją z [...] października 2005r. Zarząd Dróg Miejskich nałożył z tytułu zajęcia pasa drogowego karę pieniężną w wysokości 42 zł.
W odwołaniu od tej decyzji pan R. M. twierdził, że prowadzi sprzedaż obwoźną w ściśle określonych miejscach na podstawie opłaty targowej, którą uiścił 20 lipca 2005r., a uchwała m.st. Warszawy nr XXIV/436/04 pozwala na sprzedaż obwoźną owoców w okresie od [...] maja do [...] października danego roku. Jego zdaniem zezwolenie na zajęcie pasa drogowego nie dotyczy sprzedaży obwoźnej, ponieważ art. 40 ust. 2 ustawy o drogach publicznych jej nie wymienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymując w mocy decyzję Zarządu Dróg Miejskich powołując się na zasadę wynikającą z art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych wskazywało, że każde zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi w drodze decyzji administracyjnej. Powołało enumeratywnie wyliczone w ust. 2 sytuacje, których dotyczy zezwolenie, w tym zapis pkt 4 dotyczący zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.
Opłatę targową natomiast pobiera się niezależnie od opłaty za zajęcie pasa drogowego na podstawie art. 15 ust. 1, 2 i ust. 3 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.02.9.84 ze zm.) za handel zarówno na targowiskach jak i chodnikach przy ulicach i nie wyłącza ona obowiązku uzyskania zezwolenia i nie jest tożsama z uzyskaniem zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pan R. M. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji wywodząc podobnie jak w odwołaniu, że uiszczenie opłaty targowej za sprzedaż owoców na pow. 3 m2 w dniu [...] lipca 2005r. oznaczała, ze nie prowadził jej bez zezwolenia, jako że sama opłata targowa była takim zezwoleniem. Zarzucił zaskarżonej decyzji SKO dowolną ocenę prawną.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U.02.153.1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U.02.153.1270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ prawa nie naruszył.
Skarżący nie kwestionował prawidłowości wyliczenia nałożonej kary, a zasadę jego odpowiedzialności.
Organ prawidłowo wskazał, iż materialnoprawną podstawą odpowiedzialności administracyjnej Strony są przepisy prawa podane w zaskarżonej decyzji: 40 ust. 1 ust. 12, ust.13 oraz art. 40d ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 204 z 2004r., poz. 2086) oraz Uchwały nr XLVII/1191/2005 Rady m.Warszawy z dnia 17 marca 2005r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m.st.Warszawy.(Dz.Urz.woj. mazowieckiego z 2004, nr 148).
Drogi publiczne mogą być wykorzystane zgodnie z ich przeznaczeniem, polegającym na ruchu lub postoju pojazdów i ruchu pieszych. Wynika to z art. 4 ustawy o ruchu drogowym, gdzie użyte w ustawie określenie w pkt 1 odnośnie pasa drogowego oznacza - wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.
Nie ulega wątpliwości, że urządzeniem tym nie było stoisko handlowe skarżącego, zatem zgodnie z art. 40 ust. 1 zajęcie nim pasa drogowego wymagało zezwolenia.
Wbrew twierdzeniom Skarżącego pobranie opłaty targowej nie oznaczało posiadania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Przepisy regulujące zasady pobierania opłaty targowej wyraźnie to przewidują, bowiem z art. 15 ust. 3 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.02.9.84 ze zm.) Ustawodawca wyraźnie zaznaczył, iż opłatę targową pobiera się niezależnie od należności przewidzianych w odrębnych przepisach za korzystanie z urządzeń targowych.
Także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1993.12.09 III ARN 66/93, OSNC 1994/6/139 stwierdził, że według art. 40 ust. 1 cyt. ustawy, wykorzystanie pasa drogowego w celach innych niż transportowe wymaga zezwolenia właściwego organu drogowego. W ocenie tego Sądu, określenie w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych funkcji dróg publicznych i skutków prawnych w razie naruszenia przepisów tej ustawy - nie wyłącza możliwości pobierania opłaty targowej z tytułu handlu prowadzonego przy chodniku (to jest "we wszelkim miejscu") na podstawie art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Ustawa ta nie wyłącza i nie uzależnia pobrania opłaty targowej od tego, czy działalność handlowa prowadzona była w pasie drogi publicznej, zajętym za zgodą lub zezwoleniem zarządu drogi. Na podstawie art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych nie jest wyłączony obowiązek uiszczenia opłaty targowej za prowadzenie działalności handlowej na chodniku, niezależnie od ewentualnej odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60).
Z kolei z treści art. 15 ust. 2 powołanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jednoznacznie wynika, że targowiskami są wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel z ręki, koszów, stoisk, wozów konnych, przyczep, pojazdów samochodowych itp., także sprzedaż zwierząt, środków transportowych i części do środków transportowych.
Powyższe względy oznaczają, że zajęcie pasa drogowego na działalność handlową w postaci postawienia na nim stoiska handlowego z owocami wymagało zezwolenia zarządcy drogi i pobrania opłaty ustalonej w oparciu o art. 40 ust. 3 i 4 ustawy o drogach publicznych stanowiących, że opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 4, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień.
Art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych stanowi, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi wymierza on, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego, z tym że stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 200 zł. ( ust.8).
W związku z powyższym, zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego w dacie jej wydania prawa i skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153, poz.1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło